Ака уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Шупашкарти 40-мӗш вӑтам шкулта та «Пӗтӗм чӑваш диктанчӗ -2026» акци иртнӗ.
Вӗренӳ учрежденийӗ «Контактра» халӗх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче хыпарланӑ тӑрӑх, пӗр аудитори тулли чӑваш чунлӑ ашшӗ-амӑшӗ, асламӑшӗсемпе кукамӑшӗсем, аслӑ классенче вӗренекенсем диктан ҫырма пуҫтарӑннӑ.
Унсӑр пуҫне акцие тӗрлӗ ҫӗр-шывра пурӑнакан йӑхташсем Интернет урлӑ хутшӑннӑ. Хӑйсем аякра пурӑнсан та тӑван чӗлхе чун ӑшши пулнине палӑртнӑ.
Диктанта Германири, Америкӑри Пӗрлешӳлле Штатсенчи тата Томск хулинчи йӑхташсем ҫырнӑ. Вӗсене онлайн-ҫыхӑну мелӗпе Кӑркӑстанӑн тӗп хулинчи, Бишкекри 118-мӗш шкулта директорӑн воспитани енӗпе тӑрӑшакан ҫумӗ Самара Шабыралиева ӑшшӑн саламланӑ.
Йӗпреҫ округӗнчи Пучинке ача садӗнче «Пӗчӗк чиперкке» конкурс иртет. Унта хутшӑнакан ачасем тӗрлӗ тупӑшӑва хутшӑнаҫҫӗ: хӑйсем ҫинчен каласа параҫҫӗ, илемлӗ юрӑ шӑрантараҫҫӗ, сӑвӑ вуласа параҫҫӗ, ӑсталӑх класне хутшӑнса хӑйсен пултарулӑхне ҫирӗплетеҫҫӗ.
Ача садне ҫӳрекен шӑпӑрлансем тӗрлӗ уява хутшӑнса мӗн пӗчӗкренех тӑван чӗлхене упрама, йӑла-йӗркепе анлӑ паллашса чӑваш культурине хисеплеме вӗренеҫҫӗ.
«Чӑвашлӑх — пирӗн ачасенче», ҫак тӗллевпе педагогсем питӗ анлӑн ӗҫлеҫҫӗ», – тесе пӗлтернӗ Пучинкери «Пучах» ача сачӗн ертӳҫин тивӗҫне пурнӑҫлакан Дина Трякова.
Ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Вӑрмарти Г.Е. Егоров ячӗллӗ вӑтам шкулта тата Куславкка районӗнчи Энтри Пасарӗнчи вулавӑшра паллӑ ҫыравҫӑсемпе тата театр ӗҫченӗсемпе тӗлпулусем иртнӗ.
«Кӗнеке + Театр» ят панӑ мероприятие Раҫҫейри театр ӗҫченӗсен союзне йӗркеленӗренпе 150 ҫул ҫитнине халалланӑ. Тӗлпулӑва вулавӑш ӗҫченӗсем, учительсем, вулакансем тата аслӑ классенче вӗренекенсем пырса ҫитнӗ.
Хӑнасен йышӗнче чӑваш халӑх поэчӗ, Чӑваш Республикин искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Светлана Асамат; Николай Максимов прозаик, журналист, куҫаруҫӑ; Раиса Воробьёва писатель тата педагог пулнӑ. Унсӑр пуҫне сумлӑ та ӑста ҫынсенчен пуҫтарӑннӑ йышпа Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн пултаруллӑ артисчӗ Виталий Сергеев ҫӳренӗ.
Хӑйне хӑй преми панӑ – ҫапла хӑтланнӑ Елчӗк округӗнчи Ҫӗнӗ Пӑва шкулӗн директорӗ. Куншӑн ӑна административлӑ майпа явап тыттарнӑ.
Муниципалитет учрежденийӗсен ертӳҫисене преми парассине ӗҫпе тивӗҫтерекен – муниципалитет пӗрлешӗвӗн администрацийӗ – татса парать. Анчах Ҫӗнӗ Пава шкулӗн директорӗ (ӑна ҫирӗплетмен, вӑл ертӳҫӗ тивӗҫне пурнӑҫлать) хӑйне преми парассине хӑйех татса панӑ. Ҫапла вӑл пӗр ҫулта 72 пин ытла тенкӗ преми илнӗ.
Директора суд тунӑ. Ӑна 20 пин тенкӗлӗх штраф тӳлеттерме йышӑннӑ.
Аслӑрах ҫулхисем ачасене шкулта епле тытнине кура учительсем хак панине астӑваҫҫӗ ӗнтӗ. Дневника епле ҫырса хурасси яланах шиклентеретчӗ. Ун чухне ашшӗ-амӑшӗ хӑйсене учительтен чаплӑрах тесе шухӑшламан, ачисене хӳтӗлесе шкул тӑрӑх ятлаҫса ҫӳремен. Паян вара ачасем мӗн пӗчӗкрен права пирки пӗлеҫҫӗ, вӗсен ашшӗ-амӑшӗ те (пурте мар-ха, паллах) ачи-пӑчи темле тытсан та хӳтӗлеме хӑтланать.
Шкулта ача епле тытнине хак пама пӑрахнӑранпа 30 ҫул иртнӗ хыҫҫӑн ку йӑлана тавӑрас тенӗ. Ҫӗнӗ йӗрке 2027/2028 ҫулсенчи вӗренӳ ҫулӗсенче вӑя кӗрӗ.
Ачасен тыткаларӑшне виҫӗ ҫын хак парӗ: класс ертӳҫи, предмет верентекен педагог тата шкулти психолог. Вӗсем виҫӗ шкалапа хаклӗҫ: образцовое (чӑв. тӗслӗх илмелле); допустимое (чӑв. ун пек тытма юрать); недопустимое (чӑв. ун пек тытма юрамасть).
Шупашкарти 64-мӗш шкулта ачасем пыршӑлӑх инфекцийӗпе чирленӗ тӗслӗхсем пулнӑ. Тухтӑрсенчен 7 шӑпӑрлан пулӑшу ыйтнӑ. Кун пирки ачасен прависене хӳтӗлекен уполномоченнӑй Алевтина Федорова пӗлтернӗ.
Чирленӗ 7 ача – тӗрлӗ класран. Тухтӑрсем малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, вӗсем норовирус инфекцийӗпе аптӑранӑ. Ҫав классене дистанци мелӗпе вӗренмелле тунӑ. Кунсӑр пуҫне чир-чӗре сарӑлма парас мар тесе ака уйӑхӗн 6-8- мӗшӗсенче пӗтӗм шкул дистанци мелӗпе вӗренӗ.
Алевтина Федорова пӗлтернӗ тӑрӑх, ачасен чирӗ ҫӑмӑл формӑпа иртет. Паянхи кун тӗлне ачасем чирленӗ ҫӗнӗ тӗслӗхсем пулман. Шкулта вара ӗнер дезинфекци тунӑ, паян дезинфекци хатӗрӗсемпе тӗплӗ тирпейленӗ.
Палӑртса хӑварар: сӑмах 64-мӗш шкулӑн «Садовый» микрорайонти корусӗ пирки пырать.
Ака уйӑхӗн 10-мӗшӗнче Муркаш тӑрӑхӗнчи Калайкасси шкулӗнче «Чӑваш ачи чӑвашах» 10-мӗш фестиваль иртӗ.
Чӑваш Республикин Вӗрену институчӗн ӗҫченӗ Анна Егорова пӗлтернӗ тӑрӑх, фестивале тӑватӑ енпе хутшӑнма май килӗ: «Вӗрентетпӗр чӑвашла» (чӑваш чӗлхи предметне вӗрентмен учительсем хутшӑнса чӑвашла уроксем кӑтартса парӗҫ); «Савӑнатӑп эп чӑваш пулнишӗн» (кӗҫӗн классенче вӗренекен ачасем чӑваш халӑхӗн пӗр-пӗр йӑлине кӑтартса парӗҫ); «Сар каччӑпа сарӑ хӗр» (7-9 классенче вӗренекен ачасем чӑваш халӑх историне, культурине, чӗлхине, йӑли-йӗркине пӗлнине ӑс-тӑн вӑййинче кӑтартӗҫ); «Тӑвалла пулсан та малалла» (чӑвашлӑх туйӑмне аталантаракан проекта вӗренӳ организацийӗн директорӗ (заведующийӗ) е унӑн ҫумӗ хӳтӗлӗ).
Тутарстанри Аксури 2-мӗш шкулта чӑваш чӗлхине вӗренекен класс пур. Унта пӗрремӗш классем чӑваш чӗлхине ӑса хываҫҫӗ, чӑвашла вулаҫҫӗ.
Шӑпӑрлансем вырӑс чӗлхипе пӗрле чӑваш азбукине те вӗреннӗ. Ячӗшӗн кӑна мар. Вӗсем регион шайӗнче иртнӗ «Чӑваш кӗнеки. Ҫамрӑк талантсем» конкурса та хутшӑннӑ.
Конкурсра пӗрремӗш класс ачисем онлайн-мелпе чӑвашла мӗнле пӗлнине кӑтартнӑ. Ун хыҫҫӑн хӑйсем вуласа тухнӑ юмахсем тӑрӑх картинӑсем ӳкернӗ те вӗсене конкурса ярса панӑ. Пурте сертификата тивӗҫнӗ. Настя Чистовӑна вара I степень Дипломпа чысланӑ.
«Даёшь, молодёжь!» сериалта ӳкерӗннӗ Раҫҫей актерӗ Михаил Башкатов Чӑваш Енри шкул ачисемпе тӗл пулнӑ.
Чылай ҫамрӑка килӗшекен паллӑ актер Михаил Башкатов Ҫӗнӗ Шупашкарти 19-мӗш шкула ҫитнӗ. Кайран вӑл Ҫӗмӗрлери 1-мӗш шкулта вӗренекен ачасемпе тӗл пулнӑ.
Михаил ачасемпе литература ҫинчен калаҫнӑ, хӑй мӗнле кӗнекесем вулама кӑмӑллани ҫинчен каласа кӑтартнӑ. Пӗчӗк вӑрттӑнлӑха та уҫнӑ: унӑн сценӑна юратасси театр студине ҫӳренинчен мар, кӑсӑклӑ литература урокӗсенчен пуҫланнӑ иккен. Михаил Башкатов ачасене ыйтӑвӗсене пӗр суймасӑр хуравланӑ. Ҫав вӑхӑтрах вӑл шӳтлесе илме те манман.
Белгород облаҫӗнчи Борисовка муниципалитет округӗнчи вӗренӳ учрежденийӗсенче Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗ ҫулталӑкне халалласа конкурс- фестиваль иртнӗ.
Эстафетӑна чи малтан Стригуны шкулӗнчи ачасем йышӑннӑ. Вӗсем мероприятие Раҫҫей гимнне юрланинчен пуҫӑннӑ. Хӑнасем валли ҫӗнӗ экспозициллӗ музей тата курав йӗркеленӗ. Ҫавӑн пекех шкул театрӗсен хушшинче «Раҫҫейри халӑхсен юмахӗсем» конкурс тата хор ушкӑнӗсен «Халӑх чунӗ юрлать» конкурсӗ иртнӗ.
Унтан эстафетӑна Борисовка шкулӗ йышӑннӑ. Унта сахал ача вӗренет: 26-ӑн кӑна. Ҫапах вӗсем интереслӗ программа хатӗрленӗ: шкулти музейра экскурси йӗркеленӗ, хор чӑвашла юрланӑ, «Как Олененок друга нашел» ненец юмахне лартнӑ.
Фестивалӗн пӗрремӗш тапхӑрӗ пуш уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Борисовка шкулӗнче вӗҫленӗ.
+16.3 °C