
Шупашкар хулинче пурӑнакан арҫын ултавҫӑсене 3 миллион тенкӗ хӑйӗн аллипех тыттарса янӑ.
Ку укҫа унӑн ҫурт хӑпартма пухнӑскер пулнӑ. Пӗррехинче ун патне палламан ҫын шӑнкӑравласа шлагбаум илме сӗннӗ. Килте шӑпах стройка пынипе арҫын килӗшнӗ, пӗр иккӗленмесӗрех смс-ҫырупа килнӗ кода каланӑ.
Анчах кун хыҫҫӑн ӑна палламан ҫынсем шӑнкӑравласа ултавҫӑсен аллине лекнӗ тесе хӑратма тытӑннӑ, ыйтӑва татса пама хӑйсем панӑ номерпе шӑнкӑравлама хушнӑ. Ҫапла вӑл «Роскомнадзор», «банк», «ФСБ» ӗҫченӗсемпе калаҫнӑ. Ӑна Украина ҫынни валли ун ячӗпе доверенноҫ хатӗрленӗ, ун урлӑ террористсен организацийӗсене укҫа куҫараҫҫӗ тесе ӗнентернӗ.
Кун хыҫҫӑн арҫын пухнӑ пӗтӗм укҫине «деклараци тума» курьер урлӑ парса янӑ. Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Шупашкар хулинче пурӑнакан 63 ҫулти арҫын чикӗ леш енчен «Тойота» маркӑллӑ минивэн туянма ӗмӗтленнӗ. Халӑх тетелӗнче хӑйне кирлӗ машинӑна сутни пирки пӗлтерӳ те тупнӑ.
Сутуҫӑ ӑна машинӑн сӑнӳкерчӗкӗсене тата докуменчӗсене кӑтартнӑ. Кун хыҫҫӑн Шупашкар арҫыннин иккӗленӳ юлман – вӑл килӗшӳ тума тата машинӑна Чӑваш Ене илсе ҫитерме тесе лешӗ каланӑ счет ҫине 2 миллион ытла тенкӗ куҫарнӑ.
Кун хыҫҫӑнах сутуҫӑ ҫыхӑнӑва тухма пӑрахнӑ. Паллах, Чӑваш Ене нимӗнле машина та килмен. Ултав серепине лекнине ӑнлансан арҫын полицие пулӑшу ыйтма кайнӑ.

Вӑрмар округӗнчи 22 ҫулти каччӑ хӗрпе пулас тесе 300 пин тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ.
Хайхи каччӑ Шупашкар хулинче темиҫе сехетлӗхе хваттер тара илнӗ те «каҫхи лӗпӗше» чӗнме шухӑшланӑ. Вӑл сайта кӗрсе хӗр суйланӑ, ун патне шӑнкӑравланӑ. Лешӗ телефон ҫыхӑнӑвӗшӗн тӳлеме 2900 тенкӗ ыйтнӑ. Унтан килнӗшӗн страховка тума 29500 тенкӗ куҫарма хушнӑ. Хайхи «хӗр» юлашки тӳлев ун патне ҫитмен тесе ӗнентернӗ, каччӑна икӗ хут ытларах куҫарма ӳкӗте кӗртнӗ.
Кайран каллех тӗрӗс мар куҫарнӑ-мӗн, 59 пин тенкӗ ыйтнӑ. «Хӗр» каччӑна хӑрата-хӑрата татах та татах укҫа куҫарттарнӑ.
Ҫапла каччӑ 300 пин тенкӗ ытла куҫарнӑ, анчах нимӗнле «хӗре» те кӗтсе илеймен. Улталаннине ӑнлансан вӑл полицие кайнӑ.

Шупашкар районӗнчи пӗр ялта пурӑнакан 29 ҫулти хӗр ултавҫӑсен капкӑнне хӑй ҫакланни ҫитмен, ашшӗ-амӑшне те ҫав авӑра илсе кӗрсе кайнӑ.
Пӑтӑрмах пирки вӑл йӗрке хуралҫисене нумаях пулмасть пӗлтернӗ. Вӑл каласа кӑтартна тӑрӑх, мессенджерсенчен пӗринче ӑна инвестици лапамӗнче укҫа туса илме пулать тесе сӗннӗ. Телефонпа улталакансем каланӑ счет ҫине хӗр 879 пин тенкӗ куҫарса панӑ, ҫав шутран 21 пинӗ ҫеҫ хӑйӗн укҫи пулнӑ. Ыттине вӑл кредит илнӗ. Унсӑр пуҫне вӑл хӑйӗн 50-56 ҫулсенчи ашшӗ-амӑшне те ҫавӑн пек тума ӳкӗте кӗртнӗ. «Малашлӑхлӑ проекта» хайхисем 1 миллион та 700 пин тенкӗ хывнӑ, ҫав шутран 300 пинӗ ҫеҫ хӑйсем пухса пынӑ укҫа, ыттине кредит илнӗ.
Пӗтӗмпе ҫемье 2 миллион та 610 пин тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ.

Пухнӑ укҫа-тенкине ултавҫӑсене курьер урлӑ парса яраҫҫӗ. Кун пекки – анлӑ сарӑлнӑ тӗслӗх. Шупашкарти тивӗҫлӗ канури ҫынна вара укҫана 5-мӗш хутран пеме ӳкӗте кӗртнӗ.
64 ҫулти арҫын патне «коммуналлӑ служба ӗҫченӗ» шӑнкӑравланӑ. Вӑл ҫурт чатне кӗме сӗннӗ те каҫӑ ярса панӑ. Кайран вара ӑна палламан ҫынсем ун ячӗпе доверенноҫ хатӗрленине ӗнентернӗ. Ҫак ӗҫе кам тунине палӑртмашкӑн пӗтӗм укҫана деклараци тумалла имӗш.
Арҫын ултавҫӑсем каланипе 20 950 евро тата 1000 доллар укҫана хутаҫа чиксе 5-мӗш хутри хваттер чӳречинчен аялалла пенӗ. Унта вара ӑна курьер илсе кайнӑ.
Кӗҫех ҫак ӗҫ-пуҫ пирки арҫыннӑн аппӑшӗ, чикӗ леш енче пурӑнаканскер, пӗлнӗ. Вӑл пӗлӗшӗсене шӑллӗне полицие илсе кайма ыйтнӑ. Ҫапла хӑть арҫыннӑн 2 миллион тенкине упраса хӑварма май килнӗ.
Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Шупашкар хулинчи шкул ачи питбайк туянас тесе ултавҫӑсен тӗлне лекнӗ. Вӑл транспорта сутни пирки тӳлевсӗр пӗлтерӳсен сайтӗнче тупнӑ, сутуҫӑпа ҫыхӑннӑ.
Лешӗ тӳрех урӑх мессенджерта ҫырӑнма сӗннӗ, унта питбайк пирки тӗплӗн каласа кӑтартнӑ. Хайхискер арҫын ачана укҫана тӳлесе хума ӗнентернӗ.
Ача амӑшӗнчен ирӗк илсе унӑн банк карттипе усӑ курнӑ, сутуҫа 50 пин тенкӗ куҫарса панӑ. Анчах кун хыҫҫӑн сутуҫӑ ҫыхӑнӑва тухма пӑрахнӑ. Амӑшӗпе ывӑлӗ тинех ку ултавҫӑ пулнине ӑнланнӑ, полицие кайса заявлени ҫырнӑ. Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче пурӑнакан икӗ ватӑ ҫын суя соцӗҫченсенчен шар курнӑ, вӗсене пула укҫасӑр тӑрса юлнӑ.
Ҫӗртме уйӑхӗн варринче 72 ҫулти хӗрарӑм патне палламан ҫын шӑнкӑравланӑ, ун ячӗпе такам кредит илме хӑтланнине пӗлтернӗ. Хӗрарӑм хӑраса ӳкнӗ. Ку вара пулӑшу сӗннӗ. Калаҫнӑ май унӑн пухнӑ укҫи-тенки пирки ыйтса пӗлнӗ. Хайхи ҫын ӑна укҫана «криминал экспертизи ирттермелле» тесе ӗнентернӗ. Хӗрарӑм такси тытса Хусана вӗҫтернӗ, унта палламан ҫынна 1 миллион та 700 тенкӗ тыттарнӑ. Кайран вара пулӑшуҫӑ пач ҫухалнӑ.
75 ҫулти арҫынна вара пенсие ҫӗнӗрен шутласа парассине каланӑ, пӗтӗм пухнӑ укҫине деклараци тумалла тесе ӗнентернӗ. Арҫын укҫине палламан ҫынна тыттарса янӑ. Пӗтӗмпе – 3 миллион тенкӗ.
Икӗ тӗслӗх тӗлӗшпе те пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Ултавҫӑсем камсем пулнине шыраҫҫӗ

Чӑваш Енри аслӑ шкулти преподаватель студентсемпе ултавҫӑсем пирки профилактика калаҫӑвӗ ирттернӗ Анчах хӑй вӗсен серепине ҫакланнӑ.
31 ҫулти хӗрарӑм преподаватель ют ҫӗршывра кӑларнӑ машина туянма шухӑшланӑ. Тӗнче тетелӗнче Беларуҫре «БМВ Х3» сутни пирки пӗлтерӳ вуланӑ. Сутуҫӑпа ҫыхӑннӑ, лешӗ суту-илӳ килӗшӗвне те ярса панӑ. Хӗрарӑм ӑна алӑ пуснӑ та сканерласа каялла ярса панӑ, кайран таможня пошлинине тӳленӗ. Укҫана вӑл ахаль ҫын счечӗ ҫине куҫарнӑ. Анчах ку ӑна пӗрре те иккӗлентермен.
Каярахпа тӳлемелли тепӗр счет ярса парсан тин иккӗленме тытӑннӑ вӑл. Кун хыҫҫӑн хӗрарӑм официаллӑ сайт урлӑ таможньӑна ыйту янӑ. Ҫапла ҫав вин-номерпе нимӗнлое автомобиль те чикӗ урлӑ каҫманнине пӗлнӗ.
Ҫапла хӗрарӑм ултавҫӑсене 3,3 миллион тенкӗ куҫарса ҫурӑк валашка умӗнче тӑрса юлнӑ.

Чӑваш Енри арҫынна Краснодар тӑрӑхӗнчи ҫамрӑк арҫын улталанӑ.
Чӑваш Енре пурӑнакан 63 ҫулти арҫын йӗрке хуралҫисенчен кӑҫалхи нарӑс уйӑхӗнче пулӑшу ыйтнӑ. Вӑл пакунлисене каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, ултӑ пине яхӑн тенкӗлех улталаннӑ. Пенсионер тӗнче тетелӗнче ҫӗр ҫырли сутни пирки пӗлтерӳ курнӑ. Унта 300 тӗм сутассине пӗлтернӗ. Арҫын укҫа тӳленӗ, анчах калчана кӗтсе илеймен.
Чӑваш Енри арҫынна улталанӑ ҫынна йӗрке хуралҫисем командировкӑна Краснодар тӑрӑхне кайсан тыса чарнӑ. Унта пахчаҫимӗҫ ӗҫӗпе аппаланса пурӑнакан 38 ҫулти арҫын унччен судпа айӑпланман иккен. Вӑл ӗнентернӗ тӑрӑх, калчана тӗрлӗ сӑлтава пула ярса пама май килмен.
Халӗ ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Краснодар тӑрӑхӗнчи арҫын тӑкака саплаштарма шантарнӑ.

Чӑваш Енре «Благодать» тулли мар яваплӑ общество директорӗпе унӑн мӑшӑрне ҫынсене улталанӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ. Вӗсем тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Тӗпчевҫӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх, вӗсем ҫынсене 867 миллион тенкӗлӗх улталанӑ.
Укҫана юратакан (ӑна пурте юратаҫҫӗ-ха, анчах теприсем ҫавӑншӑнах ҫынна улталамаҫҫӗ) мӑшӑр тӗлӗшпе РФ Пуҫиле кодексӗн темиҫе статйипе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Тӗпчевҫӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх, 2008 ҫултан пуҫласа 2020 ҫулччен Игорь Нарышкин тата унӑн арӑмӗ Светлана Маркова пӗр-пӗринпе ҫыхӑннӑ 8 фирмӑпа хуҫаланнӑ. Ҫав вӑхӑтра 1472 ҫынтан 867 миллион ытла тенкӗ укҫа вӑрланӑ. Вӗсем укҫана процентпа тавӑрса пама шантарнӑ.
Организацисем Чӑваш Енре, Мари Элта тата Чулхула облаҫӗнче пулнӑ.
