|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Етӗрне округӗнчи Пупӑлькасси ялӗнче пурӑнакан Зоя Леонтьева 95 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. Вӑл – тыл ӗҫченӗ, вӑрҫӑ ачи. Зоя Алексеевна колхозниксен ҫемйинче ҫуралнӑ, ҫӑкӑр хакне мӗн ачана пӗлнӗ. Тӑватӑ класс вӗренсен текех шкула каяйман вӑл – кӗҫӗннисене, шӑллӗсене, пӑхма тивнӗ. Ашшӗ фронта кайнӑ, аслӑ хӗрӗн амӑшне пулӑшмалла пулнӑ. Ӗмӗр тӑршшӗпех вӑл «Прогресс» колхозра ӗҫленӗ, кайран «Выльский» совхозра та вӑй хунӑ. Ытларах вӑл хӑмла туса илессипе ӗҫленӗ. Ӑна «Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче хастар ӗҫленӗшӗн» медальпе чысланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() zebra-tv.ru сайтри сӑн Вӑрмар округӗнчи 22 ҫулти каччӑ хӗрпе пулас тесе 300 пин тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ. Хайхи каччӑ Шупашкар хулинче темиҫе сехетлӗхе хваттер тара илнӗ те «каҫхи лӗпӗше» чӗнме шухӑшланӑ. Вӑл сайта кӗрсе хӗр суйланӑ, ун патне шӑнкӑравланӑ. Лешӗ телефон ҫыхӑнӑвӗшӗн тӳлеме 2900 тенкӗ ыйтнӑ. Унтан килнӗшӗн страховка тума 29500 тенкӗ куҫарма хушнӑ. Хайхи «хӗр» юлашки тӳлев ун патне ҫитмен тесе ӗнентернӗ, каччӑна икӗ хут ытларах куҫарма ӳкӗте кӗртнӗ. Кайран каллех тӗрӗс мар куҫарнӑ-мӗн, 59 пин тенкӗ ыйтнӑ. «Хӗр» каччӑна хӑрата-хӑрата татах та татах укҫа куҫарттарнӑ. Ҫапла каччӑ 300 пин тенкӗ ытла куҫарнӑ, анчах нимӗнле «хӗре» те кӗтсе илеймен. Улталаннине ӑнлансан вӑл полицие кайнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() cap.ru сайтри сӑн Паян Ҫӗрпӳ округӗнче йӑлана кӗнӗ «Уй кунӗ – 2026» курав уҫӑлнӑ. Унта Раҫҫейри тӗрлӗ регионти агропромышленноҫ элчисем пухӑннӑ. Пирӗн республикӑна 11 регионти 57 организаци, паллӑ селекционерсем, отрасльти экспертсем, аграри предприятийӗсен ертӳҫисем, аслӑ шкулсенчи вӗрентекенсем тата ҫамрӑк специалистсем килнӗ. Курав программи пуян: ӑсталӑх класӗсем, семинарсем, ҫавра сӗтелсем иртеҫҫӗ, выльӑх апачӗ хатӗрлекен тата ытти техникӑна кӑтартаҫҫӗ. 32 ертсе пыракан компани ял хуҫалӑхӗнчи пурнӑҫа кӗртнӗ ҫӗнӗ шухӑшсемпе паллаштарнӑ. Хальхи вӑхӑтра аграрисемшӗн топливо ыйтӑвӗ ҫивӗч. ЧР ял хуҫалӑх министрӗ Андрей Макушев пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑра аграрисем валли саппассем пур, ҫавна май ӗҫсене вӑхӑтрах вӗҫлемелле. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() cap.ru сайтри сӑн Республикӑра санитари вертолечӗ малалла ӗҫлет, пациентсен пурнӑҫне ҫӑлать. Нумаях пулмасть вертолетпа Улатӑр хулинчи 77 ҫулти арҫынна Шупашкара илсе ҫитернӗ. Унӑн инфаркт пулнӑ. Вертолет Улатӑрта утӑ уйӑхӗн 13-мӗшӗнче ирхине анса ларнӑ. 77 ҫулти арҫыннӑн миокард инфаркчӗ тепӗр хутчен пулнӑ. Ӑна васкавлӑ медпулӑшупа Улатӑрти пульницӑна илсе килнӗ. Пациент кӑкӑр тӗлӗнчен ыратнине пӗлтернӗ, тухтӑрсем сатураци пӗчӗк пулнине палӑртнӑ. Ҫакӑ паллӑ: арҫын 10 ҫул каялла инфаркт чӑтса ирттернӗ. Ун чухне ӑна коронароангиографи тунӑ. Ҫитменнине, унӑн урӑх чирсем те пур, ку вара сывлӑхне пушшех те япӑхлатать. Улатӑрти тухтӑрсем пациентӑн сывлӑхне кӑшт йӗркене кӗртнӗ те санавиаци валли заявка янӑ. Вертолет арҫынна Республикӑри клиника пульницине илсе ҫитернӗ. Унти хирургсем ӑна часрах операци тунӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Республикӑра каллех шыва кӗрессипе ҫыхӑннӑ хурлӑхлӑ хыпар. Пӑрачкав округӗнче арҫын путса вилнӗ. Инкек утӑ уйӑхӗн 10-мӗшӗнчех Никольски ялӗнче пулнӑ. Хайхи арҫын шыва кӗме ятарласа хатӗрлемен вырӑнта чӑмпӑлтатма шухӑшланӑ. Унта «Шыва кӗме юрамасть» паллӑ та ҫакӑнса тӑрать. Анчах ку ӑна тытса чарман – вӑл шыва чӑмнӑ. Чӑмнӑ та каялла тухайман. Аса илтерер: пӗр кун маларах, утӑ уйӑхӗн 9-мӗшӗнче, Улатӑр округӗнче Улатӑр юханшывӗнче 38 ҫулти пулӑҫ путса вилнӗ. Вӑл Тверь облаҫӗнчен хӑнана килнӗскер пулнӑ. Шыва кӗнӗ чухне арҫын ӳсӗр пулни паллӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Паян, утӑ уйӑхӗн 14-мӗшӗнче, ирхи 6 сехет те 35 минутра Муркаш округӗнчи Ярӑслав ялӗнче пушар алхасма тытӑннӑ. Тӗп урамри 1-мӗш ҫуртра тӑваттӑмӗш хутри хваттер ҫунма тытӑннӑ. Пушарнӑйсем вырӑна ҫийӗнчех ҫитнӗ. Ытти хваттерсенче пурӑнакансем ҫӑлавҫӑсем ҫитиччен урама хӑйсем тӗллӗнех тухнӑ. Ҫӑлавҫӑсем пушара сӳнтернӗ вӑхӑтра хваттер хуҫин виллине тупнӑ. Вӑл – 1975 ҫулта ҫуралнӑ арҫын. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, вӑл ҫулӑмпа асӑрханмасӑр усӑ курнӑран пушар тухнӑ. Халӗ следовательсем ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ. Арҫын мӗншӗн вилнине палӑртма судпа медицина экспертизи тӑвӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Раҫҫейре
![]() Пӗтӗм Раҫҫейри «Ҫулталӑкри йывӑҫ» сасӑлава хутшӑнакан чӑваш юманӗ иккӗмӗш вырӑна тухнӑ. Финишчен вӑхӑт нумаях юлмарӗ – икӗ эрне кӑна, чӑваш юманне вара пӗрремӗш вырӑнта пыракан йывӑҫпа 20 сасӑ кӑна уйӑрать. Эппин, ӑна мала тухма пулӑшар! Сасӑлама питӗ ансат: rosdrevo.ru сайта кӗмелле те 73-мӗш номере шыраса тупмалла та сасӑламалла. Палӑртса хӑварар: 300 ҫулти Киремет юманӗ Шупашкар округӗнчи Кӑшавӑш ялӗ патӗнче – «Ясна» этнокомплекс ҫывӑхӗнче — ӳсет. Унӑн ҫӳллӗшӗ – 30 метр. Аса илтерер: пирӗн республикӑри йывӑҫ 2023 ҫулта сасӑлавра мала тухнӑ. Ун чухне Муркаш округӗнчи чи ватӑ юман ҫӗнтернӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() cap.ru сайтри сӑн Республикӑри кардиологи диспансерӗн хтирургӗсем пӗрремӗш хут хӑйне евӗр операци тунӑ. Вӗсем чӗрери аорта тата клапан пайӗсене донорӑннипе улӑштарнӑ. Кун пек операцие икӗ ҫынна тунӑ. Унсӑрӑн вӗсен пурнӑҫӗ кирек хӑш самантра татӑлма пултарнӑ. Операци питӗ кӑткӑс иртнӗ. Хирургсем чарса лартнӑ чӗре ҫинче операци тунӑ. Пӗр пӗчӗк йӑнӑш та пациентӑн пурнӑҫне татма пултарнӑ. Хирургсен бригадине Лининград облаҫӗнчи штатра тӑман тӗп ача-пӑча кардиохирургӗ Владимир Болсуновский ертсе пынӑ. Вӑл кун пек операцисене 30 ҫул ытла ирттерет. Халӗ икӗ пациента та тухтӑрсем сӑнаса тӑраҫҫӗ, вӗсем реабилитаци витӗр тухаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() srgazeta.ru сайтри сӑн Шупашкар хулинчи хваттере аҫа ҫапнӑ. Ку инкек ӗнер Чернышевский урамӗнчи 3-мӗш ҫуртри 3 пӳлӗмлӗ хваттерте пулнӑ Аҫа ҫапсан хветтерте пушар тухнӑ. Ҫав вӑхӑтра килте 1951 ҫулта ҫуралнӑ хӗрарӑм пулнӑ. Вӑл сӗрӗмпе наркӑмӑшланнӑ, ӑна Васкавлӑ медпулӑшу пульницине илсе ҫитернӗ. Инкеклӗ лару-тӑру министерствин Чӑваш Енри Тӗп управленийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, юлашки талӑкра республикӑра ҫичӗ пушар пулнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Кӑсӑклӑ
Культура
Ҫапла ятпа пичетленсе тухнӑ Анатолий Кибечӗн ҫӗнӗ кӗнеки. Вӑл виҫӗ пайран тӑрать. Пӗрремӗш — «Илем пурнӑҫ сӗткенӗ». Унта автор илем ҫынна мӗншӗн кӑсӑклантарнине, тавлаштарнине, хавхалантарнине тата ачасене илеме вӗрентесси мӗн авалтан пыракан йӑла пулнине кӑтартса парать; вулакана ҫак енӗпе Пифагор, Демокрит, Сократ, Платон, Аристотель, Эпикур мӗн каланипе паллаштарать. Вӗсен кашнин хӑй шкулӗ пулнӑ иккен. Иккӗмӗш — «Яковлевӑн эстатика шкулӗ». Кунта вара: ҫамрӑк Яковлев мӗнле эстетикӑлла аталану илни, каярах пулас учительсене ӳнерпе, халӑх культурипе, ҫутҫанталӑк пахалӑхӗпе анлӑ усӑ курса вӗрентни, ҫамрӑк талантсене мӗнле пулӑшса пыни, автор «Нарспи» ҫине «юрату куҫлӑхӗ» витӗр ҫеҫ пӑхнипе килӗшменни… Виҫҫӗмӗш — «Ҫӗнӗ шкулти ҫӗнӗлӗхсем». Ку кӗнекен чи пысӑк пайӗ. Тӗп вырӑнта 1917-мӗш ҫул хыҫҫӑн шкул ачисене эстетикӑлла воспитани парас ӗҫ мӗнле йӗркеленсе пынине архиври документсемпе ҫирӗплетсе кӑтартни. Пурне те вӗрентес тӗллевлӗ ҫӗнӗ шкул алӑкӗ тӑван чӗлхепе культурӑшӑн яриех уҫӑлать, тӗлӗнмелле хавхалануллӑ тапхӑр пуҫланать. |
