Шупашкарӑн тӗп архитекторӗн пуканӗ пушаннӑ. Ку должноҫре Сергей Стройков ӗҫленӗ. Вӑл ӗҫрен иртнӗ эрнерех кайнӑ иккен. Анчах ку должноҫ пушанни пирки хула администрацийӗн сайтӗнче халь тин курӑнма тытӑннӑ.
Палӑртса хӑварар: Сергей Стройков ку должноҫе 2024 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче йышӑннӑ. Вӑл тӗп архитекторта унччен те, 2007-2012 ҫулсенче ӗҫленӗ. Ун чухне Шупашкар хулинче Замамья тума тытӑннӑ, хула варринче нумай хутлӑ ҫӳллӗ ҫуртсем курӑнма пуҫланӑ. Тӗслӗхрен, Гайдар урамӗнчи 5-мӗш ҫурт. Вӑл Юханшыв порчӗн планировкине ырлас ҫӗре те хутшӑннӑ. Кайран унта ҫӳллӗ ҫуртсем, Альбатрос тата Ривьера, «ӳссе» ларнӑ.
Шупашкарӑн тӗп архитекторӗ кам пуласси пирки хальлӗхе калама ҫук. Ӑна конкурс ирттерсе суйлӗҫ.
Ҫӗрпӳ муниципалитет округне кам ертсе пырасси паллӑ. Ку хыпара МАХри «Хыпар-Вести Чувашия» каналта паян пӗлтернӗ.
Округ пуҫлӑхне палӑртас тӗллевпе ятарлӑ конкурс ирттернӗ. Ку вӑл пӗтӗмӗшле йышӑннӑ йӑла-йӗрке. Район пуҫлӑхӗ пулма ӗмӗтленекенсен кандидатурисене ятарлӑ ушкӑн пӑхса тухнӑ. Йышра Ҫӗрпӳ районӗн прокурорӗ Евгений Петров, структура подразделенийӗсен ертӳҫисем, администрацин территори уйрӑмӗсен пуҫлӑхӗсем пулнӑ.
Ҫӗрпӳ округне кам ертсе пырассине вара Депутатсен пухӑвӗн черетлӗ ларӑвӗнче пӗлтернӗ.
Конкурс комиссийӗн председателӗ Чӑваш Енӗн вӗренӳ министрӗ Дмитрий Захаров пулнӑ. Вӑлах ҫӗнтерӳҫӗ-кандидатпа паллаштарнӑ.
Депутатсен вара икӗ кандидатурӑран пӗрне суйлама тивнӗ. Уҫӑ сасӑлавра Владимир Глухов ҫӗнтернӗ.
Чӑваш Республикин финанс министрӗн пуканне ҫӗнӗ ҫын йышӑннӑ. Вӑл – Мордва Республикинчи Сергей Тюркин. Хальлӗхе Сергей Александрович министр тивӗҫӗсене пурнӑҫлӗ.
Сергей Тюркин Мордва Республикин финанс министрӗнче 2020 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен пуҫласа 2026 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗччен ӗҫленӗ. Хӑй Краснослободск хулинче 1984 ҫулта ҫуралнӑ. 2006-2019 ҫулсенче Саранск администрацийӗнче ӗҫленӗ: тӗп специалистран пуҫласа финанс управленийӗн пайӗн пуҫлӑхӗ таран ҫитнӗ. 2019-2020 ҫулсенче Мордва Республикин финанс министрӗн ҫумӗ пулнӑ, кайран – финанс министрӗ.
Ҫакӑ паллӑ: Мордва Республикин Финанс министерстви ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансене кӑҫал кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗ хыҫҫӑн тӳлев пама хирӗҫленӗ хыҫҫӑн Сергей Тюркина отставкӑна янӑ.
Аса илтерер: Чӑваш Республикин унчченхи финанс министрӗ Михаил Ноздряков кӑҫал ака уйӑхӗнче хӑйӗн ирӗкӗпе ӗҫрен кайнӑ. Унӑн тивӗҫӗсене вӑхӑтлӑха Ольга Метелева пурнӑҫланӑ.
Патӑрьел муниципалитет округӗн пуҫлӑхӗ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнине Чӑваш халӑх сайчӗ кӑҫалхи нарӑс уйӑхӗнчех пӗлтернӗччӗ-ха. Халӗ вара Рудольф Селиванов ӗҫрен пӑрахнӑ.
Аса илтерер: Патӑрьел округӗн пуҫлӑхӗ ҫул ҫинчи лекнӗ тесе шутлаҫҫӗ. Следстви комитечӗн Чӑваш Енри управленийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, авари ӗҫ вӑхӑтӗнче пулман.
Тӗпчевҫӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх, пӗлтӗрхи нарӑсӑн 1-мӗшӗнче Патӑрьел округӗн пуҫлӑхӗ ӗҫри кроссоверпа аварие лекнӗ. Машинӑна юсаса тӑкакланас мар тесе шар курнӑ водителе айӑпа хӑйӗн ҫине илме ӳкӗте кӗртнӗ. Кайран инспекторсем киличчен служба машинин водителӗ валли ҫын тупса та хунӑ-мӗн. Ҫапла айӑплӑ мар ҫынна явап тыттарнӑ, округ пуҫлӑхӗ вара хӑйӗн ӗҫченӗсене страхлав тӳлевӗ илмешкӗн документсем тӑратма хушнӑ.
Паян пӗр хайлав вуланӑ май кӑсӑклӑ саспалли куҫа тӑрӑнчӗ. Вӑл ҫакнашкалтарах: «ꈊ». Унпа усӑ курса каомодзи (яппунла 顔文字 — «пит-сӑнар») йӗркеленӗччӗ. Ку мана самай кӑсӑклантарса ячӗ те Дипсикран (вӑл ялан уҫӑ тӑрать, чылай чухне хӑвӑрт хуравлать) мӗнле чӗлхери саспалли пулнине ыйтса пӗлес терӗм. Ҫапла май вара Йи (Yi) текен чӗлхе пирки пӗлтӗм.
Ку чӗлхе тибет-бирман чӗлхисен йышне кӗрет-мӗн, унӑн алфавичӗ ҫавнашкал пиктограммӑсенчен тӑрать. Вӗсен йышӗ питӗ пысӑк, пӗр пин ытла (1164 теҫҫӗ). Халӑхӗ Китайра Сычуань провинцире пурӑнать. Чӑвашсемпе танлаштарсан йышӗ пысӑкрах — йи (yi) ятлӑ халӑхӑн (китайла: 彝族 — Yizú) пӗтӗмӗшле йышӗ 2–3 миллион.
Дипсика, паллах, алфавитне туллирех кӑтартма сӗнтӗм те мӗнле кӑна саспалли ҫук пуль вӗсен. Акӑ хӑш-пӗрисем: ꈍ, ꈎ , ꀨ , ꀕ, ꊛ . Чӑваш карт ҫырӑвӗнчи йышшисем те пур: ꋍ. Питӗ кӑсӑклӑ ҫыруллӑх пек туйӑнчӗ те Дипсика ҫак чӗлхепе текст ҫырса пама ыйтрӑм. ИИ мана мӗн хуравларӗ? Ҫыраймастӑп тет. Саспаллисене пӗлетӗп тет, анчах текст хатӗрлейместӗп тет.
Халӑххи 2-3 миллион йышлӑ, анчах Дипсик унӑн чӗлхине пӗлмест иккен.
Республикӑн пӗрлехи заказчик службин директорӗ пулма Виктор Разумова шаннӑ. Вӑл унччен асӑннӑ учрежденире ертӳҫӗ тивӗҫне пурнӑҫланӑ.
Республикӑн пӗрлехи заказчик службинче пуҫлӑх пуканӗ пӗлтӗрхи чӳк уйӑхӗнченпе пушӑ пулнӑ. Унчченхи ертӳҫӗ Сергей Варлашкин ертӳҫе тилхепине пӗтӗмпе сакӑр уйӑх ҫеҫ тытса пынӑ.
Паян республикӑн премьерӗ Сергей Артамонов ятарлӑ йышӑну кӑларса ку тилхепене Виктор Разумова тыттарма йышӑннӑ. Виктор Разумов пуҫлӑх тивӗҫне пӗлтӗрхи раштав уйӑхӗн 3-мӗшӗнченпе пурнӑҫланӑ. 2013 ҫулта вӑл «Чӑвашавтодор» предприяти пуҫлӑхӗн тивӗҫне пурнӑҫланӑ. 2016-2018 ҫулсенче «Стройком-21» директорӗнче тӑрӑшнӑ. Анчах унчченхи предприяти те, «Стройком-21» те кӗҫех панкрута тухнӑ.
Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев республикӑн премьер-министрне Сергей Артамонова II степень «Тӑван ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден медалӗпе чысланӑ. Ку хушӑва Раҫҫей президенчӗ Владимир Путин ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗнче алӑ пуснӑ.
Аа илтерер: Сергей Артамонов 2015 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен ял хуҫалӑх министрӗ пулнӑ, 2017 ҫулхи кӑрлачӑн уйӑхӗнченпе – премьер-министр. 2025 ҫулхи нарӑсӑн 28-мӗшӗнченпе вӑл Чӑваш Ен правительствине вӑхӑтлӑх ертсе пыма тытӑннӑ. Икӗ уйӑхран ӑна ку должноҫре ҫирӗплетнӗ. Кӑҫал пуш уйӑхӗн 31-мӗшӗнчен Сергей Геннадьевич «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин регионти уйрӑмӗн секретарӗн пуканне йышӑннӑ. Унӑн кандидатурине Дмитрий Медведев ырланӑ.
Сергей Артамонов 1977 ҫулта Патӑрьел районӗнчи Пӑлапуҫ Нурӑс ялӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш патшалӑх ял хуҫалӑх академийӗнчен тата Раҫҫей коопераци университетӗнчен вӗренсе тухнӑ, 1998 ҫулта ӗҫ карьерине агрономран пуҫӑннӑ.
ЧР вӗренӳ министрӗн ҫумӗ кам пуласси паллӑ. Тӳрех аса илтерер: унчченхи министр ҫумне Марина Лежнинана должноҫре ӳстернӗ, вӑл министрӑн пӗрремӗш ҫумӗ пулса тӑнӑ.
Министр ҫумӗн пуканне Александр Кириллов йышӑннӑ. Влаҫ органӗсенче вӑл ҫӗнӗ ҫын мар. Унччен Александр Кириллов Ял хуҫалӑх министерствинче ӗҫленӗ. Унта вӑл 12 ҫул тӑрӑшнӑ. Кайран, 12 ҫул, Шупашкарти транспорт тата строительство технологийӗсен техникумӗн директорӗн ҫумӗ пулнӑ.
Александр Кириллов Вӗренӳ министерствинче професси тата хушма пӗлӗвӗн, ҫул ҫитмен ачасемпе ӗҫлекен комисси, ӑслӑлӑх аталанӑвӗн кураторӗ пулӗ. Ҫавӑн пекех воспитани ӗҫӗн тата ҫуллахи канӑвӑн блокне ертсе пырӗ.
Кӑҫал Патшалӑх Думине депутатсене суйламалла. Ҫавна май партисем авӑн уйӑхне хатӗрленеҫҫӗ. Вӗсен шутӗнче КПРФ та.
Нумай пулмасть партире праймериз иртнӗ. «Коммерсантъ» пӗлтернӗ тӑрӑх «Халӑх депутачӗ» умсасӑлава пурӗ 2,4 миллион ҫын хутшӑннӑ.
Ҫӗпӗр халӑх депутачӗсен пухӑвӗнче КПРФ ТК председателӗн ҫумӗ Юрий Афонин малтанхи пӗтӗмлетӳсемпе паллаштарнӑ. Электронлӑ площадкӑра 100 пин ытла умсуйлавҫӑ хӑйӗн сассине панӑ. Ҫапла май праймеризра мала тухнӑ кандидатсене палӑртнӑ. Вӗсен йышне Чӑваш Енри коммунистсен партийӗн пӗрремӗш секретарӗ Александр Андреев та кӗнӗ.
Ҫирӗм ҫын хушшинче ҫавӑн пекех Патшалӑх Думин хальхи депутачӗсем Михаил Матвеев, Олег Михайлов тата Сергей Обухов, Ингушетири уйрӑмӗн пӗрремӗш секретарӗ Хамзат Кодзоев, Олег Новицкий летчик-космонавт тата ыттисем кӗнӗ. 2021 ҫулта пӗр мандатлӑ округсенчен суйланнӑ Сергей Казанков та мала тухнӑ ҫирӗм ҫын шутне кӗнӗ.
Ҫитес суйлавра хӑш-хӑш ҫынна парти йышӗнчен суйлава тӑратассине пухӑва пӗтӗмлетнӗ май ҫирӗплетӗҫ.
Чӑваш Енре виҫӗ министрӑн ҫӗнӗ заместителӗсене ҫирӗплетнӗ.
Ял хуҫалӑх министрӗн ҫӗнӗ ҫумӗ Анатолий Такмаков пулса тӑнине, вӗренӳ министрӑн пӗрремӗш ҫумӗн тивӗҫне Марина Лежнинана шанса Чӑваш халӑх сайтӗнче Софья Савнеш пӗлтернӗччӗ-ха. Халӗ тата физкультурӑпа спорт министрӗн те ҫӗнӗ ҫумне ҫирӗплетнине пӗлтӗмӗр. Кун пек хушӑва республикӑн влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗнче вырнаҫтарнӑ. Ку ӗҫре Оксана Андреева тӑрӑшӗ.
Оксана Валерьевна 2003 ҫултанпа финанс сферинче ӗҫленӗ-мӗн, 2023 ҫулта вара ӑна Ҫӗрпӳ округӗнче пуҫлӑхӑн экономикӑпа финанс енӗпе заместитель пулма шаннӑ.
+0.3 °C