«Улӑп-2026: Эпир Улӑп йӑхӗнчен!» XIV-мӗш вӑйӑ-конкурс вӗҫленнӗ. Ӑна Раҫҫейри халӑх пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне, Чӑваш Республикин халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне, Чӑваш чӗлхи кунне тата Чӑваш халӑх поэчӗ Юрий Сементер ҫуралнӑранпа 85 ҫул тултарнине халалланӑ.
Вӑйӑ-конкурса Чӑваш наци конгресӗн Красноармейски тӑрӑхӗнчи уйрӑмӗ (ертӳҫи — Зинаида Михайлова) тата Нестер Янкас ячӗллӗ культурӑпа искусство тата литература пӗрлӗхӗ (ертӳҫи — Иван Прокопьев) йӗркеленӗ.
Конкурса пурӗ 1313 вӗрентекенпе шкул ачи хутшӑннӑ. Унта Красноармейски, Вӑрнар, Комсомольски, Канаш, Шупашкар, Тӑвай, Вӑрмар, Муркаш, Ҫӗрпӳ, Хӗрлӗ Чутай, Патӑрьел, Сӗнтӗрвӑрри, Елчӗк, Элӗк, Шӑмӑршӑ тӑрӑхӗсем тата Шупашкар, Ҫӗнӗ Шупашкар, Канаш, Ҫӗрпӳ хулисем хастар пулнӑ. Тутар Республикин Кив Саврӑш тата Альшик шкулӗсем хутшӑннӑ.
«Улӑп-2026: Эпир Улӑп йӑхӗнчен!» XIV-мӗш вӑйӑ-конкурс вӗҫленнӗ. Ӑна Раҫҫейри халӑх пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне, Чӑваш Республикин халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне, Чӑваш чӗлхи кунне тата Чӑваш халӑх поэчӗ Юрий Сементер ҫуралнӑранпа 85 ҫул тултарнине халалланӑ.
Вӑйӑ-конкурса Чӑваш наци конгресӗн Красноармейски тӑрӑхӗнчи уйрӑмӗ (ертӳҫи — Зинаида Михайлова) тата Нестер Янкас ячӗллӗ культурӑпа искусство тата литература пӗрлӗхӗ (ертӳҫи — Иван Прокопьев) йӗркеленӗ.
Конкурса пурӗ 1313 вӗрентекенпе шкул ачи хутшӑннӑ. Унта Красноармейски, Вӑрнар, Комсомольски, Канаш, Шупашкар, Тӑвай, Вӑрмар, Муркаш, Ҫӗрпӳ, Хӗрлӗ Чутай, Патӑрьел, Сӗнтӗрвӑрри, Елчӗк, Элӗк, Шӑмӑршӑ тӑрӑхӗсем тата Шупашкар, Ҫӗнӗ Шупашкар, Канаш, Ҫӗрпӳ хулисем хастар пулнӑ. Тутар Республикин Кив Саврӑш тата Альшик шкулӗсем хутшӑннӑ.
Канашри ишӗлсе пыракан ҫуртра пурӑнакансем Раҫҫейӗн Следстви комитечӗн Чӑваш Енри управленийӗн ертӳҫи Александр Полтинин патне пулӑшу ыйтма пынӑ. Вӗсен ҫурчӗ Автовокзал урамӗнче вырнаҫнӑ иккен. Ҫав ҫурта 2018 ҫултах ишӗлекен ҫурт тесе йышӑннӑ. Анчах унта пурӑнакансен ыйтӑвӗ паян кун та татӑлман, вӗсен пурӑнма начар ҫуртра тӗпленсе пурӑнма тивет.
Александр Полтинин хӑйӗн патне йышӑнӑва пынӑ Канаш ҫыннисее тӗплӗн итленӗ, вӗсем илсе пынӑ хутсене тарӑннӑн тишкернӗ, унтан Канашри пайӑн тӗпчевҫисене ку ыйтупа пуҫиле ӗс пуҫарма хушнӑ.
Тӗпчевҫӗсем РФ Пуҫиле кодексӗн 293-мӗш статйипе пуҫиле ӗҫ пуҫармалла. Ӗҫ вырӑнӗнчи ҫынсем хӑйсен тивӗҫне пурнӑҫламанран ҫынсем правине пӑссан шӑпах ҫав статьяпа явап тыттараҫҫӗ.
Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа Чӑваш Енре 50 ҫын «Раҫҫейӗн хисеплӗ донорӗ» ята тивӗҫнӗ. Ку хисепсене ахальтен аса илмерӗмӗр. Ака уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Донорсен наци кунне паллӑ тунӑ. Ҫав кун республикӑра хисеплӗ донорсене кӑкӑр палли парса чысланӑ. Ҫак йышра ултӑ ҫын пулнӑ, вӗсем – Шупашкарта, Ҫӗнӗ Шупашкарта тата Канашра пурӑнакансем.
Сӑмах май, паянхи кун республикӑра 9 пин ытла донор пурӑнать. Вӗсенчен 4,7 пин ытларахӑшӗ «Раҫҫейӗн хисеплӗ донорӗ» ята тивӗҫнӗ.
Канаш хулинче Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин юлашки ветеранне юлашки ҫула ӑсатнӑ. Владимир Рожков 102 ҫулта пулнӑ.
Вӑл Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине 1942 ҫулта кайнӑ. Малтанах Брянск облаҫӗнче окоп чавнӑ. Кайран пӗр ҫапӑҫура йывӑр аманнӑ та унтан госпитальте сипленнӗ. Ҫӗнтерӗве Владимир Васильевич Чехословакире кӗтсе илнӗ.
Сумлӑ ветеранпа ака уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Канаш хулинчи Мухтав Монуменчӗ патӗнче, Ӗмӗр сӳнми ҫулӑм ҫывӑхӗнче, ӗмӗрлӗхех сывпуллашнӑ.
Кӗҫех Чӑваш Ене каллех «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» килӗ. Хальхинче Шупашкарта мар, Вӑрмар поселокӗнче чарӑнӗ.
Ҫӗнтерӳ кунӗ ҫитнӗ май Горький чукун ҫулӗ астӑвӑм пуйӑсне ҫула кӑларӗ. «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче Чулхуларан ҫула тухӗ. Маршрутра пӗтӗмпе – 29 станци, пӗри – Вӑрмарта. Унта вӑл ака уйӑхӗн 29-мӗшӗнче ирхи 7 сехет те 35 минутра ҫитӗ. Вӑрмарта вӑл 40 минут тӑрӗ.
Пуйӑс маршрута ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗнче Чулхуларах вӗҫлӗ. Сӑмах май, пӗлтӗр «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» Чӑваш Енре пилӗк вырӑнта чарӑннӑ: Вӑрнар, Ҫӗмӗрле, Улатӑр, Канаш, Шупашкар.
Палӑртса хӑварар: ку пуйӑса Горький чукун ҫулӗ Ҫӗнтерӳ пулнӑранпа 60 ҫул ҫитнӗ тӗле йӗркеленӗ.
Ака уйӑхӗн 5-мӗшӗнче ҫур ҫӗр ҫитеспе Канаш хулинче ҫурт ҫунма тытӑннӑ.
Инкек Анӑҫ тӑкӑрлӑкӗнчи ҫуртра пулнӑ. Ҫулӑм 60 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ. Пушара пилӗк техника тата 12 ҫӑлавҫӑ сӳнтернӗ. Ҫулӑма виҫӗ сехетрен кӑна парӑнтарма май килнӗ.
Инкек вырӑнӗнче икӗ ҫын виллине тупнӑ. Вӗсем – 63 ҫулти хӗрарӑм тата 69 ҫулти арҫын.
Палӑртмалла: ҫулталӑк пуҫланнӑранпа республикӑра 291 пушар пулнӑ. Инкексенче 18 ҫын вилнӗ, тепӗр 18 ҫын аманнӑ. Пушарсенче 47 ҫынна ҫӑлма май килнӗ.
Раҫҫей тава тивӗҫлӗ юрӑҫи ШАМАН Канаш хулинче кинемейрен пӗр витре ҫӗрулми туяннӑ. Кун пирки вӑл «Контактра» халӑх тетелӗнчи страницинче пӗлтернӗ.
Юрӑҫ Канашра Пензӑна кайнӑ чухне чарӑннӑ. Пуйӑс кӗтнӗ чухне вара вӑл хулапа паллашма шухӑшланӑ. Вокзал ҫывӑхӗнче, ӑна хирӗҫ урамра, ШАМАН сутакан кинемейрен пӗр витре ҫӗрулми туяннӑ, ытлашши укҫана каялла илмен.
«Чукун ҫул мана ҫӗнӗ хуласемпе малалла паллаштарать. Хальхинче пуйӑс кӗтнӗ вӑхӑтра илемлӗ Канаш хулипе паллашрӑм. Пуйӑса каялла телейлӗ таврӑнтӑмӑр, пушӑ алӑпа мар», — ҫапла ҫырнӑ юрӑҫ хӑйӗн страницинче.
Чӑваш Енри хӑш-пӗр муниципалитета автобуспа ҫыхӑнтарӗҫ. Ҫакӑ унти район центрӗсенчи пульницӑсене пӗр-пӗринпе пӗрлештерсе пӗтернипе, ҫынсем вара ун пек тусан кайса ҫӳреме меллӗ мар тесе пӑшӑрханнипе ҫыхӑннӑ. Официаллӑ хыпарта кун пирки каламан-ха, анчах эпир сире унччен халӑх пӑшӑрханӑвӗ пирки пӗлтернӗччӗ.
Ака уйӑхӗнче муниципалитетсем хушшинче 5 автобус маршручӗ уҫӗҫ: «Куславкка – Ҫӗнӗ Шупашкар», «Йӗпреҫ – Канаш», «Элӗк – Хӗрлӗ Чутай», «Шӑмӑршӑ – Патӑрьел» тата «Елчӗк – Патӑрьел».
Автобуссем кашни сехетре пӗрре ҫула тухӗҫ, вӗсем пульницӑсем ӗҫленӗ вӑхӑтра хутлӗҫ.
Кунсӑр пуҫне 146-мӗш «Шупашкар – Хыркасси – Салапайкасси» тата 630-мӗш «Етӗрне – Ҫӗмӗрле» ҫул укҫине пӗр пек тытса тӑма палӑртнӑ.
Пуш уйӑхӗн 30-мӗшӗнчен пуҫласа республикӑра регион пӗлтерӗшлӗ ҫулсем ҫинче вӑхӑтлӑх чарусем пулӗҫ. Ку мерӑсем 6 тоннӑран ытларах таякан йывӑр тиевлӗ машинӑсене пырса тивет.
Ҫав кунран пуҫласа Шупашкарта кунашкал машинӑсене укҫа тӳлесен кӑна кӗртӗҫ – вӗсем ятарлӑ пропуск туянӗҫ. Ку укҫа ҫула юсама кайӗ. Ҫул-йӗр хуҫалӑхӗн ӗҫченӗсем ӑнлантарнӑ тӑрӑх, юр ирӗлнӗ тапхӑрта тата ейӳ вӑхӑтӗнче ҫул тӗпӗ нӳрелет, ҫавна май хӑвӑрт арканать.
Шупашкарта тӗрӗслев пункчӗсем хулана кӗмелли вырӑнсенче пулӗҫ: Канаш, Сӗнтӗрвӑрри, Улатӑр, Етӗрне тата Вӑрнар ҫулӗсем ҫинче.
Ку чару пассажирсене илсе ҫӳрекен автобуссене, юсав ӗҫӗсем пурнӑҫлакан бригадӑсене транспортне тата экстреннӑй служба машинисене пырса тивмест.
+14.5 °C