2005 ҫулта тин ҫеҫ И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ Светлана Яковлева (халӗ вӑл Абрашкина хушаматпа ҫӳрет) Мурманск хулине вӗҫтернӗ. Унта Светлана 20 ҫул пурӑнать. Унта вӑл качча тухнӑ. Паян мӑшӑр икӗ ывӑл ӳстерет.
Мурманска чӑваш хӗрӗ тӑванӗ пуртан тухса кайнӑ. Ҫурҫӗрти ҫав хулара ашшӗн шӑллӗ пурӑннӑ, вӑл хӑйсем патне йыхравланӑ. 4 уйӑх вӗсем патӗнче пурӑннӑ хыҫҫӑн хваттер тара илсе пурӑнма пуҫланӑ, аслӑ шкулта чӑваш филологине вӗреннӗскер сутуҫӑра ӗҫлеме тытӑннӑ.
Унти чӑвашсемпе паллашса кайнӑ хыҫҫӑн чӑваш хӗрӗн ҫулӗ те уҫӑлнӑ. Вӑл училищӗре (унта директорӗ чӑваш пулнӑ) театроведени енӗпе хушма пӗлӳ паракан педагогра ӗҫлеме тытӑннӑ. Унсӑр пуҫне вӑл юрлама юратать. Мӑшӑрӗ ку енпе ӑста иккен.
Пушкӑртстанри Ермеккей районӗнчи Эрехӗрри ялӗнче ҫуралса ӳснӗ Татьяна Ванюшина ял хуҫалӑх наукисен кандидатне вырӑнтисем асра тытаҫҫӗ. Унӑн ӗмӗрӗ вӑрӑмах пулман. Анчах ҫӑв хушӑра вӑл ырӑ ят хӑварма ӗлкӗрнӗ.
Шӑпах ентешне халалласа тӑван ялӗнче «Тивлет» чӑваш культурин уҫӑ фестивальне йӗркелеҫҫӗ иккен. Йӑлана кӗнӗ мероприяти кӑҫал пиллӗкмӗш хут иртнӗ.
Хӗрарӑм Пушкӑрт патшалӑх ял хуҫалӑх институтӗнче пӗлӳ илсе агроном профессине алла илнӗ. Стажировкара вӑл Германире пулнӑ. Пултаруллӑ пулнӑран ӑна хӑй вӗреннӗ аслӑ шкулта ӗҫлеме хӑварнӑ. Унӑн ҫӗре яхӑн наука ӗҫӗ пичетленсе тухнӑ, ҫав шутра нимӗҫ чӗлхипе те.
«Урал сасси» хаҫат пӗлтернӗ тӑрӑх, Эрехӗрри хӗрарӑмӗ Раҫҫейри «Чӑваш пики-2002» конкурса хутшӑнса иккӗмӗш вырӑна ҫӗнсе илнӗ. Унсӑр пуҫне Эрехӗрри хӗрӗ хӑй вӑхӑтӗнче сенкер экран ҫине тухса «Тивлет» чӑвашла кӑларӑма та ертсе пынӑ, «Нарспи» фольклорпа этнографи чӑваш халӑх ансамбльне те ҫӳренӗ.
Пушкӑртстанри Чекмагуш районӗнчи Чӑваш культура обществине малашне Владимир Соколов ертсе пырать. Ҫӗнӗ ертӳҫӗпе май уйӑхӗн 15-мӗшӗнче Пушкӑртстанри чӑваш культура обществин канашлӑвӗнче паллаштарнӑ.
Владимир Соколовпа «Урал сасси» хаҫатра тӗплӗн паллаштарнӑ. Акӑ еплерех ҫырса кӑтартнӑ унта: «Вӑл 1965 ҫулта Чекмагуш районӗнчи Макаровка ялӗнче ҫуралнӑ. Ялти пуҫламӑш, Юмашри вӑтам шкулсенче вӗреннӗ, Туймазӑри ятарлӑ професси пӗлӗвӗ паракан училищӗре газоэлектросварщик профессине алла илнӗ. 1983-1985 ҫулсенче Украинӑра ҫар тивӗҫне пурнӑҫланӑ. Демобилизаци хыҫҫӑн ҫулталӑк хушши Кустанай облаҫӗнче автотранспорт предприятийӗнче ӗҫленӗ. Ҫулталӑкран Пушкӑртстана таврӑннӑ, авланнӑ, мӑшӑрӗпе Тюмень облаҫӗнчи Ханты Манси автономи округне пурӑнма куҫнӑ.
Владимир Леонидович яланах общество пурнӑҫне хастар хутшӑннӑ, спортпа туслӑ пулнӑ, «Профессире чи лайӑххи» конкурса хутшӑнса пӗрремӗш вырӑн ҫӗнсе илнӗ. Ҫемйипе пӗрле те хӑй ӗҫлекен организаци, хула чысне хӳтӗленӗ. Пилӗк ҫул ытла Нефтеюганск хулинчи «Раздолье» тӗслӗхлӗ казак халӑх ансамбльне ҫӳренӗ. Ертӳҫӗ пултарулӑхӗпе общество ӗҫ-хӗлӗ ытларах «Юханшыв» обществӑлла пӗрлӗх ӗҫӗнче палӑрнӑ.
Андрей Малаховӑн телекӑларӑмне чӑваш фермерне йыхравланӑ.
Ҫӗршыври паллаӑ телеертӳҫӗ Андрей Малахов ертсе пыракан «Привет, Андрей!» кӑларӑмне ентешӗмӗре чӗннӗ. Ҫав ҫын Элӗк муниципаллӑ округӗнчи Кирилл Степанов фермер.
Шоуна «Россия 1» (чӑв. Раҫҫей 1) каналпа кӑтартаҫҫӗ.
Чӑваш каччи телешоун черетлӗ кӑларӑмӑн хӑни пулӗ. Вӑл ӳкерӗннӗ передачӑна ҫу уйӑхӗн 2-мӗшӗнче эфира кӑларӗҫ.
Ялта ӳснӗ Кирилл ачаранпах ял хуҫӑлӑхӗпе кӑсӑкланнӑ. Малтан мускус кӑвакал ӗрчетсе пӑхнӑ, кайран хуҫалӑха пысӑклатса пынӑ. Степановсен картишӗнче паян 100 ытла ӑратлӑ выльӑхпа кайӑк-кӗшӗк, ҫав шутра павлинпа страус та пур. Унсӑр пуҫне пахчаҫимӗҫ тата тӗрлӗ чечек ӳстереҫҫӗ.
«Юрлама эпӗ пӗлместӗп, анчах Андрей валли парне хатӗрлерӗм. Мӗнле парне хатӗрленине сирӗн курмаллах», — тесе ҫырнӑ Кирилл хӑйӗн блогӗнче.
Чӑваш чӗлхи кунне Красноярск хулинче пурӑнакан йӑхташӑмӑрсем те уявланӑ. Ку хыпара эпир Красноармейкинчи Виталий Михайлов чӑваш хастарӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинчен хыпарланӑ тӑрӑх пӗлтӗмӗр.
Уява ҫурҫӗрти ентешӗмӗрсем ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче пуҫтарӑннӑ. Ҫав кун савӑнӑҫлӑ концерт кӑтартнӑ, унтан вара пурте пӗрле пулса ҫурхи вӑйӑ картине тухнӑ. Вырӑнти чӑваш наци культурин автономине Геннадий Храмов ертсе пырать.
Уява Чӑваш Республикин Красноармейски (Трак) салинче пурӑнакан Зинаидӑпа Виталий Михайловсен Анфиса ятлӑ вӑтам хӗрӗ ертсе пынӑ.
Сӑмах май каласан, ҫак йӗркесен авторӗ Анфиса епле ертсе пынине ӳркенмесӗрех итлесе те пӑхрӗ (видеона Виталий Михайлов страницинче вырнаҫтарнӑ). Чӑваш пикин таса та илемлӗ калаҫӑвне, уҫӑ та янӑравлӑ сассине итлеме питех те кӑмӑллӑ.
Ака уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Шупашкарти 40-мӗш вӑтам шкулта та «Пӗтӗм чӑваш диктанчӗ -2026» акци иртнӗ.
Вӗренӳ учрежденийӗ «Контактра» халӗх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче хыпарланӑ тӑрӑх, пӗр аудитори тулли чӑваш чунлӑ ашшӗ-амӑшӗ, асламӑшӗсемпе кукамӑшӗсем, аслӑ классенче вӗренекенсем диктан ҫырма пуҫтарӑннӑ.
Унсӑр пуҫне акцие тӗрлӗ ҫӗр-шывра пурӑнакан йӑхташсем Интернет урлӑ хутшӑннӑ. Хӑйсем аякра пурӑнсан та тӑван чӗлхе чун ӑшши пулнине палӑртнӑ.
Диктанта Германири, Америкӑри Пӗрлешӳлле Штатсенчи тата Томск хулинчи йӑхташсем ҫырнӑ. Вӗсене онлайн-ҫыхӑну мелӗпе Кӑркӑстанӑн тӗп хулинчи, Бишкекри 118-мӗш шкулта директорӑн воспитани енӗпе тӑрӑшакан ҫумӗ Самара Шабыралиева ӑшшӑн саламланӑ.
Чӑваш ҫыравҫисен кӗнекисем — библиотекӑна.
Кӗнеке парнелемелли тӗнчери куна тата Чӑваш Республикин Наци библиотекин 155 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ май чӑваш ҫыравҫисем Кемӗр облаҫӗнчи Гурьевск муниципаллӑ округӗн библиотекисенче чӑвашла литература сахаллине пӗлнӗ. Унта, Чӑваш-Пай тата Сосновка ялӗсенче, йӑхташӑмӑрсем йышлӑ пурӑнаҫҫӗ, вӗсем тӑван чӗлхепе культурӑна пулас ӑрусем валли упраса хӑварма тӑрӑшаҫҫӗ.
Вырӑнти ҫынсем чӑваш ҫыравҫисен хайлавӗсемпе паллашма ӗмӗтленни ҫинчен Гурьевскри централизациленӗ библиотекӑсен системин директорӗ Марина Обухова Чӑваш Республикин Наци библиотекине пӗлтернӗ.
Ҫыравҫӑсемпе библиотекарьсем айккинче юлма пултарайман. Чӑваш Ен Наци библиотеки урлӑ Раҫҫей ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн пайташӗсем ентешсем валли кӗнекесем ярса панӑ. Ҫыравҫӑсем чӑвашла тата вырӑсла темиҫе ещӗк кӗнеке пухнӑ, вӗсенче халӑх шӑпи, унӑн историйӗ тата паянхи пурнӑҫӗ ҫинчен каласа параҫҫӗ.
Ӗнер, нарӑс уйӑхӗн 11-мӗшӗнче, Чӑваш Енри хастарсем техника наукисен докторӗ Василий Николаев ҫуралнӑ кун пулнине асра тытса унӑн палӑкӗ патне кайса пуҫ тайнӑ. Ку хыпара Марина Карягина тележурналист халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ.
Вӑл Василий Васильевич чӑваш халӑхӗн мухтавлӑ ывӑлӗ, техника наукисен докторӗ, хӑй вӑхӑтӗнче «Оренбургазпромӑн» тӗп директорӗ пулнине пӗлтернӗ.
Василий Николаев (11.02.1939 - 28.06.2007) Пушкӑртстанри Авӑркас тӑрӑхӗнче ҫуралса ӳснӗ. Вӑл «тӑван халӑх историне тӗпчесе, несӗлсемпе мӑнаҫланса» кӗнекесем, «Чӑваш костюмӗ» альбом кӑларнӑ.
Чӑваш кӗнеке издательствинче Сӑкӑт Ваньккин «Кукаҫ туйӗ» поэми кун ҫути курнӑ.
Ҫӗнӗ кӑларӑм редакторӗ – Ольга Федорова, ӳнерҫи – Дарья Степанова.
Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, хайлавра автор вирьял чӑвашӗсен туй йӑли-йӗркине ҫырса кӑтартнӑ, вирьял чӑвашӗсен калаҫӑвӗпе усӑ курнӑ, чылай сӑмах ҫаврӑнӑшӗн пӗлтерӗшне уҫса панӑ.
Чӳк уйӑхӗн 18-мӗшӗнче Самар облаҫӗнчи Сызрань хулинчи чӑвашсен «Атӑл» наципе культура обществи 10 ҫулхине уявланӑ. Унта Чӑваш Енри хастарсем те хутшӑннӑ. Асӑннӑ йышра Наукӑпа искусство чӑваш наци академийӗн пайташӗсем Валентина Телей, Эльза Тарасова, Елизавета Долгова тата Щар Владимыч фотограф пулнӑ.
Чӑвашсен «Атӑл» обществине аппӑшӗпе йӑмӑкӗ ертсе пыраҫҫӗ. Председателӗ — Александра Казакова, унӑн ҫумӗ — Надежда Назарова.
Обществӑн юбилейне халалланӑ уяв Сызрань хулинчи тӗп вулавӑшра иртнӗ. Алевтина Долгова вулавӑша хӑйӗн темиҫе кӗнекине парнеленӗ: «Байдеряков род», «Сказка о волчонке Айваре», «Воробушек Чик-чирик», «Летописец», «Зов предков».
+3.3 °C