|
Культура
![]() «Контактри» сӑн Пирӗн ентеш, Шупашкарта ҫуралса ӳснӗ Валентина Алексеева, ӗнер Хусан хулинче иртнӗ Пӗтӗм тӗнчери MISS BRICS илем конкурсӗнче ҫӗнтернӗ. 19 ҫулти Валентина 2023 ҫулта «Чӑваш Ен мисӗ» пулнӑччӗ, 2024 ҫулта «Раҫҫей мисӗ» хисеплӗ ята тивӗҫнӗ. Халӗ вара «БРИКС мисӗ» те пулса тӑнӑ. Конкурса Раҫҫей, Бразили, Инди, Китай, ЮАР, ОАЭ, Индонези, Куба, Боливи, Беларуҫ, Узбекистан, Малайзи, Казахстан, Уганда, Таиланд, Нигери, Вьетнам пикисем хутшӑннӑ. Палӑртса хӑварар: Валентина 2006 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗнче Шупашкарта ҫуралнӑ. 2024 ҫулта 5-мӗш гимназирен лайӑх паллӑсемпе вӗренсе тухсан Мускаври Н.И.Пирогов ячӗллӗ Раҫҫей наци тӗпчев медицина институтне вӗренме кӗнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() cap.ru сайтри сӑн Чӑваш Енри тепӗр кинемей 100 ҫул тултарнӑ. Нумаях пулмасть салам сӑмахӗсене Комсомольски округӗнчи Нӗркеҫ ялӗнче пурӑнакан Александра Ефремова йышӑннӑ. Александра Кирилловна – тыл ӗҫченӗ тата ӗҫ ветеранӗ. Вӑл 1926 ҫулта Елчӗк районӗнче ҫуралнӑ, унтах ӳснӗ. Пӗве кӗрсен торф кӑларнӑ ҫӗрте ӗҫленӗ. Качча тухсан вара упӑшки патне, Комсомольски районӗнчи Нӗркеҫ ялне, куҫнӑ. Унта вӑл колхозра ӗҫленӗ, мӑшӑрӗпе пӗрле ачисене ура ҫине тӑратассишӗн тапаҫланнӑ. Шел те, упӑшкин пурнӑҫӗ ҫамрӑкла татӑлнӑ. Кун хыҫҫӑн Александра Кирилловнӑн ачисене пӗчченех ура ҫине тӑратма тивнӗ. Паянхи кун кинемей 13 мӑнукӗпе, 11 кӗҫӗн мӑнукӗпе савӑнса пурӑнать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() Сывлӑх сыхлав министерствин сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енри тухтӑрсем кӑвапа грыжипе тата ҫурӑлса кайнӑ аппендикспа асапланнӑ хӗрарӑма ҫӑлса хӑварнӑ. Шупашкар районӗнчи больницине медицинӑра сайра тӗл пулакан йывӑр лару-тӑру пулса иртнӗ. Хирургсен пӗр вӑхӑтрах икӗ хӑрушӑ чирпе — хӗсӗннӗ кӑвапапа тата ҫурӑлса кайнӑ аппендицитпа — кӗрешме тивнӗ. 69 ҫулти хӗрарӑм больницӑна хырӑмӗ питӗ ыратнипе, ӑш пӑтраннипе тата вӑйӗ чакса кайнӑран лекнӗ. Ҫакӑ ӑна темиҫе кун асаплантарнӑ. Тухтӑрсем тӳрех васкавлӑн операци тума йышӑннӑ. Операци вӑхӑтӗнче кӑвапа ҫинҫе пыршӑна хӗсӗнсе ларни палӑрнӑ. Телее, ӑна ҫӑлса хӑварма май килнӗ — пырша пайӗсем чӗрӗ юлнӑ. Анчах чи хӑруши аппендикс пулнӑ: гангрена пуҫланнӑ пирки вӑл татӑлнӑ, ҫакӑ вара перитонит патне ҫитернӗ. Хирургсем аппендикса касса кӑларнӑ та хырӑм ӑшне тасатнӑ. Операци хыҫҫӑн хӗрарӑмӑн сывлӑхӗ хавшакран ӳпки шыҫнӑ, ҫавӑнпа ӑна реанимацие куҫарнӑ. Пилӗк кунран чирлӗ ҫын хӑйне лайӑхрах туйма пуҫланӑ, 40 кун сипленнӗ хыҫҫӑн ӑна киле кӑларнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш Енри писательсен союзӗн сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш ҫыравҫисен кӗнекисем — библиотекӑна. Кӗнеке парнелемелли тӗнчери куна тата Чӑваш Республикин Наци библиотекин 155 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ май чӑваш ҫыравҫисем Кемӗр облаҫӗнчи Гурьевск муниципаллӑ округӗн библиотекисенче чӑвашла литература сахаллине пӗлнӗ. Унта, Чӑваш-Пай тата Сосновка ялӗсенче, йӑхташӑмӑрсем йышлӑ пурӑнаҫҫӗ, вӗсем тӑван чӗлхепе культурӑна пулас ӑрусем валли упраса хӑварма тӑрӑшаҫҫӗ. Вырӑнти ҫынсем чӑваш ҫыравҫисен хайлавӗсемпе паллашма ӗмӗтленни ҫинчен Гурьевскри централизациленӗ библиотекӑсен системин директорӗ Марина Обухова Чӑваш Республикин Наци библиотекине пӗлтернӗ. Ҫыравҫӑсемпе библиотекарьсем айккинче юлма пултарайман. Чӑваш Ен Наци библиотеки урлӑ Раҫҫей ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн пайташӗсем ентешсем валли кӗнекесем ярса панӑ. Ҫыравҫӑсем чӑвашла тата вырӑсла темиҫе ещӗк кӗнеке пухнӑ, вӗсенче халӑх шӑпи, унӑн историйӗ тата паянхи пурнӑҫӗ ҫинчен каласа параҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Хавхалану» клубӑн сӑнӳкерчӗкӗ Кӗҫнерникун, пуш уйӑхӗн 19-мӗшӗнче, Чӑваш Республикин Наци вулавӑшӗнче (вӑл Шупашкарти Ленин проспектӗнче вырнаҫнӑ) поэзие юратакансен «Хавхалану» клубне пухӑнӗҫ. Клуб халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ларура ҫак уйӑхӑн 21-мӗшӗнче Пӗтӗм тӗнчипех поэзи кунне паллӑ тунӑ май «Мӗн вӑл маншӑн поэзи?» тема тавра калаҫса сӑвӑсем вулӗҫ. «Чӑваш Енри халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне палӑртнӑ май ытти чӗлхесенчен куҫарнӑ сӑвӑсем те вӑхӑтлӑ та вырӑнлӑ пулӗҫ. Поэзие юратакансене пурне те хапӑл туса кӗтетпӗр!» – тесе хыпарланӑ анонсра. Аса илтерер: поэзие юратакансен «Хавхалану» клубне ӳйӑхра пӗрре пуҫтарӑнаҫҫӗ, унта вӑл е ку уйӑхра ҫуралнӑ поэтсен пултарулӑхне тишкереҫҫӗ, сӳтсе яваҫҫӗ, саламлаҫҫӗ. Клуба, ҫак йӗркесен авторӗ пӗлнӗ тӑрӑх, вулавӑш ӗҫченӗ Антонина Андреева ертсе пырать. Клуб, маларах палӑртрӑмӑр ӗнтӗ, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче ӗҫлет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Канаш округӗнчи Уҫырма ялӗнче пурӑнакан Елизавета Иванова ҫак кунсенче 95 кун тултарнӑ. Елизавета Филипповна пысӑк ҫемьере ҫуралса ӳснӗ. Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫланнӑ чухне вӑл 14 ҫулта пулнӑ, колхозра аслисемпе тан ӗҫленӗ. Вӑл хӑйсен ялӗнчи каччӑпа ҫемье ҫавӑрнӑ. Вӗсем тӑватӑ хӗр ҫуратса кашнине пурнӑҫӑн анлӑ ҫулӗ ҫине тӑратнӑ. Елизавета Ивановӑна ҫавра ҫулпа саламлама Канаш округӗн администрацийӗн ӗҫченӗсем, «Уҫырма шевлисем» ушкӑн, «Солнышка» ача пахчин музыка ертӳҫи тата Уҫырма шкулӗнче вӗренекенсем килнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Раҫҫейре
![]() https://vk.ru/wall-194537172_27436 сӑнӳкерчӗкӗ Ӗнер, пуш уйӑхӗн 16-мӗшӗнче, «Поле чудес» (чӑв. Тӗлӗнтермӗш уйӗ) телекӑларӑма чӑваш хӗрарӑмӗ мӑнукӗпе хутшӑннӑ. Аса илтерер: телекӑларӑма Пӗрремӗш каналпа эрнекунсерен кӑтартаҫҫӗ. Алина Артемьева капитал-шоун уяв умӗнхи кӑларӑмӗн хутшӑнаканӗ пулнӑ. Вӑййа Пӗтӗм тӗнчери хӗрарӑмсен кунне халалланӑ. Пирӗн ентешӗн «ерохвостка» сӑмаха пӗлмелле пулнӑ. Раҫҫей ҫурҫӗрӗнче пурӑнакансем ытла талпӑнуллӑ хӗрарӑма ӗлӗк ҫапла каланӑ. Алина мӑнукӗ Ева чӑвашла юрӑ юрланӑ тата сӑвӑ вуласа панӑ. Леонид Якубович ӑна пукане парнеленӗ, анчах вӑл тӳрех хӑйӗн шӑллӗсемпе йӑмӑкне аса илнӗ — вӗсем валли те парне ыйтнӑ. Ҫапла вара ӑна тата тепӗр пукане, шӑллӗсем валли те парнесем панӑ. Ева чӑвашла хитре калаҫать, амӑшӗн амӑшӗн вӑл куками тесе сӗнет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() ШӖМ тунӑ сӑн Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче паян чукун ҫул урлӑ каҫмалли вырӑнта инкек пулнӑ: унта локомотив тата «Форд Фокус» машина ҫапӑннӑ. Ҫӑмӑл машина рулӗ умӗнче 46 ҫулти хӗрарӑм ларнӑ. Шел те, вӑл вырӑнтах вилнӗ. Инкек вырӑнӗнчи сӑнӳкерчӗке пӑхсан локомотив машинӑна сӗтӗрсе кайни курӑнать. Ҫав вырӑнта пулса курнӑ ҫынсем «Про Город» телеграм-каналӗнчи пост айӗнче комментарисем ҫырнӑ тӑрӑх, чукун ҫул урлӑ каҫмалли вырӑнта юр ҫӳллӗ. Ҫапах та унта светофор пур. Ахӑртнех, вӑл хӗрлӗ ҫуннӑ пулнӑ. Халӗ ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() news.1777.ru сайтри сӑн Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан 74 ҫулти арҫын ултавҫӑсене 6,5 миллион тенкӗ куҫарса панӑ. Полицие пырсан вӑл акӑ мӗн каласа кӑтартнӑ: нарӑсӑн 24-мӗшӗнче ун патне вӑл 40 ҫул ытла ӗҫленӗ предприятири кадрсен уйрӑмӗнчи специалист шӑнкӑравланӑ. Ӑна сиенлӗ стажшӑн пенсие ҫӗнӗрен шутласа памалла-мӗн. Палламан ҫын смс-ҫырупа килнӗ кода ыйтнӑ – ку Пенси фондне ҫырӑнма кирлӗ имӗш. Кайран унпа «йӗрке хуралҫисем» тата «Тӗп банк ӗҫченӗсем» ҫыхӑннӑ. Хайхискерсем «Госуслуги» порталти даннӑйсене ют ҫынсем пӗлнӗ тесе хӑратма тытӑннӑ, вӗсем терроризм организацийӗсене укҫа куҫарма пултараҫҫӗ-мӗн. Вӗсем каланипе 74 ҫулти арҫын ҫӗнӗ телефон, сим-карта, роутер илнӗ. Ҫапла преступниксем ӑна йӑлт сӑнаса тӑнӑ. Хайхи арҫын арӑмӗпе пӗрле банка кайса счет ҫинчи пысӑк укҫа илнӗ. Унта ӗҫлекенсене ку укҫа Мускавра операци тума кирлӗ тесе суйнӑ. Пушӑн 3-мӗшӗнче каҫхине курьер укҫана илсе кайнӑ та истори ҫакӑнпа вӗҫленӗ. Арҫыннӑн вара полицие кайма тивнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Шел те, хурлӑхлӑ хыпар пӗлтеретпрӗр. Паян «Промтрактор» ПКн тӗп директорӗ Александр Титов пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Вӑл 70 ҫулта пулнӑ. Вӑл савута 2020 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 26-мӗшӗнченпе ертсе пынӑ. 2021 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче ӑна ЧР Патшалӑх Канашӗн депутатне суйланӑ. Александр Иванович 1956 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 9-мӗшӗнче Сарӑту облаҫӗнчи Галахово ялӗнче ҫуралнӑ. 1978 ҫулта Липецкри политехника институтӗнчен «Автомобильсем тата тракторсем» специальноҫпе вӗренсе тухнӑ. Карьерине «Промтракторта» инженер-конструктортан пуҫӑннӑ. Александр Титовпа пуш уйӑхӗн 9-мӗшӗнче 10 сехетрен пуҫласа 13 сехетчен Шупашкарти Трактор тӑвакансен культура керменӗнче сывпуллашӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
