
Шупашкарта 17-ри хӗр ултавҫӑсен серепине лекнӗ: вӑл ашшӗ-амӑшӗн сейфне парса янӑ.
Сейфра вара аслашшӗпе асламӑшӗн (е кукашшӗпе кукамӑшӗн) венчет ҫӗррисем тата хваттер докуменчӗсем пулнӑ. Хӗрне улталанине ашшӗ сейфа документсем хума тытӑнсан кӑна пӗлнӗ. Сейф вырӑнта пулман. Ҫавӑн чухне тин хӗрӗ мӗн пулса иртнине каласа кӑтартнӑ.
Ака уйӑхӗн вӗҫӗнче ун патне палламан хӗрарӑм шӑнкӑравланӑ. Пульница ӗҫченӗ-мӗн. Медтӗрӗслев тухмалла тесе анкета даннӑйӗсене ыйтнӑ. Кун хыҫҫӑн хӗр патне «росфинмониторингран», «банкран», «вӑй ведомствисенчен» шӑнкӑравласа даннӑйсене террористсене панӑ тесе хӑратма пуҫланӑ.
Ҫемье килте укҫа упраман, хӗрӗн хӑйӗн те укҫа пулман, ҫавӑнпа ултавҫӑсем ӑна ашшӗ-амӑшӗн сейфне илсе курьера парса яма ӳкӗте кӗртнӗ.
Кун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Чӑваш Енре пурӑнакан пӗр мучи «Столото» патшалӑх лотерейине хутшӑнса укҫа выляса илнӗ. Сахал та мар, нумай та мар — 700 пин тенкӗ ытла.
Михаил Алексеев ятлӑ ватӑ республикӑри пӗр ялта пурӑнать. Ватӑ ҫынна лотерейӑн 7497-мӗш тиражӗнче ӑннӑ. Вӑл унта супер парнене — 713 пин те 578 тенкӗ — выляса илнӗ.
Укҫана арҫын пӳрте юсама тата кредит тӳлесе татма тӑкаклама палӑртать.

Кун пек хыпара вуласан тӗнчере темӗнле кӗнчеле тесси ҫеҫ юлать.
Ака уйӑхӗн вӗҫӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан хӗрарӑм патне Пенси фондӗнчен тесе шӑнкӑравланӑ, ӑна пенси хушса парасси пирки пӗлтернӗ. Кун хыҫҫӑн хӗрарӑм патне Патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗн ӗҫченӗ текен ҫын шӑнкӑравланӑ, унччен вӑл ултавҫӑсемпе калаҫнӑ, халӗ унӑн аккаунтне ҫӗмӗрнӗ, «кӗмӗле» экстремистсене куҫарса парасран тата хваттере сутса ярасран мӗнпур укҫана декларацилемелле тесе ӗнентернӗ.
Пӑтӑрмах пирки ватӑ хӗрарӑм 23 ҫулти мӑнукне каласа кӑтартнӑ. Пике ултавҫӑсем каланине итлесе ҫывӑхри вӑрман посадкине кайса палламан ҫынна 3 миллиона яхӑн тенкӗ тыттарса хӑварнӑ. Тепӗр 1 миллион тенке вӑл Шупашкарти Яковлев проспектӗнчи терминал урлӑ куҫарса панӑ.
Укҫана арҫын тавӑрса пама шантарнӑ.

Шупашкарта 18 ҫулти студент ултавҫӑсене 6 миллион тенкӗ куҫарса панӑ. Ҫапла вӗҫленнӗ «ФСБ спецоперацине» хутшӑнни. Ултав серепине лекни пирки вӑл пӗр уйӑхран кӑна, асламӑшне (е кукамӑшне) каласа кӑтартнӑ хыҫҫӑн, пӗлнӗ.
Малтан ун патне «патшалӑх органӗн ӗҫченӗ» шӑнкӑравланӑ та СНИЛС номерӗсене тата электрон почтӑна калама ыйтнӑ. Социаллӑ тӳлев параҫҫӗ-мӗн. Унтан «ФСБ ӗҫченӗ», «банк ӗҫченӗ» шӑнкӑравланӑ. Вӗсем студента Украинӑна укҫа куҫаратӑн тесе хӑратса пӗтернӗ, кун пирки никама та калама хушман.
Палламан ҫынсем каланипе студент пухнӑ укҫине илсе «хӑрушсӑр счет» ҫине банкомат урлӑ куҫарнӑ. Вӑл «ФСБ спецоперацине хутшӑннине ӗненнӗ. Кайран вӑл Хусана кайса асламӑшӗн (е кукамӑшӗн) укҫине илсе хура тум тӑхӑннӑ «инкассатора» парса янӑ.
Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Шупашкарта пурӑнакан, республикӑри пысӑк производство комплексӗсенчен пӗринче инженерта ӗҫлекен 62 ҫулти хӗрарӑм Федерацин хӑрушсӑрлӑх службин ӗҫченӗсене пулӑшас тесе улталаннӑ. Тӗрӗссипе, унтисене хайхи пулӑшӑвӗ кирлӗ пулман. Хӗрарӑма ултавҫӑсем ҫавӑн пек ӗнентернӗ.
Пӗр уйӑха яхӑн маларах ун патне Пенси фондне ӗҫ кӗнекипе пымалла тесе шӑнкӑравланӑ, унччен вара электрон черете ҫырӑнмалла, ун валли СМС-ҫырури кода каламалла тенӗ.
Шӑнкӑравлакан хӗрарӑм инженерӑн СНИЛС номерне те каланӑ.
Кайран ФХС ӗҫченӗ текен арҫын шӑнкӑравланӑ, ултавҫӑсене тытса чарма пулӑшма ыйтнӑ. Вара вӑл хайхисем мӗн каланине итленӗ: банкран 1 миллион тенкӗ илнӗ, вӑл укҫана хваттер туянакан тусне вӑхӑтлӑха паратӑп тесе хӑйӗн хӗрне те, банк ӗҫченӗсене те ӗнентернӗ. Укҫана банкомат урлӑ такамсене куҫарса панӑ.

Кӗҫех республикӑра санавиаци вертолечӗ вӗҫме тытӑнӗ. Вӑл кӑҫал утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен ӗҫлеме пуҫлать.
Тӑваттӑмӗш ҫул ӗнтӗ контракта «Санитари авиацийӗн наци служби» АО-па алӑ пусаҫҫӗ. Хальхинче 44,87 миллион тенкӗлӗх алӑ пуснӑ.
Планра 60 яхӑн вӗҫев тума палӑртнӑ. Пӗр вӗҫев (1 сехет) 281,8 пин тенке кайса ларать. Заявка килнӗ хыҫҫӑн вертолет ӑшӑ ҫанталӑкра вырӑна 30 минутран килет, сивӗ вӑхӑтра вара 1 сехет ытларах иртет.
Статистика ҫапларах: 2020 ҫулхи авӑн уйӑхӗнченпе санавиаци вертолечӗ йывӑр туйнӑ 474 пациента илсе ҫитернӗ.

Шупашкарта 43 ҫулти хӗрарӑм хваттер туянмалли укҫана ултавҫӑсене куҫарса панӑ. Пӗтӗмпе – 6 миллион ытла тенкӗ.
Полицире акӑ мӗн каласа кӑтартнӑ вӑл. Ултавҫӑсем ун патне пӗр уйӑха яхӑн шӑнкӑравланӑ. Темӗн тӗрлӗ те суйнӑ: «Госуслуги» портал ӗҫченӗ тесе те, йӗрке хуралҫисем тесе те. Хӗрарӑма унӑн харпӑр кабинетне такамсем кӗнӗ тесе ӗнентернӗ, пуҫиле майпа явап тыттарассипе хӑратса пӗтернӗ. Хваттер илмешкӗн пухнӑ укҫине «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарма ӳкӗте кӗртнӗ.
Ӑна банк ӗҫченӗсем те, полицейскисем те чарма хӑтланнӑ. Йӗрке хуралҫисем тӑванӗсем патне те шӑнкӑравланӑ, ултавҫӑсем мӗнле схемӑпа ӗҫленине ӑнлантарнӑ. Анчах хӗрарӑм пур-пӗрех 6 миллион та 150 пин тенкӗ куҫарса панӑ.
Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Шупашкарта пилотсӑр вӗҫекен аппаратсене пула шар курнисен тӑкакӗсене республика саплаштарӗ.
Чӑваш Енре инкеклӗ лару-тӑру режимне йышӑннӑ хыҫҫӑн ЧР Элтеперӗ Олег Николаев канашлу ирттернӗ. Унта шар курнисене пулӑшасси, сиенленнӗ ҫуртсене юсасси пирки калаҫнӑ. Юлашки хыпарсем тӑрӑх, хулара БПЛАсене пула нумай хваттерлӗ 40 ҫурт сиенленнӗ.
Олег Николаев кӗске вӑхӑтра ҫурт-йӗр фондне тата социаллӑ инфратытӑма юсаса ҫӗнетме хушнӑ. Хальхи вӑхӑтра сиенленнӗ вырӑнсене йӗркене кӗртеҫҫӗ.
Кунсӑр пуҫне шар курнӑ ҫынсем матпулӑшу, ҫухатнӑ пурлӑхшӑн тӳлев тата сывлӑх сиенленнӗшӗн пособи илме пултараҫҫӗ. Заявленисене «Госуслуги» урлӑ е МФЦра йышӑнаҫҫӗ.

Хӗрлӗ Чутай районӗнчи Атнар ялне шыв кӗртме хыснаран 152, 2 миллион тенкӗ уйӑрӗҫ. Ку цифрӑна патшалӑх закупикисен сайтӗнче палӑртса хӑварнӑ.
Хӗрлӗ Чутай тӑрӑхӗн администрацийӗ ялта шыв кӗртме килӗшекен организацие шырать. Уншӑн вырӑнти хыснаран 152,2 миллион тенкӗ уйӑрма хатӗр. Подрядчика ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче палӑртмалла.
Шывпа тивӗҫтерессине икӗ ӑстрӑмпа пурнӑҫламалла: контракта алӑ пуснӑ вӑхӑтранпа 2026 ҫулхи раштав уйӑхӗн 25-мӗшӗччен тата 2027 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗччен. Ӗҫе контрактпа палӑртнӑ вӑхӑтран иртерех вӗҫлесен те юрать тесе пӗлтернӗ.
Ку хыпара «Правда ПФО» интернет-хаҫатра пӗлтернӗ. Ӑна вуланисенчен хӑшӗсем шыв кӗртме ҫавӑн чухлӗ укҫа тухса кайма пултарнине шанмасӑртарах ҫырнӑ.

10 тенкӗллӗ укҫасем ҫинче Чӑваш Ен тата Шупашкар гербӗсене ӳкерӗҫ. Ку ыйтупа ЧР Элтеперӗ Олег Николаев Раҫҫей Банкӗн Атӑл-Вятка тӗп управленийӗн пуҫлӑхӗпе тӗл пулсан калаҫнӑ.
Кӑҫал «Раҫҫей Федерацийӗ» серире Чӑваш Республикин гербне ӳкернӗ 10 тенкӗллӗ укҫа тухӗ. Ҫитес ҫул «Ӗҫ мухтавӗн хулисем» серире Шупашкара халалланӑ укҫа кӑларӗҫ. Иккӗшне те хаклах мар тимӗртен шӑратса кӑларӗҫ.
Икӗ ен регионти финанс рынокне сӳтсе явнӑ. Аса илтерер: 2025 ҫултанпа Чӑваш Ен бюджет процесне цифра укҫине ҫаврӑнӑша кӗртессипе ҫыхӑннӑ сӑнав проектне хутшӑнать.
