|
Культура
![]() Шупашкар хулинче Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче ҫутӗҫ проекчӗ старт илнӗ – «Сӑмах патне кайни» (выр. «Хождение за словом») курав ӗҫлеме тытӑннӑ. Ӑна йӗркелес шухӑш Чӑваш Енри вырӑс культурин центрӗнчи Ольга Сергеевӑн пулнӑ. Курава Раҫҫейри халӑхсен чӗлхисен кунне халалласа уҫнӑ. Проект авторӗ Татьяна Николаева хӑнасемпе экскурси ирттернӗ, экспозици никӗсне кӗнӗ ӗҫсен икӗ ӑсчахӗ пирки каласа кӑтартнӑ. Мероприяти Владимир Даль словарӗпе йӗркеленӗ ӑс-тӑн вӑййипе вӗҫленнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
![]() cap.ru сайтри сӑн Китайра чӑваш сӗтне сутма пуҫланӑ. Нумаях пулмасть Тяньцзинь хулине «Ял картишӗ» (выр. «Деревенский дворик») туса кӑларнӑ 18 паллет – ӗне тата качака сӗчӗсене – ӑсатнӑ. Вӗсене унта «Раҫҫейре туса кӑларнӑ» тесе сутаҫҫӗ. Сӗте Китай Халӑх Республикине ӑсатма Чӑваш Республикинчи экспорта пулӑшакан центр пулӑшнӑ. Китай рынокне тухни предприятие тупӑша пысӑклатма май парать. Палӑртмалла: «Ял картишӗ» предприяти Раҫҫейре Ази ҫӗршывне качака сӗтне экспортлама официаллӑ майпа ирӗк илнӗ пӗрремӗш производитель шутланать. 2025 ҫулта кооператив продукцийӗ Китайри CIFER системӑра ӑнӑҫлӑ регистрациленнӗ. Халӗ вӗсем унта 2030 ҫулчченех сӗт ӑсатма пултараҫҫӗ. Ку ӗне, качака сӗчӗсене тата сӗт коктейлӗсене пырса тивет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() cap.ru сайтри сӑн Шупашкар хулинче пилотсӑр вӗҫекен аппаратсенчен пытанмалли тепӗр пилӗк бетон хӳтлӗхӗ лартнӑ. Ҫапла майпа халӗ вӗсем хулара – 28. Кун пирки Шупашкар хулин пуҫлӑхӗ Станислав Трофимов пӗлтернӗ. Хальхинче бетон хӳтлӗхсене «Ленин Комсомолӗ» чарӑнура, «Хӗвелтухӑҫ урамӗнчи 20-мӗш ҫурт патӗнче, Ҫветтуй Троица мӑнастирӗ ҫывӑхӗнче, «Культура паркӗ» тата «Ҫӗнтерӳ паркӗ» чарӑнусенче лартнӑ. Станислав Трофимов пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес вӑхӑтра тепӗр пилӗк бетон хӳтлӗх илсе килӗҫ. Кӑҫал халӑха хӑрушлӑх пирки пӗлтермелли системӑна та ҫӗнетеҫҫӗ. «Ростелеком» 16 ҫӗнӗ система вырнаҫтарнӑ, «Метелица» тулли мар яваплӑ общество вара 14 системӑна урӑх ҫӗре куҫарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Политика
![]() max.ru/progorod21 сӑнӳкерчӗкӗ Паллӑ чӑваш юрӑҫисенчен пӗри, Сергей Петров, сцена ҫинче 20 ҫулхине уявлама хатӗрленет. Асӑннӑ юрӑҫ 2006 ҫулта «Сарā хēрача» хитпа палӑрнӑ. Аслӑрах ҫулхисем вӑл юрра илтнех пулӗ. 20 ҫулта артист виҫӗ альбом кӑларма ӗлкӗрнӗ, республикӑри тӗрлӗ района ҫитсе концерт кӑтартать. Хӑй вӑл Красноармейски районӗнче культура организаторӗ пулса тӑрӑшать. Пултаруллӑ ҫын пур енӗпе те пултаруллӑ теҫҫӗ те, Сергей Петров пирки те ҫавӑн пек калама пулать. Хитре юрлама пӗлнисӗр пуҫне вӑл картинӑсем те ӳкерет. Хӑй сцена ҫинче пулнине халалласа артист «20 лет на сцене!» (чӑв. Сцена ҫинче 20 ҫул) концерт кӑтартать. Ӑна вӑл Шупашкарти Трактор тӑвакансен культура керменӗнче чӳк уйӑхӗн 6-мӗшӗнче иртӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() max.ru/progorod21 каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Ӗнер Ҫӗнӗ Шупашкарта ҫул ҫинче инкек пулса иртнӗ. «Мерседес» машинӑпа ҫула тухнӑ водитель хирӗҫ килекен ҫул ҫине тухса кайса «Лада» автомобильпе ҫапӑннӑ. Ют ҫӗршывра туса кӑларнӑ водителӗ инкекре вилмеллех аманнӑ. Унсӑр пуҫне салонта ларса пынӑ тепӗр ҫынна, 26 ҫулти каччӑна, больницӑна ӑсатнӑ. Анчах вӑл паян куҫне ӗмӗрлӗхе хупнӑ. «Мерседес» рулӗ умӗнче пулнӑ 26 ҫулти ҫамрӑк водитель правине 2023 ҫулта илнӗ. Эрех ӗҫнипе ӗсменнине тӗрӗсленме килӗшменрен кӗҫех вӑл водитель прависӗр тӑрса юлнӑ. Удовстоверение пӗлтӗрхи кӗркунне ҫеҫ каялла тепре илнӗ. «Лада» машинӑн водителбне (руль умӗнче хӗрарӑм пулнӑ) тата салонти икӗ пассажира (вӗсенчен пӗри 4 ҫулти ача) больницӑна илсе кайнӑ. Тухтӑрсем вӗсен сывлӑхне тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн вӗсене киле янӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() Вӑрмар районӗнчи пӗр ялта пурӑнакан арҫын тухтӑрсене алӑра эрех черкки тытса кӗтсе илнӗ. Унран та ытларах, тухтӑр хӑйне пулӑшма хӑтланнӑ чухне те вӑл черккене алӑран яман, ним пулман пек ӗҫсе ларнӑ. Кивӗ Вӑрмар ялӗнче пурӑнакан 50 ҫулти арҫынна япӑх пулса кайнӑ та тухтӑра чӗнсе илнӗ. Анчах арҫын тухтӑр тӗрӗсленӗ самантра та эрех ӗҫнӗ. Фельдшер пациента катетерти юн эрехе пула юхать тесе чарма хӑтланнӑ та арҫын тарӑхса кайнӑ, шурӑ халатлине усал сӑмахпа вӑрҫса пӗтернӗ. Фельдшер апла пулин те хӑйӗн тивӗҫне пурнӑҫланӑ, анчах хӑйне кӳрентернине каҫарма щутламан, прокуратурӑна евитленӗ. Пӑтӑрмах ял арҫыннине штрафланипе вӗҫленнӗ. Сумми пысӑках мар та (пурӗ 3 пин тенкӗлӗх штрафланӑ) ҫапах та явап тытмах тивет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() Ӗнер, авӑн уйӑхӗн 8-мӗшӗнче, Раҫҫейри халӑхсен челхисен кунне паллӑ тунӑ. Ӑна кӑҫал пӗрремӗш хут уявланӑ. «Хыпар Вести Чувашии» Макс-канал пӗлтернӗ тӑрӑх, Шупашкар хулинче чӑваш чӗлхине упраса хӑварасси ҫинчен калаҫнӑ. Шӑпах ҫӗнӗ уяв кунӗнче, авӑнӑн 8-мӗшӗнче, 33-мӗш шкулта ҫавра сӗтел иртнӗ. Ӑна йӗркелекенӗсем ЧР Вӗренӳ институчӗн ӗҫченӗсем пулнӑ. Ҫавра сӗтеле пухӑннисем паянхи вӗренӳ стандарчӗсем пулӑшнипе чӑваш чӗлхине мӗнле упраса хӑварасси тата аталантарасси ҫинчен калаҫнӑ. Институт проректорӗ Инесса Ядранская ҫак вӗренӳ ҫулӗнчен пуҫласа шкулсенче тата ача пахчисенче нумай чӗлхеллӗ классемпе ушкӑнсем ӗҫлеме пуҫланӑ. 33-мӗш шкул директорӗ Надежда Семенова вара хӑйсен тӗслӗхӗпе паллаштарнӑ: вӗсем нумай ҫул ӗнтӗ шкулта Ҫӗнӗ ҫул уявне чӑвашла ирттереҫҫӗ, уява ачасем те, ашшӗ-амӑшӗ те хаваспа хутшӑнаҫҫӗ. Халӑхсен туслӑхӗн ҫурчӗн директорӗ Сергей Иванов чӗлхене упраса хӑварассипе ҫыхӑннӑ мероприятисем ирттерни пирки каласа панӑ. Кӑҫал, ав, «Пӗтӗм чӑваш диктанчӗ» акцие ҫӗршыври 11 пин ытла ҫын хутшӑннӑ. «Пирӗн пӗрлехи тӗллев – тӑван чӗлхе музейсенче, библиотекӑсенче, уявсенче, культура учрежденийӗсенче ҫеҫ мар, кулленхи пурнӑҫра та янӑратӑрччӗ тесе тӑрӑшасси», – ҫапла палӑртнӑ Сергей Иванов. |
|
Политика
![]() Шупашкар хулин пуҫлӑхӗн Станислав Трофимовӑн ячӗпе «Макс» мессенджерта суя аккаунт уҫнӑ. Кун пирки вӑл паян хӑй пӗлтернӗ. Станислав Трофимов тӗнче тетелӗнче унӑн ячӗпе суя аккаунт тытса тӑнине, вӑл унӑн маррине хыпарланӑ. Вӑл хула ҫыннисене халӑх тетелӗсенче асӑрхануллӑ пулма ыйтнӑ. Ҫавӑн пекех мэр унӑн официаллӑ страницинчи хыпарсене кӑна ӗненме чӗнсе каланӑ. Сӑмах май, «Макс» мессенджерта унччен унӑн каналӗ ҫухалнӑччӗ. Кун хыҫҫӑн унӑн ҫӗннине уҫма тивнӗ. Ҫакна та палӑртса хӑварар: республика Элтеперӗ Олег Николаев та хушӑран кунашкал хыпарсем пӗлтерет. Унӑн ячӗпе те аккаунтсем уҫаҫҫӗ-мӗн. Ҫавӑнпа чӑнах та асӑрханӑр, официаллӑ ҫӑлкуҫсенчи информацисене кӑна ӗненӗр! Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Канаш хулинче пурӑнакан Наталия Ильина пӗр ӗмӗртен каҫнӑ: 101 ҫул тултарнӑ! Наталия Борисовна тӑхӑр ачаллӑ ҫемьере ҫуралса ӳснӗ, вӑл чи асли пулнӑ. Унӑн ҫамрӑклӑхӗ ҫӑмӑлах иртмен, шӑпах вӑрҫӑ ҫулӗсем тӗлне лекнӗ. Наталия Борисовна 17 ҫулта чухнех торф кӑларма кайнӑ. Вӑрҫӑ пӗтсен, 1946 ҫулта, вӑл Канашри элеваторта ӗҫлеме пуҫланӑ. Унта 45 ҫул тӑрӑшнӑ, ҫавӑнтанах тивӗҫлӗ канӑва тухнӑ. Наталия Борисовна мӑшӑрӗпе Василий Ильичпа 4 ача ҫуратса ӳстернӗ. Халӗ кинемей 8 мӑнукӗпе тата 10 кӗҫӗн мӑнукӗпе савӑнса пурӑнать. Кинемее чунран саламлатпӑр Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял пурнӑҫӗ
![]() max.ru/progorod21 видеовӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Ялта туса илекен апат-ҫимӗс хакӗ яланах йӳнӗ. Апла пулин те ял ҫынни пахчара тӑрмашать, выльӑх-чӗрлӗх тытать. Хак йӳнӗрен те, ӗҫлеме ҫӑмӑл мартан та пулӗ ялта вылӑх-чӗрлӗх тытакансен йышӗ ҫулсерен чаксах пырать. Ҫамрӑк ҫемьесем те унчченхилле ӗне тытса нушаланасшӑн мар. Ҫав вӑхӑтрах ӳрӗк ҫемьесем чӑваш ялӗсенче пӗтмен-ха. Вӗсем ҫак выльӑха усраҫҫӗ, сӗте сутса укҫа тума тӑрӑшаҫҫӗ. Канаш районӗнче вара ҫынсем сет укҫине виҫӗ уйӑх таран илеймесӗр аптӑраҫҫӗ иккен. Ертӗмен Кушӑк тата Ачакасси ялӗнче пурӑнакансем пӗр литр сӗте 18 тенкӗпе сутса пурӑннӑ. Халӑхран сӗт пухакан усламҫӑсем ӑна та пулин паян кун та тӳлесе татма васкамаҫҫӗ иккен. Ҫӗртме, утӑ тата ҫурла уйӑхӗсемшӗн ял ҫыннисемшӗн укҫа илеймен. Усламҫӑсем: «Ку эрнере тӳлетпӗр», — тесе шантарса, банк карттипе пӑтӑрмах тесе ӗнентерсе пурӑнаҫҫӗ иккен. Ял ҫыннисем вырӑнти администрацие те, прокуратурӑпа депутатсем патне те ҫырса пӑхнӑ, анчах вӗсене никам та хӳтте кӗмен. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
