Чӑваш Енре тискер чӗрчунсене шутлаҫҫӗ. Ку ӗҫе пуш уйӑхӗн 15-мӗшӗччен пурнӑҫлӗҫ.
Ҫутҫанталӑк министерствин инспекторӗсем унччен палӑртнӑ 516 ҫулпа 5094 километр тӑршшӗ иртсе 12,5 пин гектар лаптӑка пӑхса ҫаврӑнӗҫ.
Черчунсен йышне инспекторсем вӗсен йӗрне кура шутлаҫҫӗ. Пӗлтӗр, сӑмахран, 2 260 пӑши, 1 700 хир качаки, 7 пине яхӑн ӑсан, 4 пин сӑрӑ хир чӑххи асӑрханӑ.
Ҫӗнӗ ҫул чӑрӑшӗсене Шупашкарти «Ковчег» зоокӗтес чӗрчунсем валли йышӑнать. Ку акци пиллӗкмӗш ҫул ӗнтӗ иртет. Кӑҫал вӑл кӑрлачӑн 14-мӗшӗнчен пуҫласа нарӑсӑн 1-мӗшӗччен пулӗ. Зоокӗтес чӗрӗ, типсе кайман чӑрӑшсене, хырсене тата пихтӑсене кӑна йышӑнать. Вӗсене юнкунран пуҫласа вырсарникунччен 10:00-18:00 сехетсенче Николаев паркне илсе пымалла.
Зоокӗтес ӗҫченӗсем палӑртнӑ тӑрӑх, лӑсӑллӑ йывӑҫ чӗрчунсемшӗн усӑллӑ, вӑл вӗсемшӗн вылямалли тетте те пулса тӑрать. Лӑсӑллӑ йывӑҫсене чӗрчунсем айне те сарса параҫҫӗ.
Кашни йывӑҫшӑн «Ковчег» зоокӗтесе кӗрсе курма 1 ача-пӑча билечӗ параҫҫӗ.
Шупашкарти ҫӑлавҫа Александр Скворцова Пӗтӗм Раҫҫейри «Мой ласковый и нужный зверь» премие илме тӑратнӑ. Вӑл «В ответе за тех…» номинацире кӗрешӗ.
Кӑҫал ҫулла Александр шурӑ кушак аҫине ҫӑлнӑ. Шупашкарти пӗр ҫуртри хваттер ҫунма тытӑнсан ҫӑлавҫӑсем 24 ҫынна урама илсе тухнӑ. Анчах тӑрук пӗр ҫын хваттерте кушак юлнине пӗлтернӗ.
Александр пӗр шухӑшалмасӑр тӗтӗм-сӗрӗм явӑнакан ҫурта кӗрсе кайнӑ. Шурӑ кушак аҫине вӑл балкон ҫинче тупнӑ. Чӗрчун тӑнне ҫухатнӑ ӗнтӗ. Ҫӑлавҫӑ ӑна реанимаци тума тытӑннӑ: чӗрине массаж тунӑ, искусственнӑй майпа сывлаттарнӑ. Кӗҫех кушак тӑна кӗнӗ. Ҫапла вӑл унӑн пурнӑҫне ҫӑлнӑ.
Ӗнӗр каҫхине Шӑмӑршӑ округӗнче водитель пӑши ҫине пырса кӗнӗ. Ку инкек Шӑмӑршӑ ялӗ ҫывӑхӗнче пулнӑ.
Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, чӗрчун ҫул ҫине чупса тухсан «Киа Рио» машина водителӗ, 57 ҫултискер, чарӑнса ӗлкӗреймен. Вӑл пӑшие ҫапса хӑварса хирӗҫ ҫул ҫине тухнӑ, ГАЗельпе ҫапӑнса кювета чӑмнӑ.
Водитель йывӑр суранланнӑ, ӑна больницӑна илсе ҫитернӗ. Машинӑра тепӗр икӗ хӗрарӑм пулнӑ, вӗсене вырӑнта медпулӑшу панӑ.
Пӑрачкаври хӗрарӑм йытӑ ҫурине путарса вӗлернӗшӗн суд сакки ҫинче явап тытнӑ. Ӑна тӗрмене хупмасӑр 3 ҫуллӑха айӑпланӑ.
Ку пуш уйӑхӗн 13-мӗшӗнче Пӑрачкавра пулнӑ. Хӗрарӑм килти икӗ йытӑ ҫурине, икӗ уйӑхрискерсене, миххе чикнӗ те Сӑр юханшывӗ патне вӗсене путарма кайнӑ. Ҫакна 13 ҫулти икӗ арҫын ача курнӑ, вӗсем хӗрарӑма йытӑ ҫурисене пама ыйтнӑ. Анчах лешӗ чӗрчунсене шыва ывӑтнӑ.
Арҫын ачасенчен пӗри пушмакне хывса, шӑлавар пӗҫҫине тавӑрса пӑрлӑ шыва кӗнӗ. Анчах вӑл пӗр йытӑ ҫурине кӑна ҫӑлса ӗлкӗрнӗ, тепри вилнӗ.
Хӗрарӑм судра айӑпне йышӑннӑ.
Ҫӑлавҫӑсен кушак аҫине пулӑшма тивнӗ. Вӑл хушма ҫурт тӑррине хӑпарса кайнӑ та каялла хӑй тӗллӗн анайман.
Ку пӑтӑрмах пирки ҫӑлав службине авӑн уйӑхӗн 12-мӗшӗнче каҫхине кушак аҫин хуҫи шӑнкӑравласа пӗлтернӗ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, чӗрчун чӳречерен хушма ҫурт тӑррине сикнӗ те аялалла анайман.
Ҫӑлавҫӑсем вырӑна ҫитсен хушма ҫурт тӑррине хӑпарса кайса кушак аҫине антарнӑ. Халӗ вӑл хуҫи ҫумӗнчех ачашланса ҫӳрет.
Ҫӗмӗрле округӗнчи Вырӑс Улхаш ялӗнче тилӗ виллине тупнӑ та экспертизӑна янӑ. Вӑл урнӑ чирпе аптӑрани паллӑ пулнӑ.
Паянтан Вырӑс Улхашӗнче – карантин. Хушӑва ЧР Элтеперӗ Олег Николаев алӑ пуснӑ. Ялтан 1,6 ҫухрӑм радиусри территори ку чир енчен хӑрушӑ пулнине палӑртнӑ.
Хальхи вӑхӑтра ветеринарсем чире сарӑлма парас мар тесе ӗҫлеҫҫӗ. Карантин пулнӑ чухне чӗрчунсен куравне йӗркелеме, вӗсене сутма юрамасть.
Сӑмах май, авӑнӑн 9-мӗшӗнченпе Ҫӗнӗ Шупашкарта та карантин. Унта «Агния» сад юлташлӑхӗ патӗнче тилӗ виллине тупнӑ, вӑл урнӑ чирпе аптӑранине палӑртнӑ.
Авӑнӑн 9-мӗшӗнче ҫӗрле Кӳкеҫ ҫывӑхӗнче машина пӑшие ҫапса хӑварнӑ. Водитель вырӑнтан тарса ҫухалнӑ.
Телее, чӗрчун чӗрех юлнӑ, анчах чылай вӑхӑт ура ҫине тӑраймасӑр выртнӑ. Вырӑна чӗрчунсен тӗнчине сыхлакан тӗп инспектор Владимир Тимофеев ҫитнӗ. Пӑшие пӑхсан вӑл вӑйлах суранланманнине, унӑн шок пулнине палӑртнӑ. Чӗрчун каллех ҫул ҫине ан тухтӑр тесе ӑна пӑхса тӑнӑ.
Ир енне пӑши ура ҫине тӑрса посадкӑналла кӗрсе кайнӑ.
Муркаш округӗнчи ҫӑлавҫӑсен кил хуҫисене ҫӗленрен ҫӑлма кайма тивнӗ. Ку авӑн уйӑхӗн 2-мӗшӗнче пулнӑ.
Нискассинче пурӑнакан арҫын килте тирпейленӗ чухне ҫӗлен пулнине асӑрханӑ. Вӑл самай пысӑк пулнӑ. Кил хуҫи тӳрех ҫӑлав службине шӑнкӑравланӑ. Анчах ҫӑлавҫӑсем ҫитиччен ҫӗлен урама шуса тухса кайнӑ.
Килте ҫӗлен асӑрхасан мӗн тумалла-ха? Чи малтан тавралла пӑхмалла. Тен, унта татах пур. Кайран майӗпен айккинелле кайса ҫӑлав службине шӑнкӑравламалла.
Чӑваш Республикинче чи лайӑх ветеринар тухтӑр-ветсанэксперт кам пулнине палӑртнӑ. Ку ята Шупашкарта пурӑнакан Зинаида Андреева тивӗҫнӗ.
Вӑл Шупашкар хулинчи чӗрчунсен чирӗсемпе кӗрешекен станцире ветеринарипе экспертиза лабораторийӗн заведеющийӗнче ӗҫлет. Ку профессире вӑл 21 ҫул вӑй хурать, ҫӗнӗ тӗпчев меслечӗсене пурнӑҫа кӗртет.
Палӑртмалла: конкурса 14 специалист хутшӑннӑ. Унта хутшӑнакансем тест ыйтӑвӗсене хуравланӑ, аш-какая пӑхнӑ, продукцин пахалӑхне тӗпченӗ.
+2.3 °C