Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Мĕн пăсĕ кăмăла: хавас-и, терт-и?

Пĕлен пулсассăн — ним те ан кала.

Юр çунине сăмах чĕнми итлер те —

Çĕн çемĕ çĕклĕ кӳтнĕ кăмăла.

Телей çук? Ырлăх? Тӳсĕмлĕх вĕрентĕ:

Йăлтах — çак çураçусăр тĕнчере.

Чĕмсĕрлĕхре илем курма пĕлен тĕк,

Савса пăрахăн çăрăлчăк кĕре.

Пуласлăха хама кура ят парăп,

Ыран пурришĕн савăп пурнăçа.

Мĕн туйнине кунтах... кунтах хăварăп:

Ĕмĕтĕме те çуйкăн шухăша.

Ун чухне йăлтăр кулнăччĕ сассăр,

Телейлехчĕ — самант — паçăр.

Шăплăха ăнланма пуçласассăн

Шăплăха улталать сасă.

Пуç çинче — пĕлĕтсем — аслатишĕн!

(Хăмăр мар пĕлĕтсем — хăвăл).

Куçсене çатăр çеç хупассишĕн

Чулланать те хытать кăмăл.

Пĕлĕтсем — çиçĕмсен йăлтăрккишĕн!

(Пĕлĕтсем — хăмпăсем — тулнă).

Чечексем! Чечексем... — пĕчĕк-киç-çĕ! —

Чуллă мар, чуллă мар — чунлă!

Пуç çинчех — пĕлĕтсем — аслатишĕн...

Пĕлĕтсем — çиçĕмсен йăлтăрккишĕн...

— Ах, аттеçĕм, эсĕ халь ăçта-ши?

Ах, аннеçĕм, ма салхуллă эс?

Сăнӳкерчĕкрен тинкерчĕ ашшĕ

Ывăлне, хăй нимĕн те чĕнмест.

— Вăрçăра эс пĕтнĕ-ши — пĕлместĕп,

Тен, Чернобыль çăтнă пурнăçна?

Мĕншĕн-ха, аттеçĕм, эс чĕнместĕн,

Ывăлна памастăн хуравна?

Ас илетĕп, чĕререх тăратăн,

Ыталатăн вăйлă аллупа...

Ах, мĕн-ма çапла тăлăх-туратăн

Çитĕнтертĕн эс мана, Шăпа?

Ах, аттеçĕм, эсĕ халь ăçта-ши?

Ах, аннеçĕм, ма салхуллă эс?

Сăнӳкерчĕкрен тинкерчĕ ашшĕ,

Темшĕн ывăл чĕннине илтмест.

Аслă вăрçă вăхăтĕнчине асаилсе

Килте кулленех пĕччен тăра-тăра юлакан пĕчĕк Вихтĕр туять: «Çутă кăларакан, сапалакан кĕленче таçта пӳртрех пулма тивĕç. Тĕлĕнмелле кĕленче вăл, амăшĕпе Пăраски аппăшĕ «тĕкĕр» текенскер: пĕр енĕ — çулăмлă кăвар та, тепĕр енĕ — хуп-хура. Ăнланмасть Вихтĕр: ма икĕ енне те çутатмалла, икĕ енне те сăн-пите кăтартмалла туман-ши ăна? Тата амăшĕпе аппăшĕ мĕншĕн пытара-пытара хăвараççĕ-ха ăна? Вихтĕрĕн вара çав кĕленчене алла илсе, хĕвеле хирĕç тытса пӳрт ăш-чиккинче çутă куяна чуптарас та вăйă выляттарас килет. Вихтĕрĕн çеç-и?! Авă мулаххая аса илтерекен кушакăн та унта-кунта сиккелесе вылянакан çутă куянпа аташас кăмăлĕ пур пулас, вăл, «ма йăлтăртаттармастăн кĕленчӳне» тенĕн, куç сиктермесĕр Вихтĕр çине пăхса ларать сак çинче. Унччен мал енчи пĕрене çурăкĕнче тăнă тĕкĕр паян унта çук. Ĕнер амăшĕ, ĕçрен кĕтмен чух килсе кĕнĕскер, Вихтĕр урайĕнче тĕкĕрпе ним шиксĕр выляса ларнине курнăскер, ачине çапла каланăччĕ:

Малалла

Çак улшăну пурнăçра Çын! пулмалăх

уйăрса чĕрĕскер чунсенчен

панă-çке Тăн! пире Çутçанталăк

сив ăспа тухма мар çын-лăх¹-ран!..

(Пăнтăх шыв хурчĕсем —

планктонсем!..)

турă панă чунпа юлаясчĕ

пӳрнĕ ĕмĕрĕмре

тап-тасан!..

Урхамахсем, урхамахсем,

Рысаксем, кĕрĕ лашасем,

Хура лаши, шур лаши,

Асăрхарăр-и? Пăши!

Мăйракуна хуçмăн-ши?

Айкашаççĕ лашасем:

Хăшĕ паян çĕнет-ши?

Сатур лаша хăшĕ-ши?

Епле хитре çилхисем,

Мĕнле чупса тухăр-ши?

Тилхепӳне çирĕп тыт!

Ăмăртса чупаççĕ лашасем.

Радио пĕлтерсех тăрать,

Асамат малта пырать!

Çӳрен сарă Асамат

Тĕрлĕ тĕспе ыткăнать.

Ай, тем пулчĕ лашана,

Пусахлать хуçи ăна.

Ăнăçусăр пулчĕ кун,

Рекорд пулаймарĕ ун.

Тупăшаççĕ лашасем,

Ал параççĕ хуçисем.

Тĕнче рекорчĕ çĕнелет.

«Спорт рекорчĕ ман лашан», —

Ахăлтатать аçтахан.

Ăнлантаркăч е Пегас пулăшрĕ

Пĕррехинче пире вĕрентекен сочиненисен конкурсĕ пирки пĕлтерчĕ. Лаша çинчен çырмалла иккен. Лашапа çыхăннă пĕр-пĕр интереслĕ пулăм сăнарласа парсан конкурсра çĕнтерес шанчăк ӳсет. Халĕ ялта лашасем çукпа пĕрех. Ĕлĕк вăл кашни килтех лаша усрама тăрăшнă. Пирĕн анкарти хыçĕнче колхозăн лаша ферми пурччĕ, çынсем унта килти ĕçсене тума лаша илме пыратчĕç. Халĕ кунта лаша сасси илтĕнмест. Мĕн çинчен çырас-ши? Ыран шкула каймалла. Сочинени конкурсĕ валли мĕн те пулин шутласа тупмалла. Лашапа çыхăннă нимĕнле пулăм та пĕлместĕп, мĕн çинчен çырас-ши? Тĕлĕнтермĕш шырама лаша фермине кайса килме шутларăм.

Малалла

Эп пулман кунта —

ан макăр

Вăл та пурăннă тесе —

Сывлăша юратнă, ахăр...

Савнă (савнă!) çук тĕсе...

Эп пулман кунта — пулнах тăк

Мĕншĕн ним те улшăнман?

Пурăннах пулсан, татах та

Пулас килмĕччĕ-и ман?

Эп пулман кунта — ĕненĕн:

Тăвăл та çаплах — кăра.

Çап-çавра тĕнчен пĕр енĕ

Хĕвеле çăтса ярать...

Эп вĕçĕп. Вĕçĕп те аманăп.

Ахăлтатса кулать пек вилĕм.

Пулман та, çук та пек, пĕр авăк

Сывлаймиех выртассăм килĕ.

Ултавăма суйни кăна ку.

Веçех — вĕçевĕм тĕрĕслевĕ.

Таçтан ман иртнĕ савăк, ахăр,

Ахрăмланса килет çил евĕр.

Кулас килет те — куллăм тарнă,

Пуш сассăм çеç пуласшăн кулă.

Сана мĕн чухлĕ ăнлантарнă:

Ӳксессĕн те — чĕп-чĕрĕ юлăп,

Вилсен — çĕр мар, эп тинĕс пулăп.

Тĕнчен кукăр-макăрне

Халăх каларăшĕ

Поэзи пурăнать

Те — çĕр çинче,

те — сывлăшра,

Те — акăш куçĕнче,

те — пахчара,

шур çĕмĕрт айĕнче,

Те — чунăмра,

те — юн тымарĕнче...

Поэзи пурăнать.

Çапах та эп

Ăна курмастăп —

унпала... пуплеп.