Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнчи «Варкӑш» клубӑн ҫак уйӑхри ларӑвӗнче Нина Артемьеван «Ӗмӗрхи кӗвӗ» кӗнекине тишкерӗҫ. Мероприяти раштав уйӑхӗн 23-мӗшӗнче 18 сехетре пуҫланӗ.
«Ӗмӗрхи кӗвӗ» кӗнеке 1 пин тиражпа Чӑваш кӗнеке издательствинче кӑҫал пичетленсе тухнӑ. Асӑннӑ кӑларӑм авторӗ, Нина Артемьева (Нина Мокина), Тутарстанри Аксу районӗнчи Ҫӗмӗртлӗ ялӗнче ҫуралнӑ. Емелькинӑри тулли мар вӑтам шкултан вӗренсе тухсан Шупашкара куҫса килнӗ, пир-авӑр комбинатӗнче ӗҫленӗ, каҫхи вӑтам шкулта вӗреннӗ.
Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, 1977 ҫулта И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн 1977–2003 ҫулсенче «Хатӗр пул» (каярахпа – «Ҫилҫунат», «Самант») журнал редакцийӗнче ӗҫленӗ. Нина Артемьева сӑввисем «Ялав», «Тӑван Атӑл» журналсенче, «Хусан», «Поэзия» альманахсенче, «Ҫӗнӗ кӗвӗ» коллективлӑ сборникра, «Чӑваш литературин антологийӗнче» (Поэзи) тата ытти кӑларӑмра пичетленнӗ.
Нина Артемьева – Раҫҫейӗн Журналистсен союзӗн, Раҫҫей Писателӗсен союзӗн пайташӗ, Марфа Трубина ячӗллӗ преми лауреачӗ.
Ыран, чӳк уйӑхӗн 14-иӗшӗнче, паллӑ чӑваш ҫыравҫи Лидия Сарине 75 ҫул тултарать.
Ҫак кунсенче А. Гайдар ячӗллӗ вулавӑшпа ҫыравҫӑпа тӗлпулу иртнӗ. Унта Шупашкарти 22-мӗш вӑтам шкулта 4-мӗш класра вӗренекен кадетсене йыхравланӑ.
Лидия Михайловна ачалӑхри самантсене аса илсе каласа кӑтартнӑ, хӑйӗн сӑввисене вуласа панӑ. Лидия Михайловна халӑх юррисене те илемлӗ юрлать.
Паян Патшалӑх истори архивӗнче Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче ҫӗнтернӗренпе 80 ҫул ҫитнине халалласа «С пером и оружием» документлӑ курав уҫӑлать. Унти документсем фронтра пулнӑ чӑваш ҫыравҫисен кун-ҫулӗпе паллаштараҫҫӗ.
Вӑрҫа Чӑваш Енрен 208 пин ытла ҫын тухса кайнӑ. Вӗсен йышӗнче – ҫыравҫӑсемпе журналистсем те. Вӗсем ҫапӑҫнӑ вӑхӑтра та ҫырма чарӑнман, салтаксене хавхалантарнӑ.
Куравра Петӗр Хусанкайӑн, Яков Ухсайӑн, Леонид Агаковӑн, Илпек Микулайӗн, Василий Алагерӑн, Василий Алентейӗн, Александр Алкан, Алексей Талвирӑн, ҫавӑн пекех Василий Долгов литературоведӑн пурнӑҫӗпе тата ӗҫӗ-хӗлӗпе паллашма пулать.
Курав 14 сехетре ҫак адреспа уҫӑлӗ: Шупашкар хули, Уруков урамӗ, 2-мӗш «а» ҫурт.
Галина Матвеева ҫыравҫӑ Чӑваш кӗнеке издательствинче Шупашкарти 9-мӗш вӑтам шкулти 2 «А» класра вӗренекенсемпе тӗл пулнӑ. Унта авторӑн «Тилӗпе Улатакка. Лиса и Дятел» сӑвӑлла юмахне сӳтсе явнӑ.
Галина Матвеева 1957 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 19-мӗшӗнче Вӑрнар районӗнчи Аҫӑм Ҫырми ялӗнче ҫуралнӑ. Журналист ӗҫӗнче чылай ҫул тӑрӑшнӑ, тӗрлӗ премие тивӗҫнӗ, ҫав шутра Ҫемен Элкер премине, Иван Ивник премине.
Галина Алексеевна А.М. Горький ячӗллӗ Уралти патшалӑх университетӗнче вӗреннӗ. 1980-1999 ҫулсенче хальхи «Хыпар» (ун чухне — «Коммунизм ялавӗ») хаҫатра корреспондентра, аслӑ корреспондентра, пай заведующийӗнче тӑрӑшнӑ. 1999-2003 ҫулсенче «Хресчен сасси» хаҫатӑн тӗп редакторӗн ҫумӗ пулнӑ. 2003-2006 ҫулсенче «Советская Чувашия» хаҫатра аслӑ корреспондентра, тишкерӳҫӗре тӑрӑшнӑ. 2006 ҫултанпа Чӑваш кӗнеке издательствинче вӑй хурать.
Чӑваш кӗнеке издательствинче Тимӗр Алюш Валин «Нарпике ӑраскалӗ» романӗ 1 пин экземпляр тиражпа пичетленсе тухнӑ. Кӗнекери ӗҫсем 1900–2023 ҫулсенче пулса иртеҫҫӗ.
Издательствӑра пӗлтернӗ тӑрӑх, Тимӗр Алюш Вали — Валентина Кириллова. 2023 ҫулта Чӑваш кӗнеке издательствинче унӑн «Сас пачӗ ывӑлӑм» кӑларӑмӗ кун ҫути курнӑ.
Валентина Алексеевна 1963 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Комсомольски районӗнчи Нӗркеҫ ялӗнче ҫуралнӑ. 1982 ҫулта тӑван районӗнчи хаҫатра ӗҫлеме пуҫланӑ. И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн историпе филологи факультетӗнче вӗреннӗ. Кайран Елчӗк район хаҫатӗнче тивӗҫлӗ канӑва тухичченех тӑрӑшнӑ.
Чӑваш ҫыравҫисем вилӗмсӗр вӗрентекенӗмӗре, аслӑран та аслӑ Иван Яковлева асра тытаҫҫӗ. Иртнӗ эрнере, юпа уйӑхӗн 23-мӗшӗнче, вӗсем Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗ умӗнчи скверти Иван Яковлевӑн палӑке умне чӗре чечек хума пуҫтарӑннӑ.
Аса илтерер: паллӑ педагог, писатель 1848 ҫулхи ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Тутарстанри Кӑнна Кушки ялӗнче ҫуралнӑ, 1930 ҫулхи юпа уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Мускавра пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ.
Чечек хунӑ ҫӗре республикӑн культура министрӗ Светлана Каликова, культура учрежденийӗсенче ӗҫлекенсем, студентсем, преподавательсем, общество хастарӗсем те хутшӑннӑ.
Юпа уйӑхӗн 14-мӗшӗнче Шупашкарти Константин Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче Алексей Афанасьев ҫыравҫӑ /1925–1985/ ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнине халалланӑ литературӑпа музыка уявӗ иртнӗ.
Вулавӑшӑн халӑх тетелӗнчи пабликӗнче хыпарланӑ тӑрӑх, ҫыравҫӑ Тутарстанри Потап-Тӑмпӑрлӑ чӑваш ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Вырӑсла, удмуртла, тутарла лайӑх пӗлнӗ, ҫамрӑк чухне шкул ачисене удмурт чӗлхине вӗрентнӗ.
Мероприятие Литература музейӗн наука ӗҫченӗ Галина Еливанова ертсе пынӑ. Вӑлах пухӑннисене ҫыравҫӑн пурнӑҫӗпе тата пултарулӑхӗпе кӗскен паллаштарнӑ.
Мероприятие писательсемпе журналистсем, юрӑҫсем, Алексей Андрияновичӑн тӑванӗсем пуҫтарӑннӑ. Ҫыравҫӑн хӗрӗ Лира Белякова ашшӗне ӑшӑ сӑмахсемпе аса илнӗ.
Левтина Марье (Алевтина Нестерова) ҫыравҫӑ Шупашкар хулинчи ватӑсем валли хӑйӗн кӗнекисене парнеленӗ. Ӑна вӑл хулари халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центра пырса панӑ.
Центр ӗҫченӗ Татьяна Ильина каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, ҫыравҫӑ хӑйӗн пӗрремӗш пьесине 11 ҫулта чухне ҫырнӑ та унтанпа алла калем тытмасӑр пурӑнман.
Ҫыравҫӑ парнеленӗ «Три солнышка», «Цыганская кровь», «Театр - манӑн шӑпа» тата ытти кӗнекене центрӑн социаллӑ ӗҫченӗсем вулама юратакан ватӑсем патне ҫитерсе парӗҫ.
Паян Иван Мучи актер, писатель-сатирик ҫуралнӑранпа 130 ҫул ҫитнӗ. Кун пирки Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче аса илтерет.
«Иван Мучи – Иван Илларионов ҫыравҫӑн хушма ячӗ. Пурнӑҫ ҫулӗ вӑрӑмах пулман унӑн. Апла пулин те ячӗ-сумӗ халӑхра, республика пичетӗнче лайӑх ҫирӗпленсе юлнӑ.
Граждан вӑрҫи хыҫҫӑн вӑл Хусанти пӗрремӗш чӑваш театрӗнче артист пулса ӗҫленӗ. 1922 ҫулта театрпа пӗрле Шупашкара куҫса килнӗ. Пӗр вӑхӑт «Канаш» хаҫат редакцийӗнче вӑй хунӑ. И.Мучи чӑвашсен сатира журналне, «Капкӑна», пуҫласа яраканӗ», — аса илтернӗ хыпарта.
Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче «Хавхалану» клуб ҫуллахи кану хыҫҫӑн каллех поэзие юратакансене пуҫтарнӑ. Кун пирки Чӑваш Енӗн патшалӑх телерадиокомпанийӗ пӗлтернӗ.
Унта иртсе кайнӑ уйӑхра ҫуралнӑ сӑвӑҫсене чыслаҫҫӗ. Хальхинче вара пурнӑҫран уйрӑлса кайнисене те асӑннӑ, вӗсен сӑввисене вуланӑ.
Авӑн уйӑхӗнче Валем Ахун, Трубина Мархви, Александр Артемьев, Мӗтри Кипек, Стихван Шавли, Фёдор Павлов тата ытти сӑмах ӑсти ҫуралнӑ. Ҫав шутра Петӗр Яккусен те.
«Хавхалану» клубӑн черетлӗ ларӑвне юпа уйӑхӗн виҫҫӗмӗш кӗҫнерникунӗнче ирттерме палӑртаҫҫӗ.
+19.3 °C