Чӑваш Енре «Сик! Тух!» этноуяв иртни пирки эпир унччен пӗлтернӗччӗ. Чи кӑмӑлли — ку мероприятие пӗр хут ирттернипех лӑпланманни.
Чӑваш культурипе ачасене тата ҫамрӑксене паллаштарас тӗллевпе шухӑшласа кӑларнӑ проекта уйӑхӗпех пурнӑҫа кӗртӗҫ. Вӑл ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче пуҫланнӑ та утӑ уйӑхӗн 30-мӗшӗчченех пырӗ.
Тӑван халӑхӑмӑрӑн культурипе ачасемпе яш-кӗрӗме тата хӗр-упраҫа вӑйӑ тата ташӑ урлӑ паллаштарасшӑн. Проекта клубсемпе культура ҫурчӗсенче пурнӑҫа кӗртӗҫ. Тӗп мероприяти вара утӑ уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, Фольклорӑн пӗрлехи кунӗнче, иртӗ. Ун чухне «Сик! Тух!» ятпа этновӑйӑ йӗркелеме палӑртса хунӑ.
Паян, Ачасене хӳтӗлемелли пӗтӗм тӗнчери кун, пирӗн республикӑра «Сик! Тух!» этноуяв иртнӗ. Ӑна ҫемьесем валли республикӑн кашни муницпалитетӗнчех йӗркеленӗ. Шупашкарта та ун пекки иртнӗ. Унти халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центра кӑкӑр ачисемпе яшпа пике ҫулне ҫитнӗ ачасем таранах хутшӑннӑ. Хӑйсем ҫеҫ мар, ашшӗ-амӑшӗпе пӗрле.
Этноуява ирттернӗ май унта вӑйӑ картине тӑнӑ, чӑвашла юрӑсем шӑрантарса карталанса утнӑ. Чӑваш такмакӗсем каласа ташша ҫапнӑ. Чӑвашла юрӑсене унти «Палан» ансамбль шӑрантарнӑ.
Ҫемьесем валли йӗркеленӗ уявра «Пӑхаттир» ятпа спорт вӑййисем те иртнӗ. Кунсӑр пуҫне тата чӑваш эрешӗсемпе ӳкерсе ҫӗмье гербне ӑсталанӑ.
Шупашкар хулинчи общество транспорчӗн чарӑнӑвӗсенче ачасене курма пулать. «Чарӑнура такама та асӑрхӑн: ваттине те, вӗттине те», – тесе тӗлӗнме ан васкӑр, тархасшӑн. Сӑмахӑмӑр – ачасен сӑнӳкерчӗкӗсем пирки. Вӗсене чарӑнусенче вырнаҫтарса тухнӑ.
«Подслушано в Чувашии» (чӑв. Чӑваш Енре итленӗ) пабликра пӗлтернӗ тӑрӑх, чарӑнусенче пултаруллӑ шкул ачисен баннерӗсене вырнаҫтарса тухнӑ. Вӗсем Пӗтӗм Раҫҫейри олимпиадӑсенче ҫӗнтернӗ, чемпионатсемпе турнирсенче палӑрнӑ.
Кун пек социаллӑ проектсене хулара унччен те йӗркеленӗ. Сӑмахран, пӗррехинче салтаксен мӑшӑрӗсен сӑнӳкерчӗкӗсене вырнаҫтарнӑччӗ.
Тутарстан Республикинчи Нурлат хулинче вырнаҫнӑ 1-мӗш номерлӗ «Родничок» ача пахчинче Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне халалласа питӗ кӑсӑклӑ тата усӑллӑ ӗҫ иртнӗ. Кунта «Туслӑх асамат кӗперӗ» («Радуга Дружбы») кружокӑн пӗтӗмлетӳ урокне йӗркеленӗ. Ҫак занятире шкул ҫулне ҫитмен пӗчӗк ачасем чӑваш халӑхӗн культурипе ҫывӑххӑн паллашнӑ, пӗрле пухӑнса «Чӑваш халӑх эрешӗсем» ятлӑ пысӑк ӗҫ хатӗрленӗ.
Пӗчӗк ӳнерҫӗсем чӑвашсен авалхи тӗнчине кӗрсе кайса, халӑх тумтирӗпе кил-ҫурт хатӗрӗсене илемлетекен йӑлана кӗнӗ эрешсемпе тӗрӗсене тӗплӗн вӗреннӗ. Урок вӑхӑтӗнче вӗсем тӗрӗри паллӑсен вӑрттӑнлӑхне сӳтсе явнӑ. Тӗслӗхрен, хӗрлӗ тӗс пурнӑҫпа хӑвата пӗлтернине, хура тӗс вара ҫӗрпе тата авалхи йӑла-йӗркепе ҫыхӑннине пӗлнӗ. Унсӑр пуҫне кашни геометри кӗлетки хӑйӗн уйрӑм пӗлтерӗшне пытарнине ӑнланса илнӗ.
Ачасем авалхи чӑваш мотивӗсене хут ҫине вӑйлӑ кӑсӑкланупа ӳкернӗ, тӗссене тӗрӗс суйласа илме тӑрӑшнӑ тата ӳкерчӗкӗн композицине малтанах тӗплӗн палӑртнӑ. Ҫак ӗҫӗн пӗтӗмлетӗвӗ вара пурин кӑмӑлне те кайнӑ: чӑн-чӑн халӑх ӳнерӗн миниатюрӑри куравне аса илтерекен ҫутӑ тата хӑйне евӗрлӗ ӗҫ пулса тухнӑ.
Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн ача-пӑча студийӗ концента йыхравлать. «Солнце единства» (чӑв. Пӗрлӗх хӗвелӗ) концерт программипе ушкӑн ҫӗртме уйӑхӗн 2-мӗшӗнче паллаштарӗ. Программа Раҫҫейри халӑхсен культурине кӑтартса парас тӗллевӗллӗскер.
Чӑваш Енри халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне халалланӑ концерта Юманпа Илемпи ҫершывӑмӑр тӑрӑх паллашса ҫӳрени евӗр йӗркелӗҫ. Хӗвел чӑвашсемшӗн мӗн авалтан пӗлтерӗшлӗ пулнӑ. Тӗрӗссипе, вӑл паян та, наука вӑйлӑ аталаннӑ саманара та, этем пурнӑҫӗнче питех те пӗлтерӗшлӗ.
Концерт Трактор тӑвакансен культура керменӗнче 18 сехет те 30 минутра пуҫланӗ.
Канаш округӗнче 6 ача арпус ҫисе наркӑмӑшланнӑ та пульнцӑна лекнӗ. Вӗсене ӗнер каҫхине илсе ҫитернӗ.
Ҫакӑ паллӑ: вӗсем пурте пӗр ялта хӑнара пулнӑ, арпус ҫисен хӑйсене япӑх туйма тытӑннӑ. Ачасене пульницӑна вырттарнӑ. Тухтӑрсем вӗсен сывлӑхне сӑнаса тӑраҫҫӗ.
ЧР Сывлӑх сыхлавӗн тӗп диетологӗ Алина Степанова каланӑ тӑрӑх, пиҫме вӑхӑт ҫитиччен арпус тата ытти культура сывлӑхшӑн сиенлӗ, унра нитрат тата ҫимӗҫе ӳсме пулӑшакан хими нумай пулма пултарать. Ун пек ҫимӗҫсене пула уйрӑмах ачасем йывӑр наркӑмӑшланаҫҫӗ.
Ӗнер, К. Иванов поэтӑмӑр ҫуралнӑ кун, Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче вилӗмсӗр «Нарспи» авторӗн сӑввисене илемлӗ вулакансен конкурсӗн ҫӗнтерӳҫисене чысланӑ.
7-11 ҫулсенчи ачасенчен ҫаксене чысланӑ:
Иван Артемьева тата Анна Чемеровӑна — 1-мӗш степеньлӗ дипломпа, Алиса Укинӑна тата Василий Любимова — 2-мӗш степеньлӗ дипломпа, Виталий Утрендеева, Аделина Колпаковӑна, Дарья Бородкинӑна — 3-мӗш степеньлӗ дипломпа.
12-15 ҫулсенчи ачасенчен ҫаксем палӑрнӑ: Юлия Егорова (1-мӗш вырӑн), Арсений Наумов (2-мӗш вырӑн), Алина Герасимова (3-мӗш вырӑн).
16-18 ҫулсенчисенчен Уляьна Федорова тата Максим Козлов — пӗрремӗш, Анжела Паймина, София Петрова тата Василина Панева — иккӗмӗш, Кристина Матросова тата Клавдия Матвеева виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ.
Унсӑр пуҫне тӗрлӗ номинацире те чысланӑ.
Тутарстанри Аксу районӗнчи шкул ачисемпе педагогсем Элкей районӗнче иртнӗ «Аталан» наципе вӗренӳ форумне хутшӑннӑ.
Ку форум чӑваш халӑхӗн наципе культура аталанӑвне тата этнокультура хӑйнеевӗрлӗхне упрамашкӑн пулӑшать. Аксу районӗнчи шкулсенче вӗренекенсем тата тӑван чӑваш чӗлхе учителӗсем пуҫарулӑхне, пултарулӑхне тата халӑх йӑли-йӗркине юратнине кӑтартнӑ. Вӗсем Чӑваш Республикинчи ертсе пыракан педагогсемпе специалистсем хатӗрленӗ квестсене, вӗренӳ тренингӗсене хутшӑннӑ.
Палӑртмалла: форум чӑвашла иртнӗ. Ҫавӑн пекех ҫавра сӗтел пулнӑ, унта чӑваш чӗлхи учителӗсем, этноблогерсем тата паллӑ хӑнасем хутшӑннӑ.
Ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Красноармейски районӗнчи культура ҫуртне «Пушкин карттипе» ҫамрӑксем пухӑннӑ. Кунта Наци библиотеки «Чӑваш фольклорӗн чӗрӗ йӑли-йӗркисем» ятлӑ музыка программи иртнӗ.
Уяв вӑхӑтӗнче халӑхӑн пуян сӑмахлӑхӗпе еткерлӗхӗ чӗрӗлсе тӑнӑ. Земфира Яковлева ертсе пыракан «Эткер» ансамбль хӑйӗн илемлӗ юрри-ташшипе пурин чӗрине те тыткӑнланӑ. Ачасем юрӑсем итленӗ кӑна мар, халӑх вӑйӑсене те хастар хутшӑннӑ: «Куҫ хупмалли», «Асанне мӗн тӑван?» тата «Хуралҫӑлла» вӑйӑсем чӑн-чӑн уяв кӑмӑл-туйӑмне йӗркеленӗ.
Николай Фомиряков ӑстаҫӑ вара чӑваш халӑх музыка инструменчӗсемпе — сӑрнайпа, варганпа, ҫатӑркапа паллаштарнӑ. Ачасем вӗсене алла тытса пӑхма тата кӗвӗ кӑларма пултарнӑ. Ку мероприяти чӑваш йӑли-йӗркине ҫамрӑк ӑру патне ҫитерме май панӑ.
Шупашкар хулинче пурӑнакан ҫамрак юрӑҫ Елена Еремеева ҫӗршыври «Ачасен Ҫӗнӗ хумӗ» конкурсран 2-мӗш вырӑнпа таврӑннӑ.
Елена 10 пин ача хушшинче ҫирӗп суйлав витӗр тухса 13 финалист йышне лекнӗ. Финал тапхӑрӗнче вара ҫамрӑк вокалистсен йышӗнче вӑл 2-мӗш вырӑна тивӗҫнӗ.
Палӑртса хӑварар: Елена Еремеева Шупашкарти «5 октав» студире Татьяна Шереметьева патӗнче ӑсталӑхне туптать.
Гала-концерта телевизорпа курма май пулӗ, ӑна ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче НТВ каналпа кӑтартӗҫ.
+25.4 °C