Культура
![]() Раштавӑн 23-мӗшӗнче Етӗрне районӗнче Литература ҫулталӑкӗпе сывпуллашрӗҫ. Малтанах райадминистраци залӗнче Етӗрне районӗн ҫӗнӗ энциклопедин 1-мӗш томӗн хаклавӗ иртрӗ. Энциклопеди 2 томпа кун ҫути курмалла. Кӗнеке Чӑваш кӗнеке издательствинче пичетленнӗ. Кунта 1700 ытларах статья. Ӑна пухса хатӗрленекенӗ Валерий Венедиктович Муравьев. Энциклопедире палӑрмалӑх ӗҫленисене тупса палӑртас ӗҫре 300 ытла автор тӑрӑшнӑ. Хаклавра район пуҫлӑхӗ Владимир Иванов, райадминистраци ертӳҫи Владимир Кузьмин, унӑн ҫумӗ Людмила Квасова, Чӑваш кӗнеке издательствин тӗп редакторӗ Валерий Алексеев, район пухӑвӗн депутачӗсем, ял тӑрӑхӗсен ертӳҫисем, таврапӗлӳҫӗсем хутшӑнчӗҫ. Владимир Николаевич Кузьмин энциклопеди кӑларас ӗҫе хастар хутшӑннисене чунтан тав туса Хисеп хучӗсемпе чысларӗ. Валерий Венедиктович 2006 ҫулта тухнӑ энциклопеди историне аса илчӗ. Ӑна вӗсем истори ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗпе, таврапӗлӳҫӗпе, Етӗрне районӗн Хисеплӗ гражданинӗпе Арсений Васильевич Изоркинпа пӗрле кӑларма тытӑннӑ. Етӗрне районӗн ертӳҫи Евгений Яранский пуҫарӑва ырланӑ, ҫапла майпа «Краткая Ядринская энциклопедия» кун ҫути курнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Культура
![]() Етӗрне районӗнчи Кӑкшӑмри шкулта та Литература ҫулталӑкне халалласа уяв иртрӗ. Ку шкулта вӗренекенсем чӑваш чӗлхи вӗрентекенӗ Людмила Иосифовна Александрова ертсе пынипе литература альманахӗсем кӑларса тӑраҫҫӗ, вырӑнти ҫыравҫӑсемпе тӗлпулусем ирттереҫҫӗ. Нумаях пулмасть, сӑмахран, Галина Зотова ҫыравҫӑ-таврапӗлӳҫӗпе курнӑҫрӗҫ. Галина Зотова ачасене хӑйӗн кӗнекисемпе паллаштарчӗ, кӑҫалхи май уйӑхӗнче Константин Иванов ҫуралса ӳснӗ Слакпуҫ ялне, поэта халлалланӑ уява кайса курни пирки каласа кӑтартрӗ, сӑнӳкерчӗксемпе паллаштарчӗ. Кӑкшӑм ялӗн вулавӑш ертӳҫи Бундина Надежда Павловна Константин Иванов ҫулталӑкӗнче туса ирттернӗ ӗҫсемпе паллаштарчӗ. Уявра Кӑкшӑм шкулӗн учителӗсемпе вӗренекенӗсем «Нарспи» поэма сыпӑкӗсене пӑхмасӑр каларӗҫ. Пухӑннисем патне хӑнана Нарспипе Сетнер, Сенттипе Тӑхтаман килчӗҫ. Кӑҫал вырӑс халӑх поэчӗ Сергей Есенин ҫуралнӑранпа 120 ҫул тултарчӗ. 4-мӗш класра вӗренекенсем поэтӑн юратнӑ сӑввисене пӑхмасӑр каларӗҫ. Уява вырӑнти поэтсене те хӑнана чӗннӗ. Е.Б. Кркалевская тата Ф. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Сумлӑ сӑмах
Персона
Ӗлӗк асатте-асаннесем халӑх сӑмахлӑхне питӗ лайӑх пӗлнӗ. Ватӑсем ача-пӑчана ятлас вырӑнне ваттисен сӑмахӗсемпе ӑса вӗрентсе пынӑ. Сасса чӑваш ҫынни пули-пулми нихӑҫан та хӑпартман. Халӑх самахлӑхӗн кашни тӗслӗхӗпе вырӑнлӑ усӑ курма тӑрӑшнӑ. Ваттисен сӑмахӗсемпе усӑ курман ҫын та пулман пулӗ чӑвашра, мӗншӗн тесен унта халӑхӑн пурнӑҫӗ ӳкерӗнсе юлнӑ. «Ӑс халӑхра», — текен ваттисен сӑмахӗ шӑпах ҫакна ҫирӗплетсе парать те ӗнтӗ. Пирӗн чӑваш халӑхӗ хӑйне нихҫӑн та ӑсла хуман, ҫак ваттисен сӑмахне вӑл питӗ лайӑх пӗлнӗ: «Ӑслӑ ҫын хӑйне ӑсла хумасть». Иван Анисимович Патмар та нумай калаҫмасӑрах пысӑк ӗҫ туса пынӑ. Халӑх сӑмахлӑхӗн пӗр пӗрчине те ҫухатас мар тесе ӗҫленӗ Красноармейски районӗнчи Яманак ялӗнче ҫуралнӑ Иван Анисимович Патмар. Чӑваш халӑх сӑмахлӑхне ялтан яла ҫитсе пӗрчӗн-пӗрчӗн пуҫтарнӑ. Иван Анисимович ваттисен калаҫӑвне тимлӗн итленӗ, кӑмӑла кайнӑ ҫавра сӑмахсене вара тӳрех хут ҫине куҫарма васканӑ. Тӑван сӑмаха питӗ юратни ҫак ӗҫе тума хистенӗ те ӑна. Халӑх сӑмахлӑхӗ урлӑ ачасене ӑс пама аван пулнине те лайӑх пӗлнӗ. |
Спорт
![]() Тӗп хулари «Шупашкар-Арена» пӑр керменӗ нумаях пулмасть хута кайрӗ. Халӗ унта пӗлтерӗшлӗ ӑмӑртусем, мероприятисем иртеҫҫӗ. Ҫакна палӑртма кӑмӑллӑ: «Шупашкар-Арена» пӑр керменӗ Пӗтӗм Раҫҫейри «Спорт сооруженийӗсем. 2015 ҫул пӗтӗмлетӗвӗ» премие тивӗҫнӗ. Унӑн учредителӗ — SportFacilities журнал. Шупашкарти пӑр керменӗ «Ҫулталӑкри ҫитӗнӳ» номинацире ҫӗнтернӗ. Ҫӗнтерӳҫӗсене Мускаври пӗр бизнес-центрта савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура чысланӑ. Раҫҫейӗн тӗрлӗ кӗтесӗнче вырнаҫнӑ стадионсем, парксем, йӗлтӗр комплексӗсем, хӑна ҫурчӗсем, бассейнсем тата ытти объект тӗрлӗ номинацире 56 наградӑна тивӗҫнӗ. Мала тухнисене РФ спорт министрӗн ҫумӗ Павел Новиков саламланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Политика
![]() Петр Краснов Элтепер Администрацийӗнчен хӑпма ыйтнӑ Ӗнер Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн сессийӗ иртнине эпир пӗлтернӗччӗ. Хальхи сессире унччен пӑхса тухнӑ ыйтусенчен пӗри патне депутатсем тепӗр хутчен таврӑннӑ. Ӑна икӗ вулавпа тишкернишӗн кӑна мар. Чӳк уйӑхӗн вӗҫӗнчи сессире депутатсем ЧР Патшалӑх Канашӗн аппарачӗн йышне чакарас ыйтӑва пӑхса тухнӑ. Ун чухне "халӑх тарҫисем" аппарат йышне унчченхиллех хӑварма йышӑннӑ. Ӗнерхи сессире аппаратҫӑсен йышне чакарма йышӑну кӑларасси пирки хӑш-пӗр сӑнавҫӑ унчченех иккӗленмерӗ. ЧР Патшалӑх Канашӗн аппаратне чакарма республикӑн правительстви сӗннине палӑртмалла. Хӑш-пӗр депутат малтан правительствӑра йыша чакарччӑр тесе хирӗҫлеме те пӑхнӑ-мӗн. Анчах вӑрах кутӑнлашса тӑма май килмен. Депутатсем ЧР парламенчӗн аппарачӗн йышне чакармалла йышӑну кӑларнӑ-кӑларнах. ЧР Элтеперӗн Администрацине ӗнерхи ларура Петр Краснов депутат, тӗслӗхрен, "Атьӑр Чӑваш Республикин Элтеперӗн администрацийӗнчен хӑпар! Атӑлҫи федераци округӗнче вӑл чи сахал йышлӑ тытӑм", - тесе хӳтӗленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Культура
![]() Хусанти «Ак Барс» Ҫамрӑксен центрӗнче «Культурӑсен пин ҫуллӑхӗ» I халӑхсен хушшинчи наци йӑли-йӗркисен фестивалӗ пысӑк гала-концертпа вӗҫленнӗ. Ӑна ТР Халӑхсен ассамблейи, Хусанти Туслӑх ҫурчӗ тата Хусан хулин ӗҫтӑвкомӗ йӗркелени пирки Тутарстанри "Сувар" хаҫат пӗлтерет. Мероприятин тӗп тӗллевӗ тӗрлӗ халӑх йӑли-йӗркисене упраса хӑварасси, тӑван чӗлхепе культурӑна аталантарасси, республикӑра пурӑнакан халӑхсен туслӑхне ҫирӗплетесси пулнине унта 15 коллектив хутшӑнни те ҫирӗплетсе парать. Вӗсем наци йӑли-йӗркине, йӑлари япаласене, наци ҫипуҫне кӑтартнӑ. Хӑйсен пултарулӑхӗпе тӗлӗнтернисен хушшинче вырӑссем, тутарсем, грексем, Африка тата Корея ҫыннисем, чечен халӑхӗ, арабсем тата ыттисем пулнӑ. Чӑвашсем те фестивальте тивӗҫлипе хӑйсене кӑтартнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Хулара
![]() Обществӑлла транспорт ҫурҫӗр иртни иккӗччен ҫӳрӗ. Анчах ялан мар. Ҫӗнӗ ҫул каҫхине. Анчах пур ҫӗрте те мар. Шупашкарта. Ҫулталӑкри чи шавлӑ та чи хаваслӑ уявсенчен пӗринче республикӑн тӗп хулинче общество транспортне ҫурҫӗр иртни икӗ сехетчен ҫӳреттерме йышӑннӑ. Кун пирки Чӑваш Енӗн тӗп хулин администрацийӗн пуҫлӑхӗ Алексей Ладыков раштавӑн 23-мӗшӗнче хушу кӑларнӑ. Хула администрацийӗн сайтӗнче хӑш маршрутпа ҫӳрекен транспорт ӑҫтан миҫере хускалассине тӗплӗн ҫырса кӑтартнӑ. Вӑрӑмлатнӑ ӗҫ кунӗ, тӗрӗсрех, каҫӗ, 1, 2, 3, 4, 9, 11, 14, 15, 18, 20-мӗш номерлӗ троллейбуссене тата 10,15-э, 22, 23-мӗш номерлӗ автобуссене пырса тивет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Политика
![]() Алена Аршиновапа Михаил Арланов Паян «Хыпар» издательство ҫуртӗнче Раҫҫей Федерацийӗн улттӑмӗш суйлаври Патшалӑх Думин депутачӗ Алена Аршинова пулнӑ. Кун пирки хыпарланинче хаҫатҫӑсем Алена Аршинова Вӗренӳ комитечӗн ертӳҫин ҫумӗ, «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин тӗп канашӗн президиумӗн пайташӗ пулнине те палӑртса хӑварнӑ. Хыпарҫӑсем хӑйсем каланӑ тӑрӑх, Алена Аршинова издательство ҫурчӗн директорне-тӗп редакторне Михаил Арланова пуҫлӑха ларнӑ ятпа саламлама килнӗ. Аса илтеретпӗр, ку должноҫе ӑна тинтерех лартнине эпир пӗлтернӗччӗ. Михаил Арланов Алена Аршиновӑна «Хыпар» хаҫат 2016 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче 110 ҫул тултарассине пӗлтернӗ. Издательство ҫурчӗ хальхи вӑхӑтра федерацин Атӑлҫи округӗнчи чи пысӑк медиахолдингсенчен пӗри пулнине, пӗтӗмпе 15 хаҫат-журнал кӑларса тӑнине каласа кӑтартнӑ. Депутат хаҫатҫӑсен ыйтӑвӗсене хуравланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Республикӑра
![]() Чӑваш Енӗн Пурлӑх тата ҫӗр хутшӑнӑвӗн комитечӗ Ҫӗнӗ Шупашкарти «Грани» издательство ҫурчӗ» акционерсен обществӑн директорӗ — тӗп редакторӗ ӗс вырӑнӗ пирки сӗнӳсем йышӑнма пуҫланине пӗлтернӗ. Асӑннӑ обществӑн устав капиталӗнче республика тӳпи 100 проценчӗпех иккен. Издательство ҫуртне пырас шухӑшлӑ ҫыннӑн гражданла тата ӗҫ законодательствине пӗлмелле. Тата бухгалтер учетне те тӗшмӗртмелле. Аслӑ пӗлӳллӗ пулнине, ертсе пыракан должноҫре 5 ҫултан кая мар тӑрӑшни кирлӗ. Ку пукан пирки тӗмсӗлекенсен хучӗсене кӑрлачӑн 11-мӗшӗ таран йышӑнӗҫ. Маларах «Хыпар» издательство ҫурчӗн директорӗн — тӗп редакторӗн пуканне те ҫӗнӗ ҫын йышӑннине эпир пӗлтернӗччӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Политика
![]() Дмитрий Евсеев хуравсӑрах юлнӑ Паян Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн черетлӗ сессийӗ хӗрӳ иртнӗ. Оппозици шутланакан депутатсем ку хутӗнче, сӑмахран, «Платон» тытӑмпа усӑ курса пысӑк тиевлӗ машинӑсене инҫе ҫула тухнишӗн укҫа тӳлеттерессине хирӗҫ хатӗрленӗ ҫыру проекчӗ ҫухални пирки хӗрсе калаҫнӑ. Пысӑк тиевлӗ урапа хуҫисене кӑна мар, ахаль ҫынсене те (ҫавна пула апат-ҫимӗҫ хакланать теҫҫӗ те) калаҫтаракан тӳлев вырӑнлӑ мар тесе хут хатӗрленӗ пулать. Хута малтан ЧР Патшалӑх Канашӗн сайтне те вырнаҫтарнӑ-мӗн. Проекта парламентӑн вице-спикерӗ Олег Мешков ертсе пыракан комитет пӑхса тухса ырланӑ имӗш. Анчах паян президиум ун пек документа курман-илтменҫи тытнӑ. Коммунистсен партийӗн ЧР Патшалӑх Канашӗнчи фракцийӗн ертӳҫи Дмитрий Евсеев хут ӑҫта ҫухални пирки темле кӑсӑклансан та ку хурава вӑл илтеймен. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (03.04.2025 03:00) уяр ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 746 - 748 мм, 2 - 4 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 2-4 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ енчен вӗрӗ.
| Воронцова Галина Михайловна, медицина ӑслӑхӗсен докторӗ ҫуралнӑ. | ||
| Раман Иринкки, ҫамрӑк чӑваш ҫыравҫи ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |