
Шупашкара пилотсӑр вӗҫекен аппаратсем тапӑнсан шар курнӑ арҫынна Чулхулари пульницӑна куҫарнӑ. 39 ҫулти пациента тухтӑрсем Пиҫсе кайнисене сиплекен центра ӗнер, ҫу уйӑхӗн 6-мӗшӗнче, илсе кайнӑ.
Арҫынна реанимаци уйрӑмне вырттарнӑ, ӑна искусствӑлла мелпе ҫывӑратса янӑ, искусствӑлла аппаратпа сывлаттараҫҫӗ.
Шупашкарти тухтӑрсем арҫына пулӑшас тесе хӑйсенчен мӗн килнине йӑлтах тунӑ, кайран, унӑн сывлӑхне пӗр пек тытса тӑма май килсен, ӑна Чулхулана куҫарма йышӑннӑ.
Арҫын сывлӑхӗ тӑванӗсене те, тухтӑрсене те пӑшӑрхантарать, анчах ӳт пиҫсе кайнӑ вырӑнсем ытлах нумай мартан шурӑ халатлисем ырра шанасшӑн.

Хӗрлӗ Чутайӗнчи тӗп пульницӑра Константин Будков ҫамрӑк тухтӑр тӑрӑшать. Вӑл Чӑваш патшалӑх университетӗнчен 2025 ҫулта вӗренсе тухнӑранпа тухтӑр пулса тимлет.
МАХри «Хыпар-Вести Чувашии» каналта пӗлтернӗ тӑрӑх, Костя Шупашкарта ҫуралнӑ, ачалӑхӗ Сургут тӑрӑхӗнче иртнӗ. Вӑл 15 ҫулта чухне Будковсем тӑван тӑрӑха таврӑннӑ.
Ҫамрӑк тухтӑр спорт туризмӗпе кӑсӑкланать. Виҫӗ ҫулта каччӑ чылай ҫӗрте пулса курнӑ, вун-вун километра хыҫа хӑварнӑ.
Тухтӑр пулма вӑл ачаранпах ӗмӗтленнӗ май шапасемпе нӑрӑсене сиплеме юратнӑ. Чӑнласа мар-ха. Вылямалла.
Шкулта хими юратса вӗреннӗскер шкул пӗтерсен И.Н. Ульянов ячӗллӗ ЧПУ-ри медицина факультетне вӗренме кӗнӗ. Унтан вӗренсе тухсан вӑл Хӗрлӗ Чутайӗнчи тӗп пульницӑра ӗҫлеме тытӑннӑ. Ӑна унта пурӑнмалли вырӑнпа та тивӗҫтернӗ.

Шупашкарти тухтӑрсем ҫӳллӗшӗнчен ӳкнӗ икӗ арҫын пурнӑҫне ҫӑлнӑ. Васкавлӑ медпулӑшу нейрохирургӗсем вӗсен кӗлеткине пайӑн-пайӑн пуҫтарнӑ темелле.
Ҫулталӑк пуҫламӑшӗнче 32 ҫулти арҫынна илсе килнӗ. Вӑл 12-мӗш хутран ӳкнӗ. Хайхискер ӳсӗр пулнӑ. Ӑна операци тунӑ. Вӗсем унӑн пурнӑҫӗшӗн халӗ те кӗрешеҫҫӗ.
Нумаях пулмасть вара 44-ри арҫынна илсе килнӗ. Вӑл 5-мӗш хутран ӳксе аманнӑ. Ҫак арҫын та ӳсӗрле ӳкнӗ.
Ҫак пациентсен пурнӑҫӗ ҫип ҫинче пулнӑ. Халӗ вӗсем сывалса пыраҫҫӗ. Реабилитаци малалла тӑсӑлӗ.

Кӗҫӗрхи каҫ чӑннипех те канӑҫсӑр пулчӗ. Ракета хӑрушлӑхӗ пирки те ҫӗрле сиренӑпа та , хыттӑн пӗлтермелли хатӗрсем урлӑ систерчӗҫ, ир енне вара пилотсӑр вӗҫекен аппаратсем килни пирки хыпарларӗҫ, каллех сирена янӑрама тытӑнчӗ.
Шупашкарта виҫӗ ҫын аманнӑ, шкулсенче инҫет ҫыхӑну мелӗпе вӗрентеҫҫӗ.
Шупашкарти Иван Яковлев проспектӗнчи ВНИИРа тапӑннӑ хыҫҫӑн вӑл ҫунма тытӑннӑ, Ҫывӑхри инфраструктура сиенленнӗ, ҫав шутра — троллейбус линийӗ те.
Пичет ҫурчӗ патӗнчи ҫул ҫавринчен пуҫласа «Ромашка» патне ҫитичченхи ҫула вӑхӑтлӑха хупса хунӑ, унтан машинӑсене ҫӳреме чарнӑ.
Шупашкарта пӗр ҫын вӑтам суранланнӑ, тепӗр икӗ ҫын килте сипленет.
Пилотсӑр вӗҫекен аппаратсем паян ирхине каллех Шупашкара вӗҫсе килнӗ. Ҫак самантра каллех икӗ хутчен хулара тем кӗмсӗртетрӗ.

Шупашкарти халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрта музыка ертӳҫи пулса тӑрӑшакан Екатерина Ворошилова телепроект кастингне хутшӑннӑ.
Екатерина Владимировна «Раҫҫей 1» каналпа кӑтартакан «Ну-ка, все вместе!» кӑларӑма хутшӑнас тенӗ.
Вӑл каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, малтан унта заявка памалла пулнӑ, паян унӑн Хусанта иртнӗ кастинга хутшӑнма тивнӗ.
Телекӑларӑма Николай Басков ертсе пырать, жюри ертӳҫи — Сергей Лазарев.
Шупашкар пикин иккӗмӗш тапхӑр витӗр тухма май килмен пулин те вӑл пӗртте пӑшӑрханса ӳкмен. «Ку маншӑн паха опыт пулчӗ. Ун пек проекта хутшӑнас тесен мӗн шута илмеллине малашне пӗлӗп», — хавхаланса таврӑннӑ пике.
Екатерина Владимировна куҫӗ начар курсан та алӑ ӗҫӗпе те аппаланса чунне уҫать.

ЧР Сывлӑх сыхлавӗн министерстви пульницӑсемпе поликлиникӑсем ҫу уйӑхӗнчи канмалли кунсенче мӗнле графикпе ӗҫлессине пичетленӗ. Ҫав тапхӑрта медицина учрежденийӗсем уйрӑм графикпе ӗҫлӗҫ.
Ака уйӑхӗн 30-мӗшӗ – ӗҫ кунӗ, вӑл 1 сехет кӗскерех пулӗ. Ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗ – ӗҫ кунӗ мар, васкавлӑ пулӑшу 13 сехетчен параҫҫӗ. Ҫӑвӑн 2-мӗшӗ – шӑматкунхи график, васкавлӑ медпулӑшу 13 сехетчен параҫҫӗ. Ҫӑвӑн 3-мӗшӗ – канмалли кун.
Ҫу уйӑхӗн 8-мӗшӗ – ӗҫ кунӗ, 1 сехет кӗскерех пулӗ. Ҫӑвӑн 9-мӗшӗ – ӗҫ кунӗ мар, васкавлӑ медпулӑшу 13 сехетчен параҫҫӗ. Ҫу уйӑхӗн 10-мӗшӗ – канмалли кун. Ҫу уйӑхӗн 11-мӗшӗ – шӑматкунхи график, васкавлӑ медпулӑшу 13 сехетчен параҫҫӗ.

Йӗпреҫ районӗнчи Пысӑк Упакасси ялӗнче пурӑнакан хӗрачана пӗр арҫын 150 пин тенкӗ тӳлӗ. Кун пек йышӑнӑва вырӑнти суд Йӗпреҫ районӗнчи прокуратура тавӑҫне тивӗҫтернӗ май кӑларнӑ.
Пӗлтӗрхи пуш уйӑхӗн 9-мӗшӗнче Мӑн Упакасси ялӗ патӗнчи ҫул ҫинче «Киа Спектра» автомобиль ҫулпа велосипедпа пыракан хӗрача ҫине пырса кӗнӗ. Ача аванах аманнӑ, экспертиза палӑртнӑ тӑрӑх, ачан сывлӑхне вӑтам шайра сиен кӳнӗ.
Айӑплӑ водителе административлӑ майпа явап тыттарнӑ-ха. Шар курни ҫул ҫитмен ача пулнине кура прокуратура кӑмӑл-сипет енчен сиен кӳнине саплаштарма ыйтса суда тавӑҫпа тухнӑ.
Суд надзор органӗ ыйтнине тивӗҫтернӗ, айӑплӑ водителе 150 пин тенкӗ тӳлеттерме йышӑннӑ. Ку вӑл хӗрачана кӑмӑл-сипет енчен сиен кӳнине саплаштарма кайӗ.

Чӑваш Енре кӑмӑрчак (вырӑсла — хрящ) ӳстерме тытӑнӗҫ. Кун пирки Федерацин травматологи, ортопеди тата эндопротезировани центрӗн тӗп тухтӑрӗ Николай Николаев пӗлтернӗ.
Центрӑн команди кӑмӑрчака туса илмелли технологин патентне илнӗ. Ӑна пациентӑн хӑйӗн тӗртӗмӗнчен ӳстерме пулать иккен.
Инновацилле меслетпе пирӗн ҫӗршывра хальлӗхе ниҫта та усӑ курмаҫҫӗ. Ҫӗнӗлӗхе лаборатори мелӗпе тӗрӗсленӗ, кӑштахран ӑна клиника мелӗпе тӗрӗслесе пӑхӗҫ.
«Ку меслетпе усӑ курма пуҫласан ҫыннӑн япӑхса кайнӑ кӑмӑрчакне хӑйӗннипе ылмаштарма май килӗ, ӑна вара организм лайӑхрах йышӑнмалла», — ӑнлантарса панӑ тӗп тухтӑр.
Артросокпи операцийӗ вӑхӑтӗнче чӗркуҫҫин шӑмӑ сыппинчен кӑмӑрчӑка илӗҫ те лабораторире ӑна виҫӗ эрне хушши ӳстерӗҫ. Япӑхса пӗтнӗ кӑмӑрчӑка кайран тепре операци туса ылмаштарса парӗҫ.

Чӑваш Енри Сывлӑх сыхлав министерстви шӑл ыратнӑран пуйӑсран анса юлнӑ пассажира пулӑшни пирки хӑпартланса пӗлтернӗ.
Мускавран Хусана кайма тухнӑ 024М-мӗш номерлӗ пуйӑсра ларса пыракан арҫыннӑн шӑл хытӑ ыратма тапранса кайнӑ. Александр малтан эмел ӗҫнӗ-ха, ыратни малтанласа лӑпланнӑ, анчах коронка айӗнчи шӑл кӑштахран чӑтма ҫук канӑҫсӑрлантарма тапранса кайнӑ.
Арҫын кун пек пулсан Хусана ҫитсе пӗтеймессине ӑнланса илнӗ те ҫул ҫинче стоматолог патне ӑҫта кӗрсе тухма май пуррипе кӑсӑкланма пуҫланӑ. Ҫапла вара вӑл Ҫӗмӗрлере анса юлнӑ. Республикӑн стоматологийӗн поликлиники уҫӑлнӑ ҫӗре вӑл пульница патне ҫитсе те тӑнӑ.
Любовь Грядинская стоматолог коронка айӗнче шӑла юсаса пломба лартса янӑ.
9 сехет те 45 минутра Ҫӗмӗрле витӗр Хусана каякан 130Х-мӗш номерлӗ пуйӑс ҫине ӗлкӗрнӗ, кӑнтӑрла иртни пӗрре ҫурӑна вӑл Хусана ҫитнӗ те.

Чӑваш Енре те тифлокомментатор пур. Пирӗн республикӑра профессилле ун пек специалист малтан пулман иккен. Халӗ пӗрремӗш ҫавӑн пек специалист пур. Вӑл ҫын — Наталия Перевезенцева, Чӑваш Республикин Л.Н. Толстой ячӗллӗ ятарлӑ вулавӑшӗн директорӗ.
Вулавӑш ӗҫченӗ профессилле тифлокомментаторсен 14-мӗш ушкӑнӗнчен вӗренсе тухнӑ. Пӗлу параканни — Мускаври «Реакомп» институт.
Ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнчи специалистсем виҫӗ эрне ҫурӑ вӗреннӗ. Вӗҫемпе «Реакомп» институтӑн профессионалӗсем тата аслӑ категориллӗ тифлокомментаторсем: Г.С. Елфимова, М.М. Сенаторов, П. В. Зотова тата тифлокомментировани ӑсти Я.А. Исаичкина ӗҫленӗ.
Наталия Перевезенцева аслӑ категориллӗ тифлокомментатор пулса тӑнӑ.
