|
Пӑтӑрмахсем
![]() 21.мвд.рф сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енри арҫынна Краснодар тӑрӑхӗнчи ҫамрӑк арҫын улталанӑ. Чӑваш Енре пурӑнакан 63 ҫулти арҫын йӗрке хуралҫисенчен кӑҫалхи нарӑс уйӑхӗнче пулӑшу ыйтнӑ. Вӑл пакунлисене каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, ултӑ пине яхӑн тенкӗлех улталаннӑ. Пенсионер тӗнче тетелӗнче ҫӗр ҫырли сутни пирки пӗлтерӳ курнӑ. Унта 300 тӗм сутассине пӗлтернӗ. Арҫын укҫа тӳленӗ, анчах калчана кӗтсе илеймен. Чӑваш Енри арҫынна улталанӑ ҫынна йӗрке хуралҫисем командировкӑна Краснодар тӑрӑхне кайсан тыса чарнӑ. Унта пахчаҫимӗҫ ӗҫӗпе аппаланса пурӑнакан 38 ҫулти арҫын унччен судпа айӑпланман иккен. Вӑл ӗнентернӗ тӑрӑх, калчана тӗрлӗ сӑлтава пула ярса пама май килмен. Халӗ ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Краснодар тӑрӑхӗнчи арҫын тӑкака саплаштарма шантарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
![]() cap.ru сайтри сӑн Пирӗн республикӑра Африка ҫуйӑнне ӗрчетме тытӑннӑ. Ку ӗҫе Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи усламҫӑ Александр Краюшкин кӳлӗннӗ. 2023 ҫулта вӑл «Фермерсен шкулӗнчен» пулӑ ӗрчетес енӗпе вӗренсе тухнӑ. Унтан бизнес-план хатӗрленӗ те «Перспектива» грант илнӗ. Пӗтӗмпе – 8 миллиона яхӑн тенкӗ. Проект вара пӗтӗмпе 11,4 миллион тенке кайса ларнӑ. Патшалӑх укҫипе Александр Краюшкин производство тата склад пӳлӗмӗсене ҫӗнетнӗ, пулӑ ӗрчетмелли тата упрамалли оборудовани, ҫавӑн пекех Африка ҫуйӑнне, пӗчӗккисене, туяннӑ. Пӗрремӗш пулла, 1,5 тонна, вӑл пӗлтӗр туса илнӗ. Паянхи кун унӑн хуҫалӑхӗнче ҫулсерен 8 тонна пулӑ туса илеҫҫӗ. 2028 ҫул тӗлне вара произодствӑна пысӑклатасшӑн – ҫулталӑкне 24 тонна таран ҫуйӑн туса илесшӗн. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Чӑваш Енри писательсен союзӗн сӑнӳкерчӗкӗ Ҫӗртме уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче Никифор Мранькка ҫыравҫӑ ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнине асра тытса пуҫтарӑннӑ. Унта писательсемпе журналистсем пухӑннӑ. Пуҫтарӑннисем Мранькка халӑхран тухнӑ ҫыравҫӑ тата ялан халӑхпа пӗрле пулнине палӑртса хӑварнӑ. Кӑмӑлӗпе вӑл тӳрӗ те хӑюллӑ пулнӑ. Граждан тата Тӑваш ҫершывӑн аслӑ вӑрҫисем витӗр тухнӑ. Мускаври киносценаристсен курсӗнчен вӗренсе тухсан «Союзкинохроника» чӑваш киностудийӗнче ӗҫлеме тытӑннӑ. Районсенчи парторганизацисене критикленӗшӗн ӑна репрессиленӗ, анчах кайран таса ятне тавӑрнӑ. Чӑваш халӑх писателӗ, Раҫҫейри писательсен союзӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн ертӳҫи Сергей Павлов Никифор Мраньккан романне ялта краҫҫын ҫутипе вуланине аса илнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() cap.ru сайтри сӑн Республикӑра патшалӑх тата парти ӗҫченӗ Илья Прокопьев ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнине паллӑ тума хатӗрленеҫҫӗ. Тӗп мероприятисем утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗнче пулӗҫ. Илья Павлович Чӑваш Ене 15 ҫула яхӑн ертсе пынӑ. Вӑл Вӑрнар районӗнчи Мӑчамӑш ялӗнче 1926 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗнче ҫуралнӑ. Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине тата совет-яппун вӑрҫине хутшӑннӑ. 1974-1988 ҫулсенче Илья Павлович КПСС Чӑваш обкомӗн пӗрремӗш секретарӗ пулнӑ. Унӑн ячӗпе Шупашкар ГЭСӗн, трактор савучӗн, «Куҫ микрохирургийӗн» строительствисем ҫыхӑннӑ. Илья Прокопьев 2017 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗнче куҫне ӗмӗрлӗхех хупнӑ. Утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Шупашкарта Наци вулавӑшӗ умӗнче Илья Прокопьевӑн пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлне халалланӑ ӑслӑлӑхпа практика конференцийӗ иртӗ. Ҫавӑнтах курав уҫӑлӗ. Богдан Хмельницкий урамӗнчи 1-мӗш масар ҫинче Илья Прокопьевӑн палӑкӗ патне чечексем хурӗҫ. Ҫавӑн пекех «Ҫӗнӗ хула» микрорайонта ун ячӗпе хисепленекен урамра мероприятисем иртӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() «Контактри» сӑн Чӑваш Енри чи лайӑх повара палӑртнӑ. Вӑл – Алексей Шугуров. Алексей Етӗрне хулинчи «Вишенка» кафере бренд-шефра 20 ҫул ӗнтӗ вӑй хурать. Ӑна республика шайӗнчи конкурсра пӗрремӗш вырӑна тухнӑшӑн 100 пин тенкӗ панӑ. Алексей Чӑваш Республикин чысне федераци тапхӑрӗнче хӳтӗлӗ. Вӑл Вологда хулинче иртӗ. Унта пирӗн ентеш 1 миллион тенкӗшӗн кӗрешӗ. Республика конкурсӗнче иккӗмӗш вырӑна тата 60 пин тенке «Сушистик» суши-кафере ӗҫлекен повар Евгений Николаев тивӗҫнӗ. Виҫҫӗмӗш вырӑнта вара – Шупашкар хулинчи «Багратиони» ресторанта ӗҫлекен Антон Захаров. Ӑна куншӑн 40 пин тенкӗпе хавхалантарнӑ. «Чӑваш Ен яланах кулинари пултарулӑхӗпе палӑрнӑ. Республикӑра Раҫҫей шайӗнче хӳтӗлес тивӗҫе мӑнаҫланса йышӑнатӑп», — тенӗ Алексей Шугуров. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() https://vk.com/club211725618?z=photo-211725618_457241491%2Fwall-211725618_3445 сӑнӳкерчӗкӗ Хусанта ҫӗртме уйӑхӗн 25-26-мӗшӗсенче Атӑлҫи, Урал, Ҫурҫӗр Хӗвеланӑҫ тата Алтай халӑхӗсен наци литературин конференцийӗ иртет. Ӑна йӗркелекенни — Раҫҫейри писательсен союзӗ. Мероприятие чӑваш писателӗсем те хутшӑнаҫҫӗ. Конференцие ҫӗршывӑн 13 регионӗнчи делегатсем пухӑннӑ. Вӗсем Аҫтӑрхан облаҫӗнчен, Пушкӑртстанран, Тутарстанран, Мари Элтен, Мордва, Удмурт, Чӑваш, Карели, Коми республикисенчен, Алтайран, Пермь тӑрӑхӗнчен тата Ханты-Манси автономи округӗнчен килсе ҫитнӗ. Конференцире наци литературин хальхи вӑхӑтри тӑрӑмне, хальхи авторсене пулӑшассине, регионсем хушшинче литература енчен ҫыхӑну йӗркелессине сӳтсе явнӑ. Чӑваш Енрен конференцие Раҫҫейри писательсен союзӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн председателӗ Сергей Павлов, Улькка Эльмен прозаик, Кервен поэт хутшӑнаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш кӗнеке издательствин сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш кӗнеке издательствинче Светлана Асамат ҫыравҫӑн ҫӗнӗ кӗнеки 1050 экземпляр тиражпа пичетленсе тухнӑ. «Сӑнавҫӑсем» ят панӑскерте прозӑлла хайлавсем кун ҫути курнӑ. Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑларӑма вӑтам классенче вӗренекенсем валли хатӗрленӗ. Унта 12 калавпа 1 халап кӗнӗ. Кӑларӑмри калавсенчи тӗп сӑнарсем тавралӑха сӑнама, ҫут тӗнчере мӗн пулса иртнипе кӑсӑкланма, тӗрлӗ пулӑмпа ӗҫ-пуҫа тишкерме, танлаштарма юратаҫҫӗ иккен. Хӑйсене канӑҫсӑрлантаракан ыйтусен хуравӗсене тупаймасан ашшӗ-амӑшне, аслашшӗ-асламӑшне, кукашшӗ-кукамӑшне тӗпчеҫҫӗ, тӗрлӗ кӗнеке вулаҫҫӗ-мӗн. Ҫӗнӗ кӑларӑм редакторӗ – Алина Майорова, кенекене ӳкерчӗксемпе Юлия Лутошкина художник илемлетнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() https://austrianpress.com сайтри сӑн Ҫуллахи шӑрӑх кӗҫех пирӗн пата таврӑнӗ. Ҫапла пӗлтерет «Ҫанталӑк 21» сайт. Анчах унччен тепӗр сивӗ те ҫиллӗ, ҫумӑрлӑ ҫанталӑка чӑтса ирттерме тивӗ. Шӑматкун хӗвеллӗ пулӗ-ха, анчах ҫӗрле самай сивӗтӗ. Вырсарникун вара кӑнтӑрла хыҫҫӑн ҫанталӑк пӑсӑлӗ: ҫумӑр ҫума тытӑнӗ, ҫӗрлесӗр те чарӑнмӗ. Ҫав вӑхӑтрах ҫил вӑйланӗ, ҫеккунтра 18 метр таран хӑвӑртлӑхпа вӗрӗ. Ҫавна май урамра 8-13 градус ӑшӑ пек кӑна туйӑнӗ. Тунтикунран тинех ҫанталӑк, лайӑхланма ӑшӑтма тытӑнӗ, ҫапах хушӑран вырӑнӑн-вырӑнӑн ҫумӑр ҫума пултарӗ. Эрне варринче шӑрӑхланӗ, термометр 25-30 градус ӑшӑ кӑтартӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Маршрутка водителӗнче ӗҫлекен Надежда Тихонова «Автоледи» республика конкурсӗнче ҫӗнтернӗ. Конкурс иртесси пирки сайтра унччен хыпарланӑччӗ. Ку конкурс Республика кунӗнче, ҫӗртме уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, Шупашкар хулинче иртнӗ. Жюри пайташӗсем хӗрсемпе хӗрарӑмсем машинӑпа мӗнле ҫӳренине, ҫул-йӗр правилисене мӗнле пӑхӑннине хакланӑ. Палӑртма кӑмӑллӑ: пӗрремӗш вырӑна Надежда Тихонова тухнӑ. Надежда – икӗ ача амӑшӗ. Вӑл пултарулӑх енчен те маттур: гитара калать, сӑвӑсем ҫырать. Вӗсене маршрутка салонне те ҫыпӑҫтарать – пассажирсем киленсе вулаҫҫӗ. Ӗҫӗ унӑн ҫӑмӑлах мар: кашни кун тенӗ пек маршруткӑпа ҫынсене илсе ҫӳрет. Сӑмах май, Надежда Тихонова конкурса иккӗмӗш хут хутшӑннӑ. 2023 ҫулта вӑл 2-мӗш вырӑна тухма пултарнӑ. Кӑҫал та вӑл хӑйӗн вӑйне тӗрӗслесе пӑхас тенӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
![]() Ухмаха пуҫ ҫапма хушсан ҫамкине ҫапса шӑтарнӑ тетчӗ пире кукамай. Ку хыпара вуласан халӗ ҫав сӑмах таҫтан пуҫа пырса кӗчӗ-ҫке... Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Константин Степанов халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче «Пехет» агромаркет пирки пуҫ ватнӑ. «Ӑна уҫма 180 миллиона яхӑн тенкӗ тухса кайнӑ. 2025 ҫулта аренда тата ытти тӳлев валли хыснаран 10 миллион ытла тенкӗ укҫа уйӑрнӑ. Ҫынсене унта ҫӳреме илӗртес тесе тӗрлӗ концерт, пиар ирттерсе те укҫа тӑкакланать. Автобус чарӑнӑвне те куҫарса пӑхнӑ. Республикӑра тӳре-шарана «Пехете» черетпе ҫӳресе халӑх тетелӗсенче ҫавӑн пирки хыпарлама та хушса пӑхрӗҫ», — тесе ҫырнӑ депутат. Анчах «Пехет» агромаркет лавкка ҫурчӗн хуҫисӗр пуҫне, чӑн та, тата кама тупӑш кӳрет-ши? Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
