«Контактри» сӑн

Сайтра Шупашкарта пурӑнакан Идрис Мингазов 100 ҫул тултарни пирки тин кӑна пӗлтернӗччӗ. Республикӑри тепӗр ҫын паян пӗр ӗмӗре парӑнтарнине паллӑ тунӑ.

Вӑл — Минигель Якупова. Минигель Абдулкадировна Патӑрьел округӗнчи Тутар Сӑкӑчӗ ялӗнче пурӑнать. Пурнӑҫӗ ҫӑмӑл килмен – ачалӑх ҫулӗсем Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫипе пӗр килнӗ. 14 ҫулта чухне унӑн окоп чавма тивнӗ. Кайран вӑрман каснӑ ҫӗрте ӗҫленӗ. Йывӑрлӑхсем ӑна хуҫман. Пачах тепӗр май, кӑмӑлне ҫирӗплетнӗ.

Качча кайсан вӑл мӑшӑрӗпе 5 ача ҫуратса ӳстернӗ. Халӗ Минигель Абдулкадировна пысӑк ҫемйипе савӑнать: унӑн 12 мӑнук, 24 кӗҫӗн мӑнук, вӗсен 4 ачи. Паянхи кун кинемей кӗҫӗн ывӑлӗн ҫемйипе пурӑнать.

«Контактри» сӑн

Чӑваш Енре ейӳ сарӑлсах пырать. Юлашки талӑкра Мӑн Ҫавал юханшывӗ Ҫӗрпӳ округӗнчи Туҫи ялӗ патӗнче ҫур метр ытла хӑпарнӑ, 817 сантиметр ҫӳллӗшне ҫитнӗ. Ку – хӑрушлӑх кӑларса тӑратакан кӑтарту. Мӑн Ҫавал шывӗ Тихвин мӑнастирӗ патӗнче федераци ҫулӗ патне пынӑ.

Ҫавӑн пекех Ҫӗрпӳ округӗнче «Звездный» ача-пӑча лагерӗн пӗр пайне шыв кӗнӗ. Кайрикас тата Ҫӗнӗ Сала ялӗсенчи виҫӗ хушма хуҫалӑха ейӳ шывӗ ҫитнӗ.

Пӑрачкав округӗнче те лару-тӑру ҫивӗч. Кудеиха ялӗ патӗнче Киря юханшывӗ ҫыранран тухса асфальт ҫул ҫине ҫитнӗ. Ку ҫул – Кудеиха, Кожевенное, Сиява тата Гарт ялӗсене илсе ҫитерекен пӗртен-пӗр ҫул.

Ака уйӑхӗн 7-мӗшӗ тӗлне республикӑра ейӳрен пӗтӗмпе 59 ҫурт шар курнӑ. Патӑрьел, Канаш, Красноармейски тата Комсомольски округӗсенче те ейӳ сарӑлнӑ тӗслӗхсем пулнӑ.

Вера Иванова сӑнӳкерчӗкӗ

Паян, ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче, Шупашкарта пурӑнакан Идрис Мингазов 100 ҫул тултарнӑ. Идрис Хангареевич — Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫин ветеранӗ.

Юбиляра хулари тӳре-шарапа пӗрлех чӑваш парламенчӗн депутачӗсем, Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центр директорӗ Светлана Милкина саламланӑ.

Идрис Хангареевич Тутарстанра ҫуралнӑ, анчах шӑпа ӑна Чӑваш Енпе ҫыхӑнтарнӑ.

Хӑй вӑхӑтӗнче вӑл Инҫет Хӗвелтухӑҫ фронтӗнче ҫарта пулнӑ, Японие хирӗҫ ҫапӑҫусене хутшӑннӑ.

Ветеран паян та ӑспа-тӑнпа пурӑнать, пӳртре ятарлӑ хатӗрпе тытӑнса утса ҫӳрет. Куҫне катарактӑран операци тунӑ та куҫлӑхсӑрах хаҫат вулать. Унсӑр пуҫне вӑл телевизор пӑхма юратать.

Ҫулла ҫитсен хӗрӗ пулӑшнипе урама тухса кӗрет.

https://max.ru/mintrud_21 видеовӗнчен илне скриншот

Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев ака уйӑхӗн 22-мӗшӗнче тӳрӗ эфирта ҫынсен ыйтӑвӗсене хуравлӗ. Халӑхпа ҫыхӑнӑва республика ертӳҫи ирхи 11 сехетре тухӗ.

«Республика аталанӑвӗ тата пирӗн малашнехи плансем ҫинчен калаҫӑпӑр. Чи кирли – сирӗн ыйтӑвӑрсене хуравлӑп. Сире мӗн пӑшӑрхантарнине сӳтсе явӑпӑр, пӗр ыйту та хуравсӑр юлмӗ», — ҫапла ӗнентерсе каланӑ Элтепер МАХри хӑйӗн каналӗнче.

Ыйтусене маларах та парса хума пулать. Вӗсене патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗ урлӑ та ӑсатма юрать. Эфир кунӗнче вара трансляци чатӗнче ҫырма май килӗ тата 8 (8352) 565-100 номерпе шӑнкӑравласа ҫыхӑнма май туса парӗҫ.

Тӳрӗ эфира Элтеперӗн «Контактри» странцинче тата «Чувашская Республика» (чӑв. Чӑваш Республики) пабликра, Чӑваш Енӗн Наци телевиденийӗпе тата ЮТВ телеканалсенче курма, Наци радивовӗпе вара итлеме май килӗ. Текст трансляцийӗпе «Чӑвашинформ» тата «Хыпар» хаҫатсем паллаштарӗҫ.

«Варкӑш» клубӑн страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк

Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗн «Варкӑш» литература клубӗнче Тимӗр Алюш Валин (Валентина Кирилловӑн) «Нарпике ӑраскалӗ» кӗнекине сӳтсе явӗҫ. Мероприяти ака уйӑхӗн 28-мӗшӗнче 18 сехетре пуҫланӗ.

Роман пӗлтӗр Чӑваш кӗнеке издательствинче кун ҫути курнӑ. Венера Усанова ку кӑларӑм пирки ун чухне ҫапларах хыпарланӑччӗ: «Нарпике ӑраскалӗ» кӗнекери ӗҫсем 1900–2023 ҫулсенче пулса иртеҫҫӗ. Романри тӗп сӑнар – Нарпике ятлӑ чӑваш хӗрӗ. Малтанах вулакан унӑн аслашшӗ-асламӑшӗн – Тимреспе Сарпин – кун-ҫулӗпе кӗскен паллашӗ, унтан ашшӗпе амӑшӗ – Арханпа Элиме – патне куҫӗ. Туслӑ та пуян ҫемьере ӳсекенскерӗн малашлӑхӗ те ҫутӑ, тумхахсӑр пулас пек. Тӑван яла, ҫӗр ӗҫне питӗ юратать вӑл. Тантӑшӗсем пек хулана кайма ӗмӗтленмест, ҫуралнӑ тӑрӑхрах тӗпленесшӗн. Таса юрату ҫинчен ӗмӗтленекен хӗрӗн кун-ҫулӗ тахӑш самантра арӑш-пирӗш ҫаврӑнса каять».

«Хыпар - Вести» каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк

Чӑваш Енри педагогсем телешоуна хутшӑнма пултарӗҫ. «Раҫҫей» телеканалпа кӑтартакан «Классная тема» телешоун пиллӗкмӗш тапхӑрне хутшӑнма заявкӑсем йышӑнма пуҫланӑ.

Учительсен ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗччен заявка парса ӗлкӗрмелле. Ырласан вӗсем хӑйсен ӗҫне федераци телеканалӗпе кӑтартма пултарӗҫ.

Телекӑларӑма физика, хими, биологи, математика, географи, истори, вырӑс чӗлхипе литературин учителӗсем хутшӑнайӗҫ.

Заявка париччен анкета ҫырмалла, предметпа тест тӗрӗслевӗ витӗр тухмалла, видеовизитка хатӗрлемелле. Шоура ҫӗнтернӗ вӗрентекенӗн федераци каналӗпе кӑтартма каларӑмсен ярӑмӗ хатӗрлес шанчӑк пур.

Шоун тӑваттӑмӗш тапхӑрӗнче Шупашкарти Светлана Мыльникова ҫурма финала лекнӗ. Вал Арктикӑпа паллаштаракан видеоурок хатӗрленӗ.

Чӑваш Енре тӑлӑхсене хваттерпе тивӗҫтересси икӗ хут лайӑхланнӑ-мӗн.

«Ку категорие ҫурт-йӗрпе тивӗҫтерессипе ҫине тӑратпӑр. Кӑҫал ку тӗллевпе 1,4 миллиарда яхӑн тенкӗ уйӑрнӑ. 2026 ҫулта пирӗн республикӑри 457 тӑлӑх ача хваттер илӗ. Ку енӗпе Шупашкар малта пыракан хула: хулари тӑлӑхсене хваттерпе тивӗҫтерме 648 миллиона яхӑн тенкӗ пӑхса хӑварнӑ, ку вӑл 182 хваттер туянма ҫитӗ», – тенӗ Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев.

Нумаях пулмасть республикӑн премьер-министрӗ Сергей Артамонов 23 тӑлӑха хваттер уҫҫи панӑ. Вӗсем Шупашкарти Айхи проспектӗнчи 12-мӗш ҫуртра тӗпленсе пурӑнӗҫ.

Василий Кузьмин сӑнӳкерчӗкӗ

Шупашкарта Чӑваш Ен тата Мари Эл парламенчӗсен пӗрлехи ларӑвӗ иртнӗ. Унта тӑван чӗлхесене аталантарассипе ҫыхӑннӑ ыйтӑва хускатнӑ. Кун пирки «Хыпар - Вести Чувашия» МАХри хӑйӗн каналӗнче хыпарланӑ.

Мероприятие Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн Председателӗ Леонид Черкесов уҫнӑ. Вӑл пирӗн республикӑра 128 наци ҫынни пӗр-пӗринпе килӗштерсе пурӑннине, тӑван чӗлхесене упрас тӗллевпе культура, вӗрентӳ, наука учрежденийӗсенче вун-вун мероприяти ирттернине, тӗрлӗ проекта пурнӑҫа кӗртнине палӑртса хӑварнӑ.

Мари Эл Патшалӑх Пухӑвӗн ертӳҫи Михаил Васютин каланӑ тӑрӑх, юлашки вӑхӑтра чӗлхе политикинче нумай улшӑну пулса иртнӗ, чылай ҫӗнӗлӗх кӗртнӗ, кашни регионта чӗлхесене аталантармалли программа хатӗрленӗ.

Канашлӑва Тутарстанри Патшалӑх Канашӗн Хисеплӗ Председателӗ Фарид Мухаметшин та хутшӑннӑ. Вӑл та тутар ҫӗрӗ ҫинче тӗрлӗ халӑх ҫыннисем тӑван чӗлхепе ирӗклӗн калаҫнине, чӗлхесене упрас тӗлӗшпе пӗлтерӗшлӗ ӗҫсем тунине каласа кӑтартнӑ.

«Контактри» сӑн

Шупашкара паллӑ артистсем — Ольга Кабо тата Дмитрий Щербина — килнӗ. Вӗсем Вырӑс патшалӑх драма театрӗнче Николай Мордвинова халалланӑ асӑну каҫне хутшӑннӑ. СССР халӑх артисчӗ ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнӗ.

Николай Дмитриевич Моссовет ячӗллӗ театрта чӗрӗк ытла ӗмӗр ӗҫленӗ, унӑн историйӗнче йӗр хӑварнӑ. Ольга Кабо тата Дмитрий Щербина хальхи вӑхӑтра шӑпах унта вӑй хураҫҫӗ. Вӗсем уяв каҫӗнче сцена ҫине тухнӑ.

Вӗсемсӗр пуҫне Шупашкара ҫав театртах вӑй хуракан Екатерина Девкина тата Владимир Андриянов килнӗ. Вӗсем кунта гастрольпе те ҫитнӗ. Вырӑс патшалӑх академи драма театрӗн сцени ҫинче спектакльсем кӑтартнӑ. Тӗслӗхрен, Олег Рой романӗ тӑрӑх лартнӑ «Неотправленные письма» спектакль лартнӑ.

ШӖМ тунӑ сӑн

Шупашкар округӗнче 17 султи каччӑ ҫул ҫинче выртакан ҫын урлӑ машинӑпа каҫса кайнӑ.

Ку тискерле тӗслӗх Янӑш ялӗнче ака уйӑхӗн 5-мӗшӗнче ирхи 5 сехетре пулнӑ. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх. Каччӑ «Шевроле Нива» машинӑпа ялта пынӑ чухне ҫул ҫинче выртакан 54 ҫулти арҫынна таптаса кайнӑ. Кун хыҫҫӑн вӑл хӑраса ӳкнӗ те вырӑнтан тарнӑ.

Арҫын васкавлӑ медпулӑшу киличчен вилнӗ. Руль умӗнче пулнӑ каччӑна часах тупса палӑртнӑ. Вӑл – Шупашкарти колледжра 2-мӗш курсра вӗренекен студент. Амӑшӗ каланӑ тӑрӑх, машина уҫҫине илме вӑл хӑй ирӗк панӑ.

Халӗ тӗрлӗ экспертиза ирттереҫҫӗ, кӳнтеленсенчен ыйтса пӗлеҫҫӗ.