Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Ваççа хăна çурчĕшĕн тӳлесе татиччен кану паркĕнчи тенкел çинче темиçе сехете яхăнах шухăшласа ларчĕ. Ăна тĕрлĕ шухăшсем канăç памарĕç. Юратнă мăшăра тăван шăллĕ патне каятăп тесе улталани мар, ют хĕрарăмпа тĕл пулма калаçса татăлни те мар, хуçалăх ертӳçине çĕнĕ тулă вăррине Шупашкара шырама тесе килни те мар. Çук, урăх, ăнланмалла мар, ĕлĕк нихçан пуçа килмен шухăшсем. Мĕнле майпа çак çамрăках мар ар çын « Ваççа нумаях пулмасть хĕрĕх виçĕ çул тултарчĕ» пĕтĕм пурнăç проблемисене манса кайса, пуçне çухатса виçĕ кун каялла кăна паллашнă çамрăк хĕр арăм патне çиçĕм пек вĕçтерсе килчĕ? Нивушлĕ çур ĕмĕр патне çывхаракан ар çынăн çавăн пек выçă туйăмсем? Чăннипе каласан арăмсăр пуçсăр урăх хĕр арăм пулман тесен те тĕрĕс мар, Ваççа ĕлĕкхи саккун психологийĕпе пурăнмасть. Хăй унталла-кунталла чупса, ют хĕр арăма шыраса та çӳремест, анчах та май килсен аяккалла тармасть, вăй çитнĕ таран хĕр арăма ырă тума тăрăшать. Ун пек ют хĕр арăмсемпе нумаях пулман, сахал тесен те тĕрĕс мар. Пурнăçра тем те пулнă. Анчах та паянхи пек васкаса, пĕтĕм ĕçсене пăрахса юбкă хыççăн чупса килни пулман. Ваççа, тен ватăлма пуçларăмăр? Çук, иртерех-ха, юнашар пурăнакан пускил старикки, ав, çитмĕлтен иртсен çамрăк хĕр арăма качча илчĕ. Вăтăр тăватă çул çамрăкрах. Çав çулти пек пулсан калама юрать. Çук, иртерех-ха ватă чирĕпе чирлеме. Апла пулсан мĕнле туйăм-ха ку?

Малалла

Эп ачаран ялта-çке ӳснĕ,

Унтах эп çăкăр тутине

Çул иртнĕ майăн пĕлсе çитнĕ,

Хресченĕн йывăр нушине.

Асаттерен астунă лайăх.

Ахальтен мар ун çăпати

Сыхланнă, ĕмĕр асăнмалăх,

Çав кивĕ ĕмĕрĕн пайти.

Шур чăланта, музейри евĕр,

Çаплах тăрать вăл çакăнса.

Эпир, мăнукĕсем, ӳсетпĕр

Ăна унта кăна курса.

Эп юратрăм сар хĕре,

Саррине пулах тиркерĕм:

Кăкăрта вăркать чĕре —

Хурине тупасчĕ терĕм.

Хурлăхан çӳçлĕ хĕре

Вăйăран килне ăсатрăм,

Паян каç курсан тепре

Айккине утма васкарăм.

Çитрĕм ĕнтĕ вăтăра,

Хусахра çаплах çӳретĕп,

Хĕрсенчен хăра-хăра

Мĕншĕн-ши çӳренĕ, тетĕп.

Юрату хăвачĕ сӳнчĕ,

Кашни кун анне вăрçать.

Ман çулхи хĕрсем те пурччĕ,

Халĕ ĕнте чун хăрать.

Шăллăм таврăнать шкултан

Хаваспа çиçсе ялан:

Пăх-ха унăн дневникне —

Курăн «пиллĕк» йĕркине.

Урокне хатĕрленет,

Пулăшать ват аннене.

Уçăлса тулта çӳрет,

Сывлăхне çирĕплетет.

Толя, Петĕр, Кемачи —

Мĕнпур хамăр кас ачи —

Ун юратнă тусĕсем,

Ав тăраççĕ-çке кĕтсе.

Ак пуçлаççĕ ăмăртма,

Тупăшса пĕрле чупма.

Манăн шăллăм чи малта,

Ыттисем йăлт хыçалта.

Пит маттур çав шăллăм ман,

Вăл малта пырать ялан.

Пирĕн колхоз садĕнче

Тĕрлĕ тĕслĕ йывăçсем:

Улмуççи, сирень, чие...

Куç тулли çиçет илем.

Йăвă çулçă хушшинче

Шăпчăк юрă кĕвĕлет,

Сар хĕвелĕн ăшшинче

Ешĕл çимĕç хĕрелет.

Улмасем пиçсе çитсен,

Тулăх, капăр кĕркунне

Усăнаççĕ туратсем

Нӳрлĕ, кăпăш çĕр çумне.

Камăн чунĕ чăтĕ-ши

Уçăлмасăр çак садра?

Ах, улма-çырла шăрши

Чунăма савăнтарать.

Манăн сад илемĕпе

Киленсе çурес килет.

Кунсеренех çак сад пек

Çамрăклăх ман ешерет.

Очень прошу Вас сделать распоряжение поместить в одном из ближайших номеров Вашей газеты прилагаемую при сем заметку. При чем прошу напечатать без изменений, без сокращений, в таком же виде как написано мною.

Извиняюсь за беспокойство. Заранее благодарю вас за Ваше любезное внимание к заметке.

С уважением к Вам И. Ефимов-Тăхти.

* * *

Кăçал татах тухнă пĕр пĕчик кĕнеке, Колчак ятлăскер.

Вăл кĕнеке пеккинче пурĕ 23 ен теме юрать пуль. Хакĕ 30 пус ун.

* * *

Кĕнеке çырас ĕçе çыраканни витĕр чухлайман пирки, тĕрлĕ çĕрте авторăн тăн çитмен майпа унта-кунта йăнăшсем пулнă вăл кĕнекере.

Куç кĕретех курăнса тăракан йăнăшсем: 8-мĕш енче — Дутов ятлă адмирал тенĕ, апла мар, Дутов ятлă атаман тесе çырмалаччĕ; 10-мĕш енче паллă туса çырни пур: — Качча кайнă хĕрĕн хăйматлăх ашшĕне ун упăшки вăртах тет, — тенĕ. Хăйматлăхпа вăртах пĕр сăмах-ши вара?! Харпăр хăй сăн-пуçне çухатса хăçан пĕр çĕре çăрăнса кайнă-ши вара вăл сăмаххисем?! Çăмахпа пашалу иккĕш те пĕр япалах-çке тенĕ пекле пулмас-ши апла вăл. Унашкал «чаплă сăмах-юмаха» ăнланма хамăн та тăн çитеймес-çке те.

Малалла

Çак куна санпа ялан

Кĕтрĕмĕр:

Ах, тĕл пулăпăр хăçан

Иксĕмĕр?

Паян пырăп каçхине, —

Ал тулли

Чечек татрăм хитрине

Сан валли.

Çумăр-и е юр çусан

Çитĕп эп —

Шăрăха та, эс ыйтсан,

Сивĕтĕп.

Вăхăт пулĕ калаçма

Нумайччен.

Тытса тăрăп шуçăма

Мĕн ирччен.

Малашлăха ĕмĕтсем

Пысăк ман.

Çунтараççĕ савнисем

Юратсан.

Çын каять те, çын килет

Çĕрĕпе.

Эс чĕнсессĕн сан киле

Кĕрĕпĕр.

Ăнтăлсассăн ĕмĕтсем

Тулаççех.

Юратсассăн савнисем

Кĕтеççех.

Эс хыпар кĕтетĕн пуль

Манăран.

Тен, пĕччен ларса куççуль

Кăларан?

Юрĕ ĕнтĕ, каçарсам,

Чунăмçăм!

Çăмăл мар-мĕн юратсан, —

Курнăçăр!

Сиккипе сиксе чупаттăм

Пĕчĕккĕ чухне,

Хула хĕстерсе хураттăм,

Çапаттăм утне.

Урана çеç кансĕрлетчĕ

Çĕтĕк йĕм пĕççи,

Хыçалта тусан кĕрлетчĕ —

Пăх та юл, Хреççи!

Чĕркуççи ванса пĕтетчĕ,

Хырăм — хуп-хура.

Çăвара тусан кĕрет те,

Кăтăклать пыра.

Хырăм выççине манатăн

Пуç ухса чупсан.

Аннене куçран пăхатăн

Çăкăр пăслансан.

Пире «Канаш» хаçат çуратрĕ,

Пĕрлешрĕмĕр халь «Шевлере».

Поэзи туйăмне вăратрĕ,

Пур проза пирĕн çемьере.

Васкар хастаррăн та хаваслăн,

Тус-йышлăхпа — çӳлте вĕçев.

Çынсемшĕн тăрăшса пурнасчĕ,

Çыраслăхра тупар телей.

Сывă-и, анне, халь йышăн эсĕ

Аякри ывăлунтан салам.

Çыру хыççăн çыру ятăм эпĕ,

Халь татах пăртак çырса ярам.

Ман калас килет, тăван аннеçĕм, —

Ман пирки пăрах куççуль тăкма.

Хурланма-йĕме те пăрахсамччĕ,

Ватăлса эс ан çунтар чунна.

Хам та эп туятăп, эп пĕлетĕп,

Урамра, яш-кĕрĕм хушшинче

Санăн ывăлна курас килет-тĕр,

Лăпкă, ăшă, уçă каçсенче.

Анлансам мана, тăван аннеçĕм,

Халь эп тăван çĕрĕн сыххинче.

Пысăк ĕç мана шанса параççĕ,

Çĕршыва сыхлап тăшмансенчен.

Кам пĕлет, хай, ваттисем каларĕш,

Лăпкă çилтен тăвăл пуçланать.

Вĕт пĕтмен, анне, тăшман таврашĕ, —

Тăван çĕр хушать сыхра тăма.

Халь сана эп тепĕр хут калатăп,

Ман пирки ан йĕр те ан хурлан.

Эпĕ сывă, лайăх пурăнатăп,

Хальлĕхе яратăп мăн салам.

Çулла, Корея, 1946.