Чӑваш кӗнеке издательствинче Светлана Асамат ҫыравҫӑн ҫӗнӗ кӗнеки 1050 экземпляр тиражпа пичетленсе тухнӑ. «Сӑнавҫӑсем» ят панӑскерте прозӑлла хайлавсем кун ҫути курнӑ.
Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑларӑма вӑтам классенче вӗренекенсем валли хатӗрленӗ. Унта 12 калавпа 1 халап кӗнӗ.
Кӑларӑмри калавсенчи тӗп сӑнарсем тавралӑха сӑнама, ҫут тӗнчере мӗн пулса иртнипе кӑсӑкланма, тӗрлӗ пулӑмпа ӗҫ-пуҫа тишкерме, танлаштарма юратаҫҫӗ иккен. Хӑйсене канӑҫсӑрлантаракан ыйтусен хуравӗсене тупаймасан ашшӗ-амӑшне, аслашшӗ-асламӑшне, кукашшӗ-кукамӑшне тӗпчеҫҫӗ, тӗрлӗ кӗнеке вулаҫҫӗ-мӗн.
Ҫӗнӗ кӑларӑм редакторӗ – Алина Майорова, кенекене ӳкерчӗксемпе Юлия Лутошкина художник илемлетнӗ.
Шупашкар районӗнчи Кӳкеҫре унти «Паха тӗрӗ» фабрика нумай ӗҫ тӑвакан центр уҫасшӑн. Кун пирки эпир Олег Николаев Элтепер МАХри хӑйӗн каналӗнче хыпарлани тӑрӑх пӗлтӗмӗр. Республика ертӳҫи каланӑ тӑрӑх, объекта 85 процент таран туса ҫитернӗ.
Вӑл центр чӑваш тӗррин, халӑх тумӗн тата ремесла ӳнерӗн вӑрттӑнлӑхне упраканскер пулмалла. Шӑпах «Паха тӗрӗ» йышри предприятисем аваллӑхри пунялӑхӑмӑра упраса хӑвараҫҫӗ, чӑваш тӗррин илемне кура ун пек ҫипуҫа сцена ҫинче ҫеҫ мар, урамра та тӑхӑнса ҫӳремелле тума тӑрӑшаҫҫӗ.
Нумай ӗҫ тӑвакан центр, вӑл 210 миллион тенкӗ тӑрать, пӗлтӗр пӗлтерӗшлисен шутне лекнӗ. Ӑна хута яма республика та пулӑшать, предприяти хӑй те укҫа хывать.
Унта производство, культура, туризм тата ҫутӗҫ ӗҫӗ пӗрле аталанӗ.
Пӑрачкав округӗнче мӑкшӑ культурин «Арта» фестивалӗ иртнӗ. Ҫак уява ҫулсерен Напольное ялӗнче йӗркелеҫҫӗ. Унта кӑҫал та республикӑри округсенчи тата Раҫҫейри тӗрлӗ регионти пултарулӑх ушкӑнӗсем пухӑннӑ. Чӑваш Енрен ҫак округсенчен килнӗ: Йӗпреҫ, Патӑрьел тата Пӑрачкав.
Ку – историе, мӑкшӑ тата ирҫе чӗлхисене, мӑкшӑ халӑхӗн пуян культурине халалланӑ уяв. Артистсем ирҫе халӑх юррисене шӑрантарнӑ.
Уйрӑмах Йӗпреҫ округӗнчи пултарулӑх ушкӑнне палӑртмалла. Ирҫе Ҫармӑсри Алексей Рогожин ячӗллӗ вулавӑш ертӳҫи Светлана Акшарова чӗлхене тата культурӑна сарнӑшӑн «РФ финн-угр ассоциацийӗ» Раҫҫейри общество юхӑмӗн Тав хутне тивӗҫнӗ.
«Горнипов» ансамбль хастарӗсене Зоя Сергеевӑна тата Зинаида Родионовӑна «Раҫҫей халӑхӗсен ассамблейин» Тав ҫырӑвӗпе чысланӑ. «Горнипов» ансамбль вара «Арта» фестиваль лауреачӗ пулса тӑнӑ, диплома тивӗҫнӗ.
Чӑваш Енре «Атӑлҫи пӑлхавҫисем» пӗрремӗш чӑвашла илемлӗ фильм экран ҫине тухнӑранпа паян 100 ҫул ҫитнӗ. Ӑна шӑп та лӑп пӗр ӗмӗр каялла, 1926 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, Чӑваш театрӗнче кӑтартнӑ.
Ҫав кун хулара ярмӑрккӑ пулнӑ, ҫавна май кино курма халӑх нумай пухӑннӑ. Фильма Шупашкарта тата Ленинградра ӳкернӗ. Пуҫаруҫи – Иоаким Максимов-Кошкинский. Сюжет тӗпӗнче – 1906 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи хальхи Октябрьское ялӗнчи хресченсемпе пулса иртнӗ пулӑмсем.
Эпизодсенче пӗрремӗш чӑваш киноактриси Тани Юн ӳкерӗннӗ. Вӑл амӑшӗн пысӑках мар рольне калӑпланӑ. Шел те, фильм пирӗн кунччен упранса юлайман. Анчах «Атӑлҫи пӑлхавҫисем» чӑваш киновӗн пуҫламӑшӗ шутланать.
Чӑваш Енӗн патшалӑх ӳнер музейӗнче «Про обряды и наряды / Йӑла-йӗркепе тумсем ҫинчен» курав уҫӑлнӑ. Унта республика Элтеперӗ Олег Николаев, республикӑн культура министрӗ Светлана Каликова, Раҫҫейри хӗрарӑмсем канашӗн председателӗ тата телеведущи Мария Ситтель тата Олег Николаевӑн мӑшӑрӗ, Чӑваш Енри хӗрарӑмсен канашӗн председателӗ Наталия Николаева, ытти хӑна хушӑннӑ.
«Пирӗн республикӑра 120 ытла наци ҫынни пурӑнать, пирӗн тивӗҫӗмӗр вара чӑваш культурине, унӑн пуянлӑхне упраса хӑварасси», — тесе палӑртса хӑварнӑ Элтепер курав уҫнӑ чухне сӑмах каланӑ май.
«Про обряды и наряды / Йӑла-йӗркепе тумсем ҫинчен» курав авӑн уйӑхӗн 6-мӗшӗччен ӗҫлӗ.
Иртнӗ эрнере Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗ ҫумӗнче «Литература пикникӗ» ятпа мероприяти ирттернӗ. Унта вулавӑшра ӗслекен «Варкӑш» тата «Хавхалану» клуб хастарӗсем пуҫтарӑнна.
Пикника йӗркелекенсем ӑна кӑсӑклӑ та хавас йӗркелеме тӑрӑшнӑ. Программӑра сӑвӑ-юрӑ, вӑйӑ-кулӑ, ташӑ та пулнӑ.
«Сивӗрех пулни те, ҫумӑрӗ те чӑрмантараймарӗҫ «варкӑшҫӑсемпе» «хавхалануллисене. Ҫуллахи вӑхӑтра библиотекарьсем пӗрин хыҫҫӑн тепри отпускра каннине кура клуб ларӑвӗсене утӑ, ҫурла уйӑхӗсенче ирттермеҫҫӗ.
Авӑн уйӑхӗнче (виҫҫӗмӗш кӗҫнери кун) пурне те курма хавас пулатпӑр», — тесе пӗлтернӗ «Хавхалану» клуб халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче.
Красноармейскинчи тӗп вулавӑшра Иван Ефимовӑн «Пӗр ҫемьери виҫӗ паттӑр» кӗнекин хӑтлавӗ иртнӗ. Автора саламлама ҫывӑх тӑванӗсем, тус-юлташӗсем, вырӑнти ҫыравҫӑсем, Трак ен шкулӗсенче чӑваш чӗлхипе литератури вӗрентекенсем, «Карай ен» ансамбльте юрлакансем пуҫтарӑннӑ.
Зинаида Михайлова чӑваш чӗлхи вӗрентекенӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, кӗнекене Иван Ефимов хӑйӗн юратнӑ ҫыннисем, тӑванӗсем ҫинчен ҫырнӑ, вӑл кӑларӑм пурне те питӗ килӗшнӗ. Ӑна ырласа калакансем Тӑван ҫӗршыв, тӑван халӑх историйӗпе ҫыхӑннӑ, ҫынсен паттӑрлӑхне кӑтартакан, ҫемье ҫирӗплӗхӗпе туслӑхне палӑртакан, ӗҫченлӗхпе сапӑрлӑха, ырӑлӑха вӗрентекен кӗнеке пулнине палӑртнӑ.
Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центра пырса ҫӳрекен ватӑсем таҫта та кайса кураҫҫӗ, ҫав шутра театрсенче те час-часах пулаҫҫӗ. Халӗ вара унти стационар уйрӑмӗнче пурӑнакансене театра илсе кайнӑ.
Уйрӑм заведующийӗ Ольга Андреева каланӑ тӑрӑх, кунта пурӑнакан ватӑсем питех тухса ҫӳресшӗн мар. Анчах вӗсен хушшинче хастаррисем пур. Шӑпах вӗсене театра илсе кайнӑ та.
Ҫӗртме уйӑхӗн 17-мӗшӗнче хайхисем Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче «Ӗмӗр сакки сарлака» спектакль курнӑ. Аса илтерер: ӑна Никифор Мраньккан романӗ тӑрӑх лартнӑ.
«Спектакль питӗ килӗшрӗ, хаваспах куртӑмӑр», — кӑмӑлтан палӑртнӑ Виталий Юрьев ятлӑ пенсионер. Виталий Иванович театра ӳлӗмрен те килсе ҫӳрес кӑмӑл пуррине пӗлтернӗ.
ON Лейбл (вӑл МТС компанисен йышне кӗрет) музыка лейблӗ пуҫарса янӑ. Вӑл ҫӗнӗлле ӗҫлекен ҫамрӑк музыкантсене пулӑшас тӗллевӗллӗскер.
Ҫав проекта хутшӑнакан «Ишет кӑна пӑлан» чӑвашла юрӑ ӗнер кун ҫути курнӑ. Темиҫе инструментпа калакан Артем Егоров наци этникине психологилле фольклорпа тата гараж рокӗпе ҫыхӑнтарать. Проектра Артем чӑваш кӗвви-ҫеммине тӗпе хурать.
Проекта чӑвашла юрӑсӑр пуҫне тата тепӗр сакӑр юрӑпа клип кӗрӗ. Кашни эрнере, ҫӗртме уйӑхӗн 10-мӗшӗнчен пуҫласа утӑ уйӑхӗн 27-мӗшӗччен пӗрер сингл кун ҫути курӗ.
Раҫҫей ялавӗн кунӗнче, ҫурла уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, вӗсене пӗр плейлиста пухса мӗнпур музыка стримингӗсенче кун ҫути кӑтартӗҫ.
Унта «КИОН Строки» сервисра «Песни земли» юрӑ пуххи кун ҫути курӗ. Унта Раҫҫейри авторсен ҫичӗ новелли кӗрӗ. Новеллӑсен аудио тата электрон версийӗсем эрнере пӗрре кун ҫути курӗҫ, юпа уйӑхӗнче вара «Полынь» издательствӑра юрӑсен пуххи кӗнекен пичетленсе тухӗ.
Шупашкара Чӗмпӗрти артистсем килнӗ. Пушӑ алӑпа мар – спектакльпе.
Чӗмпӗр облаҫӗнчи В.М.Леонтьев ячӗллӗ пукане театрӗ Чӑваш Ене гастрольпе ҫитнӗ. Вӗсем Чӑваш патшалӑх пукане театрӗн сцени ҫинче «Зайкина избушка» спектакль кӑтартнӑ.
Ку спектакль Пӗтӗм тӗнчери пуканесен «В Гостях у Мойдыся» фестивальте чи лайӑх ача-пӑча спектаклӗн ятне илнӗ. Мӗн пирки-ха вӑл? Тавҫӑрулӑх тата туслӑх хӑравҫӑ туйӑмне ҫӗнтерме тата тӗрӗсмарлӑхпа кӗрешме пулӑшни пирки.
Спектакаль кӑтартнисӗр пуҫне кӳршӗ регионти артистсем пӗчӗк куракансемпе эксклюзивлӑ ӑсталӑх класӗ ирттернӗ, унта пукансене мӗнле «итлеттермелли» пирки каласа кӑтартнӑ. Раҫҫей тава тивӗҫлӗ артисчӗ Андрей Козлов тата Марина Салинӑпа Артем Петров актерсем пулӑшнипе ачасем пуканесене «итлеттернӗ», кулиса хыҫӗнчи пурнӑҫпа паллашнӑ.
+19.9 °C