|
Культура
![]() Паян чӑваш халӑх художникӗн Анатолий Силовӑн ҫуралнӑ кунӗ. Ӑна ҫав ятпа Шупашкар хулинич халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӑн пай пуҫлӑхӗ Нина Яковлева тата Ольга Кириллова социаллӑ ӗҫчен саламланӑ. Юлашки вӑхӑтра художника асӑннӑ учрежденин социаллӑ ӗҫченӗ пулӑшать. Анатолий Александрович 1938 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Шуркасси ялӗнче (кайран вӑл Ҫӗнӗ Шупашкар йышне кӗнӗ) ҫуралнӑ. Звенигово поселокӗнче ремесла училищинчен, кайран Мускаври пир-авӑр институтӗнчи прикладной ӳнер факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Вӑл Африкӑпа Ази тӑрӑх ҫӳресе те хавхаланнӑ. Унӑн ӗҫӗсем 70 ытла ҫӗршыври музйесемпе уйрӑм ҫынсен коллекцийӗсенче упранаҫҫӗ иккен. Художник паян та ӳкерме юратать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() cap.ru сайтри сӑн Чӑваш Енре беспилотниксене тупса вӗсене тӗп тӑвакан БАРС подразделенисене йӗркелӗҫ. Кун пирки ЧР Элтеперӗ Олег Николаев РФ ВС Тӗп штабӗн Тӗп йӗркелӳ-мобилизаци пуҫлӑхӗн пӗрремӗш ҫумӗпе Сергей Побирохин генерал-лейтенантпа тӗл пулнӑ чухне пӗлтернӗ. БАРС подразделенийӗсем хальхи хӳтӗлев системине вӑйлатма пулӑшӗҫ – ҫапла палӑртнӑ Олег Алексеевич. Аса илтерер: ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче Шупашкара Украинӑн беспилоникӗсем массӑллӑ тапӑннӑ, 3 ҫын вилнӗ, 40 ытла нумай хваттерлӗ ҫурт сиенленнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() 1926 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 18-мӗшӗнче Чӑваш обкомӗн бюро ларӑвӗнче пирӗн халӑхшӑн истори пӗлтерӗшлӗ йышӑну тунӑ. Ун чухне Николай Ашмарин профессорӑн «Чӑваш сӑмахӗсен кӗнекине» (Thesaurus linguae tschuvaschorum) пичетлесе кӑларассине ырланӑ. Республика бюджетӗнче укҫа-тенкӗ ҫитмен пулин те, влаҫ органӗсем ку ӗҫе кая хӑварман, Мускаври Тӗп Комитетран укҫа ыйтма йышӑннӑ. Ҫак ларурах Николай Ашмарина тата чӑваш шкулне никӗсленӗ Иван Яковлева ӗмӗрлӗх пенси пама та палӑртнӑ. Ашмарин словарӗ 17 томран тӑрать, унта 54 пин ытла сӑмах кӗнӗ. Ку кӗнеке чӑваш чӗлхин пуянлӑхне кӑна мар, халӑхӑн йӑли-йӗркине, культурине тата ӑслӑлӑхне упраса хӑварма пулӑшнӑ. Вӑл тӗпчевҫӗсемшӗн тата ҫыравҫӑсемшӗн чи кирлӗ энциклопеди шутланнӑ. Тӑрӑшса пухнӑ ҫак материала пухса кӑларассишӗн ҫирӗп утӑм тунӑранпа 100 ҫул ҫитнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Чӑваш транспорт управленийӗнче водительсене илӗртес тӗллевпе тӳлев пама йышӑннӑ. ЧР Транспорт министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, вӑл 150 пин тенкӗпе танлашать. Анчах ӑна тӳрех памаҫҫӗ. Услови тӑрӑх, ӗҫ килӗшӗвне тусан ҫур ҫултан 75 пин тенкӗ параҫҫӗ, тепӗр пӗр ҫултан – тепӗр 75 пин тенкӗ. Анчах ҫул ҫинчи инкексем пулсан водителе явап тыттарсан, ҫул-йӗр правилисене нумай хутчен пӑссан, троллейбуспа усӑ курмалли тата ӗҫ сыхлавӗн, пушар хӑрушсӑрлӑхӗн йӗркине пӑссан хушма тӳлеве памаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Ҫак кунсенче Патӑрьел округӗнче нумай ҫул пӗрле пурӑнакан ҫемьесене саламланӑ Мероприятие Пӗтӗм тӗнчери ҫемье кунне халалланӑ. Ӑна ҫу уйӑхӗн 15-мӗшӗнче паллӑ тӑваҫҫӗ. ЗАГС уйрӑмне Сидоровсене, Юнусовсене тата Кирилловсене чыслама чӗннӗ. Маринӑпа Юрий Сидоровсем 30 ҫул пӗрле пурӑнаҫҫӗ. Вӗсем икӗ ача ӳстернӗ. Юрий – ял старости, мӑшӑрӗ клубра тӑрӑшать. Раиль тата Люция Юнусовсем вара 25 ҫул каялла пӗрлешнӗ, 3 ача ҫитӗнтереҫҫӗ. Вӗсем общество пурнӑҫне хастар хутшӑнаҫҫӗ. 20 ҫул каялла ҫемье ҫавӑрнӑ Кирилловсене те чысланӑ. Вӗсем виҫӗ ачана пурнӑҫ парнеленӗ. Ҫемье пуҫӗ Андрей пушар чаҫӗнче вӑй хурать, мӑшӑрӗ ача садӗнче ӗҫлет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫул-йӗр
![]() Чӑваш Енӗн ШӖМӗн сӑнӳкерчӗкӗ Паян ирхине Шупашкарта маршрутка ҫул ҫинчи инкеке лекнӗ. Инкеке пассажирсене турттаракан транспортсӑр пуҫне тепӗр икӗ ҫӑмӑл машина ҫакланнӑ. Ун вӑхӑтӗнче 3 ҫын шар курнӑ. Пӑтӑрмах ирхи 9 сехетре Айхи проспектӗнче пулса иртнӗ. Малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, БМВ машина тӗп ҫул ҫине тухнӑ чухне маршруткӑна ирттерсе яман. Ҫӑмӑл машина рулӗ умӗнче 36 ҫулти арҫын пулнӑ. Кайран маршрутка хирӗҫ килекен Renault Logan автомобильпе пырса ҫапӑннӑ. Инкекре виҫҫӗн аманнӑ: Renault машинӑн 30 ҫулти водителӗ, общество транспортӗнчи 20 тата 24 ҫулсенчи икӗ ҫамрӑк. Вӗсене тухтӑрсен пулӑшӑвӗ кирлӗ пулса тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Раҫҫейре
![]() Чӑваш Ен каллех «Раҫҫейри ҫулталӑк йывӑҫӗ» пӗтӗм Раҫҫейри конкурса хутшӑнать. Хальхинче конкурсра Шупашкар округӗнче Карачура лесничествинче ӳсекен Киремет-юман тупӑшать. Юман — Кӑшавӑш ялӗнчен инҫех мар. Вӑл 300 ҫула яхӑн ӳсет. Ҫӳллӗшӗ – 30 метр. Унӑн пӗлтерӗшӗ те хӑйне евӗр: хӑв вӑхӑтӗнче унта чӑвашсем йӑла-йӗрке туса ирттернӗ, вӑл вӗсемшӗн сӑваплӑ йывӑҫ шутланнӑ. Сасӑлав ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗччен пырать. Чӑваш юманӗшӗн сасӑлас тесен rosdrevo.ru сайта кӗрсе 73-мӗш номере тупмалла. Аса илтерер: 2023 ҫулта Муркаш округӗнчи 327 ҫулти юман ҫӗнтернӗ, уншӑн 21571 ҫын сасӑланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
![]() https://max.ru/c/-70916724643129/AZ4_K8UfEcA каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Шупашкарти юханшыв порчӗ ҫывӑхӗнчӗ ҫӗнӗ ҫӗнӗ скульптурӑпа арт-объект вырнаҫтарнӑ. Унта «Тухья» скульптура пур тата «Хӑйӑрлӑ карап» арт-объект хатӗрленӗ. Арт-объекта уҫакансем хӑйӑрлӑ карап ачасене кӑҫӑклантарасса шанаҫҫӗ. Унта вӗсем выляма пултарӗҫ. Тухья патӗнче вара сӑн ӳкерӗнме пулать. Асӑннӑ скульптурӑпа арт-объект Шупашкар юханшывӗн порчӗ тӗлӗнче вырнаҫнине кура пирӗн республикӑна Атӑл тӑрӑх караппа курма килекенсем вӗсене асӑрхамасӑр иртсе каяймӗҫ. Шупашкарта илемлӗ ытти вырӑн та нумай. Хӗрлӗ тӳремри Раҫҫейӗн тӗрленӗ карттин музейӗ мӗне тӑрать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() МАХри «Хыпар - Вести Чувашии» каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш Енӗн наци музейӗнче чӑвашла рок-концерт иртӗ. Кун пирки МАХри «Хыпар - Вести Чувашии» каналта пӗлтернӗ. Концерт «Пирӗн истори – паттӑрла аваллӑх» ятлӑ пулӗ. «Ирӗк Килтӗш музыкант этнофольклор, рок, рок-н-ролл тата блюз жанрӗсемпе чӑвашла юрӑсем, балладӑсем шӑрантарӗ. Атӑлҫи пӑлхарсене халалланӑ уйрӑм пай та пулӗ. Хӑйне евӗрлӗ концерт курас тесен музейра иртекен «Атӑлҫи Пӑлхар: чӑн тата сцена ҫинчи истори» куравпа паллашмалла, вӑл ӗҫлеме пуҫланӑ та ӗнтӗ», — пӗлтернӗ хыпарта. Ирӗк Килтӗш пултарулӑхӗпе ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче паллашма май килӗ. Концерт 16 сехетре пуҫланӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() news.ru сайтри сӑн Шупашкарта 17-ри хӗр ултавҫӑсен серепине лекнӗ: вӑл ашшӗ-амӑшӗн сейфне парса янӑ. Сейфра вара аслашшӗпе асламӑшӗн (е кукашшӗпе кукамӑшӗн) венчет ҫӗррисем тата хваттер докуменчӗсем пулнӑ. Хӗрне улталанине ашшӗ сейфа документсем хума тытӑнсан кӑна пӗлнӗ. Сейф вырӑнта пулман. Ҫавӑн чухне тин хӗрӗ мӗн пулса иртнине каласа кӑтартнӑ. Ака уйӑхӗн вӗҫӗнче ун патне палламан хӗрарӑм шӑнкӑравланӑ. Пульница ӗҫченӗ-мӗн. Медтӗрӗслев тухмалла тесе анкета даннӑйӗсене ыйтнӑ. Кун хыҫҫӑн хӗр патне «росфинмониторингран», «банкран», «вӑй ведомствисенчен» шӑнкӑравласа даннӑйсене террористсене панӑ тесе хӑратма пуҫланӑ. Ҫемье килте укҫа упраман, хӗрӗн хӑйӗн те укҫа пулман, ҫавӑнпа ултавҫӑсем ӑна ашшӗ-амӑшӗн сейфне илсе курьера парса яма ӳкӗте кӗртнӗ. Кун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
