Чӑваш Енри предприятисенче демографи стандартне йышӑнаҫҫӗ. Кун пирки ӗнер республикӑн Правительство ҫуртӗнче иртнӗ Чӑваш Енӗн Ӗҫ тата социаллӑ хӳтлӗх министерствин анлӑ ларӑвӗнче калаҫнӑ.
Ун пек стандарта йышӑнни ҫынна ӗҫпе ҫемьене ҫураҫтарса пыма май парать. Паянхи кун тӗлне 1400-а яхӑн предприятире коллективлӑ килӗшӳсенче ачаллӑ ҫемьесене ҫӑмӑллӑх пама пӑхса хӑварнӑ.
«Ҫемьене тата унӑн интересне хӳтӗлесси республика Правительствин тӗп ҫул-йӗрӗ пулса тӑрать. Демографи лару-тӑрӑвӗ епле пуласси ҫӑмӑллӑхсемпе тӳлевсенчен ҫеҫ килмест, ҫынсен ыранхи куна шанса пӑхмалла», — тенӗ ларура республика Элтеперӗ Олег Николаев.
Пысӑк предприятисем ачаллӑ ҫемьесене тӗрлӗ ҫӑмӑллӑх пама пӑхса хӑвараҫҫӗ, ҫав шутра — ача ҫуралсан, хваттер туянма, санаторипе курортра канма, ӗҫре меллӗ график тата ытти те. Кун пек предприятисен шутӗнче ҫаксене асӑнса хӑвармалла: Вӑрнарти хутӑш препаратсен завочӗ, Химпром, Газпром, Чапаев ячӗллӗ производство пӗрлешӗвӗ, Шупашкарти агрегат завочӗ.
Шупашкарта пурӑнакан 25 ҫулти пилӗк ача амӑшӗ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Вӑл хыснари ҫур миллион тенке вӑрланӑ тесе шутлаҫҫӗ.
Следстви версийӗ тӑрӑх, 2023 ҫулта вӑл Социаллӑ фонда документсем тӑратса патшалӑх субсидине илнӗ: 500 пин тенкӗ. Ку укҫана ӑна «Демографи» наци проекчӗпе килӗшӳллӗн округра ҫурт тума уйӑрса панӑ. Вӑл вара унпа тӗллевлӗ усӑ курман, хӑй пӗлнӗ пек тӑкакланӑ.
Следстви пынӑ вӑхӑтра хӗрарӑмӑн йӗрке хуралне килсе хӑйӗн ятне паллӑ тумалла тесе йышӑннӑ.
Тӳрех палӑртар: хальччен ашшӗ-амӑшӗ тупӑннах ӗнтӗ. Ку патӑрмах пирки «Ҫыхӑнура» форумра ҫӗртме уйӑхӗн 2-мӗшӗнче пӗлтернӗ.
Ҫӳхе тӑхӑннӑ пӗчӗк арҫын ача урамра пӗччен ҫӳренӗ, ҫумӑр пуҫлансан та вӑл нумай хваттерлӗ ҫурт картишӗнчех юлнӑ.
Радужнӑй микрорайонта ҫӳхе тӑхӑннӑ пӗчӗк ача урамра 2 сехете яхӑн выляса ҫӳрени пирки асӑннӑ урамри 5-мӗш ҫуртӑн чатӗнче пӑшӑрханса ҫырнӑ. Ҫумӑр пуҫлансан пурте урамран кӗрсе пӗтнӗ, вӑл вара урамри сак ҫинче пӗчченех ларса юлнӑ. Ачан хӑйӗнпе пӗрле самокат пулнӑ.
Сӑнӳкерчӗк тӑрӑх хакласан, арҫын ача ҫӳхе кофтӑпа (ҫӗртме уйӑхӗн 2-мӗшӗнче ҫанталӑк сулхӑннччӗ, вӑл кун урамра нумайӑшӗ ҫӳхе курткӑпа ҫӳренӗ), сандалипе (носки те тӑхӑнман) тата ҫӳхе кӑвак шӑлаварпа пулнӑ.
Ача патне йӗрке хуралҫисене чӗнсе илнӗ. Ача калаҫмасть-мӗн.
Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче «В мире сцены» (чӑв. Сцена тӗнчинче) театр уйлӑхӗ уҫӑлнӑ. Ӑна ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Ачасене хӳтӗлемелли пӗтӗм тӗнчери кун ӗҫлеттерсе янӑ.
Уйлӑхӑн пӗрремӗш сменине «Узоры народов единства» (чӑв. Пӗрлехи халӑх эрешӗҫем) ят панӑ. Ун вӑхӑтӗнче ачасене тӗрӗ ӳнерӗпе паллаштарӗҫ. Унсӑр пуҫне вӗсем театрти специальноҫсем пирки пӗлӗҫ.
Уйлӑхӑн пӗрремӗш кунӗнчех ачасем пӗр-пӗринпе туслашма ҫеҫ мар, чаршав хыҫӗнчи пурнӑҫпа кӗскен паллашма ӗлкӗрнӗ. Вокал енӗпе Мария Благушина заняти ирттернӗ те ӗнтӗ. Алевтина Семенова артистка дикципе артилляци енӗпе ӑсталӑх лаҫҫи ирттернӗ. Актер ӑсталӑхне ачасене Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ, театрӑн тӗп режиссёрӗ Дмитрий Михайлов хӑнӑхтарӗ.
Чӑваш Енре «Сик! Тух!» этноуяв иртни пирки эпир унччен пӗлтернӗччӗ. Чи кӑмӑлли — ку мероприятие пӗр хут ирттернипех лӑпланманни.
Чӑваш культурипе ачасене тата ҫамрӑксене паллаштарас тӗллевпе шухӑшласа кӑларнӑ проекта уйӑхӗпех пурнӑҫа кӗртӗҫ. Вӑл ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче пуҫланнӑ та утӑ уйӑхӗн 30-мӗшӗчченех пырӗ.
Тӑван халӑхӑмӑрӑн культурипе ачасемпе яш-кӗрӗме тата хӗр-упраҫа вӑйӑ тата ташӑ урлӑ паллаштарасшӑн. Проекта клубсемпе культура ҫурчӗсенче пурнӑҫа кӗртӗҫ. Тӗп мероприяти вара утӑ уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, Фольклорӑн пӗрлехи кунӗнче, иртӗ. Ун чухне «Сик! Тух!» ятпа этновӑйӑ йӗркелеме палӑртса хунӑ.
Паян, Ачасене хӳтӗлемелли пӗтӗм тӗнчери кун, пирӗн республикӑра «Сик! Тух!» этноуяв иртнӗ. Ӑна ҫемьесем валли республикӑн кашни муницпалитетӗнчех йӗркеленӗ. Шупашкарта та ун пекки иртнӗ. Унти халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центра кӑкӑр ачисемпе яшпа пике ҫулне ҫитнӗ ачасем таранах хутшӑннӑ. Хӑйсем ҫеҫ мар, ашшӗ-амӑшӗпе пӗрле.
Этноуява ирттернӗ май унта вӑйӑ картине тӑнӑ, чӑвашла юрӑсем шӑрантарса карталанса утнӑ. Чӑваш такмакӗсем каласа ташша ҫапнӑ. Чӑвашла юрӑсене унти «Палан» ансамбль шӑрантарнӑ.
Ҫемьесем валли йӗркеленӗ уявра «Пӑхаттир» ятпа спорт вӑййисем те иртнӗ. Кунсӑр пуҫне тата чӑваш эрешӗсемпе ӳкерсе ҫӗмье гербне ӑсталанӑ.
Шупашкар хулинчи общество транспорчӗн чарӑнӑвӗсенче ачасене курма пулать. «Чарӑнура такама та асӑрхӑн: ваттине те, вӗттине те», – тесе тӗлӗнме ан васкӑр, тархасшӑн. Сӑмахӑмӑр – ачасен сӑнӳкерчӗкӗсем пирки. Вӗсене чарӑнусенче вырнаҫтарса тухнӑ.
«Подслушано в Чувашии» (чӑв. Чӑваш Енре итленӗ) пабликра пӗлтернӗ тӑрӑх, чарӑнусенче пултаруллӑ шкул ачисен баннерӗсене вырнаҫтарса тухнӑ. Вӗсем Пӗтӗм Раҫҫейри олимпиадӑсенче ҫӗнтернӗ, чемпионатсемпе турнирсенче палӑрнӑ.
Кун пек социаллӑ проектсене хулара унччен те йӗркеленӗ. Сӑмахран, пӗррехинче салтаксен мӑшӑрӗсен сӑнӳкерчӗкӗсене вырнаҫтарнӑччӗ.
Тутарстан Республикинчи Нурлат хулинче вырнаҫнӑ 1-мӗш номерлӗ «Родничок» ача пахчинче Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне халалласа питӗ кӑсӑклӑ тата усӑллӑ ӗҫ иртнӗ. Кунта «Туслӑх асамат кӗперӗ» («Радуга Дружбы») кружокӑн пӗтӗмлетӳ урокне йӗркеленӗ. Ҫак занятире шкул ҫулне ҫитмен пӗчӗк ачасем чӑваш халӑхӗн культурипе ҫывӑххӑн паллашнӑ, пӗрле пухӑнса «Чӑваш халӑх эрешӗсем» ятлӑ пысӑк ӗҫ хатӗрленӗ.
Пӗчӗк ӳнерҫӗсем чӑвашсен авалхи тӗнчине кӗрсе кайса, халӑх тумтирӗпе кил-ҫурт хатӗрӗсене илемлетекен йӑлана кӗнӗ эрешсемпе тӗрӗсене тӗплӗн вӗреннӗ. Урок вӑхӑтӗнче вӗсем тӗрӗри паллӑсен вӑрттӑнлӑхне сӳтсе явнӑ. Тӗслӗхрен, хӗрлӗ тӗс пурнӑҫпа хӑвата пӗлтернине, хура тӗс вара ҫӗрпе тата авалхи йӑла-йӗркепе ҫыхӑннине пӗлнӗ. Унсӑр пуҫне кашни геометри кӗлетки хӑйӗн уйрӑм пӗлтерӗшне пытарнине ӑнланса илнӗ.
Ачасем авалхи чӑваш мотивӗсене хут ҫине вӑйлӑ кӑсӑкланупа ӳкернӗ, тӗссене тӗрӗс суйласа илме тӑрӑшнӑ тата ӳкерчӗкӗн композицине малтанах тӗплӗн палӑртнӑ. Ҫак ӗҫӗн пӗтӗмлетӗвӗ вара пурин кӑмӑлне те кайнӑ: чӑн-чӑн халӑх ӳнерӗн миниатюрӑри куравне аса илтерекен ҫутӑ тата хӑйне евӗрлӗ ӗҫ пулса тухнӑ.
Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн ача-пӑча студийӗ концента йыхравлать. «Солнце единства» (чӑв. Пӗрлӗх хӗвелӗ) концерт программипе ушкӑн ҫӗртме уйӑхӗн 2-мӗшӗнче паллаштарӗ. Программа Раҫҫейри халӑхсен культурине кӑтартса парас тӗллевӗллӗскер.
Чӑваш Енри халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне халалланӑ концерта Юманпа Илемпи ҫершывӑмӑр тӑрӑх паллашса ҫӳрени евӗр йӗркелӗҫ. Хӗвел чӑвашсемшӗн мӗн авалтан пӗлтерӗшлӗ пулнӑ. Тӗрӗссипе, вӑл паян та, наука вӑйлӑ аталаннӑ саманара та, этем пурнӑҫӗнче питех те пӗлтерӗшлӗ.
Концерт Трактор тӑвакансен культура керменӗнче 18 сехет те 30 минутра пуҫланӗ.
Канаш округӗнче 6 ача арпус ҫисе наркӑмӑшланнӑ та пульнцӑна лекнӗ. Вӗсене ӗнер каҫхине илсе ҫитернӗ.
Ҫакӑ паллӑ: вӗсем пурте пӗр ялта хӑнара пулнӑ, арпус ҫисен хӑйсене япӑх туйма тытӑннӑ. Ачасене пульницӑна вырттарнӑ. Тухтӑрсем вӗсен сывлӑхне сӑнаса тӑраҫҫӗ.
ЧР Сывлӑх сыхлавӗн тӗп диетологӗ Алина Степанова каланӑ тӑрӑх, пиҫме вӑхӑт ҫитиччен арпус тата ытти культура сывлӑхшӑн сиенлӗ, унра нитрат тата ҫимӗҫе ӳсме пулӑшакан хими нумай пулма пултарать. Ун пек ҫимӗҫсене пула уйрӑмах ачасем йывӑр наркӑмӑшланаҫҫӗ.
+27.0 °C