Ыран, пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнчи «Мерчен» музыка хӑна пӳлӗмӗнче кӗсле ҫинчен калакан икӗ кӗнекепе паллаштарӗҫ.
Кӗнекесен авторӗ — искусствоведени докторӗ Михаил Кондратьев. Михаил Григорьевича пирӗн республикӑри музыкантсем ҫеҫ мар, ун тулашӗнчисем те аван пӗлеҫҫӗ. Ученӑй-тӗпчевҫӗ «Кӗсле — музыкальный инструмент чувашского народа в истории и современной культуре» монографие кун ҫути кӑтартас тесе нумай ӗҫленӗ. Кӑларӑма Наталия Орлова илемлетнӗ. Кӗнекере архиври материалсемпе, экспедицисен вӑхӑтӗнче тунӑ сӑнӳкерчӗксемпе, Раҫҫейри паллӑ музейсен экспоначӗсемпе усӑ курнӑ.
Тепӗр кӑларӑм — «Кӗсле — чувашские гусли» вӗренӳ пособийӗ. Ӑна М.Г. Кондратьев, Н.И. Иванова, М.В. Гусева пухса хатӗрленӗ. Ӑслӑлӑх редакторӗ — М.Г. Кондратьев.
Чӑваш Ен Элтеперӗн Олег Николаевӑн пуш уйӑхӗн 23-мӗшӗнчи хушӑвӗпе республикӑри культура отраслӗнче тӑрӑшакан виҫӗ ҫынна «Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» ят пама йышӑннӑ.
Вӗсенчен пӗри — Елена Мазурова. Елена Николаевна — Ҫӗнӗ Шупашкарти Ю. Гагарин ячӗллӗ вулавӑшӑн пай заведующийӗ.
Шупашкарти «Трактор тӑвакансен культура керменӗ» республикӑн халӑх пултарулӑх центрӗн халӑх пултарулӑхӗн тата ремеслисен пайӗн заведующийӗ Светлана Тяхмусова та хисеплӗ ята тивӗҫнӗ.
Сумлӑ списокра педагогика наукисен кандидачӗ те пур. Кунта сӑмах Татьяна Фуртас пирки пырать. Татьяна Владимировна – И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика унивреситетӗнче музыка ӳнерӗн тата вӗрентӳ кафедрин доцентӗнче ӗҫлет.
Шупашкарти шкул ачи «Ҫулталӑкри вулакан» ята тивӗҫнӗ. Ҫавӑн пек ырӑ тӗслӗх кӑтартнӑ Татьяна Савельева.
Татьяна Шупашкарти 20-мӗш шкулта 3-мӗш класра ӑс пухать. Вӑл ҫулталӑкра 108 кӗнеке вуласа тухнӑ. Ҫапла вӑл Республикӑри ачасемпе ҫамрӑксен библиотекинчен «Ҫулталӑкри вулакан – 2025» ята тивӗҫнӗ.
Татьяна Савельевӑна Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче Пӗтӗм Раҫҫейри «Ача-пӑча кӗнеке эрни» акципе килӗшӳллӗн иртнӗ «Раҫҫейри кӗнеке мозаики» уявра чысланӑ. Ӑна парнепе те хавхалантарнӑ: «АнимаТус» студире вӗренмелли сертификат панӑ. Унта Татьяна хӑйне мультфильм хатӗрлес ӗҫре тӗрӗслӗ.
Пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Чӑваш таврапӗлӳҫисен пӗрлӗхӗ (ертӳҫи - Сергей Сорокин) Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗпе (ертӳҫи - Роза Лизакова) Чӑваш таврапӗлӳҫисен регионсен хушшинчи «Чӑваш тӑрӑхӗ Раҫҫей историйӗнче» форумне ирттерӗ.
Форума Чӑваш таврапӗлӳҫисен пӗрлӗхӗн Красноармейскинчи уйрӑмӗн пилӗк ҫынран тӑракан делегацийӗ те хутшӑнӗ. Кун пирки пӗрлешӗвӗн секретарӗ Виталий Михайлов халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ. Йышра асӑннӑ пӗрлешӗвӗн председателӗ, тӗп вулавӑш ӗҫченӗ, хисеплӗ таврапӗлӳҫӗ Светлана Гурьева; Нестер Янкас ячӗллӗ пӗрлӗх пайташӗ Виталий Михайлов пулӗ.
Мероприятие Чӑваш Ен Вырӑс патшалӑхне хӑй ирӗкӗпе кӗнӗренпе 475 ҫул ҫитнине,Раҫҫейри Халӑхсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне тата Чӑваш Республикинчи Халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне халалланӑ.
Форумра историпе, культурӑпа, чӗлхепе, таврапӗлӳпе ҫыхӑннӑ тӗрлӗ ыйтусене сӳтсе явӗҫ, таврапӗлӳ кӑларӑмӗсен 2025 ҫулхи конкурсне пӗтӗмлетӗҫ, чи хастаррисене наградӑлӗҫ.
Таврапӗлӳҫӗсене, наука тата вӗрентӳ, библиотекӑсемпе музейсен, архивсен ӗҫченӗсене, шкул ачисене, вӑтам профессиллӗ тата аслӑ пӗлӳ паракан заведенисенче вӗренекен студентсене, таврапӗлӳ ӗҫӗпе интересленекен учрежденисемпе организацисен представителӗсене форума хутшӑнма чӗнеҫҫӗ.
Ҫак кунсенче Ачасемпе ҫамрӑксен республика вулавӑшӗнче Нина Димитриевӑн 75 ҫулхи юбилейне палӑртнӑ. Вӑл — Чӑваш Республикинчи вӗрентӳпе культура тытӑмӗн паллӑ ӗҫченӗ.
Нина Ивановна 30 ҫул ытла ачасене пӗлӳ панӑ. 1989 ҫулта вӑл республикӑра пӗрремӗш «Тӑван ен культури» предмета вӗрентме пуҫланӑ, программине хӑех ҫырнӑ. Унӑн «Чӑваш культурин тӗнчи» кӗнеки Раҫҫей шайӗнче ҫӗнтернӗ. Вӑл чӑваш чӗлхи стандарчӗсене хатӗрлес ӗҫе те хутшӑннӑ.
Халӗ Нина Димитриева ватӑсене нумай пулӑшать. Унӑн проекчӗсене пула пенсионерсем компьютерпа ӗҫлеме вӗренеҫҫӗ, скандинавла утма ҫӳреҫҫӗ.
Юбилей каҫне влаҫ ҫыннисемпе общество ӗҫченӗсем пухӑннӑ. Вӗсем Нина Ивановнӑна чӑваш культурине аталантарнӑшӑн чӗререн тав тунӑ.
Кӗҫнерникун, пуш уйӑхӗн 19-мӗшӗнче, Чӑваш Республикин Наци вулавӑшӗнче (вӑл Шупашкарти Ленин проспектӗнче вырнаҫнӑ) поэзие юратакансен «Хавхалану» клубне пухӑнӗҫ.
Клуб халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ларура ҫак уйӑхӑн 21-мӗшӗнче Пӗтӗм тӗнчипех поэзи кунне паллӑ тунӑ май «Мӗн вӑл маншӑн поэзи?» тема тавра калаҫса сӑвӑсем вулӗҫ.
«Чӑваш Енри халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне палӑртнӑ май ытти чӗлхесенчен куҫарнӑ сӑвӑсем те вӑхӑтлӑ та вырӑнлӑ пулӗҫ.
Поэзие юратакансене пурне те хапӑл туса кӗтетпӗр!» – тесе хыпарланӑ анонсра.
Аса илтерер: поэзие юратакансен «Хавхалану» клубне ӳйӑхра пӗрре пуҫтарӑнаҫҫӗ, унта вӑл е ку уйӑхра ҫуралнӑ поэтсен пултарулӑхне тишкереҫҫӗ, сӳтсе яваҫҫӗ, саламлаҫҫӗ. Клуба, ҫак йӗркесен авторӗ пӗлнӗ тӑрӑх, вулавӑш ӗҫченӗ Антонина Андреева ертсе пырать. Клуб, маларах палӑртрӑмӑр ӗнтӗ, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче ӗҫлет.
Пуш уйӑхӗн 26-мӗшӗнче Чӑваш Республикин Наци библиотеки илемлӗ сӑмах юратакансене юрӑпа сӑвӑ уявне чӗнет. Унта Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗн, поэтӑн тата журналистӑн, Олег Прокопьевӑн ҫӗнӗ кӗнекине сӳтсе явӗҫ.
Автор куракансене хӑйӗн «Чӑвашӑм, пурӑн!» ятлӑ кӗнекипе паллаштарӗ. Тӗлпулӑва ҫыравҫӑсемпе журналистсем, литература пӗлӗвӗпе аппаланакан ӑсчахсем, педагогсемпе обществӑлла юхӑмсен хастарӗсем тата вулакансем хутшӑнӗҫ. Уявра поэтӑн сӑввисемпе хайланӑ юрӑсем янӑрӗҫ. Вӗсене чӑваш эстрадин ҫӑлтӑрӗсем — Ольга Лукова, Алена Алексеева, Елена Смородинова, Любовь Гордеева, Ирина Лампасова, Михаил Федоров, Дмитрий Моисеев шӑрантарӗҫ. Ҫавӑн пекех Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Земфира Яковлева ертсе пыракан «Эткер» фольклор ансамблӗ те хӑйӗн пултарулӑхӗпе савӑнтарӗ.
Олег Прокопьевӑн пӗрремӗш сӑввисем «Пионер сасси» (халӗ «Тантӑш») хаҫатра пичетленнӗ. Вӑл – «Шыв ҫинчи сар хӗвел ҫулӗпе» (2008) сӑвӑ пуххи авторӗ.
«Чӑвашӑм, пурӑн!» кӗнеке Чӑваш кӗнеке издательствинче кун ҫути курнӑ. Сӑвӑ пуххине Олег Прокопьев юлашки вӑтӑр ҫул хушшинче ҫырнӑ чи лайӑх хайлавӗсене кӗртнӗ, вӗсен хушшинче малтан пичетленменнисем те пур.
Нарӑс уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, 18 сехетре, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче Николай Агаковӑн «Хӗвел ӑшшиллӗ туйӑм» кӗнекине сӳтсе явма пуҫтарӑнӗҫ. Ӑна «Варкӑш» литература клубӗн хастарӗсем ирттереҫҫӗ.
Кӗнекене повесть, калавсем, тӗрленчӗк, асаилӳ тата очерк кӗнӗ. Унти тӗп шухӑш — юратнӑ ӗҫ, ҫемьери телей, юрату тата ытти те.
Красноармейскинчи тӗп вулавӑшра Пӗтӗм тӗнчери тӑван чӗлхе кунне халалласа «Тӑван чӗлхеҫӗм, янӑра!» темӑпа калаҫу ирттернӗ.
Унта хутшӑннӑ Трак шкулӗн 5-мӗш класӗнче вӗренекенсем (класс ертӳҫи - Ирина Федорова) Петӗр Хусанкайпа Юрий Сементер чӑваш халӑх поэчӗсен чӑваш чӗлхи ҫинчен калакан сӑввисемпе паллашнӑ.
«Хамӑн «Чун уҫҫи» сӑвӑ кӗнекинчи тӑван чӗлхе темипе ҫырнӑ сӑввӑма вуласа патӑм. Калаҫу-тӗлпулӑва Тӗп вулавӑш ӗҫченӗ Светлана Гурьева йӗркелесе пычӗ», — хыпарланӑ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче Красноармейскинчи шкулта ӗҫлекен Зинаида Михайлова.
Нарӑс уйӑхӗн 26-мӗшӗнче 15 сехетре Чӑваш наци вулавӑшӗнче поэзие юратакансен «Хавхалану» клубне йыхравлаҫҫӗ.
Унта нарӑс уйӑхӗнче ҫуралнӑ чӑваш ҫыравҫисене аса илӗҫ, Тӑван ҫӗршыва хӳтӗлекенсен тата Ҫар мухтавӗн кунӗсене тата ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансене халалласа ҫырнӑ сӑвӑсене вулӗҫ.
Тӑван чӗлхе кунне халалланӑ сӑвӑсем те вулама палӑртнӑ.
+13.3 °C