
Мускавра Чӑваш Енри 21 ҫулти хӗре пусмӑрланӑ. Пӑтӑрмах хулари пӗр-пӗр тӗттӗм кӗтесре те мар, хӑна ҫуртӗнче пулса иртнӗ.
Хӗр лаунж-отельте ҫӗр каҫнӑ. Пӳлӗм алӑкӗ уҫҫине курса ун патне ашшӗ ҫулӗнчи арҫын кӗрсе выртнӑ. 47 ҫулти арҫын Удмурт Республикинчен иккен. Саранскран ҫӗршывӑн тӗп хулине укҫа ӗҫлесе илме тухса кайнӑскер унта «муж на час» (чӑв. пӗр сехетлӗх упӑшка) пулса тӑрӑшнӑ. Ун пек арҫынсем кил-тӗрӗшри вак-тӗвеке пурнӑҫласа параҫҫӗ. Хайхи пирки каласан, вӑл сӗтел-пукан юсаса пурӑннӑ иккен.
Отельти пӗчӗк пӳлӗмӗн алӑкӗ уҫҫине курсан сӗмсӗр арҫын пике патне кӗрсе выртнӑ. Хӗр ҫав вӑхӑтра ҫывӑрнӑ.
Арҫынна йӗрке хуралҫисем часах тытса чарнӑ. Ун тӗлӗшпе Мускаври тӗпчевҫӗсем пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Сӗнтӗрвӑрринче пурӑнакан хӗрарӑм пӗр каҫхине виҫӗ ачине лартса ҫула тухнӑ. Анчах кунта сӑмах ачасен каҫпа ҫывӑрмалли пирки ҫеҫ те мар.
Автомобиле чӗртсе ҫула тухнӑ хӗрарӑм ӳсӗр пулнӑ, ура ҫинче аран тӑнӑ. «Лада Гранта» автомобиле, юрать-ха, йӗрке хуралҫисем асӑрханӑ. Патшалӑхӑн ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем машинӑна чарнӑ.
Руль умӗнче ларакан хӗрарӑм питӗ ӳсӗр пулнӑ, ура ҫинче аран тӑнӑ. Салонта унӑн виҫӗ ачи (вӗсем ҫулталӑкран пуҫласа пилӗк ҫул таран) ларса пынӑ. Вӗсене амӑшӗ хӑрушсӑрлӑх пиҫиххипе те ҫыхман.
Машинӑна штрафстоянкӑна илсе кайнӑ, ачасене — тӑванӗсем патне.
Унччен ҫемье профилактика органӗсенче шутра тӑман. Те лешсем ӗҫлесе ҫитереймен, те хӗрарӑм унччен эрех тавраш ҫӑвара та ярса курман?..

Шупашкар хулинче пӗр каччӑ тепӗр ҫыннӑн машинине чӗртсе яма тӑнӑ. Пӑтӑрмах пирки йӗрке хуралҫисене машина хуҫи ҫурла уйӑхӗн 7-мӗшӗнче пӗлтернӗ.
«Киа Серато» автомобиль Шупашкарти Дементьев урамӗнчи пӗр ҫурт патӗнче ларнӑ.
Вырӑна пырса ҫитнӗ пакунлисем иномаркӑн бензобакне тимлесе пӑхнӑ, машинӑн урапи анса ларнине асӑрханӑ.
Пакунлисем кун пек усал шухӑш кам тытнине кӗҫех палӑртма пултарнӑ. Машина патне 22 ҫулти каччӑ ҫӗр каҫипе темиҫе хутчен те пынӑ. Автомобиль хуҫине вӑл хӑйӗн хӗрӗпе ӑнланманлӑх сиксе тухнӑшӑн кӳреннӗ иккен, пӑтӑрмах ӑна пула пуҫланса кайнӑ тесе шухӑшланӑ. Хӗре ҫухатас килменрен вӑл тепӗр ҫынна тавӑрма шут тытнӑ.
Ют ҫын пурлӑхне сӑтӑр кӳме хӑтланнӑ каччӑ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан пӗр хӗрарӑм тӑванӗн укҫине вӑрланӗ.
Унӑн пиччӗшӗ (тен, шӑллӗ-тӗр. Вырӑсла хыпарта «брат» тесе ҫырнӑ) салтакра пулнӑ. Хӗрарӑм унӑн банк картти ҫинчи 3 миллион тенкӗ укҫана хӑйӗн тунӑ.
Икӗ тӑван хушшинчи пӑтӑрмах пуҫиле ӗҫпе вӗҫленнӗ. Хӗрарӑм тӗлӗшпе РФ Пуҫиле кодексӗн 158-мӗш статйин 5-мӗш пайӗн «б» пункчӗпе килӗшӳллӗн пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Арҫын салтака кайнӑ чухне банк карттине хӑйӗн тӑванне шанчӑклӑ алӑра пултӑр тесе парса хӑварнӑ. Банк приложенийӗнчи уйрӑм пӳлӗмри пароле те шанса каланӑ.
Ҫывӑх ҫын вара хӑйма сыхлама лартнӑ кушак евӗр пулса тухнӑ — банк картти ҫинчен 3 миллион тенкӗ укҫана вӑрланӑ. Пӗр кунта мар. 2022 ҫулхи раштав уйӑхӗн 10-мӗшӗнчен пуҫласа 2024 ҫулхи раштав уйӑхӗн 25-мӗшӗччен 3 миллион те 140 пин тенкӗ илсе хӑйӗн валли уҫа курнӑ.
Пуҫиле ӗҫ Чӑваш Енӗн Аслӑ суднех ҫитнӗ.
Халӗ хӗрарӑма тӗрмене хупса хумасӑр ирӗкрен хӑтарма йышӑннӑ, унсӑр пуҫне унӑн хӑйӗн тӑванне 3,14 миллион тенкӗ парӑма тавӑрса памалла.

Шупашкарта патшалӑхӑн автоинспекцийӗнче тӑрӑшакан арҫын ӳсӗр водителе тытса чарма пулӑшнӑ.
Трактор тӑвакансен проспектӗнчи картишӗнчен тухнӑ чухне вӑл «Ниссан» автомобиле асӑрханӑ. Тимлӗ арҫын ку машинӑн водителӗ урӑ маррине сиснӗ. Вӑл унӑн машини умне хӑйӗн автомобильне чарса лартнӑ, ҫав вӑхӑтра ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн экипажне чӗнсе илнӗ.
Патшалӑх автоинспекцийӗнче районсем хушшинчи экзамен пайӗнче тӑрӑшакан ҫын сисчевлӗ пулни ҫул ҫинчи инкекрен ҫӑлса хӑварнӑ.
Инспекторсем вырӑна пырса ҫитсен ӳсӗр водитель эрех ӗҫнипе ӗҫменнине тӗрӗсленме килӗшмен. Ун тӗлӗшпе административлӑ статьяпа протокол ҫырнӑ, машинине штрафстоянкӑна ӑсатнӑ. Водителе 45 пин тенкӗ таран штрафлама тата водитель правине ҫулталӑк ҫурӑран пуҫласа икӗ ҫул таранлӑх туртса илме пултарӗҫ.

Канаш хулинчи Машиностроительсен урамӗнчи ҫуртра, пиллӗкмӗш хутри икӗ пӳлӗмлӗ хваттерте, пушар пулнӑ. Ҫулӑм 7 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче сарӑлнӑ.
Пушара 7 ҫӑлавҫӑ тата 3 техника сӳнтернӗ. Кил хуҫи, 40 ҫулти арҫын, сӗрӗмпе наркӑмӑшланнӑ. Ӑна пульницӑна илсе ҫитернӗ.
Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, пушар пирус туртнӑ чухне асӑрханманнипе тухнӑ.
Инкеклӗ лару-тӑру министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑра юлашки талӑкра 3 пушар пулнӑ. Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа вара пирӗн регионта 754 пушар тухнӑ.

Паян тӑр кӑнтӑрла Шупашкарта пӑтӑрмах пулса иртнӗ.
Хулари 48-мӗш шкул ҫывӑхӗнчи нумай хваттерлӗ ҫуртсенчен пӗрин чӳречинчен каччӑ ӳкнӗ (кун пек пӑтӑрмах пирки урӑхла калама юраманран эпир ку хыпара асӑрханарах та суйларах пӗлтерме тӑрӑшнине вулакан сисрех-тӗр).
МАХри «Первый чувашский» каналта пӗлтернӗ тӑрӑх, каччӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ.
Ҫамрӑк ҫын чунӗнче мӗн пулса иртнине унӑн ҫывӑх ҫыннисем ҫеҫ пӗлнӗ пуль. Тен, вӗсем те пӗлмесен те пултарнӑ. Этем тени пур чухне те чуна уҫса калаҫма юратмасть-ҫке. Тен, ӑнланакан, ал паракан, хавхалантаракан тата ҫунатлантаракан ҫын та пулман пулӗ ҫумӗнче...
Апла-и, капла-и, такам ҫемйине паян пысӑк хуйхӑ пырса шакканӑ. Каччӑн ҫывӑх ҫыннисен (вӗсем пур пулсан) ку хуйхӑна чӑтса-тӳссе ирттерме тивӗ.

Иллен хыҫҫӑн шыва пӑр яраҫҫӗ теҫҫӗ. Анчах ҫанталӑк шӑрӑх пулнине кура шыва кӗрекенсем халӗ те пур-ха. Шел те, шыв ҫинче каллех инкек пулнӑ – Ҫӗрпӳре 26 ҫулти арҫын путса вилнӗ.
Инкек ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 4-мӗшӗнче, пулнӑ. Арҫын Ҫӗрпӳ хули ҫывӑхӗнче Мӑн Ҫавал юханшывӗнче шыва кӗнӗ чухне путса вилнӗ.
Халӗ Следстви комитечӗн Чӑваш Енри следстви управленийӗ ку тӗслӗх тӗлӗшпе тӗрӗслев ирттерет. Следовательсем унта ҫитсе вырӑна тӗрӗсленӗ. Тӗпчев малалла пырать.

Ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 4-мӗшӗнче, Шупашкар хулинче «Мега Молл» суту-илӳ центрӗнче пушар пулнӑ. Юрать, пысӑках мар.
Пушар 13 сехет тӗлӗнче пулнӑ. Суту-илӳ центрӗнче виҫҫӗмӗш хутра мачча ҫинчи светильник ҫунма тытӑннӑ. Телее, ҫулӑма сарӑлма паман, унта ӗҫлекен ҫын ӑна хӑй тӗллӗнех сӳнтерме пултарнӑ.
Инкеклӗ лару-тӑру министерствин Чӑваш Енри Тӗп управленийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, юлашки талӑкра республикӑра тӑватӑ пушар пулнӑ.

Кивелмен, япӑхман, ҫӗрмен, тутӑхман, япӑхсӑра тухман япала ҫук ҫав ӗнтӗ. Шупашкарта, ав, паян ҫутӑ юпи тӳнсе кайнӑ. Килсене ҫутӑ парса тӑма туса лартни мар-ха.
Шупашкар хулинчи Сӗнтӗрварри шосси ҫинче троллейбуссем чарӑнса ларнӑ. Унта троллейбуссем ҫӳреме карнӑ ҫутӑ пӑралукне тытса тӑракан юпа тӳнсе кайнӑ. Асӑннӑ транспорт электричествӑсӑр ҫуреймест те ирӗксӗрех чарӑнса ларма тивнӗ.
Пӑтӑрмах пирки МАХри «Первый чувашский» каналта пӗлтернӗ. Кӗске хыпарта юсав ӗҫне пуҫаннипе пуҫӑнманни пирки нимӗн те каламан. Ахӑртнех, ятарлӑ службӑсем вырӑна пырса ҫитнех пулӗ ӗнтӗ. Хальччен, тен, юпана тӑратса та лартнӑ пулӗ е ун вырӑнне урӑххине, тен, вырнаҫтарнӑ-тӑр. Троллейбус халӑха турттаракан транспорт та ӗҫе вӑраха ямаҫҫӗ пулӗ.
