|
Хулара
![]() m24.ru сайтри сӑн Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан амӑшӗпе ывӑлӗ ултавҫӑсене 60 ытла счет ҫине 5 млн та 300 пин тенкӗ куҫарса панӑ. 1 млн тенки – хӑйсен, ыттисем вара – банкран кредит илнисем. 24-ри ывӑлӗ патне «телефон операторӗ» шӑнкӑравласа сим-картта килӗшӗвне тӑсма ыйтнӑ. Вӑл иккӗленмесӗрех смс-ҫырупа килнӗ кодсене пӗлтернӗ. Кун хыҫҫӑн вара палламан хӗрарӑм хӑратма тытӑннӑ: терроризма пулӑшнӑшӑн каччӑ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ имӗш. Хайхискер укҫа-тенке хӳтӗлеме «банкри счета ҫӗнетмеллине» пӗлтернӗ. Пӗррехинче калаҫнӑ чухне каччӑ килте 51-ри амӑшӗ пурри пирки каланӑ. Палламан хӗрарӑм телефона амӑшне пама хушнӑ, унӑн укҫи Украина ҫарӗсене пулӑшма каять тесе хӑратнӑ, ҫавӑнпа «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарма сӗннӗ. Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() Чӑваш Енӗн влаҫ органӗсен «Контактра» халӑх тетелӗнчи официаллӑ пабликӗнчи постсенчен пӗрин айне Геннадий Ложков ятлӑ ҫын ҫапла комментари ҫырса хунӑ: «Чӑваш чӗлхине ялти ачасене вӗрентни ҫинчен калаҫяҫ-и?». Комментарие вуласан республикӑн Вӗрену министерстви чӑвашла хуралавланӑ. Унта вӑл ҫапларах пӗлтернӗ: «Хальхи вӑхӑтра ҫӗр-шыв ертӳҫи Раҫҫейӗн тӗп пуянлӑхӗ - унӑн ҫыннисем пулни ҫинчен час-часах калать. Тӗрлӗ национальность, тӗн вӗрентӗвӗм, политика ӗненӳсем тӗрлӗ чӗлхепе калаҫакан ҫынсем те пур. Чӑваш Енре хальхи вӑхӑтра икӗ патшалӑх – вырӑс тата чӑваш чӗлхисене вӗренмелли мӗнпур условисем йӗркеленӗ. Кӑҫал вӗренӳ ҫулӗнче республикӑри шкулсенче 1-11 классенчи шкул ачисен 73,5 процентне яхӑн вӗренеҫҫӗ, ҫав шутра тӑван чӑваш чӗлхи 50,1 %». Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() forum.na-svyazi.ru форумра вырнаҫтарнӑ видеоран илнӗ сӑнӳкерчӗк Вӑрнар районӗнчи Нурӑсра тасатмалли сооружени ӗҫлеменрен таса мар шыв Ҫавала ҫаплипех юхса выртать. Ку ҫивӗч ыйтӑва ялти пӗр хастар арҫын хускатнӑ, вӑл Халӑх фронтӗнчен пулӑшу ыйтнӑ. Халӗ вара ку пӑтӑрмаха РФ Следстви комитечӗн пуҫлӑхӗ Александр Бастрыкин таранах пӗлеҫҫӗ. Асӑннӑ комитетӑн Чӑваш Енри управленийӗ пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ, кун пек тума Александр Бастрыкин хушнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() culture.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Кӑрлач уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗ учрежденин 155 ҫулхине халалланӑ юбилей каҫне ирттерӗ. «В кругу друзей» (чӑв. Туссемпе пӗрле) ят панӑ мероприятие вулавӑша кӗнеке вулама ҫӳрекенсемпе библиотека ӗҫӗн ветеранӗсене йыхравлӗҫ. Ҫав кунах «Люблю! Читаю! Дарю!» (чӑв. Юратӑп! Вулатӑп! Парнелетӗп!) ыркӑмӑллах кӗнеке марафонӗ пуҫланӗ. Кӗнеке фондне пуянлатма пулӑшнисене тӗрлӗ майпа чыслӗҫ. Уява «Бард-ковчег» автор юррин клубӗ, «Эхо» пӗрлешӳ, «Эткер» фольклор студийӗ хутшӑнӗҫ. Мероприяти вулавӑшӑн акт залӗнче 14 сехетре пуҫланӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() forum.na-svyazi.ru сӑнӳкерчӗкӗ Республикӑн стоматологи пульницин тӗп врачӗ пулма 51 ҫулти Роман Матвеева шаннӑ. Вӑл хӑй вӑхӑтӗнче И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Питпе янах шӑммин хирургӗ, стоматолог, медицина наукисен докторӗ. Республикӑн стоматологи пульницин тӗп врачӗнче тӑрӑшнӑ Николай Уруков Ҫӗнӗ Шупашкарти хула пульницинче тӗп врачра ӗҫлеме пуҫланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() forum.na-svyazi.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енӗн митрополитечӗ Савватий Шупашкарта православи музейӗ уҫасшӑн. Ун валли Чӑваш Ен митрополийӗ хулари Воробьев композиторсен урамӗнчи 14-мӗш ҫурта пӑхса хунӑ. 1840-мӗш ҫулта хӑпартса лартнӑ ҫав ҫуртра хӑй вӑхӑтӗнче Тӗн училищи пулнӑ. Иртнӗ ӗмӗрӗн 90-мӗш ҫулӗсен вӗҫӗнче республика ҫурта «Автоматизированные системы» тулли мар яваплӑ обществӑна 2025 ҫул вӗҫӗччен усӑ курма панӑ иккен. Вӑл ҫуртра халӗ пекарня, стриптиз-бар таранах пур. Чӑваш Ен митрополийӗ ҫурта тавӑрасшӑн, унта православи музейӗ уҫасшӑн. Савватий пачӑшкӑ РФ Патшалӑх Думин депутатӗнчен Анатолий Аксаковран пулӑшу ыйтнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() goodfon.ru сайтри сӑн «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ку эрнере шартлама сивӗ таврӑнӗ. Эрне пуҫламӑшӗнче циклон хуҫаланӗ, 2-5 сантиметр хулӑнӑш юр ҫӑвӗ. Хальлӗхе ҫанталӑк ӑшӑ тӑрӗ. Ыран 4-9 градус сивӗ пулӗ. Кӗҫнерникун юр ҫума чарӑнӗ, сивӗтме пуҫлӗ: термометр 10-15 градус сивӗ кӑтартӗ. Ҫӗрле шартлама сивӗ пулӗ. Канмалли кунсенче Шупашкарта термометр 25-30 градус сивӗ кӑтартӗ, округсенче – 35 градус сивӗ. Анчах хӗвел кунсерен ҫӳлерех хӑпарса пырӗ, ҫавна май унӑн ӑшши ытларах туйӑнӗ: ҫӗрле 30 градус сивӗ пулӗ, кӑнтӑрла вара – 20. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, шартлама сивӗ тунтикунччен пулӗ, кайран вара юр ҫума пуҫлӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Паян ҫӗрле, ҫур ҫӗр ҫитеспе, Ҫӗнӗ Лапсарти кайӑк-кӗшӗк фабрикинче пушар алхасма пуҫланӑ. Пушар самай сарӑлнӑ, 2100 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ. Ҫулӑма сӳнтерес ҫӗре 69 ҫӑлавҫӑ, 20 техника хутшӑннӑ. Инкеклӗ лару-тӑру министерстви малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, предприяти ӗҫченӗсем шар курман. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Шупашкарта пурӑнакан Сергей Самбулаткин карҫинккасем, тӗрлӗ япала ҫыхма ӑста. Унӑн ӗҫӗсене ярмӑрккӑсемпе фестивальсенче курма пулать. Вӑл регион тулашӗнче иртекеннисене те хутшӑнать. Ку ӗҫпе вӑл 20 ҫул ӗнтӗ аппаланать. Малтанах Сергей Петрович Чӑваш Енри ӑстасем патӗнче вӗреннӗ, халӗ хӑй те – профессионал: ку ӑсталӑха ҫамрӑксене те вӗрентет. Унӑн вӗренекенӗсен хушшинче хӑлха япӑх илтнипе аптӑракансем те пур. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Харпӑр шухӑш
Чӑваш чӗлхи
1905 ҫулта Н.А. Бобровников Патша манифесчӗ пирки текст кӑларнӑ, унта чӑвашсене Патшалӑх думине юрӑхлӑ ҫынсене суйлама чӗнсе каланӑ. 120 ҫул ытла унтанпа иртнӗ. Апла пулин те вӑл вӑхӑтри текст стилистики питӗ кӑсӑклӑ. Хӑй текстпа эсир Наци вулавӑшӗн сайтӗнче паллашма пултаратӑр. ОрфографиЧи малтанах орфографие пӑхса тухар. Чӑн та, вӑл вӑхӑтра ҫирӗп орфографи правили пулман, ҫавна май йӑнӑшсем чылай тӗл пулаҫҫӗ. Ку кӗнекесене те вӑл вӑхӑтра наборласа ҫапнӑ — ҫакӑ та йӗр хӑварнӑ. Калӑпӑр, пӗр вырӑнта «кӗперне» тесе ҫырнӑ, тепӗр вырӑнта — «кӗпӗрне». Халь эпир «уес» тесе ҫырма хӑнӑхнине «уяс» (уйас) тенӗ, ҫапла май вулама йывӑр «Хусан уйасин» (Хусан уесӗн) пулса тухнӑ. Тепӗр вырӑн: «школа», «больница» сӑмахсем. 1905 ҫулсенче ку сӑмахсене чӑвашлатса ҫитереймен ӗнтӗ, ҫавӑнпа та вӗсене ҫапла ҫырнӑ. Пӗтӗмлетсе каласан, 1920–1930-мӗш ҫулсенче сӑмахсене ытла та чӑвашлатнишӗн ятланӑ пулин те вӗсен ӗҫӗ чӑваш ҫырулӑхне витӗм кӳнӗ-кӳнех. ЛексикаУсӑ куракан сӑмахсем те кӑсӑклӑ: мальен, кайьен. |
