
Шупашкар хулинче пурӑнакан арҫыннӑн судра «Эпӗ мар» тесе ӗнентерме тивнӗ.
Унӑн счечӗсем ҫинчен укҫа сӑптӑрма пуҫланӑ, вӑл банк карттипе те ирӗклӗн усӑ курайман – ӑна чикӗленӗ. Сӑлтавне вӑл часах уҫӑмлатнӑ – микрозайм парӑмӗсем пухӑннӑ иккен.
Анчах кредитсене вӑл мар, ун пек ятлӑ тепӗр арҫын илнӗ иккен. Вӗсен ят-шывӗ кӑна мар, ҫуралнӑ кунӗ те пӗр килнӗ. Паспорт даннӑйӗсем кӑна расна пулнӑ. Анчах банксемпе микрофинанс организацийӗсем ҫакна асӑрхаман та. Ҫак арпашӑнчӑка пула арҫын хӑйӗн укҫипе усӑ курайман.
Арҫыннӑн тӗрӗслӗхе судра шырама тивнӗ. Юрать-ха, вӗҫӗ-хӗрри тупӑннӑ. Халӗ арҫынна ют ҫын парӑмӗ усал тӗлӗкре те курӑнмасть пулӗ.

Ку хыпара пӗлсен пӗр енчен кулас килет, тепӗр енчен кулмалли те нимех те ҫук пек.
Камитлен туйӑнакан ҫак хыпар пирки тӗнче тетелӗнчи «Правда ПФО» хаҫатра паян ирпе хыпарланӑ. Ҫӗрпӳ районӗнчи Урпаш ялӗнче ҫырма урлӑ кӗпер сарса парас вырӑнне ача-пӑча лапамӗ вырнаҫтарма йышӑннӑ.
Урпаш ялӗнче пӗтӗмпе 67 кил, вӗсенчен хӑшӗ хупӑнса ларать иккен. Ҫав вӑхӑтрах ялта ача-пӑча лапамӗ тума йышӑнна. Ун валли кашни килтен 11-шер пин тенкӗ укҫа пухаҫҫӗ-мӗн. Ача-пӑча лапамӗ 7 миллион тенке кайса ларӗ.
Хӑйсем тӗллӗн тунӑ чуччу ҫинче ярӑнса, кил умӗнчи пӗчӗк хӑйӑр купи ҫинче машина вырӑнне катӑк кирпӗчпе трактор тесе выляса ӳснӗ ҫынсем кун пек хака курсан тӗлӗннинчен тӗлӗнмелле мар-тӑр. Ҫитменнине тата юнашар ялсенче хайхи-майхи лапама ик-виҫ хут йӳнӗрехпе вырнаҫтарнӑ иккен. Ҫав вӑхӑтрах ялти ҫырма урлӑ каҫма кӗпер тусан ҫынсем тренажертан ытларах савӑннӑ пулӗччӗҫ.
Ача-пӑча лапамӗ тума йышӑннӑ хастарсем вара урӑхларах шухӑшлаҫҫӗ курӑнать.

Чӑваш Енре топливо саппасне хатӗрлӗҫ. Кун пирки ЧР премьер-министрӗ Сергей Артамонов пӗлтернӗ.
Ку тӗллевпе хыснаран укҫа уйӑрӗҫ. Чи малтанах саппас агропромышленноҫ тата промышленноҫ комплексӗсен организацийӗсем, общество транспорчӗ, коммуналлӑ службӑсем тата социаллӑ учрежденисем (пульницӑсем, шкулсем, ҫӑлавҫӑсемпе пушарнӑйсем) валли пулӗ.
Кун валли мӗн чухлӗ укҫа уйӑрассине премьер-министр пӗлтермен. Анчах, вӑл каланӑ тӑрӑх, экстреннӑй лару-тӑру пулсан ку саппас ҫулталӑк вӗҫӗччен ҫитӗ.

Муркашра та земство тренерӗ ӗҫлеме пуҫланӑ. Эпир маларах сире Сӗнтӗрвӑрринче ун пек программӑпа тренер ӗҫе пуҫӑнни пирки хыпарланӑччӗ. Унта йӗлтӗр спорчӗн ӑсти ӗҫе кӳлӗннӗ пулсан, Муркашра — шывра ишме вӗрентекен ҫын.
«Земство тренерӗ» федераци программипе Муркаша Ольга Войтас пынӑ. Вӑл — ҫӑмӑл атлетика енӗпе спорт мастерӗн кандидачӗ. Хӗрарӑм Патшалӑх службин Атӑл-Вятка академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче професси пӗлӗвне анлӑлатнӑ хыҫҫӑн сайкл енӗпе Шупашкарта тренерта ӗҫленӗ. Сӑмах май каласан, сайкл тени велотренажерпа чӗрене ҫирӗлетекен хусканусем тунине калаҫҫӗ иккен.
Муркаша 1 миллион тенкӗ укҫалла пынӑ тренер унти «Сывлӑх» спорт шкулӗнче ачасене ишме вӗрентет. Унта вӑл кӑҫалхи ака уйӑхӗнче тимлеме пуҫланӑ. Вӑл 4 ушкӑнпа ӗҫлет.

Республикӑри шкул ачисенчен ЧР Элтеперӗн ятарлӑ стипендине илмешкӗн документсем кӗтеҫҫӗ. Заявкӑсене пама васкамалла: документсене ҫурла уйӑхӗн 4-мӗшӗччен кӑна йышӑнаҫҫӗ.
Камсен стипендие тивӗҫес шанчӑк пур-ха? Вӗренӳне пысӑк ҫитӗнӳ тунӑ ачасен, предмет олимпиадисенче, конкурссенче, турнирсенче тата смотрсенче ҫӗнтерӳҫӗ е призер пулнисен, общество ӗҫне хастар хутшӑнакансен.
Телейлисен йышне лекнисем вӗренӳ ҫулӗ тӑршшӗпех уйӑхсерен стипенди илсе тӑрӗҫ. Вӑл 550 тенкӗпе танлашать.
Документсене Шупашкарти вӗренӳ мониторингӗн тата аталанӑвӗн центрӗнче йышӑнаҫҫӗ. Адресӗ: Эгер бульварӗ, 49-мӗш ҫурт, 6-мӗш пӳлӗм. Тӗплӗнрех информаципе ҫакӑнта паллашма пулать.

Чӑваш Ене кӑҫал пысӑк класлӑ 16 автобус илсе килмелле. Кун пирки ЧР Элтеперӗ Олег Николаев пӗлтернӗ. Ҫӗнӗ транспорт валли янӑ заявкӑна ырланӑ ӗнтӗ.
Ҫитес ҫул республикӑна пысӑк класлӑ 30 автобус тата пӗчӗк класлӑ 1 автобус илсе килмелле. ЧР Транспорт министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, вӗсем Шупашкарта тата Ҫӗнӗ Шупашкарта рейссене тухӗҫ.
Палӑртса хӑвармалла: кӑҫал республика пысӑк класлӑ 27 автобус туяннӑ ӗнтӗ. Ку тӗллевпе 427 миллион тенкӗ тӑкакланӑ. Кунсӑр пуҫне 9,8 миллион тенкӗлӗх 2 ГАЗель илсе килнӗ.
Икӗ ҫулта республика пӗтӗмпе 76 автобус тивӗҫӗ. Хальлӗхе вӗсем мӗнле маршрутсем ҫине тухассине пӗлтермен. Паянхи куна ҫакӑ паллӑ: ҫитес ҫул Чӑваш транспорт управленийӗ 11-мӗш троллейбуса пӑрахӑҫласа ун вырӑнне аэропорт таран автобуссем ярӗ.

Банк вилнӗ салтакӑн парӑмне унӑн ашшӗнчен шыраса илме тӑнӑ. Ҫав ӗҫ судра вӗҫленнӗ. Тавӑспа суда тухаканни — кредит учрежденийӗ. Салтака кайиччен, 2023 ҫулхи пуш уйӑхӗнче, арҫын кредит илнӗ. Пурӗ 120 пин тенкӗ. Парӑма унӑн 1097 кунта тӳлесе татмалла пулнӑ. Кайран, Ҫав ҫулхи чӳк уйӑхӗнче, арҫын салтака тухса кайнӑ, 2024 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче вӑл Донецк халах республикинче вилнӗ.
Банк ҫавна кура парӑма арҫыннӑн ашшӗнчен шыраса илес тенӗ. Пурӗ 106 пин те 291 тенкӗ.
Суд вара урӑхларах йышӑну кӑларса панӑ. Мӗншӗн тесен саккун ҫавӑн пек калать.

Шупашкарта пурӑнакан 41 ҫулти хӗрарӑм инвестицисемпе ӗҫлесе илес тесе ултавҫӑсене 2,5 миллион тенкӗ куҫарса панӑ. Укҫи хӑйӗн те пулман, кредит илнӗскер.
Вӑл пӗлтерӗвӗ халӑх тетелӗнче курнӑ та «аналитик» патне ҫырса янӑ. Лешӗ тупӑш тума май пурри пирки нумай ӑнлантарнӑ, телефон ҫине сарӑм лартма, экран демонстрацине ҫутма ӳкӗте кӗртнӗ.
Хӗрарӑм вӑл кӑтартнипе тӗрлӗ счет ҫине укҫа куҫарнӑ та куҫарнӑ. Сарӑмра инвестици счечӗ ҫинчи тупӑш ӳснӗ пек курӑннӑ. Ҫакна кура хӗрарӑм чӑннипех те ӗненнӗ. Тата ытларах ӗҫлесе илес тесе темиҫе кредит илнӗ, пӗтӗм укҫана куҫарнӑ. Ҫапла 2,5 миллион тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ вӑл.
Кун пирки ӑнсӑртран аппӑшӗ пӗлнӗ. Вӑл тӳрех полицие пӗлтернӗ.

Шупашкар хулинче пурӑнакан 24 ҫулти арҫын тӳлевсӗр пӗлтерӳсен сайтӗнче смарт-куҫлӑх туянас тенӗ. Анчах кирлӗ тавар вырӑнне сутуҫӑ ӑна сӗлӗ хӑрпӑкӗ ярса панӑ.
Кун хыҫҫӑн каччӑ полицие кайса заявлени ҫырнӑ. Вӑл смарт-куҫлӑх илес тесе сутуҫа 24 пин тенкӗ куҫарса панӑ. Тавара постамата илсе ҫитерессе кӗтнӗ. Унта вара ӑслӑ куҫлӑх вырӑнне селӗ хӑрпӑкӗ пулнӑ.
ШӖМ тӗнче тетелӗнче тавар туяннӑ чухне питӗ асӑрханма ыйтать. Шел те, ултавҫӑсем ҫынсене шӑнман пӑр ҫине лартса янӑ тӗслӗхсем нумайлансах пыраҫҫӗ.

Ҫӗмӗрле хулинче пурӑнакан 52 ҫулти арҫын ют ҫыннӑн банк картти ҫинчен укҫа вӑрлама тӑнӑ. Куншӑн вӑл судра явап тытнӑ.
2021 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче арҫын «Мускав – Шупашкар» пуйӑспа пынӑ, ҫавӑнта манса хӑварнӑ енчӗке тупнӑ. Уҫса пӑхнӑ та – унта икӗ банк картти тата паспорт.
Киле ҫитсен арҫын хӑйӗн телефонӗ ҫине банк сарӑмне лартнӑ та ют ҫын счечӗ ҫинчи укҫана хӑйӗн патне куҫарма хӑтланнӑ. Анчах унта укҫи пулман.
Кун хыҫҫӑн та чарӑнман-ха вӑл. Лавккана кайса таваршӑн тӳлеме тӑнӑ – каллех ӑнӑҫсӑр вӗҫленнӗ ку. Кун хыҫҫӑн икӗ карттӑна та ҫӳп-ҫап витрине вӑркӑнтарнӑ.
Полицейскисем килсен вӑл йӑлтах каласа кӑтарнӑ, карттӑсене ӑҫта пӑрахнине пӗлтернӗ. Айӑпне йышӑннине кура суд ӑна 20 пин тенкӗ штраф тӳлеттерме йышӑннӑ.
