МАХри "Хыпар - Вести Чувашия" каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк

Хальхи вӑхӑтра нумай чӑваш ялӗнче ачасем мӗн пӗчӗкрен вырӑсла калаҫса ӳҫеҫҫӗ. Уншӑн вӗсем айӑплӑ мар-ха: ывал-хӗрне аслисем, ашшӗ-амӑшӗ, ют чӗлхепе калаҫтарать.

Патӑрьел районӗнчи Пӑлпуҫ Пашьел ялӗнче вара вырӑсла калаҫакан ҫемьесем хальлӗхе пӗр-иккӗрен ытла мар-мӗн.

Пӑлапуҫ Пашьел шкулӗнче 37 ҫул ӗҫлекен Светлана Никитина «Хыпар» издательство ҫуртне ҫапларах каласа кӑтартнӑ: «Пирӗн ялти ҫынсем — тӗп хуларан аякран пурӑннипе-ши — вырӑсланман-ха. Пӗр-икӗ ҫемьере килте вырӑсла калаҫаҫҫӗ, ыттисем — чӑвашла».

Чӑваш чӗлхи вӗрентекен калашле, «килте пӗр-пӗринпе вырӑсла хутшӑнма тытӑнни — пысӑк чӑрмав, мӗншӗн тесен ачан ӑс-тӑнӗ, тавра курӑмӗ чи малтан ҫемьере аталанать. Ҫапла майпа ӑруран ӑрӑва куҫакан чӗлхе татӑлать».

«Ҫыхӑнура» порталти сӑн

Шупашкар хулинчи Шумилов урамӗнчи 28-мӗш ҫурт стени ҫинчи мурала ӳкерсе пӗтернӗ. Кайса курма пултаратӑр!

Ӑна Алексей Чернов ӳкернӗ. Вӑл Атӑлҫи федераци округӗнчи «ФормаАРТ» фестивале хутшӑнать. Вӑл хатӗрленӗ мурал «Лаша – пӗрлӗх символӗ» ятлӑ. Ку ӗҫе вӑл утӑ уйӑхӗн вӗҫӗнче пуҫӑннӑ. Малтан проектор пулӑшнипе эскиза хатӗрленӗ, кайран сӑрланӑ.

Алексей палӑртнӑ тӑрӑх, лаша уншӑн ахаль чӗрчун мар. Вӑл – халӑхсене пӗрлештерекен сӑнар.

Сӑмах май, Алексей Чернов 2022 ҫулта И.Я.Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн стени ҫине «Пултарулӑх» ятлӑ мурал ӳкернӗ.

Шупашкар хулинче ӗнер, каҫхи пилӗк сехет ҫитеспе, икӗ ача самокатпа машина урапи айне лекнӗ.

Арҫын ачапа хӗрача пӗр самокат ҫине тӑрса урам тӑрӑх вӗҫтерсе пынӑ. Инкек Кӑкшӑм урамӗнчи 11-мӗш ҫурт патӗнчи картишӗнче пулса иртнӗ.

Пӑтӑрмах сӑлтавне ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем палӑртӗҫ-ха. Ҫуртсен картишӗнче машинӑсен те хӑвӑртлӑха чакармалла-ха, тепӗр тесен ачи-пӑчи те питӗ тимсӗр.

«Haval M6» автомобиль рулӗ умӗнче 57 ҫулти водитель пулнӑ. 11 ҫулти арҫын ача самокат рулӗ умӗнче пулнӑ, унпа пӗрле 16 ҫулти хӗрача тӑрса пынӑ.

Инкеке ҫакланнӑ хыҫҫӑн суранланнӑскерсене пульницӑна ӑсатнӑ. Ачасем ҫине пырса кӗнӗ машина водителӗ инкек вӑхӑтӗнче урах пулнӑ.

Халӗ ку пӑтӑрмаха йӗрке хуралҫисем малалла тӗпчеҫҫӗ.

forum.na-svyazi.ru сайтра илнӗ сӑнӳкерчӗк

Таиландра Шупашкарти хӗр ҫухалнӑ. 19 ҫулти Анна Горшкова Чулхулара вӗреннӗ, ҫу уйӑхӗнче вӑл кӗтмен ҫӗртен хамӑр ҫӗршывран тухса кайнӑ. Кун пирки пике никама та каламан-мӗн.

Ҫу уйӑхӗн 19-мӗшӗнче вӑл «Мускав-Пекин» рейспа вӗҫсе кайнӑ. Китайри Раҫҫей посольствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Таиланда билет туяннӑ. Унтан вӑл ӑҫта ҫул тытни паллӑ мар.

Каяс умӗн хӗр амӑшӗ патне каярах вуламашкӑн ҫыру янӑ, унта вӑл хӑй хӑрушсӑрлӑхра иккенне, ӑна никам та тытса чарманнине, пурнӑҫри хӑйӗн вырӑнне шырама тухса кайнине пӗлтернӗ. Ҫывӑх ҫыннисене хӗр шӑв-шав ҫӗклеме кирлӗ мар, полицие ан хыпарлӑр тесе ыйтнӑ.

Унтанпа Анна ӑҫтине никам та пӗлмест. Хӗр 170 сантиметр ҫуллӗш, 55 килограмм таять, куҫӗ симӗсрех-сарӑрах тӗслӗ иккен.

forum.na-svyazi.ru сайтран илнӗ сӑнӳкерчӗк

Мухтавлӑ ентешӗмӗрӗн Андриян Николаевӑн тӑван ялӗнчи космонавтика музейне юсама пуҫлани пирки Чӑваш халӑх сайчӗ унччен пӗлтернӗччӗ-ха.

Объектра ҫурла уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Олег Марков вице-премьер тата строительство министрӗ Владимир Максимов пулнӑ. «Шуршӑлта космос карапӗ анса ларнӑ тейӗн», — тенӗ мемориал комплексне тунине пӑхсан строительство министрӗ.

Министр пӗтӗмлетнӗ тӑрӑх, юсав ӗҫӗсем хӗрӳ пыраҫҫӗ, строительсем ҫине тӑрсах ӗҫлеҫҫӗ.

Космнавтика музейне Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Шуршӑлта 1972 ҫулта уҫнӑ. 2010 ҫул пуҫламӑшӗнче унта ҫӗнӗ ҫурт тума йышӑннӑ. 2025 ҫулхи ҫуркунне

«Старатель» компани контракт алӑ пуснӑ. Ӗҫк 2027 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 1-мӗшӗ валли вӗҫлемелле. Унта вӗренӳпе музей комплексӗ, планетари тата обсерватори пулӗ. Строительство хакӗ - 1,08 млрд тенкӗ.

Сӑмах май каласан, икӗ хут Совет Союзӗн Геройӗ Андриян Николаев летчик-космонавт ҫуралнӑранпа 2029 ҫулта 100 ҫул ҫитет,

Канашри социаллӑ центр сӑнӳкерчӗкӗ

Канашра «Помощь тем, кто нуждается» (чӑв. Пулӑшу кирлисене ал парар) ятпа ыркӑмӑллӑх акцийӗ иртнӗ.

Ыркӑмӑллӑх акцийӗ вӑхӑтӗнче нумай ачаллӑ ҫемьесем ачасем валли шкул ҫипуҫӗ тӳлевсӗр илме пултарнӑ.

«Пире кун пек пулӑшнӑшӑн чунтан тав тӑватпӑр. Ҫӗнӗ вӗренӳ ҫулӗ валли япала туянма укҫа нумай кирлӗ. Кунта вара шкул ҫипуҫне тӳлевсӗр илме май килчӗ. Уншӑн эпӗ питӗ савӑнтӑм», — хавхаланса калаҫнӑ виҫӗ ача амӑшӗ, Анна ятлӑ хӗрарӑм.

Вырӑнти социаллӑ центрта кун пек ыркӑмӑллӑх акцине ҫулсерен ирттерни пирки пӗлтереҫҫӗ. Сӑмах май каласан, ытти тӑрӑхри социаллӑ центрсем те ун пеккине йӗркелеҫҫӗ. Уҫӑ кӑмӑллӑ усламҫӑсем пулӑшнипе нумай ачаллӑ ҫемьесен хыснине перекетлеме май килет. Акцие йывӑр лару-тӑрури ытти ҫемье те хутшӑнма пултарать.

«Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн

Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ «Лир король» спектакльпе Мускава каять. Пултарулӑх ушкӑнӗ унта «Театр бульварӗ» фестивале хутшӑнӗ.

Пӗтӗм тӗнчери «Театр бульварӗ» уҫӑ фестиваль Мускавра ҫу уйӑхӗн 30-мӗшӗнче пуҫланнӑ. Вӑл ҫурла уйӑхӗн 30-мӗшӗнче вӗҫленет. Вӑл «Мускаври ҫулла» программӑн пӗр пайӗ шутланать. Кӑҫал фестивале Театр ӗҫченӗсен пӗрлӗхӗ йӗркеленнӗренпе 150 ҫул ҫитнине халалланӑ. Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ спектакле ҫурла уйӑхӗн 14-мӗшӗнче каҫхи 8 сехетре Таса пӗве бульварӗнче кӑтартӗ. Спектакльсем уҫӑ тӳпе айӗнче иртеҫҫӗ. Ку куракансене классика трагедине ҫӗнӗлле туйма май парӗ.

Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ ҫак постановкӑна ахальтен суйламан. Вӑл «Ылтӑн маска» премие тивӗҫнӗ, ӑна Мускав халӑхӗ те килӗштернӗ.

«Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн

Чӑваш Енре хӑйне евӗр хурт-кӑпшанка асӑрханӑ. Вӑл – горбатка-буйвол. Унччен кун пек хурт-кӑпшанкӑ пирӗн тӑрӑхра вуҫех пулман.

Горбатка-буйвол – Ҫурҫӗр Америкӑран. Анчах вӑл 100 ҫула яхӑн каялла Европӑна та лекнӗ. Акӑ халӗ ав Чӑваш Республикине ҫитнӗ. Заповедникре ӑна чукун ҫул патӗнче асарханӑ. Специалистсем вӑл пуйӑспа килнӗ тесе шухӑшлаҫҫӗ.

Горбатка-буйвол симӗс тӗслӗ, 1 сантиметр таран калӑпӑшлӑ. Вӑл сикме те, вӗҫме те пултарать. Ҫӗршыври кӑнтӑр регионсенче вӑл сӑтӑр тума пуҫланӑ ӗнтӗ – панулмипе груша турачӗсем ҫине ҫӑмарта хурать, ҫавна пула йывӑҫсем чирлеҫҫӗ.

Халӗ пирӗн ӑсчахсем ӑна сӑнаҫҫӗ: вӑл заповедник вӑрманӗсенче пурӑнса кайӗ-и е курӑклӑ ҫӗрте кӑна юлӗ-и? Хальлӗхе ӑна умлӑн-хыҫлӑн икӗ хут тупнӑ. Эппин, горбатка-буйвола кунта питех япӑх мар.

botkin.pro сайтри сӑн

Чӑваш Республикинчи икӗ ҫын Африкӑран таврӑннӑ хыҫҫӑн сив чирпе (выр. малярия) чирленине палӑртнӑ. Икӗ тӗслӗхӗ те кӑҫал ҫӗртме уйӑхӗнче пулнӑ. Ҫапла пӗлтерет Гигиенӑпа эпидемиологи центрӗ.

Чирлекеннисенчен пӗри – Шупашкар хулинчен, тепри — Муркаш округӗнчен. Иккӗшӗ те Африка ҫӗршывӗнче пулнӑ.

Сӑмах май, ют ҫӗршывран сив чирпе чирлесе килни унччен те пулнӑ: 2024 тата 2025 ҫулсенче. Вырӑнта, ниҫта тухса кӗмесӗр, чирленӗ тӗслӗх вара 1958 ҫултанпа пулман.

Гигиенӑпа эпидемиологи центрӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, тропика сив чирӗ вӑрӑм туна ҫыртсан ерет. Шел те, унран ҫынсем вилме те пултараҫҫӗ. Аптӑранӑ ҫын вӑй ҫуккине, пуҫ вӑйлӑ ыратнине туять, ӑна шӑнтса пӑрахать. Ӳт температури 40 градус таран хӑпарать, вӑл темиҫе сехет анмасть.

Кӗҫех, авӑн уйӑхӗнче, суйлав иртӗ. Халӗ суйлав участокне каймасӑрах сасӑлама пулать – электронлӑ майпа. Республикӑра пурӑнакан 60 пин ҫын шӑпах ҫак меле суйланӑ.

Ростов облаҫӗнче – 129,8 пин, Алтай крайӗнче – 117,8 пин, Свердловск облаҫӗнче 73,4 пин ҫын дистанци мелӗпе сасӑлама йышӑну тунӑ.

Раҫҫейӗпе илес тӗк, пӗр миллион ытла ҫын «Госуслуги» порталта дистанци мелӗпе сасӑламашкӑн заявлени ҫырнӑ. Раҫҫейри 31 регион ДЭГ федераци платформипе усӑ курма пултарать. Вӑл «шурӑ списокра», интернет ҫук пулсан та ӗҫлет.

Сӑмах май, дистанци мелӗпе сасӑлас тесен заявление авӑн уйӑхӗн 14-мӗшӗччен памалла. Аса илтерер: пӗлтӗр республикӑра Элтепер суйлавӗ иртнӗ. Ун чухне 150 пин ытла ҫын дистанци мелӗпе сасӑланӑ.