
Шупашкарта Мускав проспектӗнче вырнаҫнӑ пульницӑра пӗр хӗрарӑмӑн укҫине вӑрланӑ. Кун пек хӑтланнӑ тесе пӗр арҫынна шанмаҫҫӗ, ӑна палласа илекенсене йӗрке хуралҫисене пелтерме ыйтаҫҫӗ. Арҫын видеокамера ҫине лекнӗ.
Пӑтӑрмах пӗлтӗрхи раштав уйӑхӗн 19-мӗшӗнче 12 сехет тӗлӗнче пулса иртнӗ. Хӗрарӑмӑн енчӗкӗ куртка кӗсйинче пулнӑ. Унта документсем тата 40 пин тенкӗ ытларах укҫа пулнӑ.

Шупашкарта пурӑнакан 72 ҫулти арҫын 4 хутчен ултавҫӑсен аллине лекнӗ. Вӑл инвестицисемпе ӗҫлесе илме ӗмӗтленнӗ.
Ҫак арҫын ултавҫӑсен аллине 4 хутчен ҫакланса пӗтӗмпе 900 пин ытла тенкӗ куҫарса панӑ. Хальхинче вӑл 60 пин тенкӗ ҫухатнӑ. Тӗнче тетелӗнче укҫа ӗҫлесе илмелли пирки реклама курсан вӑл каҫӑ ҫине пуснӑ та хӑйӗн телефон номерне хӑварнӑ. Унпа кайран «аналитиксем» ҫыхӑннӑ. Вӗсем хушнипе арҫын телефона сарӑм вырнаҫтарнӑ, микрозайм илнӗ те укҫана тӗрлӗ счет ҫине куҫарнӑ.
Кун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Раштав уйӑхӗнче Шупашкарти 36 ҫулти сварщик Европӑран машина туянма шутланӑ. Анчах машинӑсӑр та, укҫасӑр та тӑрса юлнӑ.
Вӑл тӗнче тетелӗнче реклама тупнӑ та каҫӑ ҫине пуснӑ. Ҫапла «менеджерпа» ҫырӑнма пуҫланӑ – хайхискер машина тупма тата документсене хатӗрлеме пулӑшать-мӗн.
«Менеджер» 1,5 млн тенкӗ куҫарма ыйтнӑ. Арҫын куҫарма тӑрсан банк операцие тӑватӑ хутран кая мар пӑрахӑҫланӑ. Анчах арҫын банк ӗҫченӗсене ҫав палламан ҫын ӑна улталаманнине ӗнентерме пултарнӑ. Ҫапла вӑл 1,5 млн тенкӗсӗр юлнӑ. Ку укҫаран пӗр пайӗ – кредит илнӗскер.
Кун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Чӑваш Енре «Земство вӗрентекенӗ» программӑна хутшӑнма заявкӑсене йышӑнма пуҫланӑ. Кӑҫал 16 ҫын ялти шкула ӗҫлеме кайса 1 миллион тенкӗ илме пултарӗ.
Программӑна хутшӑнакансен ялта е 50 пин ҫын таран пурӑнакан сала-хулара 5 ҫул ӗҫлемелле. Укҫана вӗренӳ организацийӗпе килӗшӳ алӑ пуснӑ хыҫҫӑн параҫҫӗ. Ҫавӑн пекех программӑна хутшӑннӑ специалистсене пурӑнмалли кӗтес тара тытнӑшӑн тата коммуналлӑ тӑкаксене тӳленӗшӗн саплаштараҫҫӗ. Ку кӑна мар – оклад ҫумне хушса тӳлеҫҫӗ.
Программӑн условисем пур: вӗрентекенӗн 55 ҫултан кӗҫӗнрех пулмалла. Заявкӑсене ака уйӑхӗн 15-мӗшӗччен йышӑнаҫҫӗ.

Муркаш районӗнчи тӳре-шара тӑлӑхсене япӑх хваттер туянса панӑ. Район пуҫлӑхӗн тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарни пирки республикӑн прокуратуринче хыпарланӑ.
Тӑлӑхсене Мӑн Сӗнтӗрте хваттер туянса панӑ. Вӗсем санитари тата техника тӗлӗшӗнчен тивӗҫтермен. Хыснана 13 миллион ытла тенкӗлӗх тӑкак кӳнӗ.
2022 ҫултанпа Муркаш районне Алексей Матросов ертсе пырать иккен, 2018-2022 ҫулсенче вӑл муниципалитет пуҫлӑхӗн пӗрремӗш ҫумӗ — тӗплӗ юсав пайӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑрӑшнӑ.

Шупашкарта пурӑнакан 50-ри хӗрарӑм интернетра арҫын-тус тупнӑ хыҫҫӑн 2 млн тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ.
Хайхи юлташ ӑна брокер счечӗ уҫса укҫа нумай ӗҫлесе илни пирки юптарнӑ. Ун хыҫҫӑн хӗрарӑмӑн та инвестицисемпе тупӑш тӑвас килсе кайнӑ. Ҫӗнӗ тусӗ ӑна «финанс аналитикӗн» номерне панӑ. Ҫав «аналитик» каланипе хӗрарӑм телефонӗ ҫине сарӑм лартнӑ та вӑл кӑтартнӑ счетсем ҫине укҫа куҫарса тӑнӑ. Ҫапла 2 млн яхӑн тенкӗ куҫарнӑ.
Каярахпа унпа «брокер компанийӗн ӗҫченӗ» ҫыхӑннӑ, тепӗр 7 пин доллар куҫарма ыйтнӑ. Вара тин хӗрарӑм ултавҫӑсен серепине лекнине ӑнланнӑ.

Кӑҫал республикӑри чи лайӑх ялти культура ҫурчӗсене – 2,25 млн, чи лайӑх 11 ӗҫченне преми евӗр хавхалантарма 825 пин тенкӗ уйӑрса парӗҫ. Хушӑва республика премьер-министрӗ Сергей Артамонов алӑ пуснӑ.
Пулӑшӑва 18 округ тивӗҫӗ. Чи пысӑк гранта Вӑрнар округне уйӑрса парӗҫ – пӗтӗмпе 375 пин тенкӗ. Йӗпреҫ, Комсомольски округӗсем 300-шер пин тенке тивӗҫӗҫ. Канаш, Муркаш, Шупашкар тата Шӑмӑршӑ округӗсене 225-шер пин тенкӗ парӗҫ.

Шупашкар округӗнчи 18-ти хӗр, Шупашкарти колледжра вӗренекенскер, ашшӗн ячӗпе 850 пин тенкӗ кредит илнӗ те пӗтӗм укҫана ултавҫӑсене куҫарса панӑ.
Палламан ҫын хӗре кредит илнӗ хыҫҫӑн укҫана «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарма хушнӑ. Хӑйне шӑнман пӑр ҫине лартса янине вӑл кая юлса ӑнланнӑ.
Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

Шупашкарта «Пехет» агромаркет ӗҫленине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Вӑл «Каскад» суту-илӳ ҫуртӗнчи аялти хутра вырнаҫнӑ. Унта пулса курнисем каланӑ тӑрӑх, агромаркета кайса ҫӳреме меллӗ мар. Халӑх питех пырса ҫӳременни, тавар туянакан сахалли пирки халӑх тетелӗнче ҫырнине те асӑрхакаланӑччӗ.
Халӑха унта илӗртес тесе пӗлтӗр кӗркунне унта районсемпе министерствӑсен кунӗсене те ирттерсе пӑхрӗҫ – хайхисен вӑхӑтӗнче юрласа-ташласа та кӑтартрӗҫ.
Агромаркетра суту-илӳ тӑвакансене хавхалантарас тесе республикӑн Ял хуҫалӑх министерстви 10 миллион тенкӗ субсиди уйӑрса пама йышӑннӑ, вӑл укҫа усламҫӑсене аренда тӑкакӗн пӗр пайне саплаштарма кайӗ.

Ҫӗнӗ Шупашкарта ҫичӗ ҫулти арҫын ача амӑшӗн 53 пин тенкине ултавҫӑсене куҫарса панӑ. Укҫа амӑшӗн банк картти ҫинче пулнӑ.
Ашшӗ-амӑшӗ ачине килте пӗччен хӑварнӑ чухне ун патне шӑнкӑравлама май килтӗр тесе телефон парса хӑварнӑ.
Ача «тӳлевсӗр роблокслӑ» пулма май пурри ҫинчен пӗлтерӳ асӑрханӑ. Вӑл ҫав каҫӑпа иртсен унпа темле хӗрарӑм ҫыхӑннӑ. Хайхискер ачана телефон экранӗн сӑн ӳкерчӗкне ярса пама ыйтнӑ.
Хӗрарӑм каланине итлесе ача амӑшӗн банк приложенине кӗрсе кайса темиҫе номер ҫине укҫа куҫарса панӑ. Пурӗ 53 пин тенкӗ.
