Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Çавалăмăр,

çаранăмăр,

вăрман хĕрри Вăрнарăмăр,

çутă тĕнчен

вăта çĕрĕ,

сĕткен паран тымарăмăр!

Яш чухнехи

вăкăр сĕчĕ,

тĕнче тавра çавăратăн.

Ватăлăхри

кăкăр сĕчĕ,

тăван çĕре тавăратăн.

Тĕлĕксенчи

ас илӳсем

куç уçсанах çухалаççĕ,

масар çинчи

мăн ватăсем

хăйсен патне йыхăраççĕ.

Ан васкăр-ха,

аннем-аттем,

тата кăштах пурнасчĕ-ха;

ĕмĕтрисем,

çырмаллисем

пĕтменччĕ-ха, нумайччĕ-ха…

1996, çĕртме.

Эпир катаччине тухманччĕ,

эпир тухманччĕ ярăнма.

Тахçан пирĕн умра тăманччĕ,

пуçланă çеçчĕ пурăнма.

Тăван-пĕтенсенчен кĕтмесĕр

çукран пур турăмăр пулсан,

кала, мĕн-ма чунна кĕртмесĕр

пурнатăн эсĕ? Мĕн çук сан?

Хваттершĕн эпĕ тапаçланмăп.

Мана кавир те кирлĕ мар.

Хĕр пĕрчĕке нихçан та манмăп,

атя юлташ пулсах юлар.

Санра шырамăп тĕрлĕ айăп,

эп хам, эп хам чи айăпли.

Сăмахсăрах ăнлантăм. Кайăп.

Пулассине Турри пĕл-и?

Кил-çурт управĕ те илемĕ,

ача-пăчамăрăн телейĕ,

çумри юлташăм, кăмăлăм,

ман чун ăшшиçĕм, мăшăрăм.

Мухтав та чыс сана паян,

эс пулнăран эпир пуян!

7.03.1980.

Çурçĕр Кавказ тăрăхне

Пĕр вăхăт тĕпленнĕ сăвар.

Мăн асаттемĕр йăхне

Аптратнă вут-вăрçă, кăвар.

Пĕр ăрусен пуçĕсем

Тинкернĕ Иран куçĕнчен.

Сутăннă мулшăн вĕсем,

Ăсатнă çарсем хăйсенчен.

Тепĕр йышне кăнтăртан

Византи чĕнмешкĕн хавас.

Канăç курмасть вăрçăран

Пуян та илемлĕ Кавказ.

Тухăç тыллать кай енне,

Сикет мал енне анăç ен.

Мĕн чул-ши вутра тĕнчене

Пайланă, çунтарнă хальччен?..

Акă Кура айлăмне

Çĕрле шăвăнать утлă çар.

Тухрĕ тепри ун умне

Ирпе вăрмантан вăр та вар.

Хăвăрт палларĕç: ара,

Ют мар-мĕн — тăван-хурăнташ.

Пĕри вĕçтерет тутăра,

Çывхарчĕ хайхи вăш та ваш:

— Таврăнăр, упрăр пуçа!

Пуйма каякан вилнĕ тет.

Çак тăрăхра ху хуçа,

Ун мулĕ пурне те çитет.

Ак тырă-пулă ӳстер,

Ĕрчет выльăхна ытларах.

Пурнăн килтех чип-чипер,

Упра пурлăхна вăйлăрах.

Килĕ чĕнмесĕр тăшман,

Малалла

Пăхсам куçран, куçна ан тарт эс,

сисеп, чуну çатăлтатать.

Мĕн шухăшсем сана хăратрĕç,

мĕскер сан ыйхуна татать?

Сан мар, эс мар, эп хам мĕн путнă

пăтравлă шухăш авăрне,

Пурнăçăмра ăçта эп утнă,

тата çитетĕп мĕн патне?

Шăпаçăмран мĕнех кĕтетĕп,

ыттисем пек лăплан та лар, –

«Хваттер те, мул та тĕллев мар,

кил-йыш те тӳпе мар-ха», – тетĕп

«Эпир вилсен, пиртен мĕн юлĕ,

ламран лама мĕскер куçать?»

Чăнах та эп фанатик пулĕ,

пĕр шухăш çавăрать пуçа.

Куляннине шав пытаратăн,

мана хĕрхеннĕрен пуль çав.

Кĕтессĕр те епле пурнатăн,

вăл-ку та питĕ кирлĕ,ав…

Пăхсам куçран, куçна ан тарт эс,

эпир катаччине тухман.

Çул учĕсем юртаç-ха, туртĕç.

хыçра – çĕн йĕр, умра – тăман.

Хĕвел çӳçлĕ, йăлтăр путăк питĕм,

те асилтĕм шухă ĕмĕре,

çурхи сывлăм, тен, хускатрĕ питĕ, -

сана курнă кĕçĕр тĕлĕкре.

Ман çумра çĕн уйăх евĕр лартăн,

ывтăнать çупкамунти çеçке.

Алла тăсрăм çеç, юхайрăн тартăн,

çав каçсем чăнах çаплаччĕ-çке.

Эсĕ тин тултарнăччĕ вун çиччĕ,

эпĕ те пулманччĕ пуль ватах.

Сывласан та сывлăшăм вĕриччĕ,

карт сикеттĕм сĕртĕнсен кăштах.

Уйăх унтанпа миçе çĕнелчĕ,

миçе хут пуль çурăлчĕ çеçке?

Вĕри юнăм сивĕнсе кĕвелчĕ,

çамрăклăхăм çулçă тăкрĕ-çке.

Çумри мăшăрăм сан сăнлă питĕ,

тен, вăл мар, эс ху унăн пекрех?

Хĕвел çӳçлĕ, йăлтăр путăк питĕм,

сана курнă кĕçĕр тĕлĕкре…

2.04.1979.

Кам пĕлмест Аттила текене!

Çак тĕнче сехмечĕн чăрсăр куçĕ

Ăшшăн пăхнă тет Хĕркке çине, —

Тен, пăлхаршăн чунĕ пулнă уçă.

Пулăшнах пике тăван йăха

Пурнăçра тĕрекленсе пымашкăн.

Ячĕ юлчĕ ун яланлăха,

Халĕ те вăл ырă ят хумашкăн.

Сивĕ тăмпа шурă çеçке тăкăнать,

йывăр çăкпа йăрă ут та такăнать.

Мăшăр тени хĕвел евĕр пултăрччĕ,

ĕмĕр-ĕмĕр пĕр пичевре пытăрччĕ.

Е тупаймăп Турă пӳрнĕ арăма? –

Пурнăç кайĕ вĕçсĕр-тĕпсĕр харама…

1.04.1979.

Этемĕн этемлĕхĕ,

эсĕ

пур тискер кайăксен кайăклăхне те,

вĕçен кайăксенне те,

шуса çӳрекеннисенне те –

пĕтĕмпех чаратăн,

ӳлĕмрен те чарăн,

этемĕн этемлĕхĕ.

Этемĕн этемлĕхĕ,

сана

çĕрпе пĕлĕт хушшинчисем,

шывпа вут амисем те

пăхăнса тăраççĕ,

этемĕн этемлĕхĕ.

Эс вăйлă,

эс хăватлă,

этемĕн этемлĕхĕ.

Пурнăç пĕлĕчĕ

вăхăт çилĕ май шăвать,

пĕр капланать те саланать,

пĕр ĕрĕхсе мала каять,

пĕр тăхланланса çĕре пусать –

çак вăя çеç чараймăн эс,

этемĕн этемлĕхĕ.

Этем

çĕр çинче

вучах вăйне тин çеç туять-и,

валем йĕрки саккун пулать-и

е ытларах пайне илесшĕн

тăван хăй тăванне пăвать те

пуйса,

ыттисене юра ярать –

çакна хăй вăхăтĕнче

нимĕнпе те чараймăн,

этемĕн этемлĕхĕ.

Эс вăйсăр та

хăватсăр,

Этемĕн этемлĕхĕ.

1-мĕш курăну

Малалла

Йышлă пулнă сумлă пикесем,

Пĕринчен тепри вĕсем сăваплă.

Мĕн тери илемлĕ ячĕсем!

Мĕн тери хăйсем мухтавлă, чаплă!

Манăçа тухни тата мĕн чул!

Пурпĕр çухалман вĕсен ĕç-хĕлĕ.

Выртнă вăрăм-вăрăм йывăр çул,

Шăрăхĕ çунтарнă, шăнтнă хĕлĕ.

Ют çĕртен хĕр илнĕ хунама,

Шухăш-кăмăл пĕрлешсе шăраннă.

Вăл вут чулĕ пулнă сыхланма,

Вăй илмешкĕн хăй мелне шыранă.

Юрласа сиктернĕ сăпкине,

Хăнара, ĕçре юрланă юрă.

Вĕсемех упранă чĕлхене, —

Хăйсене татах упратăр Турă.

Çак пуянлăх — пирĕншĕн элем,

Ĕмĕр пухнă ытарми пахалăх.

Çак пуянлăх — тĕнчери илем,

Хăй сăнне унпа кăтартĕ халăх.

Тухтăр чĕрĕлсе паян ума

Сумлă пикесен маттур сăнарĕ.

Тивĕç мар-çке хамăр та манма,

Хăш-пĕрне татах та асăнар-и?