
Муркашра та земство тренерӗ ӗҫлеме пуҫланӑ. Эпир маларах сире Сӗнтӗрвӑрринче ун пек программӑпа тренер ӗҫе пуҫӑнни пирки хыпарланӑччӗ. Унта йӗлтӗр спорчӗн ӑсти ӗҫе кӳлӗннӗ пулсан, Муркашра — шывра ишме вӗрентекен ҫын.
«Земство тренерӗ» федераци программипе Муркаша Ольга Войтас пынӑ. Вӑл — ҫӑмӑл атлетика енӗпе спорт мастерӗн кандидачӗ. Хӗрарӑм Патшалӑх службин Атӑл-Вятка академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче професси пӗлӗвне анлӑлатнӑ хыҫҫӑн сайкл енӗпе Шупашкарта тренерта ӗҫленӗ. Сӑмах май каласан, сайкл тени велотренажерпа чӗрене ҫирӗлетекен хусканусем тунине калаҫҫӗ иккен.
Муркаша 1 миллион тенкӗ укҫалла пынӑ тренер унти «Сывлӑх» спорт шкулӗнче ачасене ишме вӗрентет. Унта вӑл кӑҫалхи ака уйӑхӗнче тимлеме пуҫланӑ. Вӑл 4 ушкӑнпа ӗҫлет.

Чӑваш Ен Правительстви историпе культура палӑкӗсене сыхласа упраса хӑварасси ҫинчен калакан программӑна йышӑннӑ. Вӑл 2045 ҫулччен таран. Паянхи куна пирӗн республикӑри 31 культура объектне юсаса ҫӗнетмелле.
Патшалӑх хӳтлӗхне илнӗ культура эткерлӗхӗн объекчӗсене вара республикӑра пурӗ 701 штук шута илнӗ. Ҫав шутран 31-шне юсаса ҫӗнетмелле, 37-шӗ вара япӑхса пӗтнӗ.
2045 ҫул тӗлне культура объекчӗсенчен 97 процентне йӗркене кӗртсе пӗтермелле.
Элӗкри Иван Яковлев уҫнӑ шкул та ҫав шутра. 1872 ҫулта уҫнӑ шкул тавралли территорие те халӗ культура эткерлӗхӗн хӳтлӗх зони тесе ҫирӗплетсе хӑварнӑ. Апла пулсан унта пӗр-пӗр стройка, ытти ӗҫ пуҫарса яма юрамасть.

Чӑваш Енре тинех биатлон енӗпе ӑмарту иртӗ. Хӗллехи биатлон енӗпе мар-ха, ҫуллахи.
Лапсарта биатлон комплексне чылай ҫул нушаланса хута ячӗҫ. Кайран тусан пӗтерсен те унта кӑлтӑк тупӑнни пирки Чӑваш халӑх сайчӗ те пӗлтернӗччӗ.
Кӑҫалхи ака уйӑхӗн вӗҫӗнче Раҫҫейӗн биатлонистсен союзӗпе «МАТЧ» спорт каналӗ унта килнӗччӗ. Курма мар, тӗрӗслевпе. Вӗсем Шупашкарти Олимп резервӗн 2-мӗш спорт шкулӗн Лапсарти биатлон комплексне тӗрӗсленӗ.
Асӑннӑ комплексра малтан Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи регионсен биатлон ӑмӑртӑвӗ иртӗ. Вӑл ҫурла уйӑхӗн 20-24-мӗшӗсенче пулӗ. Унтан, авӑн уйӑхӗн 14-21-мӗшӗсенче, биатлон енӗпе Раҫҫей чемпионачӗ иртӗ.

Кӑҫал авӑн уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен Раҫҫейри шкулсенче арап чӗлхине вӗренмелли ҫирӗплетнӗ вӗренӳ программи вӑя кӗрӗ. Ҫапла Чӑваш Енри шкул ачисем те тӗнчере сарӑлнӑ чӗлхесенчен пӗрне ӑса хывма пултарӗҫ.
Кун пирки Раҫҫей ҫутӗҫ министрӗ Сергей Кравцов пӗлтернӗ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, Раҫҫейре арап чӗлхине вӗрентмелли системӑна темиҫе ҫул ӗнтӗ аталантараҫҫӗ. Тӗслӗхрен, шкул ачисем арап чӗлхипе иртекен олимпиадӑсене хутшӑнаҫҫӗ. Вӗсене виҫӗ ҫул йӗркелеҫҫӗ ӗнтӗ.
Министр пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫӗнӗ предмета кӗртни вӗренӳ учрежденийӗсене вӗренӳри ют чӗлхесен переченьне анлӑлатма май парать. Арап чӗлхине вӗренӳ ӗҫне кӗртессине шкулсем хӑйсем йышӑнӗҫ: ачасен кӑсӑкланӑвне, квалицикациллӗ педагог пуррипе ҫуккине шута илӗҫ.

Ыран Шупашкарта Антон Бабиковпа тӗл пулма май килӗ.
Антон Бабиков — биатлон енӗпе тӗнче чемпионӗ. Вӑл Шупашкарта ыран, ҫӗртме уйӑхӗн 19-мӗшӗнче, биатлона юратакансемпе тӗлпулу ирттерӗ.
Паллӑ спорстменпа тӗл пулас тесен Олимп резервӗн 2-мӗш спорт шкулне 15 сехет валли каймалла. Вӗренӳ заведенийӗ Станци ҫумӗн урамӗнчи 10В ҫуртра вырнаҫнӑ. Тӗлпулу унти конференц-залра иртӗ.
Антон Бабиков Пушкӑртстанран, вӑл 1991 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 2-мӗшӗнче Епхӳ хулинче ҫуралнӑ. 11 ҫулта вӑл йӗлтӗр секцине ҫырӑннӑ, анчах спортӑн ку енӗпе аталанма майсем ҫителӗксӗр пулнӑран тепӗр ҫулхине вӑл биатлон енӗпе пултарулӑха туптама тытӑннӑ.
Антон Бабиков ҫемьеллӗ, вӑл — ача ашшӗ.

Пӑрачкаври шкул директорне Иван Кудявина вырӑнти шкулта тата «Дельфин» физкультура комплексӗнче хальхи вӑхӑтри спорт лапамӗ ҫукки пӑшӑрхантарать. Ҫак ыйтупа вырӑнти хастар республика Элтеперӗ Олег Николаев патне йышӑнӑва кайнӑ.
Вырӑнти шкула 23-мӗш ҫул ертсе пыракан арҫын каланӑ тӑрӑх, асӑннӑ ыйту педагогсене, спортсменсене, ачасене тата вӗсен ашшӗ-амӑшне чылай ҫул канӑҫсӑрлантарать. «Пур ҫӗрте те лайӑх услови туса панӑ, мӗн тесен те 21-мӗш ӗмӗрте пурӑнатпӑр, пирӗн патра ҫеҫ темӗскерле», — тесе пӑшӑрханаҫҫӗ иккен вырӑнтисем.
Директор каланӑ тӑрӑх, ыйтӑва 2022 ҫултанпах татса пама тӑрӑшаҫҫӗ, анчах ниепле те май килмест. Хуласенчи шкулсенче, ав, футбол уйӗсем, чупмалли ҫулсем, воллейбол, баскетбол, тӗрлӗ снарядлӑ лапамсем пур.
Элтепер пулӑшма шантарнӑ. Тен, килес ҫулах май килӗ.

Чӑваш Республикинчи ҫичӗ шкулпа виҫӗ ача пахчи ачасене вырӑсла тата чӑвашла вӗрентме тытӑнӗ. Ҫапла пӗлтерет ЧР вӗрентӳ министрӗ Дмитрий Захаров.
Министерство хыпарланӑ тӑрӑх, ҫак сӑнав лапамӗсем полилингваллӑ хутлӑха йӗркелемелли проектӗн пӗр пайӗ пулӗҫ. Ҫакна чӑваш чӗлхипе кулленхи пурнӑҫра кӑна мар, вӗренӳре те усӑ курччӑр тесе тӑваҫҫӗ.
Сӑмах май, ҫу уйӑхӗнче Чӑваш Енри делегаци Хусанти «Адымнар» вӗрентӳ комплексӗпе паллашнӑ: унти вӗрентӳ ӗҫне, вӗренӳ материалӗсене, уроксен структурине, ачасемпе ашшӗ-амӑшӗн хутшӑнӑвне тишкернӗ. Ҫавӑн пекех Пушкӑрт Республикин тата Ҫурҫӗр Осетин вӗрентӳ системисемпе паллашнӑ.
Ҫапла майпа ЧР Вӗрентӳ институчӗ педагогсене курссем хатӗрлеме, чӑвашла математика терминӗсен словарьне тата шкулсем валли методика материалӗсем тума хушнӑ.
Ҫакна та палӑртса хӑвармалла: ача пахчисенче «Тӑван чӗлхе – анне чӗлхи» проекта пурнӑҫлама палӑртнӑ.

Тутарстанри Аксу районӗнчи шкул ачисемпе педагогсем Элкей районӗнче иртнӗ «Аталан» наципе вӗренӳ форумне хутшӑннӑ.
Ку форум чӑваш халӑхӗн наципе культура аталанӑвне тата этнокультура хӑйнеевӗрлӗхне упрамашкӑн пулӑшать. Аксу районӗнчи шкулсенче вӗренекенсем тата тӑван чӑваш чӗлхе учителӗсем пуҫарулӑхне, пултарулӑхне тата халӑх йӑли-йӗркине юратнине кӑтартнӑ. Вӗсем Чӑваш Республикинчи ертсе пыракан педагогсемпе специалистсем хатӗрленӗ квестсене, вӗренӳ тренингӗсене хутшӑннӑ.
Палӑртмалла: форум чӑвашла иртнӗ. Ҫавӑн пекех ҫавра сӗтел пулнӑ, унта чӑваш чӗлхи учителӗсем, этноблогерсем тата паллӑ хӑнасем хутшӑннӑ.

Пушкӑртстанри Авӑркас районӗнчи Чӑваш Хурамалӗнчи Василий Николаев ячӗллӗ вӑтам шкул кӑҫал 125 ҫул тултарать. Вырӑнти «Урал сасси» хаҫат халӑх тетелӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, юбилея кӗркунне ирттерме палӑртнӑ.
Асӑннӑ тӑрӑхра прӑнакансем иртнӗ ҫул ялӑн 285 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. Ун чухне тӗлпулу Авӑркас ҫӗрӗ ҫинче кӑна мар, Пелепейре те пулса иртнӗ.
«Чӑваш Хурамалсем иртнӗ эрнере чӑвашсем никӗсленӗ хулари 1-мӗш номерлӗ шкула килсе ҫитнӗ. Тӗп сӑлтавӗ — ялти пӗлӳ ҫурчӗн ҫавра ҫулӗпе ҫыхӑннӑ. Иртнӗ ҫул Пелепейӗнчи пӗрремӗш шкул хӑйӗн 130 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ, апла пулсан уяв мешехине, ӑна мӗнле йӗркелемеллине вӗсем лайӑх пӗлеҫҫӗ, ӑнланаҫҫӗ», — хыпарланӑ Юрий Листопад журналист хаҫатра.

Кӳкеҫри шкул-интернатра пӑтӑрмах пулса иртнӗ. Унта ҫивитти тӑррине пусмапа хӑпарма тӑнӑ арҫын персе анса аманнӑ. Кун пирки Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи регионсем хушшинчи патшалӑх инспекцийӗ пӗлтернӗ.
Инкек ҫу уйӑхӗн 19-мӗшӗнче пулса иртнӗ. Рабочи стена ҫумне тӑратнӑ пусмапа ҫивитти ҫине хӑпарма тӑнӑ. Шкулта, сӑмах май каласан, юсав ӗҫӗ пырать.
Яваплӑ органсем пӑтӑрмах тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ ӗнтӗ. Юсав ӗҫӗпе аппаланаканни — «Империя» ТМЯП.
Патшалӑхӑн ӗҫ инспекцийӗн ӗҫченӗсем тӗрӗслев материалӗсене Следстви комитечӗн республикӑри управленине ярса парӗҫ.
