Чӑваш Енре тракторист-машиниста вӗренсе тухакансем йышланса кайнӑ. Кун пирки Чӑваш Енри Гостехнадзорта пӗлтереҫҫӗ.
Гостехнадзор ҫулталӑк пуҫланнӑранпа 2200 ҫынна кун пек удостоверени панӑ. Тракторист-машинист удостоверенине илекенсен шучӗ юлашки пилӗк ҫулта 43 пинрен 57 пине ҫитнӗ.
Тракторист-машинистсене пирӗн республикӑра 20 автошкулпа вӗренӳ центрӗнче вӗрентсе кӑлараҫҫӗ. Экзамена Гостехнадзорта тытаҫҫӗ, удостоверение Патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗ урлӑ самантрах илеҫҫӗ.
Республикӑра ҫуллахи туйсен сезонӗ пуҫланнӑ. Паллах, ҫак илемлӗ те ӑшӑ вӑхӑтра пӗрлешекенсем нумай.
Ҫӗртме уйӑхӗнче 850 ытла мӑшӑр пӗрлешме заявлени панӑ. Чи нумаййи – ҫӗртме уйӑхӗн 26-мӗшӗнче. Ун чухне 170 ытла мӑшӑр пӗр-пӗрне ылтӑн ҫӗрӗ тӑхӑнтартӗ.
Сӑмах май, ҫу уйӑхӗн 26-мӗшӗнче те ҫемье ҫавӑракансем нумай пулнӑ. Мӗншӗн тесен ку – хитре янӑракан кун: 26.05.2026.
Заявлени пама ӗлкӗреймен тӗк ЗАГС ӗҫченӗсем утӑ тата ҫурла уйӑхӗсенчи кунсене пӑхма сӗнеҫҫӗ – унта пушӑ кунсемпе вӑхӑтсем пур-ха.
Чӑваш Енре пурӑнакансем сӑвӑссенчен шар курма пуҫланӑ. Роспотребнадзорӑн Чӑваш Енри управленийӗ статистика туса пырать.
Ку таранччен республикӑра 44 ҫын савӑсран шар курнӑ. Ака уйӑхӗн 28-мӗшӗнчен пуҫласа ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗччен 13 ҫын тухтӑрсенчен пулӑшу ыйтнӑ. Вӗсен йышӗнче 5-шӗ – ачасем.
Чӑваш Республикинчи гигиенӑпа эпидемиологи центрӗнче ҫынсенчен кӑларнӑ 20 сӑвӑса тӗпченӗ. Иккӗшӗнче бореллиоз тупнӑ, тепринче – анаплазмоз пуҫаракан инфекци.
Сӑвӑссенчен шар курнӑ 44 ҫынран 14-шӗ – ачасем. Шупашкарта 17 ҫын ӳтне сӑвӑс кӗрсе ларнӑ. Танлаштарма: пӗлтӗр ҫак тапхӑрта республикӑра 296 тӗслӗх пулнӑ.
Чӑваш Енре пурӑнакансем уйӑхсерен 234-шар пин тенкӗ ӗҫлесе илме пуҫлӗҫ. Анчах паян-ыранах мар-ха. 2042 ҫулта. Тепӗр 16 ҫултан.
Республикӑри тӳре-шара Чӑваш Енӗн вӑрах вӑхӑтлӑха социаллӑ пурнӑҫпа экономика аталанӑвӗ епле пулассине тишкернӗ. Асӑннӑ документӑн авторӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх тепӗр 16 ҫултан Чӑваш Енре пурӑнакансем уйӑхсерен 234-шар пин тенкӗ ӗҫлесе илме тытӑнӗҫ.
Кӑҫал вара уйӑхсеренхи вӑтам шалу 73,7 пин тенкӗпе танлашӗ, 2030 ҫулта – 98,4 пин тенкӗпе, 2035 ҫулта – 140,4 пин тенкӗпе, 2042 ҫулта – 234,0 пин тенкӗпе.
Иртнӗ ҫулта вӑтам ӗҫ укҫи 68,4 пин тенке ларнӑ.
2024 ҫулта чухӑнлӑх чиккине лекнисен шучӗ 121.4 пин ҫын пулнӑ, е халӑхӑн 10,4 проценчӗ.
Кӑҫалтан пуҫласа чухӑнсен шучӗ ҫӳлсерен 0,5 процент чакса пымалла. Ку вӑл каллех тӳре-шара шухӑшланӑ тӑрӑх. Хайхи-майхи 2042 ҫул тӗлне чухӑнсен йышӗ 4 процентпа танлашмалла.
Чӑваш Енре уйрӑм ҫынсен ҫурчӗсем хакланнӑ. Кӑҫалхи пӗремӗш кварталта хак 4 процент ӳссе вӑтамран 4,4 миллион тенке ҫитнӗ. Кун пирки «Мир квартир» (чӑв. Хваттер тӗнчи) федераци порталӗ пӗлтернӗ.
Специалистсем ҫӗршывӑн 85 регионӗнчи уйрӑм ҫынсен ҫурчӗсен хакне тишкернӗ. Кӑрлач-пуш уйӑхӗсенче ҫӗршывӑн 70 регионӗнче ҫуртсемпе дачӑсем хакланнӑ, 14 регионта йӳнелнӗ, пӗр регионта хак унчченхинчен улшӑнман.
Федерацин Атӑлҫи регионне илсен уйрӑм ҫынсен чи хаклӑ ҫурчӗсем Тутарстанра. Унта пӗр ҫурт вӑтамран 9 миллион тенкӗ тӑрать. Пушкӑртстанра — 6,5 миллион тенкӗ, Чулхула облаҫӗнче – 6,12 миллион тенкӗ. Чи йӳнӗ хак Мордва Республикинче (3,5 миллион тенкӗ) тата Чӑваш Енре (4,4 миллион тенкӗ).
Чӑваш Республикинчи вӑтам ӗҫ укҫи 90 184 тенкӗпе танлашнӑ. Ҫавӑн пек кӑтарту пулнӑ 2025 ҫулхи раштав уйӑхӗнче.
Пӗр уйӑх маларах вара, 2025 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче, республикӑра вӑтам ӗҫ укҫи 65 981 тенкӗ пулнӑ. Пӗлтӗр ҫулталӑк пуҫламӑшӗнче вӑтам шалу 60 862 тенкӗ пулнӑ.
Атӑлҫи федераци округӗнче 2025 ҫулхи раштав уйӑхӗнчи вӑтам ӗҫ укҫи кӑтартӑвӗпе пирӗн республика Мӑкшӑ Республикинчен, Киров облаҫӗнчен, Пенза облаҫӗнчен иртсе кайнӑ. Чи пысӑк кӑтарту Тутар Республикин пулнӑ. Унта раштав уйӑхӗнче вӑтам ӗҫ укҫи 121 пин тенкӗпе танлашнӑ.
Лайӑх хыпар: Чӑваш Енри виҫӗ аслӑ шкул Атӑлҫи федераци округӗнчи чи лайӑх аслӑ шкулсен йышне кӗнӗ. Унта И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗ, И.Я.Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗ, Чӑваш патшалӑх аграри университечӗ лекнӗ.
«РАЭКС-Аналитика» агентство ТОП-100 рейтинг хатӗрленӗ. Унта Раҫҫейри 100 чи лайӑх вӗренӳ заведенийӗ кӗнӗ. Вӗсен ӗҫӗ-хӗлне хакланӑ чухне пӗлтӗрхи кӑтартусене шута илнӗ. Ҫакна палӑртмалла: ку ТОПра ытларах – Мускаври аслӑ шкулсем. Атӑлҫи федераци округӗнчен 15 аслӑ шкул ку списока лекнӗ. Вӗсен йышӗнче Тутарстанри – тӑватӑ, Чулхулари — икӗ аслӑ шкул. Шел те, Чӑваш Енрен ҫук.
Анчах пирӗн аслӑ шкулсем локаллӑ рейтинга лекнӗ. Унта – 52 аслӑ шкул. ЧПУ – 1-мӗш, ЧППУ – 33-мӗш, Чӑваш аграри университечӗ 46-мӗш вырӑнта пулнӑ.
Юстици ӗҫӗсен Патшалӑх служби кӑҫал ачасене ытларах мӗнле ят хунисене тишкернӗ.
Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа ашшӗ-амӑшӗ арҫын ачасене ытларах ҫак ятсене панӑ: Матвей, Михаил, Роман, Иван, Марк, Лев, Александр, Илья, Артем тата Дмитрий. Хӗрачасене вара ытларах ҫак ятсене хунӑ: София, Ева, Мария, Анна, Полина, Мирослава, Екатерина, Александра, Варвара тата Ксения.
Паллах, сайра тӗл пулакан ятсем те пур. Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа арҫын ачасене сайра панӑ ятсен хушшинче Петр, Серафим, Арслан, Иоанн тата Ермак пулнӑ. Хӗрачасен хушшинче вара ҫак ятсем сайра тӗл пулаҫҫӗ: Эвелина, Афина, Камила, Лия тата Виталина
Чӑваш Енре пурӑнакан кашни ҫын уйӑхсерен вӑтамран 30-шер пин тенкӗ ытларах укҫа тӑкаклать.
Потребительсен тӑкакӗ енӗпе пирӗн республика рейтингра 58-мӗш вырӑнта.
Раҫҫейре пурӑнакансен тӑкакӗ иртнӗ ҫул 12.2 процент ӳснӗ — кашни ҫын тӑкак вӑтамран 48,8 пин тенке ларать. Ҫав шутран 35 пин тенки тавар туянма каять. Тӗрлӗ пулӑшушӑн тӳлеме 11,4 пин тенкӗ тӑкаклаҫҫӗ, килте мар чух апатланма 2,4 пин тенкӗ тухса каять.
Чӑваш Енре пурӑнакансем укҫа-тенке банкра тытма тӑрӑшаҫҫӗ. Иртнӗ ҫул вкладсен виҫи унчченхинчен 19 процент ӳснӗ. Кашни ҫыннӑн банкра вӑтамран 343 пин тенкӗ упранать.
Укҫана банкра тытнин виҫипе Чӑваш Ен Раҫҫейре 37-мӗш вырӑн йышӑнать, Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи регионсем хушшинче вара — тӑваттӑмӗш.
Банкра укҫа пухса пыракансен пысӑк пайӗ Мускавпа Питӗр хулисенче пурӑнать. Ингуш тата Чечня республикисенче ун пеккисем ытти регионпа танлаштарсан сахалтарах.
+19.3 °C