|
Республикӑра
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви архивӗнчи сӑн Юлашки талӑкра Чӑваш Енре ейӳ тӗлӗшпе лару-тӑру лайӑхланнӑ. Патӑрьел, Канаш тата Ҫӗрпӳ округӗсенче ейӳ шывӗ чакнине палӑртнӑ, 32 кил хуҫалӑхӗнчен шыв кайнӑ. Ҫапах лару-тӑру ҫивӗч: Комсомольскинчи, Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Шуршӑл ялӗнчи, Пӑрачкав округӗнчи Кожевенное ялӗнчи 18 кил хуҫалӑхне ейӳ шывӗ илме пултарас хӑрушлӑх пур. Республикӑн кӑнтӑр енче те лару-тӑру йӑлтах лайӑхланман: Сӑр шывӗ ҫыранран тухнӑ. Улатӑр хули патӗнче вӑл кӗҫӗр 20 сантиметр хӑпарнӑ. Ҫапах хӑрушлӑх кӑларса тӑратакан кӑтарту мар ку. Мӑн Ҫавал шывӗ вара чакма тытӑннӑ: пӗр талӑкра унӑн шывӗ 4 сантиметр аннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Лариса Петрвоа архивӗнчи сӑнӳкерчӗк Лариса Петрова ҫыравҫӑна «Языковая арт-резиденция. Музыка слова» проекта хутшӑнма йыхравланӑ. Асӑннӑ проектӑн эксперчӗсем мероприятие хутшӑнакансене конкурс ирттерсе палӑртнӑ. Чӗлхеҫӗсен мероприятийӗ Алтай тӑрӑхӗнче тата Алтай Республикинче утӑ уйӑхӗнче пулса иртӗ. Унта хӑйсен тӑван чӗлхипе ҫыракан ҫамрӑк авторсем пуҫтарӑнӗҫ. Вӗсем — ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнче пурӑнакан поэтсемпе прозаиксем. Ҫавсен шутӗнче Лариса Петрова та пур. Вӑл «Хыпар» издательство ҫуртӗнче самай ҫул ӗҫлет. Лариса — поэт, прозаик тата куҫаруҫӑ. Мероприятие хутшӑнма тивӗҫ кандидатсене Раҫҫей писательсен союзӗн, Раҫҫейри ача-пӑчапа ҫамрӑксен писателӗсен союзӗн членӗсем, Раҫҫейӗн тӑван чӗлхесен институчӗн тата Горький ячӗллӗ Литература институчӗн тата ыт.те ӗҫченӗҫем суйланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Шупашкарта пӗр талӑкра икӗ машина ҫунса кайнӑ. Кун пирки Инкеклӗ ӗҫсен министерствин Чӑваш Енри управленийӗн пресс-служби учрежденин МАХри каналӗнче пӗлтернӗ. Шупашкарти Рихард Зорге урамӗнчи 13-меш ҫурт тӗлӗнче «Фольксваген Пассат» автомобиль вутра кӗлленнӗ. Энтузиастсен урамӗнчи общежити тӗлӗнче «Ниссан Примера» ҫунма пуҫланӑ. Ӑна машина хуҫи, 49 ҫулти арҫын, хӑй сӳнтернӗ. Анчах хӑй те шар курнӑ, аллине пӗҫертсе янӑ. Пушар ҫын чӗртсе янӑран тухма пултарнӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ. Шупашкарти ҫак икӗ инкек те ака уйӑхӗн 9-мӗшӗнче пулса иртнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() cheb-centr.soc.cap.ru/press-centr сӑнӳкерчӗкӗ Шупашкарта пурӑнакан Галина Перисдская паян 90 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа ӑна Ҫар мухтавӗн музейӗнче саламланӑ. Галина Георгиевна Ленинградра ҫуралнӑ. Вал вӑрҫӑ ҫулӗсенчи йывӑрлӑха аса илсе нумай каласа кӑтартма пултарать. Ҫӗнӗ ҫулта ачасене ҫуршар пӗремӗк пани те асра юлнӑ. Сӑвӑ вӗренсе каласан вара пӗр пӗремӗк панӑ. Галина амӑшӗ килне илсе килнӗ кӗнекери «Таня» сӑвва пӑхмасӑр каланӑ. Унан авторӗ Петӗр Хусанкай пулнӑ. Галина Георгиевна паян та ҫамрӑксемпе тӗл пулать, ҫамрӑклахӗпе ачалахне аса илсе каласа кӑтартать, тӑван ҫӗршыва юратма вӗрентет. Юбиляра республикӑн ӗҫ тата социаллӑ хӳтлех министрӗ Алена Елизарова ячӗпе Шупашкарти халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центр директорӗ Светлана Милкина ӑшшӑн саламланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() cap.ru сайтри сӑн Шупашкарти Хулари 1-мӗш клиника тухтӑрӗсем 88 ҫулти кинемейӗн пурнӑҫне ҫӑлнӑ. Унӑн 5 сантиметр тӑршшӗ шыҫӑ пулнӑ, ӑна касса кӑларнӑ. Ватӑ хӗрарӑм хырӑм тӗлӗнче ыратнине каланӑ. Ку ӑна ҫур ҫула яхӑн канӑҫсӑрлантарнӑ. Вӑл тухтӑрсенчен пулӑшу ыйтнӑ. Шурӑ халатлисем малоинвазивлӑ операци – лапароскопи — тума йышӑннӑ. Пӗчӗк шӑтӑксем урлӑ шыҫҫа йӑлтах тӗп тунӑ, ӑна тӗпчеме янӑ. Шыҫӑ усал пулманни паллӑ. Хӗрарӑм сывалнӑ ӗнтӗ, кӗҫех ӑна киле кӑларӗҫ. Клиникӑн гинекологи уйрӑмӗн заведующийӗ Ирина Едифанова каланӑ тӑрӑх, унӑн практикинче кун пек ватӑ пациент пӗрремӗш хут пулнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() 35photo.pro сайтри сӑн Хӗлле сыв пуллашма васкамасть-ха. «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, вӑл паян хӑйӗн пирки тепӗр хутчен аса илтерӗ Анчах Шупашкарта пурӑнакансен кӑна хӗллехи ҫанталӑка тепӗр хутчен курма тивӗ. Сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, паян кӑнтӑрла хыҫҫӑн республикӑн кӑнтӑр-анӑҫ енче ҫумӑр ҫӑвӗ, аслати те авӑтма пултарать. Ҫурҫӗр-тухӑҫ енчи округсенче вара, ҫав шутра Шупашкар хулинче те, каҫхине тата ҫӗрле йӗпе юр ҫӑвӗ. Тунтикун хӑш-пӗр округра ҫумӑр ҫукалӗ. Ытларикунран вара ҫанталӑк 13-18 градус таран ӑшӑтма тытӑнӗ, анчах ҫиллӗ пулӗ. Ҫил ҫитес эрнен иккӗмӗш ҫурринче кӑна лӑпланӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ӑслӑлӑх
![]() Ҫӑлкуҫ: shisu_ka/Shutterstock/FOTODOM Бингемтон тата Бригам Янг университечӗсен ӑсчахӗсем ача чухне ҫынран ютшӑнни ҫитӗнсен эрех ӗҫес кӑмӑла ӳстерме пултарнине палӑртнӑ. Тӗпчевҫисем йӗкехӳресем ҫинче эксперимент ирттернӗ. Вӗсене икӗ ушкӑна пайланӑ: пӗрисем хӑйсен йышӗнче ӳснӗ, теприсене вара пӗчӗк чухне уйӑрса усранӑ. Ҫитӗнсен ыттисенчен ютшӑнса ӳснӗ чӗрчунсен хӑраса пӑшӑрханни вӑйлӑрах палӑрнӑ, вӗсем уҫӑ вырӑнсенчен пӑрӑннӑ. Каярахпа ӑсчахсем вӗсене шывпа спирт хутӑшӗнчен пӗрне суйласа илме сӗннӗ. Уйрӑмшарӑн ӳснӗ йӗкехӳресем эрехе нумайрах суйланӑ. Ӑсчахсем ку чӗрчунсен пуҫ мимийӗ мӗнле ӗҫленине тӗпченӗ. Эрех ӗҫсен вӗсен дофамин шайӗ сахалрах улшӑннӑ. Ҫавӑнпа та тивӗҫлӗ витӗм илес тесе вӗсен организмне ытларах спирт кирлӗ пулнӑ. Пӗчӗк чухнехи стресс пуҫ мимин химилле реакцине тӗплӗн улӑштарнӑ. Малашне тӗпчевҫӗсем ҫак улшӑнусен никӗсӗнчи белоксемпе клетка процесӗсене тӗпчеме палӑртаҫҫӗ. Ку эрех чирӗнчен сиплемелли ҫӗнӗ меслетсем тупма пулӑшмалла, уйрӑмах — ачалӑхри йывӑрлӑхсемпе ҫыхӑннӑ лару-тӑрура. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ӑслӑлӑх
![]() Ҫӑлкуҫ: Unsplash Австралири Сидней тата Канадӑри Калгари университечӗсен тӗпчевҫисем самолет аварийӗ вӑхӑтӗнче ҫынсем мӗнле хӑвӑртлӑхпа эвакуациленнине тӗпченӗ. Вӗсем Airbus A320 самолет ҫинче 27 тӗрлӗ лару-тӑрӑва йӗркелесе пӑхнӑ. Тӗп пӗтӗмлетӳ ҫакӑн пек пулнӑ: 60 ҫултан иртнӗ пассажирсем нумай пулни тата вӗсем салонра епле ларни эвакуаци хӑвӑртлӑхне питӗ вӑйлӑ витӗм кӳрет. Ватӑ ҫынсене пула самолетран хӑвӑрт тухса тарма йывӑртарах пулнӑ. Тӗнчере йышӑннӑ йӗрке тӑрӑх, хӑрушлӑх самантӗнче пассажирсен лайнертан 90 ҫеккунт хушшинче тухса шӑвӑнмалла. Анчах та 152 ҫын (вӗсенчен 30-шӗ ватӑ ҫын) салонра пӗр тикӗс ларсан, эвакуаци валли 141 ҫеккунт кирлӗ пулнӑ. Пенсионерсем ӑнсӑртла ларса тухнӑ чухне вара тухса тармалли вӑхӑт тата вӑрӑмрах — 218,5 ҫеккунт иртнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Улатӑрта пурӑнакан Варвара Николаева 9 ҫулта кӑна-ха. Анчах ҫитӗнӗвӗсем хӑйӗнчен пысӑк. Варвара спортра ҫитӗнӳсем тӑвать. Ахӑртнех, ун пирки кӗҫех Улатӑрта мар, ҫӗршывӗпех пӗлӗҫ. Вӑл халӗ Чӑваш Енӗн каратэ енӗпе пӗрлештернӗ командине кӗрет. Варвара татами ҫинче – 4 ҫул ҫурӑранпа. Тантӑшӗсем урамра пуканелле вылянӑ чухне вӑл спортпа пиҫӗхнӗ. Вӑл тӗнче чемпионӗ Сергей Сергеев патӗнче ӑсталӑхне туптать. Варя ку таранччен вун-вун турнира хутшӑннӑ. Анчах ку уншӑн – ӑнӑҫу ҫулӗн пуҫламӑшӗ кӑна-ха. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
![]() Львовсен архивӗнчи сӑн Елчӗк округӗнчи Шӑмалак ялӗнче пурӑнакан Раиса Петровна ывӑлӗ Юрий патне хӑнана килнӗ. Юрий Львов — нумай ача ашшӗ. Мӑнукӗсем асламӑшне парне тума шухӑшланӑ. Тӑхӑр ачаран тӑваттӑшӗ хулара вӗренет. Тепӗр пиллӗкӗшӗ вара асламӑшӗпе Мӑнкун умӗнхи фотосесси тунӑ. Раиса Львовна – 85 ҫулта. Вӑл 4 ачана ура ҫине тӑратнӑ. Паянхи кун вӑл 17 мӑнукӗпе, 8 кӗҫӗн мӑнукӗпе савӑнса пурӑнать. Унӑн ывӑлӗ Юрий тата кинӗ Надежда — Елчӗк округӗнчи питӗ хастар ҫемье: округ тата республика шайӗнчи конкурссене хутшӑнаҫҫӗ. Ҫав вӑхӑтрах кил хуҫалӑхне тытса пыраҫҫӗ. Сӑмах май, вӗсен ҫемйинче кашнинех чӑваш тумӗ пур. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
