Хапăлласа кĕтсе илетпĕр

 

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

 

Кĕнекесем

Чакăл-туВăхăт таппиКулăшла калавсемÇич çунатлă куракÇут пайăркаПахчапа мунча хуҫиÇăлтăрчăксем

Тутлӑ калаҫу


— Хаклă прикащик! Мана 200 грамм кăлпасси касса памăн-ши? Тăварлă пулăпа пĕрле выртаканнине.

Пулă тути калакан кăлпасси çисе курас килет. Тутлă-ши вăл?

— Укçа тӳле те, киле кайса çисе пăх.

— Тĕрĕс калатăн. Апла пулсан, мана 200 грамм кăлпасси касса пар-ха.

— Итлетĕп, гражданин! Çак кăвакарса ларнине парас-и-ха? Юрать.

— Хĕрхенетĕп сана, юратнă продавец, кашни туртмассерен тавара тараса çине пусса хунипе аллу ывăнать пулĕ?...

— Киле кайма васкатăн пӳлĕ. Калаçса тăрар мар.

— Савнă кассирша! Сана тепĕр хут чăрмав тума лайăх мар та, анчах„. эсĕ мана каялла çителĕклĕ укçа тавăрса памарăн. Санăн, мĕскĕн хĕрĕм, сверхурочно ĕçленипе пуç мими ывăнать пулмалла та, çавăнпах каялла мĕн чухлĕ тавăрса памаллине шутласа кăлараймарăн пулас...

— О, çук! Унпа мар. Эпĕ сана киле кайма çăмăл пултăр терĕм. Каялла тавăрса парас укçана пăхăр укçан памалла. Эсĕ ватăрах пирки, вăйсăр çын пулĕ тесе, çул çинче йывăр пăхăр укçа сана халран ярасран хăрарăм.

— О, касса читлĕхĕнче асапланса ларакан ырă чун!

— Сыв пул, шывлă чăкăт пек, ырă кăмăллă потребитель!

Калаçусен моралĕ: хăшпĕр чух тутлă калаçу та йӳçĕ пулать.

Ашшӗпе ачисем


Ашшĕ ачисене, ура айне сармалли тăла çине ларса, океан урлă вĕçсе каçни çинчен каласа панă. Ачисем ĕненнĕ: хальхи техника темĕн йышши тĕлĕнмелли япалана та тума пултарать тенĕ.

Унтан ашшĕ ачисене пĕр çын хăй шухăшласа тупнă аппаратпа уйăх çине вĕçсе кайса таврăнни çинчен каласа панă. Ачисем кăна та ĕненнĕ.

Ашшĕ юлашкинчен Чăваш совет писателĕсен Союзĕ «Чăваш литературин историйĕ» ятлă пысăк кĕнекине паян пичете яни çинчен каласа панă. Ачисем ахăрсах янă:

— Ак суя чăпти, тыттарать! Ĕненместпĕр. Никам та çырман. Ăна çырма пĕтĕм организаци тăрăшмасан та пулмасть, — тенĕ вĕсем.

Ашшĕ тавлашайман. Суя тухнăшăн калама çук вăтанса кайнă вăл.

Кӗнекен уявӗ


Кĕнеке эрни хĕвеллĕн

Килсе çитрĕ уявла.

Капăр тумлăн, çут хевтеллĕн

Вăл çĕклет чунри хала.

 

Кĕнеке — тус пит хастаррăн

Ǎс парать пире ялан

Малалла чĕнет патваррăн,

Тунсăх мар унпа нихçан.

 

Юмахсем ярать аваллăн,

Хутшăнма унпа — кĕтрет!

Парнелет пире хаваллăн

Туслăх, юрату, тивлет.

 

Кĕнеке-туса вулатпăр,

Юратса чун-чĕререн.

Варласран хуплаш тăватпăр,

Ĕмĕр пултăр тĕнчере.

Вулакансене сӗнни


Парнелеп сире сăвă çыххи,

Ман чĕре чечекĕсен пуххи

Пурăнтăр ялан сирĕн килте,

Пурăнăр ялан ман ыр пилте.

 

Сăрлă кăранташ, тем-тĕрлĕ сăрă

Тытăр та алла хавассăн, йăрă,

Ӳкерчĕксене хевтеллĕн сăрлăр —

Кĕнекене шет илемлĕ тăрлăр!

 

Тусăмсемĕр, сăввăмсене вулăр,

Савăнса хаваслăн ыррăн кулăр!

Вуламашкăн юлташсене сĕнĕр,

Тĕл пулма мана хĕрӳллĕн чĕнĕр!

 

Парнелеп сире юратăва —

Парнелеп чунри юрра-сăвва.

Ушкăнпа пĕрле, хавхаланса,

Тӳпере вĕçер саркаланса.

«Шӗмпӗлтик, шӗм-пӗл-ти...»


Шĕмпĕлтик, шĕм-пĕл-тик —

калаçаççĕ хумсем,

Пĕр-пĕрне итлесе, ачашланнăн выляççĕ,

Чăнкă мар çырансен юлашки чул картлаçĕ

Шур хумсен вăййипе пурăнать киленсе.

 

Манăн туйăм та çитмĕ çакна ăнланма —

Кунти сывлăш темме куç пăвас пек асамлă.

Инçетре-инçетре ешерет-им кăлканлăх —

Чĕмсĕркке канлĕхре куç хăех хупăнать.

 

Леш енче, тен, чăнах арăслан пурăнать.

Киленсе, тĕлĕнсе эпĕ ывăнтăм, ахăр.

Арăслан-и унта, аслати-и — тăнла-ха,

Леш енне вĕçтерер — пытанса хăрама...

Упӑте, ашак, качака таки тата упа


И. А. Крыловăн «Квартет» ятлă юптарăвĕнчи геройсем: ашкăнчăк упăте, ашак, качака таки тата çăмламас упа пухăнса, концерт пама шухăш тытнă. Нотăсем тупнă. Скрипкăсем илме Шупашкарти магазинсене чупнă. Скрипкăсем нихăш магазинта та пулман. Телефонпа республикăри ытти хуласене шăнкăртаттарса пăхнă. Вĕсенче те скрипкăсем сутман.

Ашкăнчăк упăте, ашак, качака таки, çăмламас упа çĕр çине коллективлăн лач сурса хунă. Сурнă тĕлте лачака пулса тăнă.

Хуркайакпа кӑвакал


Пĕр кăвакал хуркайăкран ыйтнă:

— Хуркайăк, мĕншĕн какалатăн? — тенĕ.

— Çăмарта тăрă пулнăран, — тенĕ хуркайăк.

— Вăл тăрă çăмартана Чăваш совет писателĕсен Союзне конкурса тăрат, — тенĕ кăвакал.

— Манран эсĕ аялта вĕçетĕн, анчах литература ĕçĕ çине çиелтен пăхатăн. Эс каланă пек тăвасси манран пулас çук, — тенĕ хуркайăк.

Кăвакал, хирĕç калама сăмах тупайманнипе аптраса, кутăн чакнă.

Халĕ çав кăвакал çăмарта тума ларнă, тет. Тунă çăмарти тăрă пулнипе тăрă пулманнине пăхмасăрах литература конкурсне тăратма шухăшлать, тет.

Тӗлне пӗлмен кушак


Пĕр кушак аçи питне çуса ларнă. Çуса пĕтерсен вăл кичеммĕн çухăрашма тытăннă.

— Кушак тус, ма мяуклататăн? — тенĕ кил хуçи арăмĕ.

— Шкул çулне çитмен ачасем мана питĕ юратаççĕ. Çавсене кăтартакан картинăна (кино) ӳкессĕм килет, — тенĕ кушак аçи.

Арăм шăпăр хулли илнĕ те кушак аçине вĕтелентерме тытăннă.

— Ах, ухмах, ачасем валли ӳкернĕ кинокартинăсем вĕсем пирĕн колхоза килмеççĕ. Çук та пулĕ вĕсем, — тенĕ.

Çак сценăна чăпар чăхă курнă та чăтаймасăр кулса янă.

«Хушӑран пур тӗнче — йӑлӑнтарнӑ экран...»


Хушăран пур тĕнче — йăлăнтарнă экран,

Чи юнтармăш сассем те халь темшĕн паха.

Ĕнерхи куççульне манайман кантăкран

Сапалапчăк хĕвел ăшăтмасăр пăхать.

 

Хама хам ăнланасшăн çӳретĕп паян.

Хампа хам юлниех — тӳсмелле мар асап.

Эс ялан систермесĕр килен те каян,

Эп ... пĕлмен чĕнеймесĕр тăрса юласса.

 

Сассăрлантăм ятна асăна-асăна,

Тавçăраймăп, темле тĕлĕнтермĕш хăват...

Аслатисĕр те çиçĕмсĕр шăппăн кăна

Вĕтĕ çумăр тулта асăрханнăн çăвать...

«Мӗнешкел ӑссӑрла Питӗрти ҫурҫӗрсем...»


Мĕнешкел ăссăрла Питĕрти çурçĕрсем.

Ыйхăланă тавра çурма ăшшăн кулать.

Чӳрече каррине асăрханнăн сирсе,

Манпа çеç калаçас пек пăлханнă хула.

 

Ним те чĕнмĕп каллех — эп сăмахсăр паян:

Юриех шăпланар шăплăха итлеме...

Хальхинче те çаплах тӳсĕм çитĕ-и сан

Иккĕленчĕклĕн çеç «Уйрăлар-и?..» теме?

 

Уйрăлар, уйрăлар... Пĕчченçи те çăтмах

Чĕтренсе сывлама, антăхса макăрма.

Ним туйман пек юлам, ĕнтĕ юрĕ, каях,

Тунсăхпа килентер тунсăхри урама.

 

Мĕнешкел ăссăрла Питĕрти çурçĕрсем!

Вăрттăн çил вăрттăн çеç чаршава сĕртĕнет.

Кантăкран йăпшăнса уйăх сăнĕ кĕрсен,

Юриех шăпланам шăплăха итлеме…

■ Страницăсем: 1 2 3 4 5 ... 718