Хапăлласа кĕтсе илетпĕр

 

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

 

Кĕнекесем

Ĕмĕр сакки сарлака. 1-мĕш томĔмĕр сакки сарлака. 2-мĕш томПулать-çке пурнăçраИлле ТăхтиÇул хыççăн çулЧапшăн пурăнмастпăрЙытă тĕлĕкĕ

Петр Ивантаева — вилтаприйӗ ҫине хунӑ чӗрӗ чечексемпе пӗрле


Ĕненместĕп! Çук, эп ĕненместĕп

«Ивантаев вилнĕ» тенине!

Тем тесен те, Петр Ивантаев

Пушатса кайман çак тĕнчене!

 

Виçĕмкун кăна унпа калаçрăм...

Сывă марччĕ чăн та тусăм ман.

Анчах пурччĕ, пурччĕ Çутă Шанчăк!

Сăлтав пурччĕ ыррине шанма!

 

Еплерех вăл Пурнăçа саватчĕ!

Еплерех саватчĕ çынсене!

Никама та вăл усал сунмастчĕ,

Ĕçшĕн шеллеместчĕ пач хăйне.

 

Тулнă хурлăхпа Чутай та Елчĕк...

Çеçпĕл ялĕ тулнă хурлăхпа.

Тата тепĕр Улăп куçне хупрĕ.

Эп — сывпуллашатăп юлташпа...

 

Вăл нимле ĕçрен те хăрамастчĕ,

Хăрамастчĕ вăл яваплăхран...

Пуррине эпир пит хакламастапăр,

Хаклама пуçлатпăр çухатсан...

 

Ырă Ят та Таса Чун — пуянлăх.

Мулпа влаç вăл — вак-тĕвек кăна.

Халăх асĕнче юлатăн эсĕ,

Ивантаев! Эп шанап çакна!

 

18.09.2020

03 сехет те 53 минут

Каҫхине


Ытла та кăмăллă каç...

Çурла евĕр уйăхлă тӳпе.

Пах-ха ав —

Епле çутă тăкаç

Пĕлĕтри çăлтăрсем кĕтӳпе.

 

Çăлтăрсен айĕнче тепĕр çутă

Тӳпепе тытăнчĕ ăмăртма.

Ку колхозăн...

Ăна хамăр тунă —

Хамăрăн пӳртсене çутатма.

 

Каç пулнă пулманах эпĕ тухрăм

Çĕнĕ çăлтăрсемпе урама,

Чĕрери кăмăлпа сăмах пухрăм

Çак каçа юратса юрлама.

Плащ


Кăçалхи Май уявне ирттернĕ хыççăнах, ман издательство ĕçĕпе Урал еннелле тухса кайма тиврĕ. Майăн пĕрремĕшĕнче çанталăк питĕ аван пулчĕ. Урамсенче май костюмĕ тăхăннă çынсем те чылаях курăнкаларĕç. Анчах майăн виççĕмĕшĕнче çанталăк пăсăла пуçларĕ те, эпир Свердловск патнелле çывхарса пынă çĕре çĕршыв лапкам-лапкам çунă çĕнĕ юрпа витĕнсе ларчĕ.

Çанталăк сивĕтрĕ.

Манпа пĕрле пĕр купере ларса пыракан çынсем: пери — Мускавран, студент, практикăна Урала каять, тепри — чукун çул çинче ĕçлекенскер, Курскран Тоболе, киле, отпуска таврăнать, виççĕмĕшĕ — Украинăри парфюмери фабрикĕн снабженецĕ, еврей, Урал таврашнелле фабрика валли темĕн илме каять. Эпĕ вĕсемпе часах çывăххăн паллашрăм.

— Ак япала, эпĕ, лайăх çанталăка шанса, çара пуçăн, пир костюм вĕççĕн тата туфлипе çеç тухрăм, — терĕ студент, канăçсăррăн чӳречерен пăхса.

Эпир пурсăмăр та чӳречерен пăхрăмăр — лапсăркка чăрăшсем хĕллехи пек юр айне пулса ларнă.

— Эсĕр вăрăм çула тухса курман пулмалла, — терĕ хайхи студента чукун çул çинче ĕçлекенни.

— Çук, эпĕ çула час-часах тухса çӳретĕп, анчах виçĕмкун çеç çанталăкĕ питĕ лайăхчĕ-çке-ха!

Малалла

Ҫимӗп, ҫимӗп теекен


Кулюк кукăль пĕçерет,

Сантăр çисе пĕтерет.

Кулюк турăх кĕверет,

Сантăр ĕçсе пĕтерет.

Çимĕп, çимĕп теекен —

Çичĕ кукăль çиекен,

Çич кăвакал вăртакан,

Пичке шерпет ĕçекен.

Пурпĕрех ав тăранман:

— Парăр, — тет, — тата шăрттан!

Сантăр, Сантăр, Сантăркка —

Утаймасть те мăнтăркка.

Уҫӑп хӑйма юратать


Уçăп хăйма юратать,

Умĕ тăрăх юхтарать.

Ай-ай-ай, ай-ай-ай,

Умĕ тăрăх юхтарать.

 

Алли-ури Мĕкĕтен —

Чикнĕ тейĕн тикĕте.

Ай-ай-ай, ай-ай-ай,

Чикнĕ тейĕн тикĕте.

 

Тимуç вара тап-таса,

Ытараймăн эс пăхса.

Чăнахах, чăнахах,

Ытараймăн эс пăхса.

 

Пирĕн пĕчĕк Варвари

Пит тирпейлĕ, куртăр-и?

Чăнахах, чăнахах,

Пит тирпейлĕ, куртăр-и?

Уйрӑлни


Ароматлă пирусу сан

Пĕр сӳнет те пĕр çунать.

Эс — чĕнместĕн... Ырă тусăм,

Тăвăр пек кăшт ман чуна.

 

Тăвăр, тĕттĕм сирĕн паркăр —

Ни ларма, ни çӳреме.

Калаçар-ха ăшшăн, — лар-ха,

Пусарам эп чĕреме.

 

Пусарам... Вĕри чĕрешĕн

Сивĕ кăмăл хăрушрах.

Эсĕ ав — киле кĕресшĕн...

Мĕн пур пирĕн хушăра?

 

Мĕн пур? — çын каçми вăрман-и?

Е пит çӳллĕ пăрлă ту?..

Уйăрлар эппин тату.

 

Пирусу пек сӳнтер манăн

Ăнăçусăр юрату.

Маннӑ тусӑма


Халь ак, нумай çулсем иртсессен,

Сана тĕл пултăм тепĕр хут.

Чĕрем çунать... Мескершĕн эсĕ

Халь маншăн ют?

 

Телей шырарăм эп. Тĕтре пек

Пĕр ир çухатрăм та сана,

Аса килмерĕн эс пĕрре те

Кайран мана.

 

Аса килмерĕн. Сăвă-юрă

Хыптарчĕ вут ман ăшăма;

Сана манса, ялан кĕлтурăм

Эп пĕр ăна!

 

Телей хĕвелĕ пулчĕ маншăн

Хам çырнă сăвă; çĕршыва,

Юнпа çырмасăр, çук, паманччĕ

Эп хам сăвва!

 

Телейлĕ эп! Анчах салхуллă

Халь ак — сана çухатнипе.

Пĕрлешмĕ манăн пурнăç çулĕ

Санăннипе.

Билет


Çула тухсан эпĕ час-часах, темшĕн, Ги-де Мопассана, тĕрĕсрех каласан, Мопассана хăйне мар, унăн «Пышка» произведенине аса илетĕп.

...Франци çĕршывне Пруссия çĕнтерсе илнĕ. Франци халăхĕ, хăйĕн тăван çĕршывне юратаканскер, Прусси салтакĕсене Францирен хăваласа кăларасшăн çапăçать. Анчах та, пăшал сассинчен хăраса ӳкнĕ Франци буржуазийĕ хăрушăсăртарах çĕре тарса пытанма васкать...

Юрлă-пылчăклă çулпа дилижанс чĕриклетсе-натăртатса пырать... Дилижансри çынсем — буржуазирен пуçласа юхха-хĕрарăма çитиех — французсем. Вĕсем пурте хăйсен тăван çĕршывне юратаççĕ, пруссаксене ылханса вăрçаççĕ. Вĕсем пурте хăйсен тăван çĕршывĕн патриочĕсем.

Анчах та, вĕсен патриотизмĕ дилижансран ансанах çухалать. Вĕсем, хăйсен индивидуаллă интересĕсене сыхлас майпа, чĕрĕ çыннах — француженкăна — Прусси офицерне сутса яраççĕ. Çав хĕрарăм — чăн-чăн патриотка — хакĕпе малалла кайма çул уçаççĕ...

Вăрăм çул вĕсене выçăхтарса çитернĕ — çапах та çулăн вĕçĕ курăнман. Француженка çак выçăхнă çынсене хăйĕн çăкăр-тăварĕпе хăналать... Тепĕр темиçе кунранах çак çынсем француженка хăйсене ырă тунине манса каяççĕ — вĕсем чăх пĕççисене турткаланă чухне пĕр татăк çăкăрсăр тăрса юлнă Пышка тăварлă куççулне çăтса ларать... Анчах та, патриотка виççи буржуйсемшĕн нимĕн те мар — вĕсем ана пĕр тĕпренчĕк те памаççĕ.

Малалла

Хӗр патне ҫырнӑ ҫыру


Халичен эп хĕр патне çырса курманччĕ,

Туйманччĕ юрату мĕн иккенне.

Анчах сасартăк ман чĕрем вăранчĕ

Тĕл пултăм та çĕршывăн пикине.

Вăл — эсĕ. Эп сана чунтан саватăп,

Ман юрату тин çеç-ха вăранса,

Çампа пĕлместĕп нимĕн калама та

Санпа тĕл пулнă чух эп вăтанса.

Мĕнле типтерлĕ эс, ман çут хĕвелĕм!

Сан пĕвӳ-çийĕ йăрăс хăмăш пек;

Сан куçусем çут çăлтăр пек илемлĕ;

Эс ярăнса утатăн акăш пек.

Ĕçе тăрсан та — пит ĕçчен хĕр эсĕ.

Пĕтĕм çĕршыв пĕлет халь сан ятна.

Санпа пĕрле ман ăмăртса ĕçлесчĕ;

Пĕр тĕлĕнтерĕттĕмĕр таврана.

Чĕрем, чĕрем, сиксе тапать, мăнтарăн,

Ăшăм çунать курми çулăмпала.

Пĕр саншăн çеç, пĕр сан çинчен çеç мар-им

Ман ĕмĕтсем, ман шухăшсем ялан...

Çынсем ĕç хыççăн урама тухсассăн

Юрлаççĕ те кулаççĕ вăйăра.

Эп сан çине пăхса сывлатăп ассăн,

Эп шăппăн çеç çӳреп вайă тавра.

Ман мĕн çитмест юрлас, выляс тесессĕн?

Телейлĕ эп — пур çамрăксем пекех.

Тата телейлĕ пулăттăмччĕ, эсĕ

Мана: савни, тесе пĕр чĕнсенех.

Малалла

Георгий Фомирякова — вышкайсăр пысăк та питĕ хăйнеевĕрлĕ ăсталăхĕ умĕнче пуçăма тайса


Геракл пек маншăн эс, Гера!..

Çук, «Улăп» тесен тĕрĕсрех!..

Эс ху халăхна йăлт паратăн!

Пĕрре кăна эс Тĕнчере!

 

Такам та ӳнерçĕ пуласшăн, —

Лексессĕн Илем Тĕнчине,

Анчах та пурне те паман çав

Пĕлсе сăнлама курнине.

 

Эс ху пĕлнĕ пек пурăнатăн

Çак аслă, чечен Çĕр çинче.

Иртни умĕнче пуç таятăн,

Шутлатăн Пуласлăх çинчен.

 

Пуян Чăваш Енĕмĕр пирĕн!

Тек ним те хакли çук унран!..

Эс пур та — пушшех пуянрах вăл!

Çакна эп калатăп чунтан!

 

Геракл пек пул ялан, Гера!..

Çук, «Улăп» тесен, тĕрĕсрех!..

Пĕрре кăна эс пирĕн, тусăм!

Пĕрре кăна эс Тĕнчере!

 

06.08.2020

■ Страницăсем: 1 2 3 4 5 ... 726