https://vk.ru/wall-211725618_3574 пабликран илнӗ сӑнӳкерчӗк

Чӳк уйӑхӗн 6-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн наци вулавӑшӗнче «Чувашский литературный язык в судьбе народа» (чӑв. Чӑваш литература чӗлхи халӑх шӑпинче) ятпа пӗтӗм Раҫҫейри ӑслӑлӑхпа практика конференцийӗ иртӗ. Мероприятие чӑваш ҫырулӑхне йӗркеленӗренпе 155 ҫул ҫитнине тата Тымар халӑхсен пӗтӗм тӗнчери вунӑҫуллӑхне халаллӗҫ.

Конференцие учёнӑйсем, педагогсем, культура ӗҫченӗсем, массӑллӑ информаци хатӗрӗсенче тӑрӑшакансем, интернет-блогерсем тата влаҫ органӗсенче ӗҫлекенсем пуҫтарӑнӗҫ. Вӗсем чӑваш чӗлхине упраса хӑварас тата аталантарас ыйтӑва сӳтсе явӗҫ.

Конференцие йӗркелекенӗсем — Чӑваш Енӗн наци вулавӑшӗ, Чӑваш патшалӑх хуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗ, Чӑваш Енӗн Культура тата Вӗрентӳ министерствисем.

Етӗрне хулинче пурӑнакан икӗ карчӑк вӑрҫса кайнӑ.

Чӑваш Енӗн прокуратуринче пӗлтернӗ тӑрӑх, вӗсем пӗрне-пӗри унчченех килӗштермен иккен-ах. Кӑҫалхи ҫулла, утӑ уйӑхӗн 9-мӗшӗнче, каллех харкашмалли тупӑннӑ. 73-ри кинмейрен пӗри теприн ҫынсен умӗнчех усал сӑмахпа вӑрҫса пӗтернӗ иккен.

Унӑн тантӑшӗ те аптӑраса ӳкекен йышши пулман, вӑл лешне телефонти видеопа ӳкерсе илнӗ. «Вӑл мана кӳрентерчӗ», — тесе ватӑ ҫын пакунлисенчен пулӑшу ыйтас тенӗ.

Йытӑпа кушак пек пурӑнаканскерсен тавлашӑвӗпе ҫыхӑннӑ ӗҫ малтан прокуратурӑна, кайран суда ҫитнӗ. Тантӑшне усал сӑмахпа кӳрентерсе пӗтернӗ карчӑка суд административлӑ майпа явап тыттарнӑ. Ӑна 3 пин тенкӗ штраф хурса пама йышӑннӑ. Халӗ ватӑ ҫыннӑн кӗсьене ҫӳхетме тивӗ.

hypar.ru сайтри сӑн

«Пуринчен малтан» Макс-канал пӗлтернӗ тӑрӑх, паян Чӑваш халӑх поэчӗн Николай Теветкелӗн чӗри тапма пӑрахнӑ. Вӑл — пултаруллӑ сӑвӑҫ, ӑста ӳнерҫӗ, Чӑваш Республикин искусствӑсен тава тивӗҫлӗ деятелӗ.

Николай Александрович Петровский 1937 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 7-мӗшӗнче Йӗпреҫ районӗнчи Савкка ялӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш халӑх поэчӗн ятне вӑл 2023 ҫулта тивӗҫнӗ. Шкул хыҫҫӑн Николай Александрович Шупашкарти ӳнер училищинче вӗреннӗ, А.М.Горький ячӗллӗ Литература институчӗн литература курсӗсенче ӑс пухнӑ. Кайран столярта, платникра, малярта, ӳнерҫӗре ӗҫленӗ. Вӑл поэт, прозаик, критик, публицист тата куҫаруҫӑ пек паллӑ. Сӑвӑсен пӗрремӗш пуххине, «Ҫамрӑклӑх сӑввисем» ятлӑскере, Халӑх поэчӗсем Петӗр Хусанкай, Александр Алка, Стихван Шавли лайӑх хак панӑ.

Николай Теветкел Европа литературин классикӗсен хайлавӗсене чӑвашла куҫарнӑ. Чӑваш сонетне классика шайне хӑпартнӑ.

Тӑванӗсемпе пӗрле хурланатпӑр…

ast.mk.ru сайтри сӑн

Чӑваш Республикинче юпа уйӑхӗн 7-мӗшӗнче инкеклӗ лару-тӑру ҫинчен пӗлтерекен системӑна тӗрӗслесси пирки пӗлтернӗччӗ. Анчах кӑштах улшӑнусем пур, сирена ҫав кун янӑрамӗ.

Ку ӗҫӗ юпа уйӑхӗн 9-мӗшӗ ҫине куҫарнӑ. Вӑхӑчӗ ҫавах юлнӑ. Аса илтерер: ҫак кун сирена темиҫе минут янӑрӗ. Хӑраса ан ӳкӗр: хӑвӑрӑн ӗҫӗрсене малалла тӑвӑр. Тӗрӗслев икӗ тапхӑрпа иртӗ: 10 сехет те 40 минутра тата 11 сехетре.

Ҫак вӑхӑтра телекурав тата радио урлӑ вӗренӳ пулни пирки пӗлтерӗҫ. «Внимание всем!» тесе хыпарлӗҫ. Унтан диктор ку вӗренӳ пулнине пӗлтерӗ. Ку йӑлтах техника хатӗрӗсен ӗҫне, службӑсен координацине тӗрӗслеме кирлӗ. Ҫак кун сирене янӑрасси пирки тӑвансене те пӗлтерӗр.

Патӑрьел округӗн пуҫлӑхӗ пулнӑ Рудольф Селиванов тӗлӗшпе пуҫарнӑ пуҫиле ӗҫе Патӑрьел районӗн судне пӑхса тухма ярса панӑ. Унпа пӗрле муниципалитет учрежденийӗн пӗр ӗҫченне суд тӑвӗҫ.

Следстви версийӗ тӑрӑх, Рудольф Селиванов 2023-2025 ҫулсенче Патӑрьелти Канаш урамӗнчи авариллӗ ҫуртра пурӑнакансене куҫарас вырӑнне 14 миллиона яхӑн тенке администрацири пӳлӗмсене юсама янӑ, ҫав шутра – хӑйӗнне те.

Кунсӑр пуҫне вӑл 2025 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 1-мӗшӗнче служба машинипе аварие лекнӗ, анчах яваплӑхран тата машинӑна юсассипе ҫыхӑннӑ расхутсенчен пӑрӑнас тесе шар курнӑ водителе айӑпа хӑйӗн ҫине илме ӳкӗте кӗртнӗ. Ҫавӑн пекех вӑл служба машини рулӗ умӗнче «ларнӑ» водителе тупнӑ. Кун хыҫҫӑн Рудольф Селиванов хушнипе администраци ӗҫченӗ ҫав ҫынна каярахри кунпа ӗҫе илнӗ. Страхлав компанийӗ валли те суя документсем хатӗрленӗ – тӑкак 400 пине яхӑн тенкӗпе танлашать.

/www.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ

Паян Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев Андрей Марушина «Чӑваш Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден медалӗпе чыслама йышӑннӑ. Ку чыса Андрей Александрович «саккун кӑларас енӗпе хастар пулнӑшӑн тата нумай ҫул тӑрӑшса ӗҫленӗшӗн» тивӗҫнӗ.

Андрей Марушин — Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн патшалӑх строительствин тата вырӑнти хӑй тытӑмлӑхӑн комитечӗн председателӗ.

Вӑл 1982 ҫулхи раштав уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Улатӑр районӗнчи Киря поселокӗнче ҫуралнӑ. И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче финанспа кредит енӗпе пӗлӳ илнӗ, кайран — юриспруденци енӗпе. 2021 ҫулта Атӑлҫи патшалӑх технологи университетӗнче «вӑрман ӗҫӗ» специальноҫпа магистратурӑран вӗренсе тухнӑ. 2006 ҫулта уйрӑм усламҫӑ пулса тӑрӑшма тытӑннӑ, 2008–2021 ҫулсенче «Континенталь» тулли мар яваплӑ обществӑн гендиректорӗ пулнӑ, 2018–2021 ҫулсенче – «Анмар» общество директорӗ.

2021 ҫулхи авӑн уйӑхӗн вӗҫӗнче ӑна Чӑваш Патшалӑх Канашӗн комитечӗн председателӗ пулма шаннӑ.

gs.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ

Шупашкарта 25 хунав пилеш лартнӑ. Кун пирки Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн пресс-служби парламент сайтӗнче хыпарланӑ.

Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Юрий Зорин экологи шӑмткунлӑхне хутшӑннӑ. Пӗччен мар-ха. Ачасемпе пӗрле. Депутатпа пӗрле йывӑҫ лартма хулари 57-мӗш шкулта вӗренекен арҫын ачасемпе хӗрачасем тухнӑ. Вӗсем автовокзал патӗнчен пуҫласа таможня патне ҫити ҫул хӗррипе пилеш лартса тухнӑ.

«Ачасем хавхаланса ӗҫленине пӑхма кӑмӑллӑ пулчӗ. Ҫулсем иртсен вӗсем: «Ку йывӑҫа эпӗ лартнӑ», — тесе аса илӗҫ», — тенӗ пӗрлехи ӗҫшӗн хавхаланса парламентари.

Чӑн та, ҫутҫанталӑка юратасси, ӑна перекетлесси ҫавӑн пек пӗчӗк ӗҫрен пуҫланать. Кашни пӗрер хунав лартсан та мӗн чухлӗ йывӑҫ пулмалла.

Чӑваш парламенчӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш Патшалӑх Канашӗн ҫӗнӗрен суйланнӑ йышӗ председатель пулма Леонид Черкесовах шаннӑ. Вал унччен те депутат пулнӑччӗ, унччен те чӑваш парламенчӗн спикерӗ пулса ӗҫленӗччӗ.

Председатель пулма халӗ те, пилӗк ҫула каяллахи евӗрех, виҫӗ кандидата сӗннӗ. Вӗсем: Леонид Черкесов, Александр Андреев тата Константин Степанов. Пуринчен ытла сасӑ пухса хальхинче те Леонид Ильич ҫӗнтернӗ.

Леонид Черкесов 1966 ҫулта Ҫӗмӗрле районӗнчи Турхан ялӗнче ҫуралнӑ. И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче медицина факультетӗнче вӗреннӗ, 2005 ҫулта вара вӑл Патшалӑх службин Атӑлд-Вятка академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. Медицина наукисен кандидачӗ.

Ӗҫ биографине вӑл Шупашкарти агрегат завочӗн поликлиникинчи фельдшертан пуҫланӑ, васкавлӑ медицина пулӑшӑвӗн больницинче хирург пулса ӗҫленӗ, кайран ӑна Шупашкарти 7-мӗш больницӑн тӗп врачӗ пулма шаннӑ. Ун хыҫҫӑн вӑл карьера картлашкипе ҫӳлелле самай хӑпарнӑ.

Инкеклӗ ӗҫсен министерствин Чӑваш Енри управленийӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш Енре паян, юпа уйӑх ен 6-мӗшӗнче, ирхи пушарта 68 ҫулти арҫын вилнӗ. Инкек Сӗнтӗрвӑрри хулинче пулса иртнӗ.

Пушар уйрӑм ҫын килӗнче ирхи икӗ сехетре алхасма тытӑннӑ. Ҫунакан пӳртрен хӗрарӑм хӑй тӗллӗнех тухса ӗлкӗрнӗ-ха, ӑна ҫапах та тухтӑрсен пулӑшӑвӗ кирлӗ пулса тухнӑ. Арҫын вара пӳртрен тухайман, унӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ.

Пушара сӳнтерме Инкеклӗ ӗҫсен министерствин тӑватӑ техникипе 8 специалисчӗ вырӑнӑ пырса ҫитнӗ.

Сӑнӳкерчӗк тӑрӑх хакаласан, пӳртрен ним те юлман темелле, кӑшӑлӗ ҫеҫ ларать.

Специалистсем малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, килте ҫутӑ пӑралукӗ юсавсӑр пулма пултарнӑ. Чӑн сӑлтава пушарпа техника экспертихи туса ирттернӗ хыҫҫӑн ҫеҫ татса калайӗҫ. Унсӑр пуҫне судпа медицина экспертизи ирттерме те палӑртнӑ.

Чӑваш академи драма театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Паян, юпа уйӑхӗн 6-мӗшӗнче, Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн артисчӗсем Коми Республикине гастрольпе тухса кайнӑ.

Сыктывкар хулинче юпа уйӑхӗн 7-9-мӗшӗсенче вӗсем икӗ спектакль тата пӗр юмах кӑтартӗҫ.

Чӑваш артисчӗсем Коми Республикин наци музыкӑпа драма театрӗн сцени ҫине тухӗҫ. Чӑваш артисчӗсем унта «Хуркайӑк ҫулӗ» тата «Куйкӑрӑш» спектакльсем, кунсӑр пуҫне тата ачасем валли лартнӑ «В поисках Большой Медведицы» юмах кӑтартӗҫ.

Коми Республикине артистсем «Большие гастроли» (чӑв. Пысӑк гастроль) федераци проекчӗпе килӗшӳллӗн ҫул тытнӑ. Асӑннӑ проектпа пирӗн патӑмӑра та тӗрлӗ тӑрӑхри артистсем час-часах спектакльпе килсе ҫӳреҫҫӗ. Ҫакӑ куракансене ытти театр пултарулӑхӗпе паллашма май парать.

Чӑваш академи драма театрӗн пабликӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк

Шупашкара каллех Мускаври артист, Евгений Князев, килӗ. Вӑл унччен те пирӗн республикӑра пулнӑччӗ. Аса илтерер: вӑл унччен пирӗн патра 2024 ҫулта, пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнче, пулнӑччӗ.

71 ҫулти Евгений Князев — Раҫҫей халӑх артисчӗ. Мускаври Арбатра вырнаҫнӑ Вахтангов ячӗллӗ театрта ӗҫлет. В.В. Щукин ячеллӗ Театр институчӗн ректорӗ. Вӑл сцена ҫине тухсан вӑхӑт сисӗнмесӗр иртет.

Икӗ ҫул каялла артист Шупашкар ҫыннисене Александр Пушкинӑн «Пиковая дама» повеҫӗпе лартнӑ моноспектакль лартса панӑччӗ.

Хальхинче сцена ӑсти чӑваш курканесен умне А. С. Пушкин повеҫӗ тӑрӑх лартнӑ «Метель» моноспектакльпе тухӗ. Шупашкарта артист чӳк уйӑхӗн 18-мӗшӗнче пулӗ. Спектакль Чӑваш академи драма театрӗнче 18 сехет те 30 минутра пуҫланӗ.

Шупашкарта пӗр машина икӗ ачана чутах таптаса кайман. Пӑтӑрмах Коммуналлӑ слобода урамӗнче пулса иртнӗ. Ҫав самант тепӗр водителӗн авторегистраторӗ ҫине лекнӗ.

«Аутлендер» автомобиль 12-мӗш шкул патӗнче светофорӑн симӗс ҫутипе каҫакан икӗ ача ҫине чутах пырса кӗмен. Кроссовер светофорӑн хӗрлӗ ҫутине пӑхӑнмасӑр малалла вӗҫтернӗ. Темле майпа вӑл тормоза пусса ӗлкӗрнӗ — машина ачасем ҫине пырса кӗрсе каяйман.

Видеорегистратор «Mitsubishi Outlander» автомобиль ҫул хӗресленнӗ вырӑнта светофорӑн хӗрле ҫутине пӑхмасӑрах каҫса кайма тӑни курӑнать. Ҫав вӑхӑтра ачасем светофорӑн симӗҫ ҫутипе ним пулман пек ҫул урлӑ каҫнӑ.

Ку ачасем кипкепе ҫуралнӑ тесси ҫеҫ юлать. Ахальлӗн чипер ҫӗртех шар курма пулать.

cap.ru сайтри сӑн

Шупашкар хулинчи васкавлӑ медпулӑшу тухтӑрӗсем арҫыннӑн пурнӑҫне ҫӑлнӑ: вӗсем унӑн чарӑнса ларнӑ чӗрине ӗҫлеттерсе янӑ.

Тухтӑрсене ирхине «пуҫа суранлатнӑ» тесе шӑнкӑравласа чӗннӗ. Анчах фельдшерсем вырӑна ҫитнӗ те урӑх ӳкерчӗк курнӑ: пациент тӑнне ҫухатнӑ, сывлама пӑрахнӑ, чӗри тапман. Тухтӑрсем пӗр тӑхтамасӑр экстреннӑй пулӑшу патне шӑнкӑравланӑ.

Ирхи 5 сехет тӗлнелле вырӑна реанимаци бригади килнӗ. Ҫав йышра Елена Федорова тухтӑр, Юлия Артемьева медсестра тата Сергей Кураков медбрат пулнӑ. Вӗсем часрах реанимаци тума пуҫланӑ. Телее, темиҫе минутран пациентӑн чӗри тапма пуҫланӑ. Стационара кайнӑ чухне, ҫул ҫинче, вӑл хӑй тӗллӗн сывлама тытӑннӑ. Артери юн пусӑмӗ те йӗркеленнӗ.

Паценте пульницӑна хӑвӑрт илсе ҫитерекенни — Александр Кузнецов.