Канаш округӗнчи ҫамрӑксем, Усман Эскеровпа Дарья Садовская, Мускавра иртекен Пӗтӗм Раҫҫейри «Раҫҫей. Чӗресене пӗрлештесе» туй фестивальне кайӗҫ.

Фестивале утӑн 8-мӗшӗнче, Ҫемье тата юратупа шанчӑклӑх кунӗнче, иртӗ. Ҫав кун Чӑваш Енри хӗрпе каччӑ ҫӗршыври ытти ҫамрӑкпа пӗрле пӗр-пӗрне ӗмӗр юратмашкӑн тупа туса ылтӑн ҫӗрӗ тӑхӑнтартӗҫ.

Вӗсен юрату историйӗ темиҫе ҫул каялла йӑл илнӗ. Усманпа Дарья «Космонавт» уйлӑхра паллашнӑ. Ун чухне Усман уйлӑхри хыпарсене пӗлтерсе тӑнӑ, Дарья канма килнӗ. Яшпа хӗр кайран та ҫыхӑнӑва ҫухатман. Анчах вӗсем ҫулсем иртсен кӑн тӗл пулнӑ, ҫавӑн чухне туйӑмсем ҫуралнӑ.

Усманпа Дарья спортпа туслӑ, ҫул ҫӳреме кӑмаллаҫҫӗ. Тата вӗсем тӑван культурӑна питӗ хисеплеҫҫӗ: чӑвашла юрлаҫҫӗ, кашни ҫул Акатуя ҫӳреҫҫӗ.

«Контактри» сӑн

Сӗнтӗрвӑрри тӑрӑхӗнче пурӑнакан Иван Веденеев 20 ытла ӗнтӗ ӗлӗкхи япалсене пуҫтарать. Ҫапла вӑл Сӗнтӗрвӑрри хулинче халӑх музейне йӗркеленӗ. Коллекци пуян, унта пин ытла экспонат упранать: сӑмаварсем, радиосем, тумтир, савӑт-сапа…

Музея килекенсен пӗтӗм экспоната алӑпа тытса курма юрать. Ку кӑна мар, патефон яма та, ҫӑпата сырма та, чӑвашсен пуҫ хатӗрӗсене тӑхӑнса пӑхма та, 1860 ҫулта туса кӑларнӑ сӑмавартан чей ӗҫме те ирӗк параҫҫӗ.

Иван Веденеева экспонатсене пухма тӑванӗсем пулӑшнӑ. Хӑш-пӗр япала вара ҫемье реликвийӗ: сӑмавар ав аслашшӗн (е кукашшӗн) пулнӑ, пуҫ хатӗрӗ вара – асламашӗн (е кукамӑшӗн).

Паллах, Иван Веденеевшӑн ку чун киленӗҫӗ. Ҫапла вӑл астӑвӑма упраса хӑварасшӑн, ӗлӗкхи ҫынсем мӗнле пурӑннине кӑтартасшӑн. Музея шкул ачисем, туристсем, вырӑнти ҫынсем килсе кураҫҫӗ. Иван Веденеев хӑй экскурси ирттерет.

cap.ru сайтри сӑн

Шупашкарти тухтӑрсем 6-мӗш хутран ӳкнӗ 16 ҫулти хӗрӗн пурнӑҫне ҫӑлса хӑварнӑ.

Хальхи вӑхӑтра вӑл Республикӑри ача-пӑча клиника больницинче реабилитаци витӗр тухать. Сиплев вӑраха тӑсӑлӗ, анчах тухтӑрсем лайӑххине кӑна шантараҫҫӗ: реабилитаци витӗ тухсан хӗр утма кӑна мар, ташлама та пултарӗ.

Нумаях пулмасть пульницӑра катастрофа медицинин тата васкавлӑ медпулӑшу центрӗн тӗп тухтӑрӗ Ольга Краузе пулнӑ. Вӑл анестезиологи тата реанимаци уйрӑмӗнче выртакан 16-ри хӗр патне те кӗрсе тухнӑ. Пациентка ун чухне тухтӑр пулма ӗмӗтленнине пӗлтернӗ. Ольга Краузе унпа пӗрле Шупашкарти медицина колледжне экскурсие кайса килме калаҫса татӑлнӑ.

Сӑмах май, кӑҫал Республикӑри ача-пӑча клиника пульницине ҫӳллӗшӗнчен ӳкнӗ 6 ачана илсе ҫитернӗ.

cap.ru сайтри сӑн

ЧР вӗренӳ министрӗн ҫумӗ кам пуласси паллӑ. Тӳрех аса илтерер: унчченхи министр ҫумне Марина Лежнинана должноҫре ӳстернӗ, вӑл министрӑн пӗрремӗш ҫумӗ пулса тӑнӑ.

Министр ҫумӗн пуканне Александр Кириллов йышӑннӑ. Влаҫ органӗсенче вӑл ҫӗнӗ ҫын мар. Унччен Александр Кириллов Ял хуҫалӑх министерствинче ӗҫленӗ. Унта вӑл 12 ҫул тӑрӑшнӑ. Кайран, 12 ҫул, Шупашкарти транспорт тата строительство технологийӗсен техникумӗн директорӗн ҫумӗ пулнӑ.

Александр Кириллов Вӗренӳ министерствинче професси тата хушма пӗлӗвӗн, ҫул ҫитмен ачасемпе ӗҫлекен комисси, ӑслӑлӑх аталанӑвӗн кураторӗ пулӗ. Ҫавӑн пекех воспитани ӗҫӗн тата ҫуллахи канӑвӑн блокне ертсе пырӗ.

Ҫӗмӗрлере утса кӑларакан трансформатора Мускава ӑсатма тытӑнӗҫ.

«Проектэлектротехника» предприяти шӑратса изоляциленӗ типӗ трансфоматорсем туса кӑларассипе ҫине тӑрать. Нумаях пулмасть предприяти ӗҫӗпе республика Элтеперӗ Олег Николаев паллашнӑ. Ӑна 16МВА хӑватлӑ трансформатора кӑтартнӑ.

Заводра пӗлтернӗ тӑрӑх, ку вӑл кӑткӑс технологи агрегачӗ, вӑл шанчӑклӑ ӗҫлет-мӗн. Ку трансформатора ҫӗршывӑмӑрӑн тӗп хулинчи инфрастурктура валли туса кӑлараҫҫӗ, кӗҫех ӑна Мускава ӑсатӗҫ. Чӑваш Енре унччен апла хӑватлӑ транфсорматорсем кӑларман иккен.

Сӑмах май каласан, «Проектэлектротехника» ҫавӑн пек пысӑк шайри технологи оборудованийӗ туса кӑларма пултаракан Раҫҫейри виҫӗ предприяти шутне кӗнӗ.

www.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ

Шупашкарти вӑй агрегачӗн заводне Китай делегацийӗ килнӗ. Енсем ҫул-йӗрпе строительство техникине туса кӑларас ыйтӑва сӳтсе явнӑ май техника валли кӗпер тата турткӑч курупкине туса кӑларасси пирки калаҫса татӑлнӑ.

Асӑннӑ завода ахальтен суйласа илмен. 2024 ҫултан пуҫласа Раҫҫейӗн Промышленность министерстви Чӑваш Енӗн машиностроени кластерӗпе пӗрле пулса ҫул-йӗр строительствин, ял хуҫалӑхӗн тата склад техники валли кирлӗ кӗпере туса кӑларать.

Завод 5 тонна тиекен «СИЛАНТ» погрузчик туса кӑларма пуҫланӑ ӗнтӗ, ӑна ҫӗршыври продукцин реестрне кӗртнӗ. Тепри, 2 тоннӑлли, тӗрӗслев витӗр тухать. Ӑна кӑҫал, ҫулталӑк вӗҫлениччен, туса кӑларма тытӑнасшӑн.

Асӑннӑ завод КамАЗпа «ПО ЕлАЗ» экскаватор-погрзучикӗсем валли те кирлӗ компонент туса кӑларать.

«Контактри» сӑн

Нумаях пулмасть «Поедем, поедим» кӑларӑмӑн ӳкерӳ ушкӑнӗ Сӗнтӗрвӑрри хулинче пулнӑ, унта сюжетсем хатӗрленӗ.

Шоуна Федерико Арнальди итальян ертсе пырать. Вӑл Атӑл хӗрринче вырнаҫнӑ пысӑках мар хула мӗнле пурӑннипе кӑсӑкланнӑ.

Вырӑнти халӑх ӑна тӗлӗнтерме тӑрӑшнӑ. Мӗнпе тетӗр-и? Сӗнтӗрвӑрри хулинче мӗн пӗҫерме кӑмӑллаҫҫӗ? Кӑшт чӑтӑмлӑх пухӑр. Хуравӗсене ҫӗртме уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 14 сехетре пӗлме пултаратӑр — НТВ телеканал яма ан манӑр кӑна.

Аса илтерер: Федерико Арнальди Чӑваш Ене килни пирки пӗлтернӗччӗ. Малтан вӑл Канаш округӗнчи Мӑкӑр ялӗ ҫывӑхӗнчи кӗпер патӗнче пулнӑ, унти халӑхпа пӗрле чӑвашла ташланӑ, наци ҫимӗҫӗсене тутанса курнӑ. Кайран телеертӳҫе ҫынсем Шупашкарти кӳлмекре асӑрханӑ.

«Контактри» сӑн

Улатӑр округӗнче пурӑнакан Синяевсем 50 ҫултан ЗАГСа каллех пынӑ. Хальхинче вӗсене унта ылтан туйпа саламланӑ.

Валерипе Мария 1975 ҫулта Ҫӗнӗ ҫула кӗтсе илнӗ кун паллашнӑ. Вӗсем тусӗсемпе пӗр ушкӑна лекнӗ. Каччӑ хӗре тӳрех куҫ хывнӑ, уяв хыҫҫӑн киле ӑсатма ирӗк ыйтнӑ. Ҫапла пуҫланӑ вӗсем туслӑ ҫӳреме. Пурӑна киле ҫамрӑксем ҫемье ҫавӑрнӑ.

Вӗсем халӗ те алӑ усса лармаҫҫӗ. Валерий Алексеевич ҫӑмӑл атлетикӑпа кӑсӑкланать. Мария Петровна вара тӗрлеме, ҫыхма юратать, сиплӗ курӑксенчен усӑллӑ чейсем хатӗрлет.

Синяевсем икӗ ывӑл ӳстернӗ. Владимир – режиссер, Сергей – юрист. Иккӗшӗ те нумай ачаллӑ ашшӗ. Синяевсем халӗ ултӑ мӑнукпа савӑнса пурӑнаҫҫӗ.

ЧР Наци вулавӑшӗнче Чӑваш кӗнекин кунне халалланӑ мероприти иртнӗ. Ӑна ҫӗнӗ чӑваш ҫырулӑхӗ йӗркеленнӗренпе 155 ҫул ҫитнипе ҫыхӑнтарнӑ. Ҫак пулӑм ӑслӑлӑх пӗрлӗхӗсен ҫыннисене, издательсене, ҫыравҫӑсене, библиотекарьсене тата вулакансене ҫавра сӗтел хушшине пухнӑ.

Чӑваш кӗнекин кунне ҫӗртме уйӑхӗнче уявлани Ермей Рожанский куҫаруҫӑ ячӗпе ҫыхӑннӑ: вӑл тӑрӑшнипе 1769 ҫулта Санкт-Петербургра пӗрремӗш чӑваш грамматики — «Чӑваш чӗлхин грамматикине пӑхӑннӑ сочиненисем» кӗнеки тухнӑ. Кӗнеке ҫӗртме уйӑхӗнче ҫутӑ курнӑ тесе шутлаҫҫӗ, автор хӑй те ҫак уйӑхра ҫуралнӑ текен шухӑш пур. Ҫавӑнпа уяв кунне шӑпах ҫӗртме уйӑхӗнче суйласа илнӗ.

Малтанах истори ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, профессор, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Виталий Родионов чӑваш кӗнекин историйӗпе паллаштарнӑ. Филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ Ирина Лукина Ермей Рожанскин пӗрремӗш чӑваш грамматикин структури, содержанийӗ, уйрӑмлӑхӗсем ҫинчен каласа панӑ, ӗҫӗн пӗлтерӗшне вара Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ Геронтий Никифоров ҫутатса панӑ.

Республикӑри библиотекӑсем ҫынсем кӗнеке вулаччӑр, чӑваш литератури халӑх хушшинче сарӑлтӑр тесе пысӑк ӗҫ тӑваҫҫӗ.

Малалла...

ЮТВ телеканала Чӑваш Республики туянса хӑйӗн харпӑрлӑхне илесшӗн. Тӳрех палӑртар: ку канал республикӑра пӗртер-пӗр харпӑр канал. Ӑна Юрий Гурьянов 15 ҫул каялла йӗркелесе янӑ. Усламне сутнӑ хыҫҫӑн вӑл ӗҫсӗр юлмасть-мӗн. Вӑл ЮТВ телеканалтах ӗҫлӗ.

Фирмӑн устав капиталӗ 10 пин тенкӗпе танлашать. ЮТВ 22-мӗш каналпа эфира тухать. 2021 ҫулта компани ТВ енӗпе федераци конкурс комиссийӗн йышӑнӑвӗпе килӗшӳллӗн Шупашкарта программӑсене эфира кӑларма ирӗк илнӗ.

Сӑмах май, влаҫрисем НТРКна вӑйлӑрах аталантарасшӑн, «Родина» кинотеатр пулнӑ ҫурта юсаса Наци телерадиокомпанине парасшӑн.