
Хӗрлӗ Чутай тӑрӑхӗнчи Тралькасси клубӗнче ачасене ҫӑм арлама вӗрентнӗ. Ку ӗҫе хӑнӑхтараканни — Галина Еремеева.
«Кӗнчеле йывӑҫҫипе е ятарлӑ урапапа арлатпӑр. Кӗнчеле ҫӑмха юпинчен е туратӗнчен, лаппинчен, пуҫӗнчен, ҫӑмхинчен, кантринчен тӑрать. Кӗнчеле туралли те, хӑма пуҫли те пулать. Ҫӑмхана кӗнчеле пуҫне ҫӳхе кантрапа ҫыхса вырнаҫтаратпӑр та сулахай алӑри пуҫ, шӗвӗр тата вӑта пӳрнесемпе сӗвем хыҫҫӑн сӗвем туртса кӑларатпӑр, ҫӑма сылтӑм алӑри палӑртнӑ пӳрнесемпе пӗтӗрсе арлатпӑр, ҫӳхе ҫипе йывӑҫ йӗке тавра авӑратпӑр. Хыҫҫӑн ҫӑмхаран каллех сӗвем кӑларса, авӑрнӑ ҫиппе сыпӑнтарса пӗтӗретпӗр, ҫӑма авӑра-авӑра ҫӳхе ҫип тӑватпӑр, ӑна йӗке тавра ерипен ҫавӑратпӑр», – каласа кӑтартнӑ хӗрарӑм «Хресчен сасси» хаҫат корреспондентне.

Муркашра та земство тренерӗ ӗҫлеме пуҫланӑ. Эпир маларах сире Сӗнтӗрвӑрринче ун пек программӑпа тренер ӗҫе пуҫӑнни пирки хыпарланӑччӗ. Унта йӗлтӗр спорчӗн ӑсти ӗҫе кӳлӗннӗ пулсан, Муркашра — шывра ишме вӗрентекен ҫын.
«Земство тренерӗ» федераци программипе Муркаша Ольга Войтас пынӑ. Вӑл — ҫӑмӑл атлетика енӗпе спорт мастерӗн кандидачӗ. Хӗрарӑм Патшалӑх службин Атӑл-Вятка академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче професси пӗлӗвне анлӑлатнӑ хыҫҫӑн сайкл енӗпе Шупашкарта тренерта ӗҫленӗ. Сӑмах май каласан, сайкл тени велотренажерпа чӗрене ҫирӗлетекен хусканусем тунине калаҫҫӗ иккен.
Муркаша 1 миллион тенкӗ укҫалла пынӑ тренер унти «Сывлӑх» спорт шкулӗнче ачасене ишме вӗрентет. Унта вӑл кӑҫалхи ака уйӑхӗнче тимлеме пуҫланӑ. Вӑл 4 ушкӑнпа ӗҫлет.

Республикӑри шкул ачисенчен ЧР Элтеперӗн ятарлӑ стипендине илмешкӗн документсем кӗтеҫҫӗ. Заявкӑсене пама васкамалла: документсене ҫурла уйӑхӗн 4-мӗшӗччен кӑна йышӑнаҫҫӗ.
Камсен стипендие тивӗҫес шанчӑк пур-ха? Вӗренӳне пысӑк ҫитӗнӳ тунӑ ачасен, предмет олимпиадисенче, конкурссенче, турнирсенче тата смотрсенче ҫӗнтерӳҫӗ е призер пулнисен, общество ӗҫне хастар хутшӑнакансен.
Телейлисен йышне лекнисем вӗренӳ ҫулӗ тӑршшӗпех уйӑхсерен стипенди илсе тӑрӗҫ. Вӑл 550 тенкӗпе танлашать.
Документсене Шупашкарти вӗренӳ мониторингӗн тата аталанӑвӗн центрӗнче йышӑнаҫҫӗ. Адресӗ: Эгер бульварӗ, 49-мӗш ҫурт, 6-мӗш пӳлӗм. Тӗплӗнрех информаципе ҫакӑнта паллашма пулать.

Кӗҫех, ҫурла уйӑхӗн 5-мӗшӗнче, пирӗн республикӑра туризм ретро-пуйӑсӗ ӗҫлеме тытӑнӗ. Анчах унта пурте лекеймеҫҫӗ. Ретро-пуйӑс 7-9-мӗш классенче вӗренекен ачасене ҫулҫӳреве илсе ҫӳрӗ. Анчах вӗсем те малтан «Чувашия онлайн» порталта суйлав витӗр тухӗҫ.
Ачасем валли икӗ кӑсӑклӑ программа хатӗрленӗ. Пӗрремӗшӗ – «Литература экспресӗ» маршрут, вӑл ҫамрӑк пассажирсене кӗнеке тӗнчипе паллаштарӗ. Иккӗмӗшӗ – «Легендарлӑ хӗрли» маршрут, унпа килӗшӳллӗн ачасене дивизи командирӗ Василий Чапаев пурӑннӑ чухне Шупашкарта тата Канаш хулинче ытларах пулнӑ вырӑнсене илсе ҫитерӗҫ.
Проект вӑй илсе пырать. Малашне ҫӗнӗ маршрутсем уҫма палӑртнӑ, ҫавна май унта кашниех лекме пултарасса шанатпӑр.

Утӑ уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Шупашкар хулинче 3-мӗш хутран 2 ҫулти арҫын ача ӳкнӗ.
Ку Трактор тӑвакансен проспектӗнчи ҫуртра пулнӑ. Ача пӳлӗмре пӗчченех юлсан чӳрече янахӗ ҫине хӑпарнӑ та москитлӑ сетка ҫине таяннӑ. Паллах, вӑл ӑна чӑтайман, ача аялалла вирхӗннӗ. Ӑна пульницӑна илсе кайнӑ, халӗ пӗчӗкскере тухтӑрсем пулӑшу параҫҫӗ.
Аса илтерер: нумаях пулмасть Канаш хулинче 4 ҫулти арҫын ача 4-мӗш хутран ӳкнӗ. Ӑна та пульницӑна илсе кайнӑ. Вӑл та чӳрече янахӗ ҫине хӑпарса москитлӑ сетка ҫине таяннӑ. Чӳрече ҫинче блокиратор пулнӑ, анчах ҫав самантра вӑл уҫӑ тӑнӑ.

Шупашкар хулинчи Президент пепкелӗх центрӗнче ҫуралнӑ чухне 745 грамм таякан, 36 сантиметр тӑршшӗ пулнӑ ачана пӑхса ӳстернӗ.
Пулас амӑшӗ пульницӑна юн нумай кайнипе килнӗ. Тухтӑрсем часрах кесарево туса ачана касса кӑларнӑ. Пепке 26-мӗш эрнере ҫут тӗнчене килнӗ. Пӗчӗк виҫеллӗ пулнӑран ача пурнӑҫпа вилӗм хушшинче кӗрешнӗ. Телее, виҫӗ уйӑхран пепке вӑй илнӗ, амӑшӗпе Светланӑпа ӑна киле кӑларнӑ. Ун чухне ача 2900 грамм тайнӑ, 47 сантиметр тӑршшӗ пулнӑ. Килте пӗчӗкскере пиччӗшӗ, ашшӗ тата аслашшӗ-кукамӑшӗ кӗтнӗ.

Ӗнер каҫхине Канаш хулинче 4 ҫулти ача нумай хваттерлӗ ҫуртӑн 4-мӗш хутӗнчен тухса ӳкнӗ.
Инкек «Хӗвелтухӑҫ» микрорайонти 28-мӗш ҫуртра каҫхи 8 сехет тӗлӗнче пулнӑ. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, арҫын ача чӳрече янахӗ ҫине хӑпарнӑ та москитлӑ сетка ҫине таяннӑ. Вӑл вара ӑна чӑтайман. Ачана больницӑна илсе ҫитернӗ. Халӗ ӑна тухтӑрсем медпулӑшу параҫҫӗ.
Палӑртса хӑвармалла: чӳрече ҫинче блокиратор пулнӑ, анчах ҫав самантра чӳрече уҫӑ тӑнӑ. Халӗ йӗрке хуралҫисем ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ.

Республикӑра каллех ача путса вилнӗ. Инкек Вӑрмар округӗнче паян, утӑ уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, пулнӑ.
Район прокуратури пӗлтернӗ тӑрӑх, 12 ҫулти арҫын ача Кӗтеснер ялӗ ҫывӑхӗнчи пӗвере путса вилнӗ. Вӑл виҫӗ тантӑшӗпе юраман ҫӗрте шыва кӗнӗ.
Прокуратура халӗ тӗрӗслев ирттерет, ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатать. Кун хыҫҫӑн вырӑнти хӑйтытӑмлӑх органӗсен тата ача ҫемйин ӗҫне хак парӗҫ.
Палӑртса хӑварар: ҫулла пуҫланнӑранпа республикӑра 5 ача путса вилнӗ. Ҫӗмӗрлере Сӑр юханшывӗнче 17 ҫулти каччӑ путса вилни пирки паян кӑна пӗлтернӗччӗ.

Ҫӗнӗ Шупашкарта пиллӗкри ача чӳречерен персе аннӑ. Халӗ ку пӑтӑрмах тӗлӗшпе унти прокуратура тӗрӗслеме пуҫланӑ.
Ача Совет урамӗнчи нумай хваттерлӗ ҫурт чӳречинчен, 4-мӗш хутран, персе аннӑ. Инкек пирки ирхи 9 сехет тӗлӗнче васкавлӑ службӑсене пӗлтернӗ. Ачана пульницӑна ӑсатнӑ.
Малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, инкек вӑхӑтӗнче ачан амӑшӗ килтех пулнӑ. Чӳречене москит сеткӑпа хупланӑ, ача унта пырса сӗвеннӗ.

Элӗк округӗнче пилӗк ача сӗрӗмпе наркӑмӑшланнӑ. Вӗсене Шупашкара Республикӑри ача-пӑча клиника пульницине илсе ҫитернӗ.
Ку инкек Мӑн Ямаш ялӗнче паян ҫӗрле пулнӑ. Ҫемье мунча кӗнӗ, ун хыҫҫӑн вара пӳртре кӑмака хутнӑ. Унпа вара чылай вӑхӑт усӑ курман, пӳртре сӗрӗм сарӑлнӑ. Шар курнӑ ачасенчен чи кӗҫӗнни – пилӗк ҫулта. ЧР Сывлӑх сыхлавӗн министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, хальхи вӑхӑтра ачасем хӑйсене лайӑхрах туяҫҫӗ.
Прокуратура ку тӗслӗх тӗлӗшпе тӗрӗслев ирттерет. Следстви комитечӗ те следстви умӗнхи тӗрӗслев ирттерет.
