|
Хулара
![]() Ӗнер, авӑн уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, Чӑваш Енри шыравпа ҫӑлакан службине хыпар ҫитнӗ: Шупашкар хулинчи Богдан Хмельницкий урамӗнчи 119-мӗш «а» ҫурт патӗнче арҫын ача трансформатор будки ҫине хӑпарса кайнӑ та анаймасть. Служба пресс-служби пӗлтернӗ тӑрӑх, ача будка ҫине мечӗк илме хӑпарнӑ, анчах каялла хӑй тӗллӗн анма пултарайман. Лару-тӑру питӗ хӑрушӑ пулнӑ, мӗншӗн тесен юнашар ҫӳллӗ напряжениллӗ объектсем вырнаҫнӑ. Ҫӑлавҫӑсем тӳрех вырӑна ҫитнӗ те ачана ҫӳллӗшрен асӑрханса антарнӑ. Телее, арҫын ача суранланман. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() еро ru.pinterest.com сайтри сӑн «Карчӑк ӑшши» питӗ савӑнтарчӗ: ку эрнере ӑшӑ та уяр ҫанталӑк тӑчӗ. Синоптиксем пире татах савӑнтараҫҫӗ: кун хыҫҫӑн республикӑна ылтӑн кӗркунне килет. «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес эрнере те уяр ҫанталӑк тӑрӗ, анчах хальхи пекех ӑшӑ мар. Сӑмах май, ку эрнери ҫанталӑк ҫурла уйӑхӗн пуҫламӑшӗнчи норма пек пулнӑ. Хальлӗхе, канмалли кунсенче, термометр 18-23 градус кӑтартӗ-ха, ҫӗрле – 10-15. Шӑматкун уяр пулӗ. Вырсарникун хӑш-пӗр вырӑнта хушӑран ҫумӑр ҫума пултарать. Ҫитес эрнере хальхи пекех пӑчӑ пулмӗ: 14-19 градус ӑшӑ тӑрӗ, ҫӗрлесерен – 5-10. Тунтикун республикӑн ҫурҫӗр-анӑҫ енче ҫумӑр ҫуса иртме пултарать. Ытларикунран вара уяртӗ, ылтӑн кӗркунне хуҫаланма тытӑнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Шупашкар хулинче Ленин Комсомолӗн урамӗнче «зебра» ҫинче хӗрарӑмпа хӗрачана таптаса кайнӑ автокран водителӗ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Руль умӗнче Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче пурӑнакан 63 ҫулти арҫын ларнӑ. Йӗрке хуралҫисем палӑртнӑ тӑрӑх, кӑҫал ҫул-йӗр ҫинчи йӗркене пӑснӑшӑн административлӑ майпа 36 хутчен явап тыттарнӑ. Ытларахӑше – пысӑк хӑвӑртлӑхпа ҫӳренӗшӗн. Аса илтерер: ирнкек ӗнер, авӑн уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, 10:15 сехетре Ленин Комсомолӗн урамӗнче пулнӑ. 41 ҫулти хӗрарӑм хӗрачапа пӗрле «зебра» урлӑ каҫнӑ, унта светофор ҫук. Ҫав вӑхӑтра вӗсем ҫине автокран пырса кӗнӗ. Водитель таптаса кайсан кӑна чарӑннӑ. Хӗрача тӗлӗнмелле майпа чӗрӗ юлнӑ, ӑна тухтӑрсем вырӑнта пулӑшу панӑ, пульницӑна илсе кайман. Хӗрарӑм вара вӑйлӑ суранланнӑ, вӑл васкавлӑ медпулӑшу киличченех вилнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() max.ru/progorod21 каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Ӳсӗр ҫыншӑн тинӗс те чӗркуҫҫи таран теҫҫӗ те, Сӗнтӗрвӑрри районӗнче пурӑнакан арҫын ӳсӗр пуҫпа артистланма тапранса кайнӑ. «Ауди» ҫулпа унталла та кунталла пӑрӑнса кайса пынине асӑрхасан пакунлисем ӑна чарнӑ. Руль умӗнчине алкотестерпа тӗрӗсленӗ те пӗр литр юнра 1,430 грамм спирт пулнине палӑртнӑ. Водитель тухтӑрсем патне кайса тӗрӗсленме килӗшмен, хӑйӗн вара водитель удостоеренийӗ те пулман. Ҫул-йӗр инспекторӗсем умӗнче арҫын хытах артистланма тапранса кайнӑ: ӳкӗннӗҫи те пулнӑ, унтан пакунлисене кӳренсе кӑтартнӑ, ҫул ҫине тухса ларнӑ. Анчах машинӑна пӗрех штрафстоянкӑна ӑсатнӑ. Кайран арҫын йӗрке хуралҫисем машинӑна хӑйсене ӗҫпе кирлӗ пулнӑран илсе кайрӗҫ тесе евитлесе шӑнкӑравланӑ. Халӗ ӑна суйса шӑнкӑравланӑшӑн пуҫиле майпа явап тыттарма пултараҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() s://max.ru/progorod21 каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан яш гаражра вилнӗ. Ача унта мопед юсама кайнӑ. Ҫавӑн чухне вӑл тӗтӗм-сӗрӗмпе наркӑмӑшланнӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ. Ҫав ача пӗр каҫхине «Ольдеевский» гараж кооперативӗнче техникӑпа аппаланнӑ чухне хӑйне япӑх туйма пуҫланӑ. Инкек вырӑнне васкавлӑ пулӑшу паракан тухтӑрсем ҫийӗнчех пырса ҫитнӗ иккен, анчах вӗсем яша ҫӑлса хӑварайман. Гаражра ытти ҫамрӑк та пулнӑ. Тухтӑрсене вӗсем чӗнсе илнӗ курӑнать. Вырӑна пырса ҫитнӗ тухтӑрсем ачан пурнӑҫне ҫӑлса хӑварайман. Халӗ инкек сӑлтавне специалистсем палӑртӗҫ. Вӗсем малтанласа шухӑшланӑ тӑрӑх, гаражра мопед юсанӑ чухне яш бензин пӑсӗпе е мопед кӑларакан сӗрӗмпе наркӑмӑшланма пултарнӑ. Пакунлисем ку ӗҫе халӗ малалла тӗпчеҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Елчӗк районӗнчи Аслӑ Таяпа ялӗнче ҫуралса ӳснӗ Владимир Тяптушкин кинора мӗнле ӳкерӗнме пуҫалнине «Сноска» проекта панӑ интервьюра каласа кӑтартнӑ. Ача чухне вӑл сӑвӑсем вуланӑ, КВНа хутшӑннӑ. 9-мӗш класс хыҫҫӑн культура училищне вӗренме кӗнӗ, кайран Мускава кайнӑ. ВГИКа вӗренме кӗнӗ чухне ӑна чӑвашла юрлама ыйтнӑ. Владимир анне пирки юрлама тытӑннӑ. Анчах юрӑ сӑмахӗсене веҫех пӗлмен – шухӑшласа кӑларма тивнӗ. Паллах, комисси членӗсем ӑнланман. Ӑна вӗренме илнӗ. Каярахпа вӑл Щепкӑна вӗренме кӗнӗ. Халӗ пирӗн ентеш Пӗчӗк театрта вылять. Владимир «Ландыши» сериалта Демьян рольне выляса чапа тухнӑ. Проекта вӑл ӑнсӑртран лекнӗ – «Мосфильмра» пӗлӗш кастинг-директора тӗл пулнӑ. Владимир Тяптушкин тӑван тӑрӑхне килсех ҫӳрет, унӑн юратнӑ вырӑнӗ – Аслӑ Таяпа. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() Яндекс Карты сайтри сӑн Республикӑри 18 шкулпа ача пахчи 500-шер пин тенкӗлӗх грант илнӗ Правительство председателӗ Сергей Артамонов авӑн уйӑхӗн 23-мӗшӗнче хушӑва алӑ пуснӑ. ЧР Министрсен Кабинечӗн пресс-служби пӗлтернӗ тӑрӑх, грантсен пӗтӗмӗшле виҫи — 9 млн тенкӗ. Вӗсене ҫӗнӗ методикӑсем, проектсем кӗртнӗ тата вӗренӳ ӗҫӗнче пысӑк кӑтартусемпе палӑрнӑ 18 учреждение параҫҫӗ. 4,5 млн тенке Шупашкар хули тивӗҫнӗ. Укҫана Ачасемпе ҫамрӑксен пултарулӑх пултарулӑх керменӗ, 3-мӗш лицей, 4-мӗш гимнази, 6-мӗш, 49-мӗш, 78-мӗш, 125-мӗш ,204-мӗш, 208-мӗш ача пахчисен хушшинче валеҫӗҫ. 1 млн тенкӗ Ҫӗнӗ Шупашкара яраҫҫӗ: 5-мӗш ача пахчине тата 11-мӗш шкула. Улатӑрти 6-мӗш гимназие, Элӗкри И.Я.Яковлев ячӗллӗ вӑтам шкула, Патӑрьел округӗнчи Шӑнкӑртамри 1-мӗш вӑтам шкула, Канашри 17-мӗш ача пахчине, Хӗрлӗ Чутай округӗнчи Атнар вӑтам шкулне, Ҫӗрпӳ округӗнчи 6-мӗш ача пахчине тата Ҫӗмӗрлери 1-мӗш ача пахчине 500-шер тенкӗ параҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Авӑн уйӑхӗн 23-мӗшӗнче К. В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче «Паттӑр поэтӑн ячӗ вилӗмсӗр» литература уявӗ иртрӗ. Ӑна Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче фашистсен концлагерӗнчен ҫӑлӑнасшӑн пуҫ хунӑ Иван Викторович Викторов поэт ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнине халалларӗҫ. Унта чӑваш халӑх поэчӗсем Юрий Сементерпе Раиса Сарпи, Чӑваш кӗнеке издательствин ача-пӑча литературин редакторӗ Ольга Федорова, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ӑслӑлӑхҫи Геннадий Дегтярёв, писательсемпе поэтсем, Чӑваш наци телевиденийӗпе радиовӗн журналисчӗсем Валентина Беловӑпа Мальвина Петрова, Чӑваш наци конгресӗн чӑваш чӗлхипе литературине вӗрентекенсен пӗрлешӗвӗпе вӗренӳ комитечӗн пайташӗсем, И. Я. Яковлев ячӗллӗ ЧППУ студенчӗсемпе преподавателӗсем, Шупашкар хулин А. А. Архипов ячӗллӗ кадет шкулӗн вӗренекенӗсемпе вӗрентекенӗсем, Иван Викторов ентешӗсем — Ҫӗрпӳ округӗн Кӑнар ял тӑрӑхӗн культурӑпа библиотека ӗҫченӗсем, Шупашкар хулин поэзие юратаканӗсем пухӑнчӗҫ. Уява Литература музейӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Галина Еливанова ертсе пычӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ учителӗ Геронтий Никифоров Иван Викторов ҫыравҫӑн вӑрҫӑри паттӑрлӑхне уҫса пачӗ, Мальвина Петрова И. |
|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() cap.ru сайтри сӑн Республикӑра вырма ӗҫӗ хӗрсе пырать. Аграрисем 207,4 пин гектар ҫинчи тырра вырса пӗтернӗ, плана 85% пурнӑҫланӑ. Пӗтӗмпе 683 пин тонна тырӑ тус аилнӗ. Чӑваш Енӗн вице-премьерӗ – ял хуҫалӑх министрӗ Андрей Макушев палӑртнӑ тӑрӑх, ял хуҫалӑх техникисем халӗ чарӑнмасӑр тенӗ пек ӗҫлеҫҫӗ, механизаторсем хирте иртен пуҫласа каҫчен тӑрӑшаҫҫӗ. Ҫутҫанталӑк лайӑх пулнӑ чухне республикӑра кунсерен вӑтамран 11 пин гектар ытла тыр-пул вырнӑ. Округсен хушшинче Красноармейски округӗ тухӑҫлӑхӗпе (39,5 ц/га), Елчӗк округӗ вал пухӑвӗпе (71,7 пин тонна), Патӑрьел округӗ вырма хӑвӑртлӑхӗпе (кунта 95% ытла лаптӑка вырнӑ) лидерсем пулса тӑнӑ. Тырӑ вырнӑпа пӗрлех ытти ял хуҫалӑх культурисене те пуҫтарса кӗртеҫҫӗ. Ҫӗр улмие 1 256 га лаптӑк ҫинче 36,1 пин тонна яхӑн пухнӑ, вӑтам тухӑҫлӑхӗ 287,6 ц/га. Уҫӑ вырӑнти пахча ҫимӗҫе 231 га лаптӑк ҫинчен пуҫтарнӑ, 5,4 пин тонна пухнӑ, вӑтам тухӑҫлӑхӗ 236 ц/га. Техника культурисене 12,1 пин га ытла лаптӑк ҫинчен пуҫтарнӑ. Патӑрьел округӗнче 95 га сахар кӑшманӗ кӑланӑ, пӗтӗмпе 4,3 пин тонна пухнӑ. Ҫӗрпӳ тата Тӑвай округӗсенче соя пуҫтарма пуҫланӑ: 124 га лаптӑкран 271 тонна пухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ӳнер
![]() Александр Насекин ӳнерҫе литература тата искусство епатшалӑх премине тивӗҫнӗ. Кун ҫинчен республика правительствин пресс-служби пӗлтерет. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ ӳнерҫи Александр Насекин 2025 ҫулшӑн литература тата искусство облаҫӗнчи Чӑваш Республикин Патшалӑх премийӗн лауреачӗ пулса тӑнӑ. Ӑна премипе «Суварсем» мифологи серийӗшӗн — акрил сӑррисемпе ӳкернӗ вунӑ оригиналлӑ ӗҫ — панӑ. Ҫак картинӑсенче ӳнерҫӗ суварсен авалхи культурине хисепленине кӑтартнӑ. Хӑйӗн ӗҫӗсенче автор халӑхӑн пуян музыкипе поэзийӗ тата ӳнер йӑлисем ӗмӗрсен хушшинче мӗнле упраннине кӑтартать. Александр Насекин каланӑ тӑрӑх, «Суварсем» серие вӑл хӑвӑрт хатӗрленӗ. Вӑл ӗҫе ҫурла уйӑхӗнче пуҫланӑ та Ҫӗнӗ ҫул тӗлне вунӑ картина ҫырнӑ. Автор куракансене картинӑсем тӗлӗшпе хӑйсене шухӑшлама сӗнет. «Эпӗ ҫын килсе, пӑхса, курса хӑйӗн шухӑшне, хӑйӗн сюжетне тупнине кӑмӑллататӑп», — тенӗ вӑл. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
