Чӑваш патшалӑх художество музейӗнчи Алексей Кокелӗн (вӑл чӑвашсен пӗрремӗш художникӗ пулни пирки аса илтерме кирлех мар-тӑр) ӗҫӗсене ҫӗнетме аваллӑх управҫин ӗҫченӗсем тахҫанах ӗмӗтленнӗ. Анчах ӗҫ укҫа-тенкӗпе ҫыхӑннӑ-ҫке.
Юсав ӗҫӗсене Киев хулинчен килнӗ Николай Титов профессор йӗркелесе пымалла, вӑл тӑрӑшакан ӳнерпе архитектура академийӗн студенчӗсем Маргарита Хребтенко, Александра Федорук, Ольга Лагодзя пулӑшмалла.
Мӗншӗн шӑпах Украина ӑстисем яваплӑ ӗҫе хӑйсем ҫине илнӗ тесе шухӑшлакансене ҫакна пӗлтерер: Кокель ҫур ӗмӗре яхӑн унти Харьков хулинче пурӑннӑ. Сӑмах май, художникӑн хӑш-пӗр ӗҫӗне Харьков студенчӗсем маларах ҫюнетнӗ пулнӑ.
Халӗ ҫӗнетекен ӳкерчӗксене утӑ уйӑхӗн 17-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче 14 сехетре кӑтартӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
"Нарспи" ансамбль. Утӑ уйӑхӗн 14-мӗшӗнче Эстони Республикинчи Нарва хулинче чӑвашсен «Акатуй» наци уявӗ иртет. Ӑна унти чӑвашсен «Нарспи» обществине йӗркеленӗренпе 10 ҫул ҫитнине халаллаҫҫӗ.
Эстонири йӑхташӑмӑрсен уявне Чӑваш Енӗн официаллӑ делегацийӗ те хутшӑнмалла. Ҫав шутра – Чӑваш Енӗн Культура министерствин елчисем, Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн артисчӗ Стас Владщимиров, чӑваш эстрада артисчӗ Полина Борисова, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Зинаида Воронова ӑста.
Акатуя Нарва хулинчи 12 наци обществин пӗрлешӗвӗсене йыхравланӑ. Таллинпа Пярну хулисенчи коллективсем те ҫитессе шанаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Саша - Кунашир утравӗ ҫинче вырнаҫнӑ Менделев вулканӗн тӑрринче. Саша Яковлев – Чӑваш Енри паллӑ блогерсенчен пӗри. Унӑн тӗп тематики – ҫут ҫанталӑк. Тата тӗрӗсрех каласан, кайӑк-кӗшӗк тӗнчи.
Шкул пӗтернӗ хыҫҫӑн Саша Чӑваш патшалӑх педагогика институчӗн химипе биологи факультетӗнче ӑс пухнӑ. Пӗр вӑхӑт вӑл Шупашкар районӗнчи Ҫӗньялти вӑтам шкулта вӗрентекенте тӑрӑшнӑ. Саша ҫинчен каласа кӑтартассине мӗнрен пуҫласа мӗнпе вӗҫлемеллине те пӗлеймӗн. Шкулта ӗҫленӗ чух та, Шупашкар районӗнчи ача-пӑча пултарулӑх центрӗнче тӑрӑшнӑ вӑхӑтра та вӑл миҫе хутчен экологи экскурсийӗпе экспедици йӗркелемен-ши?! «Чӑваш вӑрманӗ» наци паркӗнче директорӑн ӑслӑлӑх енӗпе тӑрӑшакан ҫумӗнче вӑй хунӑ чух та вӑл хӑйӗн чун киленӗҫне кӑмӑлпа парӑнса пурнӑҫланӑ. 1995 ҫулта Саша «Чӑваш Ен ҫут ҫанталӑкӗ» фотоархив валли материалсем пухма тытӑннӑ. Каярах вӑл «Чӑваш Ен кайӑк-кӗшӗкӗ» сайта йӗркелесе янӑ.
Нумаях пулмасть кайӑк-кӗшӗк тӗпчевҫи Александр Яковлев пысӑк сӑмсаллӑ ула кураксене тӗпчессишӗн Курил утравӗ ҫинче пулнӑ. Инҫе ҫӗрти тӗпчеве Саша пӗрремӗш хут хутшӑнмасть-ха. Темиҫе ҫул каялла, йӑнӑшмастӑп пулсан, вӑл Урал тӑрӑхӗнче пулнӑччӗ. Халӗ, ав, тата аякка кайнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Шӑмӑршӑ районӗн шкулӗсенче юсав ӗҫӗсем пыраҫҫӗ. Пӗтӗмӗшле пӗлӗве модернезацилес тӗллевсемпе йышӑннӑ комплекслӑ тӑвӑмсемпе тата ял тӑрӑхӗсенче комплекслӑ ҫӑтӑ ҫурт-йӗрсене хута ярассипе ятарлӑ пилот проекчӗпе килешӳллӗн Шӑмӑршӑ районӗн икӗ шкулӗнче тӗплӗ юсапв тӑваҫҫӗ. Вӗренӳ пайӗн тата ҫамрӑксен политикин район администрацийӗнче палӑртнӑ тӑрӑх пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан Пуянкасси шкулӗнче 2 420,0 пин тенкӗлӗх тӗплӗ юсав тӑвӗҫ. Унта шкул тӑррине, урайсене, чӳречесене улӑштарассипе тата канализаци, туалета хута ярассипе ремонт ӗҫӗсем пыраҫҫӗ. Юсав ӗҫӗсене йышӑннӑ вӑхӑтра — ҫурлан 15-мӗшӗнче вӗҫлеме палӑртнӑ. Строительсене пулӑшма шӑматкунлӑхсене хаваспах шкулӑн ӗҫченӗсем, вӗрентекенсем тата аслӑ классри вӗренекенсем, вӗсен амӑшсем хутшӑнҫҫӗ. Шӑмӑршӑ районӗн тепӗр шкулта вара — Кивӗ Чукалтинче — юсав ӗҫӗсене пӗчӗккен вӗҫлеҫҫӗ те. Асӑннӑ шкулта чӳречесене улӑштарнӑ, тӗп шкула кӗмелли вырӑна, канализацийӗ, водопровода йӗркеленӗ тата вӗренӳ учрежденийӗн спортзалӗнче ремонт ӗҫӗсене пурнӑҫланӑ. Юсавӑн пӗтӗмӗшле сумми — 2440,0 пин тенкӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Алина Прокопьева Паян, утӑн 12-мӗшӗнче, Хусанта иртекен Универсиадӑра пирӗн ентеш — Алина Прокопьева — чӗретле кӗмӗл медаль ҫӗнсе илнӗ. Ҫӑмӑл атлетика ӑмӑртӑвӗнче (21 ҫх 97,5 м дистанцире) пирӗн спортсменка ҫӗнтерӳҫӗрен — Маи Цуде япун спортменкинчен — 6 ҫеккунт ҫеҫ кая юлнӑ: вӑл ҫула 1 сехет те 13 минут та 12 ҫеккунтра вӗҫленӗ. Пӑхӑр медале те япун хӗре — Юкико Окуно — тивӗҫнӗ. Аса илтеретпӗр, асӑннӑ виҫӗ атлет иртнӗ кунсенче те ҫӗнтерӳҫӗсен картлашки ҫине хӑпарнӑ. Утӑн 7-мӗшӗнче, ҫӑмӑл атлетика турнирӗн пӗрремӗш кунӗнче, 10 пин метр чупура паянхи ӑмӑртун пӗтӗмлетӗнчи пекех япун спортсменкисем — Юкико Окуно тата Маи Цуде — ҫӗнтернӗ. Алина Прокопьева та ун чухне кӗмӗл медаль ҫӗнсе илнӗччӗ. Раҫҫей пӗрлешӳллӗ команди вара ку ӑмӑртура иккӗмӗш вырӑна тивӗҫнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Утӑн 7-мӗшӗнче «Сурские зори» кану базинче «Хавал» уйлӑхӗ 4-мӗш хут пухӑнчӗ. Ҫынсем тӗрлӗрен — ача-пӑчасенчен пуҫласа ваттисем таранах. «Хавал» уйлӑхра кашни кун тӗрлӗ тӗлпулусем иртеҫҫӗ, тӗрлӗ теметикӑпа калаҫусем иртеҫҫӗ — историпе, генетикӑпа, чӑваш культурипе. Ытти тӗрлӗ мероприятисемпе те пуян — ирхи хусканусем, таврари кӑсӑклӑ вырӑнсемпе паллашни, тӗрлӗ вӑйӑсем. Ҫавӑнпа та вӗсен кану хаваслӑ иртет, тунсӑхлама вӑхӑт ҫук. Уйлӑхӑн тӗп вырӑнне чӑваш чӗлхине вӗренесси йышӑнать. Чӑн та, кунта ытларах чӑвашла пӗлменнисем пухӑннӑ, ҫавӑнпа та вӗсемшӗн чӑвашла калаҫни, чӑвашла тӗлпулусем ирттерни питӗ усӑллӑ. Кашни ҫыннӑн пӗлӗвӗ тӗрлӗрен пулнӑран вӗренӳ ушкӑнӗсене те виҫҫӗ йӗркеленӗ — малти ӳсӗмрисем, вӑтам ӳсӗмрисем тата чӑвашла лайӑх пӗлекеннисем. «Хавал» уйлӑх вырсарникун, утӑн 14-мӗшӗнче, вӗҫленӗ. |
Клавдия Афанасьева Чӑваш Енӗн хӑвӑрт утассипе спорт шкулӗн вӗренекенӗ Клавдия Афанасьева ҫак кунсенче Раҫҫейӗн пӗрлешӳлле ҫамрӑксен ушкӑнӗ йышӗнче Украин хулинче — Донецкра — кун каҫать. Ӗнер, утӑн 10-мӗшӗнче, унта ҫӑмӑл атлетикӑпа ҫамрӑксем хушшинче тӗнче первинстви уҫӑлнӑ. Пирӗн ентеш Мордва республикин спортсменкипе Ольга Шаргинӑпа Раҫҫей чыснӗ 5 000 ҫухрӑм дистанцире хӑвӑрт утассипе хӳтӗлӗҫ. Старта хӗрсем шӑматкун, утӑн 13-мӗшӗнче ирхи 9:30 сехетре тухаҫҫӗ. Ӑнӑҫу сунар вӗсене! Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Ыран, утӑн 12-мӗшӗнче, 9:00 сехетре вут ҫулӑмпа кӗрешекенсен спорчӗпе Раҫҫей шайӗнче иртекен ӑмӑрту иртет. Унта пушар сӳнтерекен ӑстасем ҫӗнтерӳҫӗ ятне илессишӗн кӗрешӗҫ. Асӑннӑ ӑмӑртӑва Валерий Кишкурно генерал-майора асӑнса иртереҫҫӗ. Спорт мероприятийӗ виҫӗ кун пырӗ. Унта ҫӗршывӑн тӗрлӗ тӑрӑхӗсенчен ситнӗ ҫирӗм ушкӑн тӑватӑ тӗслӗ тупӑшура ӑмӑртӗ. Пирӗн республика чысне Ҫӗнӗ Шупашкарти химсавута сыхлакан ятарлӑ пушар чаҫӗн команди хӳтӗлӗ. Ӑмӑрту ҫӗнтерӳҫисене утӑн 14-мӗшӗнче чыслама палӑртнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Ҫӗрпӳ районӗнчи йӗрке хуралҫисене дача вӑррисене тытма тӑххӑрмӗш класра вӗренекен арҫын ача пулӑшнӑ. Мӗнле майпа пирки Шалти ӗҫсен министерствин пресс-служби уҫӑмлатса паман-ха. «Шкул ачинчен илнӗ информаци пулӑшнипе 18 тата 20 ҫулсенчи» вӑрӑ ӗҫӗпе аппаланакансен йӗрӗ ҫине ӳкме май килни пирки хыпарланӑ. Дачӑсемпе дача участокӗсенчен ҫавсем сакӑр хутчен вӑрланӑ-мӗн. Ырӑ мар ӗҫе тӑвакансем пирки систернӗ яша паян Ҫӗрпӳ районӗнчи пайӗн пуҫлӑхӗ Юрий Егоров тав туса велосипед парнеленӗ иккен. Тимӗр урхамахлӑ пулса тӑнӑ ача ҫавӑншӑн савӑннӑ иккен. Йӗрке хуралҫисем парнеленӗ велосипед пур ачан та ҫук вӗт тенӗ иккен вӑл. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Республикӑра выльӑх тухтӑрӗсен йышӗ 20 процент чакмалла. Ҫапла вара 232 специалист ӗҫсӗр юлать. Йыша чакарнине пула перекетленнӗ тупрана юлнӑ 988 ветеринарӑн шалӑвне ӳстерме ярасшӑн иккен. Вӑл 23 процент таран хӑпармалла-мӗн. Пӗрисен шучӗпе, выльӑх тухтӑрӗсен йышне чакарнишӗн ку отрасльти ӗҫ пахалӑхӗ япӑхланмалла мар. Ҫак шухӑша, сӑмахран, ял хуҫалӑх министрӗ Сергей Павлов палӑртнӑ. Республика Элтепӗрӗ Михаил Игнатьев вара выльӑх-чӗрлӗх тытакансене штата чакарнине пула йывӑрлӑха кӗртсе ӳкермелле мар тесе асӑрхаттарнӑ. Ветслужбӑсен районти уйрӑмӗсен пуҫлӑхӗсем вара йыша чакарттарасшнӑ пулман иккен. Вӗсем каланӑ тӑрӑх, ӗҫе аван пӗлекен специалистсем ахаль те сахал. Вӗсем пӑхса тӑракан ялсем пӗр-пӗринчен инҫетре вырнаҫнӑ. Штата чакарнине яваплисем ялта выльӑх шучӗ чакнипе те сӑлтавлаҫҫӗ иккен. «Пилӗк ялта 100 ӗне тытакан районсем те пур», — тесе ӑнлантарнӑ Патшалӑхӑн ветеринари службин регионти пуҫлӑхӗ Геннадий Яковлев. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (10.01.2025 21:00) тӗтреллӗ ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 757 - 759 мм, 0 - -2 градус сивӗ пулӗ, ҫил 3-5 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ енчен вӗрӗ.
| Скворцов Юрий Илларионович, чӑваш ҫыравҫи, сӑвӑҫи ҫуралнӑ. | ||
Пулӑм хуш... |