
Шупашкар районӗнчи пӗр предприятире ҫынсене шалу тӳлемен. Парӑм виҫи 800 пин тенкӗрен иртсе кайнӑ.
Ҫынсене ӗҫлеттерме юратакан, анчах шалу тесен укҫа ҫук теме юратакан пӑтӑрмах унти «Энерги» тулли мар яваплӑ обществӑра пулса иртнӗ.
Предприятире шалу вӑхӑтра тӳленипе тӳлеменнине вырӑнти прокуратура тӗрӗслесе палӑртнӑ. Пакунлисем пӗтӗмлентнӗ тӑрӑх, 28 ҫын умӗнче предприяти 800 пин тенкӗ ытла парӑм пухса тултарнӑ.
Ӗҫ укҫине тӳлесе татассине надзор органӗ пӗрмай сӑнаса тӑнӑ. Сӑнанипех ҫырлахман-ха. Предприяти директорӗ тӗлӗшпе прокуратура административлӑ майпа ӗҫ пуҫарнӑ, яваплӑ ҫынна асӑрхаттару хучӗ ҫырса панӑ. Прокуратура хушша-хуппа кӗнин усси пулнӑ: халӗ шалу парӑмне йӑлтах тӳлесе татнӑ.

Чӑваш Енри арҫынна Краснодар тӑрӑхӗнчи ҫамрӑк арҫын улталанӑ.
Чӑваш Енре пурӑнакан 63 ҫулти арҫын йӗрке хуралҫисенчен кӑҫалхи нарӑс уйӑхӗнче пулӑшу ыйтнӑ. Вӑл пакунлисене каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, ултӑ пине яхӑн тенкӗлех улталаннӑ. Пенсионер тӗнче тетелӗнче ҫӗр ҫырли сутни пирки пӗлтерӳ курнӑ. Унта 300 тӗм сутассине пӗлтернӗ. Арҫын укҫа тӳленӗ, анчах калчана кӗтсе илеймен.
Чӑваш Енри арҫынна улталанӑ ҫынна йӗрке хуралҫисем командировкӑна Краснодар тӑрӑхне кайсан тыса чарнӑ. Унта пахчаҫимӗҫ ӗҫӗпе аппаланса пурӑнакан 38 ҫулти арҫын унччен судпа айӑпланман иккен. Вӑл ӗнентернӗ тӑрӑх, калчана тӗрлӗ сӑлтава пула ярса пама май килмен.
Халӗ ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Краснодар тӑрӑхӗнчи арҫын тӑкака саплаштарма шантарнӑ.

Пирӗн республикӑра Африка ҫуйӑнне ӗрчетме тытӑннӑ. Ку ӗҫе Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи усламҫӑ Александр Краюшкин кӳлӗннӗ.
2023 ҫулта вӑл «Фермерсен шкулӗнчен» пулӑ ӗрчетес енӗпе вӗренсе тухнӑ. Унтан бизнес-план хатӗрленӗ те «Перспектива» грант илнӗ. Пӗтӗмпе – 8 миллиона яхӑн тенкӗ. Проект вара пӗтӗмпе 11,4 миллион тенке кайса ларнӑ.
Патшалӑх укҫипе Александр Краюшкин производство тата склад пӳлӗмӗсене ҫӗнетнӗ, пулӑ ӗрчетмелли тата упрамалли оборудовани, ҫавӑн пекех Африка ҫуйӑнне, пӗчӗккисене, туяннӑ.
Пӗрремӗш пулла, 1,5 тонна, вӑл пӗлтӗр туса илнӗ. Паянхи кун унӑн хуҫалӑхӗнче ҫулсерен 8 тонна пулӑ туса илеҫҫӗ. 2028 ҫул тӗлне вара произодствӑна пысӑклатасшӑн – ҫулталӑкне 24 тонна таран ҫуйӑн туса илесшӗн.

Ухмаха пуҫ ҫапма хушсан ҫамкине ҫапса шӑтарнӑ тетчӗ пире кукамай. Ку хыпара вуласан халӗ ҫав сӑмах таҫтан пуҫа пырса кӗчӗ-ҫке...
Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Константин Степанов халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче «Пехет» агромаркет пирки пуҫ ватнӑ.
«Ӑна уҫма 180 миллиона яхӑн тенкӗ тухса кайнӑ. 2025 ҫулта аренда тата ытти тӳлев валли хыснаран 10 миллион ытла тенкӗ укҫа уйӑрнӑ. Ҫынсене унта ҫӳреме илӗртес тесе тӗрлӗ концерт, пиар ирттерсе те укҫа тӑкакланать. Автобус чарӑнӑвне те куҫарса пӑхнӑ. Республикӑра тӳре-шарана «Пехете» черетпе ҫӳресе халӑх тетелӗсенче ҫавӑн пирки хыпарлама та хушса пӑхрӗҫ», — тесе ҫырнӑ депутат.
Анчах «Пехет» агромаркет лавкка ҫурчӗн хуҫисӗр пуҫне, чӑн та, тата кама тупӑш кӳрет-ши?

Куславкка округӗнче М-7 ҫул ҫинче индустри паркӗ тума палӑртнӑ. Кун валли инвестор 225 миллион тенкӗ уйӑрма хатӗр.
Инвестор Тутарстанри предприниматель, «М-7 Козловский» тулли мар яваплӑ общество ертӳҫи, пулӗ. Килӗшӗве Шупашкарти экономика форумӗнче алӑ пуснӑ.
Индустри паркӗ М-7 ҫул хӗрринче вырнаҫӗ. Резидентсем валли производство цехӗсемсӗр пуҫне ҫул хӗрринче ҫынсене пулӑшу паракан сервис та пулӗ.

Шупашкар районӗнчи Кӳкеҫре унти «Паха тӗрӗ» фабрика нумай ӗҫ тӑвакан центр уҫасшӑн. Кун пирки эпир Олег Николаев Элтепер МАХри хӑйӗн каналӗнче хыпарлани тӑрӑх пӗлтӗмӗр. Республика ертӳҫи каланӑ тӑрӑх, объекта 85 процент таран туса ҫитернӗ.
Вӑл центр чӑваш тӗррин, халӑх тумӗн тата ремесла ӳнерӗн вӑрттӑнлӑхне упраканскер пулмалла. Шӑпах «Паха тӗрӗ» йышри предприятисем аваллӑхри пунялӑхӑмӑра упраса хӑвараҫҫӗ, чӑваш тӗррин илемне кура ун пек ҫипуҫа сцена ҫинче ҫеҫ мар, урамра та тӑхӑнса ҫӳремелле тума тӑрӑшаҫҫӗ.
Нумай ӗҫ тӑвакан центр, вӑл 210 миллион тенкӗ тӑрать, пӗлтӗр пӗлтерӗшлисен шутне лекнӗ. Ӑна хута яма республика та пулӑшать, предприяти хӑй те укҫа хывать.
Унта производство, культура, туризм тата ҫутӗҫ ӗҫӗ пӗрле аталанӗ.

Чӑваш Енри шкулсем валли 38 фура учебник тесе килнӗ. Машинӑсенче — алгебрӑпа тата геометрипе вӗренӳ кӗнекисем.
Цифрӑсен чӗлхине малалла тӑсса кайсан, пирӗн республикӑна 53 пин экземпляр кӗнеке кӳрсе килнӗ. Вӗсем — 7, 8, 9-мӗш классем валли алгебра кӗнекисем, 7-9-мӗшсем валли — геометрипе. Кӗнеке туянма республика хыснинчен 53 миллион тенкӗ уйӑрнӑ.
Кунсӑр пуҫне пуҫламӑш шкулсем валли тата ҫӗнӗ предметсемпе кӗнекесем кӳрсе килмелле.
Шупашкарти шкулсене маларах пӗтӗмӗшле историпе тата Раҫҫейӗн историйӗпе 7,6 пин ытла учебник илсе килнӗ. Вӗсем пурте — 5-9-мӗш классем валли.
Истори кӗнекисен авторӗсен йышӗнче Раҫҫейӗн ҫарпа истори обществин председателӗ Владимир Мединский, Анатолий Торкунов тата Александр Чубарьян ученӑй-академиксем.

Чӑваш Енре «Благодать» тулли мар яваплӑ общество директорӗпе унӑн мӑшӑрне ҫынсене улталанӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ. Вӗсем тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Тӗпчевҫӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх, вӗсем ҫынсене 867 миллион тенкӗлӗх улталанӑ.
Укҫана юратакан (ӑна пурте юратаҫҫӗ-ха, анчах теприсем ҫавӑншӑнах ҫынна улталамаҫҫӗ) мӑшӑр тӗлӗшпе РФ Пуҫиле кодексӗн темиҫе статйипе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Тӗпчевҫӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх, 2008 ҫултан пуҫласа 2020 ҫулччен Игорь Нарышкин тата унӑн арӑмӗ Светлана Маркова пӗр-пӗринпе ҫыхӑннӑ 8 фирмӑпа хуҫаланнӑ. Ҫав вӑхӑтра 1472 ҫынтан 867 миллион ытла тенкӗ укҫа вӑрланӑ. Вӗсем укҫана процентпа тавӑрса пама шантарнӑ.
Организацисем Чӑваш Енре, Мари Элта тата Чулхула облаҫӗнче пулнӑ.

Ҫӗрпӳ округӗнче пурӑнакан 49 ҫулти арҫын мини-экскаватор туянма тӑрсан 408 пин тенкӗ ҫухатнӑ. Вӑл ултавҫӑсен тӗлне лекнӗ.
Ку ҫу уйӑхӗн варринче пулса иртнӗ. Арҫын техникӑна тӗнче тетелӗнче шыранӑ, хӑйне кирлине курсан менеджерпа ҫыхӑннӑ. Вӗсем нумаях та калаҫман – кун хыҫҫӑн арҫын ӑна пӗр иккӗленмесӗрех 408 пин тенкӗ куҫарса панӑ.
Анчах вӑхӑт иртнӗ, техника вара килмен. Ҫавӑн чухне тин арҫын ултавҫӑ серепине ҫакланнине, сайт суя пулнине ӑнланнӑ. Ирӗксӗрех полицие кайса заявлени ҫырма тивнӗ.
ШӖМ аса илтерет: тӗнче тетелӗнче япала туяннӑ чухне питӗ асӑрханмалла. Иккӗленӳллӗ сайтсене тишкермелле, домен туни пирки даннӑйсем ыйтмалла, ҫынсем ку сайт пирки мӗн ҫырнине вуламалла.

Шупашкар хулинче пурӑнакан 24 ҫулти хӗре чӑвашла сасӑ ҫырӑвӗ ярса улталанӑ. Кун пек ҫыру ун патне пӗлӗшӗнчен килнӗ. Сасси унӑнни пекех пулнӑран хӗр пӗрре те иккӗленмен — каланӑ счет ҫине 7 пин тенкӗ куҫарса панӑ. Кайран тин пӗлӗшӗн аккаунтӗнчен ултавҫӑсем ҫырнине пӗлнӗ вӑл.
Хӗр полицие кайса ззаявлени ҫырнӑ. Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Полицейскисем кайран ҫакна палӑртнӑ: ултавҫӑсем ӑс-хакӑл интеллекчӗ пулӑшнипе чӑвашла сасӑ ҫыртарнӑ иккен. Вӗсем хӗрӗн пӗлӗшӗн аккаунтне ҫӗмӗрнӗ. Укҫа та вӗсем каланӑ счет ҫинех куҫнӑ.
