|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() «Контактри» сӑн Патӑрьел округӗнчи Илдар Белалов 2018 ҫулта хӑйӗн ӗҫне пуҫарнӑ. Ун чухне вӑл ӗҫе пуҫӑннӑ фермерсен конкурсӗнче ҫӗнтерсе патшалӑхран 3 миллион тенке тивӗҫнӗ. Шӑпах ҫак укҫа пысӑк хуҫалӑх патне ҫитмелли пӗрремӗш утӑм пулса тӑнӑ. Сакӑр ҫулта Илдар патшалӑхран виҫӗ хутчен пулӑшу илнӗ. 2022 ҫулта ӑна 15 миллион тенкӗлӗх грант панӑ, ку укҫапа вӑл 100 пуҫ выльӑх туянса ферма тума тытӑннӑ. Тепӗр виҫӗ ҫултан вара вӑл патшалӑхран 18 миллион тенке тивӗҫнӗ. Кун укҫапа фермер выльӑх-чӗрлӗх комплексне хӑпартама пуҫланӑ. Паянхи кун Илдар Белалов хуҫалӑхӗнче – 133 выльӑх, 2025 ҫулта унӑн хуҫалӑхӗнче 58,3 тонна аш-какай туса илнӗ. Ӗҫлес тесен темле майпа та ӗҫлеме пулать ав. Илдар Белалов – питӗ лайӑх тӗслӗх. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫул-йӗр
![]() Патшалӑх автоинспекцийӗ тунӑ сӑн Тӑвай округӗнче «Лада» кювета чӑмнӑ. Машинӑра ача пулнӑ. Шел те, вӑл аманнӑ. Чӑваш Енри Патшалӑх автоинспекцийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, авари шӑматкун каҫхине, 21:03 сехетре, «Энӗш – Енӗш Нӑрваш» ҫул ҫинче пулнӑ. Руль умӗнче 1984 ҫулта ҫуралнӑ арҫын ларнӑ. Анчах вӑл руле итлеттереймен – машина кювета чӑмнӑ та ҫаврӑнса ӳкнӗ. Салонра 5 ҫулти ача пулнӑ. Вӑл тата водитель аманнӑ. Ҫакӑ паллӑ: арҫын ача хыҫалта ятарлӑ ларкӑчсӑр пулнӑ. Иккӗшне те пульницӑна илсе кайнӑ. Тухтӑрсем тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн ачана киле янӑ, водителе вара сипленме хӑварнӑ. Патшалӑх автоинспекцийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, водитель – Канаш хулинчен. Вӑл руль умӗнче 2007 ҫултанпа ларать. Кӑҫал вӑл ҫул-йӗр ҫинчи правилӑсене ултӑ хутчен пӑсни паллӑ. Хими-токсикологи экспертизи вӑл ӳсӗр е урӑ пулнине палӑртӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() ШӖМ тунӑ сӑн Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче пурӑнакан 43 ҫулти хӗрарӑмӑн питӗ качча каяс килнӗ пулмалла. Вӑл хальччен качча кайса курман. Ӑна пӑснӑ тесе шухӑшланӑ. Савнийӗпе уйрӑлсан вара юмӑҫран пулӑшу ыйтнӑ. Вӑл юмӑҫпа кӑҫал нарӑс уйӑхӗнче тӗнче тетелӗнче калаҫма пуҫланӑ. Хӗрарӑм унран савнине каялла тавӑрса пама, пӑснине илме ыйтнӑ. Ҫаксене йӑлтах сӑнӳкерчӗк тӑрӑх тума май пурри-ҫуккипе кӑсӑкланнӑ. Юмӑҫ савнийӗ ӑна юратнине, анчах ӑна апат-ҫимӗҫ мар, масар урлӑ уйрӑлмалла тунине каланӑ. Ҫавӑнпа ритуал кӑткӑс-мӗн, юмӑҫ куншӑн 50 пин тенкӗ ыйтнӑ. Ҫапла хӗрарӑм тӑватӑ уйӑх юмӑҫ ритуалӗсемшӗн укҫа куҫарса тӑнӑ. Анчах савнийӗ таврӑнма шухӑшламан та. Кун хыҫҫӑн тин лешӗ юмӑҫ мар, ултавҫӑ пулнине ӑнланнӑ. Хайхи «юмӑҫ» ҫыхӑнӑва та тухма пӑрахнӑ. Хӗрарӑмӑн ирӗксӗрех полицие кайса пулӑшу ыйтма тивнӗ. Вӑл юмӑҫа пӗтӗмпе 100 ытла пин тенкӗ куҫарса панӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫул-йӗр
![]() Ҫывӑх вӑхӑтра Чӑваш Енрен Абхазине самолёт вӗҫме пуҫлӗ. Шупашкартан Сухума самолет юпа уйӑхӗн пӗрремӗшӗнчен ҫӳреме пуҫлӗ. Билетсене сутма пуҫланӑ ӗнтӗ. Хальхи вӑхӑтра Абхазинче сывлӑш температури — 20 градус. Ҫак йӗркесен авторӗ темиҫе ҫул каялла пулса курнӑччӗ. Анчах унта Хура тинӗс таса марччӗ. Абхазинче канакансенчен самайӑшӗ ротовируспа чирлетчӗҫ. Унта шыва тасатмалли сооруженисем ӗҫлеменрен таса мар шыв тинӗсе лекет тетчӗҫ. Вӑл вӑхӑтра Гагра хулинче урамсем тирпейсӗрринчен те тӗлӗннӗччӗ, Сухумра вара Грузипе пулса иртнӗ вӑрҫӑ вӑхӑтне аса илтерекен ҫуртсем самайччӗ. Паянхи кун тӗлне илсен экологи тата тасалӑхпа тирпейлӗх енчен лару-тӑру еплине пӗлместпӗр. Ҫутҫанталӑк вара унта, чӑн та, илемлӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Улатӑр хулинче пушарта арҫын вилнӗ. Ун патне хӑнана килнӗ ҫынсем пульницӑна лекнӗ. Ку инкек авӑн уйӑхӗн 18-мӗшӗнче, эрнекун, пулнӑ. Коммунарсен урамӗнчи йывӑҫ ҫурт 23 сехет те 10 минутра ҫунма тытӑннӑ. Ҫав самантра пӳртре кил хуҫи тата унӑн пӗлӗшӗсем пулнӑ: 1983 тата 1968 ҫулсенче ҫуралнӑ икӗ арҫын тата 1964 ҫулхи хӗрарӑм. Шел те, кил хуҫи пушарта вилнӗ. Хӑнасене пульницӑна илсе кайнӑ. Вырӑна тухнӑ следователь арҫынсенчен пӗрне тӗтӗм-сӗрӗмрен урама илсе тухнӑ та ӑна васкавлӑ медпулӑшу тухтӑрӗсене панӑ. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, пушар пирус асӑрханмасӑр туртнӑран тухнӑ. Сӑлтавне палӑртма пушар-техника экспертизи ирттерӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн артисткине Алевтина Семёновӑна хисеплӗ ят панӑ. Халӗ вӑл — Чӑваш Республики тава тивӗҫлӗ артистки. Кун пирки калакан хушӑва республика Элтеперӗ Олег Николаев ӗнер, авӑн уйӑхӗн 18-мӗшӗнче, алӑ пуснӑ. Документа республикӑн влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗнче «саккунсем» ярӑмра вырнаҫтарнӑ. Алевтина Семёнова Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Унта вӑл актёр ӑсталӑхне хӑнӑхнӑ. Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче студент чухнех, 2003 ҫулта ӗҫлеме пуҫланӑ. Унтанпа вӑл культурӑн ҫав учрежденийӗнче тӑрӑшать. Ҫак ҫулӗсенче вӑл тӗрлӗ характерлӑ нумай роль калӑпланӑ. Алевтина Мефодьевна Шупашкар районӗнчи Апашра ҫуралса ӳснӗ. |
|
Республикӑра
![]() «Контактри» сӑн Ипподром ҫӑлтӑрӗ хуҫине сасӑлав участокне илсе ҫитернӗ. Ҫапла, республикӑра паян участока лашапа пынӑ тӗслӗх те пулнӑ. Александр Попов Патӑрьел округӗнчи 2413-мӗш суйлав участокне пынӑ. Пӗччен мар, ӑна унта тӑватӑ ураллӑ шанчӑклӑ тусӗ, Апогей ятлӑ лаша, илсе ҫитернӗ. Апогей Ҫӗньял ялӗн ипподромӗн ҫӑлтӑрӗ шутланать. Вӑл 48 хутчен старта тухса 23 хутчен ҫӗнтернӗ. Палӑртса хӑварар: унӑн хуҫи Александр Попов тӑтӑшах лаша турнирӗсем ирттерет: Питравра, Акатуйра. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() «Ҫыхӑнура» порталти сӑн Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче 2-мӗш шкул ҫывӑхӗнче хир сыснисен кӗтӗвне асӑрханӑ. Ҫак шкул Ҫамрӑксен урамӗнчи 2-мӗш ҫуртра вырнаҫнӑ. Хир сысни ҫурисемпе ҫул урлӑ каҫса сквера кӗнӗ. Вӗсем иртен-ҫӳрене асӑрхаман та тейӗн – лӑпкӑнах утнӑ. Вырӑна Чӗрчунсен тӗнчине сыхлакан дирекци инспекторӗсем килнӗ. Шупашкар хула администрацийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, хир сыснисене каялла вӑрмана янӑ. Специалистсем ӑнлантарнӑ тӑрӑх, хир сыснисемпе тӗл пулсан пӑлханса ӳкмелле мар, хирӗҫ тӑмасан вӗсем хӑрушлӑх кӑларса тӑратмаҫҫӗ. Ытларах чухне хир сыснисем ҫулран аташса кайса ҫынсем утакан вырӑнсене тухаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() photo.airlines-inform.ru сайтри сӑн Самолетри пассажир бортпроводника ҫапнӑ. Вӑл ӑна туалета яман-мӗн. Ку шӑп та лӑп ҫулталӑк каялла, 2025 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 18-мӗшӗнче, «Победа» авиакоманин «Мускав – Шупашкар» самолетӗнче пулнӑ. Ҫав арҫынна суд тунӑ ӗнтӗ. Судра акӑ мӗн ӑнлантарнӑ вӑл. Арҫын самолета лариччен Шереметьево аэропортӗнчи бизнес-залра хӗрлӗ эрех ӗҫнӗ, анчах, хӑй каланӑ тӑрӑх, «ӳсӗрӗлмен, хаваслӑ кӑмӑллӑ кӑна пулнӑ». Самолетра вӑл кӳршипе паллашма хӑтланнӑ, анчах лешӗ хирӗҫленӗ. Хирӗҫӳ Шупашкарта анса лариччен тухнӑ. Арҫын каланӑ тӑрӑх, вӑл вӑраннӑ, унӑн туалета каяс килсе кайнӑ. Вӑл юнашар ларакан хӗрарӑма тӑрса ирттерсе яма ыйтнӑ. Анчах лешӗ тӑрайман, мӗншӗн тесен ларкӑчсен хушшинче ҫынсем пулнӑ. Куншӑн арҫын кӳршӗ хӗрарӑмне кӑшкӑрма, тем те пӗр каласа хӑртма тытӑннӑ. Бортпроводникӑн ӑна лӑплантарма тивнӗ. Вӑл арҫынна тӗпел пӳлӗмне илсе кайнӑ та полици киличчен тытса тӑнӑ. Анчах пассажир ниепле те лӑпланайман – бортпроводника хырӑмӗнчен ҫапнӑ. Судра арҫын айӑпне йышӑнман. Вӑл алӑпа кӑна хӑлаҫланнӑ имӗш. Ҫапах суд ӑна тӗрмене хупмасӑр 2,5 ҫуллӑха айӑпланӑ. Арҫын ЧР Аслӑ судне аппеляци панӑ, анчах приговор улшӑнман. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() ШӖМ тунӑ сӑн Чӑваш Енре халӑх участковӑйне суйланӑ. Хальхинче ку ята кам илнине пӗлес килет-и? Хаваспах пӗлтеретпӗр: Ҫӗмӗрле округӗнчи Михаил Григорьев. Вӑл Пӗтӗм Раҫҫейри «Халӑх участковӑйӗ» конкурсӑн иккӗмӗш тапхӑрӗнче мала тухнӑ. Уншӑн 7700 ҫын сасӑланӑ. Мала тухнӑ полицейскипе ҫывӑхрах паллаштарар-ха. Михаил Григорьев Раҫҫей ШӖМӗн «Ҫӗмӗрле» уйрӑмӗнче участокри аслӑ уполномоченнӑйра ӗҫлет. Вӑл шалти ӗҫсен тытӑмӗнче 2014 ҫулта вӑй хума тытӑннӑ. Халӗ вӑл 4 пин ытла ҫын пурӑнакан участокшӑн яваплӑ. Кӑҫал участковӑй ҫынсенчен килнӗ 250 яхӑн хута пӑхса тухма ӗлкӗрнӗ. Михаил Григорьев карттӑсенчен укҫа вӑрлани пирки ял ҫыннисене ӑнлантарать, профилактика ирттерет. Республика шайӗнче ҫӗнтернӗ участковӑй Чӑваш Ен чысне федераци шайӗнчи конкурсра хӳтӗлӗ. Аса илтерер: пӗлтӗр те республикӑра ку конкурсра Ҫӗмӗрле округӗнчи участковӑй ҫӗнтернӗ. Вӑл – полицин аслӑ лейтенанчӗ Михаил Обломов. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
