«Контактри» сӑн

Ку шӑматкун, авӑн уйӑхӗн 26-мӗшӗнче, Чӑваш Енре «Нацисен кросӗ» иртет. Кӑҫал ӑна Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗн кунне халалланӑ. Пур муниципалитетра та старта тухӗҫ.

Шупашкар хулинче старт Мускав ҫыран хӗрринче пулӗ. Мандат комиссийӗ 10 сехетре ӗҫлеме тытӑнӗ. Старта ахаль ҫынсем те, профессионалсем те, ветерансем те, ачасем те тухӗҫ.

Мероприятие официаллӑ майпа 11 сехет ҫурӑра уҫӗҫ. 12 сехетре министерствӑсемпе ведомствӑсен ертӳҫисем, дептутасем, муниципалитет пуҫлӑхӗсем старта тухӗҫ, 12:20 сехетре — ыттисем. Юлашкинчен арҫынсем 12 пин ҫухрӑма чупӗҫ, старт 15:10 сехетре пуҫланӗ.

Кроса хутшӑнас тесен Патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗ урлӑ заявка памалла, регистраци авӑн уйӑхӗн 24-мӗшӗччен пырӗ.

«Контактри» сӑн

Республикӑра пурӑнакан тепӗр ҫын пӗр ӗмӗре хыҫа хӑварнӑ. Шупашкар хулинче пурӑнакан Татьяна Сычева 100 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ

Татьяна Александровна кунта ҫуралман, вӑл Волгоград облаҫӗнчи Соленое Займище ялӗнче кну ҫути курнӑ. Вӑрҫӑ пуҫланнӑ чухне вӑл 14 ҫулти хӗрача пулнӑ.

Ун чухне хӗр шкула каяс вырӑнне Астрахань облаҫне ҫул тытнӑ. Унта пулӑ тытнӑ, кайран ӑна фронта ӑсатнӑ.

1945 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче вӑл Шупашкара куҫса килнӗ. Кунта парти обкомӗнче, Министрсен Канашӗнче ӗҫлесе тивӗҫлӗ канӑва тухнӑ.

Татьяна Александровна хыҫа пӗр ӗмӗр хӑварнӑ пулсан та аптӑрамасть: хӑйех утса ҫӳрет, анчах хӑлхи япӑхрах илтет. Халӗ ӑна юратнӑ мӑнукӗ пӑхса пурӑнать.

Чун-чӗререн саламалатпӑр Татьяна Александровнӑна!

ШӖМ тунӑ сӑн

Куртка вырӑнне 2 пачка спагетти илнӗ. Кун пекки те пулать пурнӑҫра – ултавҫӑсем Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче вӗренекен 20 ҫулти студента шӑнман пӑр ҫине лартса янӑ.

Вӑл тӗнче тетелӗнче, тӳлевсӗр пӗлтерӳсен сайтӗнче, 6,5 пин тенкӗпе сутӑнакан куртка тупнӑ та ӑна илес тесе сутуҫӑпа ҫыхӑннӑ. Лешӗ ӑна тавара сервис тулашӗнчи мелпе ярса пама шантарнӑ. Студент ӑна куншӑн укҫа куҫраса панӑ. Анчах тавар килсен уҫса пӑхнӑ та – унта 2 пачка спагетти выртнӑ.

Полицейскисем ултавҫа тупса палӑртнӑ: вӑл – Краснодар крайӗнчи 17 ҫулти каччӑ. Ҫакӑ паллӑ: вӑл унччен те кун пек преступленисем тунӑ. Хальхинче те ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

«Контактри» сӑн

Шупашкарта ватӑ арҫын хӑй чирлӗ пулнине ӑнсӑртран, Хулан тӗп пульницине арӑмӗпе килсен, пӗлнӗ.

Вӑл 30 ҫул пирус туртнӑ, сывлӑш ҫитменнипе аптӑранӑ, ҫакна ҫулсем иртнипе ҫыхӑнтарнӑ. Тухтӑр ӑна тӗрӗсленме янӑ. Арҫын ӳпке чирӗпе (ХОБЛ) аптӑрани палӑрнӑ.

Хулан тӗп пульницин пульмонологи уйрӑмӗн заведующийӗ Галина Александрова ӑнлантарнӑ тӑрӑх, кун пек чир чухне ӳпке шыҫать, бронхра йӑлмака тулать, ӳпке вара арканма тытӑнать. Ҫавна май ҫынна сывлама та йывӑр.

Тухтӑр каланӑ тӑрӑх, ытларах чухне ку пирус туртнипе пулать. Анчах чир тусана, тӗтӗме тата сиенлӗ газсене пула та йӑл илме пултарать.

Халӗ арҫын килте сипленет, ХОБЛпа чирлекен пациентсен шкулӗ витӗр тухнӑ.

Кӑҫал та йӑлана кӗнӗ тӑрӑх вун-вун байкер астӑвӑм чупӑвне ирттерме пухӑннӑ. Ҫакна вӗсем мотоциклпа ҫула тухса киле таврӑнайман байкерсене халалласа ирттереҫҫӗ.

Вӗсем Шупашкарти Петӗр Хусанкай ячӗллӗ культура ҫурчӗ умӗнче старт илнӗ. Унта мотоциклпа ҫапӑнса вилнӗ байкерсен сӑнӳкерчӗкӗсенчен стенд хатӗрленӗ. Стент ҫинче – 18 сӑнӳкерчӗк. Вӗсем ун умне чечексем хунӑ, леш тӗнчене кайнисене асӑнса пӗр минут шӑп тӑнӑ.

Ҫак ҫынсем мотоциклпа ярӑнма питӗ кӑмӑллаҫҫӗ. Анчах, шел те, ҫул ҫинче инкек пулни те – сайра мар. Байкерсем ҫак чупӑва йӗркелесе ыттисене ҫын пурнӑҫӗ кирек хӑш вӑхӑтра та татӑлма пултарнине аса илтереҫҫӗ.

Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнчи сӑнӳкерчӗк

Юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче Юлия Силэм ҫыравҫӑн юбилейне халалланӑ каҫ иртӗ. Мероприяти «Чӑваш кӗнеки» центрта 15 сехетре пуҫланӗ.

Юлия Силэм — чӑвашсен хальхи вӑхӑтри паллӑ проза ӑсти. РФ писателсен союзӗн членӗ (1992), Чӑваш Енӗн культура тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ (1998), Санкт-Петербургри Петровски ӑслӑлӑхпа ӳнер академийӗн чӑн пайташӗ (2001), Патӑрьел районӗн хисеплӗ ҫынни.

Юлия Силэм 1951 ҫулхи юпан 2-мӗшӗнче Патӑрьел районӗнчи Ҫӗнӗ Ахпӳрт ялӗнче ҫуралнӑ. Кунтах вӑтам шкул пӗтернӗ. Унтан Чӑваш патшалӑх университетӗнчи филологи факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ.

Вунӑ ҫулта чухнех литературӑпа интересленме пуҫланӑ, нумай вуланӑ, статьясемпе очерксем, кӗске калавсем ҫырнӑ, вӗсене хаҫатра пичетленӗ.

55 ҫулти хӗрарӑм полици ӗҫченӗсем патне пулӑшу ыйтма пынӑ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, унӑн кӳрши пысӑк укҫана тавӑрмасть иккен.

Ӑна хайхи 45 ҫулти кӳрши 1,3 млн тенкӗлӗх тӑкак кӑтартнӑ. Вӑл ултавҫӑсен витӗмӗнче пулнӑ-мӗн. Вӑл вӗсен серепине утӑ уйӑхӗнчех лекнӗ. Мессенджерта вӑл пысӑк тупӑш сӗнекен пӗлтерӳ курнӑ. Ӑна-кӑна пӗлмесӗр хӗрарӑм телефонӗ ҫине сарӑм лартнӑ, хӑйӗн укҫине хывнӑ тата кредитсем илнӗ. Вӑл 55 ҫулти кӳршин телефонӗ урлӑ заёмсем те илнӗ.

Счет ҫинчен пысӑк суммӑна кӑларма тӑрсан аферистсем тепӗр счет уҫма ыйтнӑ. Пӗтӗмӗшле хӗрарӑм вӗсене 3 млн ытла тенкӗ куҫарса панӑ.

Полици ӗҫченӗсемпе темиҫе сехет калаҫнӑ хыҫҫӑн ҫеҫ вӑл ултавӑҫен серепине лекнине ӑнланнӑ.

«Контактри» сӑн

Чӑваш Енри ӳкерҫӗ Санкт-Петербургра мӑн асламӑшӗнчен юлнӑ еткерӗн куравне уҫнӑ.

Сӑмах — Полина Маркова пирки, вӑл Поли Марко ятпа паллӑ. Пӗррехинче вӑл мӑн асламӑшӗн авалхи тӗррине курнӑ — ун ҫинче ҫынсем пулнӑ, пуҫӗсем ҫинче – чечексем. Ҫапла унӑн ӗҫӗсенче «чечек ҫыннисем» пулса кайнӑ: ҫунат евӗр пысӑк алӑ-ураллӑ сӑнарсем. Халӗ вӗсене Петербургра «Чечек ҫыннисем: тупра» куравра курма пулать.

Ӳкерҫӗн мӑн асламӑшӗ Федосия Васильева ятлӑ пулнӑ, вӑл 1886 ҫулта Аслӑ Мами ялӗнче ҫуралнӑ. Шӑпах унӑн пуянлӑхӗ — сӗтел ҫиттисем, алшӑллисем, тумтирсем, пуҫа тӑхӑнмалли тӗрӗллӗ хатӗрсем — хӗре илӗртнӗ.

Чылай вӑхӑт Полина хӑйӗн йӑх тымарӗсене вӑрттӑнлӑхра упранӑ. Унӑн аслашшӗ пӗр вӑхӑт вӗсене тӑван чӗлхепе культурӑна вӗренме чарнӑ. «Эпӗ никама та чӑваш пулнине калама тӑрӑшман. Халӗ ҫакна аса илме те намӑс», —тет автор.

Анчах вӑл этнографи музейне лексен, хӑйӗн халӑхӗ культуринче мӗн чухлӗ илем упраннине курсан йӑлтах улшӑннӑ. Ҫавӑнтанпа вӑл чӑваш культурине ҫул хывнӑ.

Курав юпа уйӑхӗн 4-мӗшӗччен «Пушкинская, 10» арт-уҫлӑхра ӗҫлет. Кӗрсе курма тӳлевсӗр.

Малалла...

Чӑваш академи драма театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ

К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Кӗр сӑри уявӗ иртӗ.

Культура учрежденийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, уяв чӳк уйӑхӗн 14-мӗшӗнче 17 сехетре пуҫланӗ. Мероприятие Чӑваш Ен Культура министерствин ҫамрӑксен канашӗпе пӗрле йӗркелеҫҫӗ иккен.

Чӑваш культурине халалланӑ каҫа ирттерме Элтияр Александров пулӑшассине пӗлтернӗ.

Режиссёрӗ – чӑваш халӑх артисчӗ Наталия Сергеева.

«Йӑла-йӗрке ҫинчен лекцисем, хӑйне евӗрлӗ театр арт-объекчӗсем, чӑваш юррисем тата ташшисем пулӗҫ», – тесе пӗлтернӗ Чӑваш академи драма театрӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче.

Сӑмах май каласан, республикӑри культура ҫурчӗсенче те чӑваш йӑла-йӗркипе ҫыхӑннӑ мероприятисене ирттереҫҫӗ.

max.ru/progorod21 сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑвашсем пӗтӗм тӗнчери флешмоба хутшӑннӑ. Born From Culture вырӑсла куҫарсан «Рождённый культурой» (чӑв. ~~Культура ҫуратни) флешмоб – тӗнче тетелӗнчи вирус тренд. Унта хутшӑнакан тӗнчери халӑхсем хӑйсен наци тумне, ташшине, спорт енӗсене кӑтартакан видеороликсем кӑтартаҫҫӗ. Чӑвашсем ӳкернӗ видеоклипа 700 пин ытла ӳкернӗ.

Кун пек видеосене маори, самоанецсем, грузинсем, эрменсем, узбексем, казахсем тата ытти халӑх ӳкерӗннӗ.

Халӗ унта Чӑваш Ен те хутшӑннӑ. Проекта Кирилл Самышкин йӗркеленӗ. Ӳкерме Арсен Аветисян, Павел Решетов, Валентина Иванова тата Анастасия Егорова хутшӑннӑ.

Роликра — «Уяв», «Илемпи», «Сувар» ансамбльсем, Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн ача-пӑча студийӗ, «Горница» фолк-шоу тата Августа Уляндина, Виталий Адюков, «Глянец» ушкӑн, Элтияр Александров, Эллада Данилова тата Анна Черкесова. Вӗсене тумлантараканӗ – Эрпике Хотиновская.