
Утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Чӑваш Ен Пӗтӗм Раҫҫейри Ҫемье парадне хутшӑнӗ. Ҫак пысӑк мероприятие Ҫемье тата юратупа шанчӑклӑх кунне халалланӑ.
Ӑна 2023 ҫулта Раҫҫейри «Ҫемье» общество юхӑмӗ пуҫарса янӑ. Халӗ ӑна кашни ҫулах утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче ирттереҫҫӗ. Ҫемье тата юратупа шанчӑклӑх кунне тата ҫветтуй Петрпа Феврони Муромскисене халалланӑ парад вӑл.
Парад Ҫветтуй Мускав тата Пӗтӗм Руҫ Патриархӗ Кирилл пилленипе иртет. Пӗлтӗр унта Раҫҫейри 100 ытла хула хутшӑннӑ.
Кӑҫал Шупашкарта мероприяти Анне палӑкӗ умӗнче иртӗ, 17 сехет ҫурӑра пуҫтарӑнма тытӑнӗҫ. Парад 18 сехетре пуҫланӗ.

Вӗсем пӗрлешнӗ те 65 ҫул пӗрле алла-аллӑн тытӑнса утаҫҫӗ.
Ку сӑмахсем – Канаш округӗнчи Муллавар ялӗнче пурӑнакан Петровсем ҫинчен.
Геннадий Петровичпа Нина Маркеловнӑн ҫак кунсенче хӑна-вӗрле пухма харӑсах икӗ сӑлтав пулнӑ. Пӗрремӗшӗнчен, вӗсем ҫемье ҫавӑрнӑранпа 65 ҫул ҫитнӗ. Иккӗмӗшӗнчен, ҫемье пуҫӗ Геннадий Петрович 90 ҫул тултарнӑ.
Петровсем – ялти хисеплӗ ҫемье, вӗсем ялта пуриншӗн те тӗслӗх. Мӑшӑр 6 ача ҫуратса вӗсене ура ҫине тӑратнӑ. Паянхи кун вара сумлӑ ватӑсене 13 мӑнукӗ тата 6 кӗҫӗн мӑнукӗ савӑнтараҫҫӗ.
Ҫакна та палӑртмалла: петровсем иккӗшӗ те – ӗҫ ветеранӗсем. Нина Маркеловна вара «Амӑшӗн мухтавӗ» ордена та тивӗҫнӗ.
Туй тунӑранпа 65 ҫул ҫитнӗ май Петровсене округри ЗАГС пайне чыслама чӗннӗ.

Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче пурӑнакан нумай ача амӑшӗ Вера Майорова «Анне» амӑшӗн мухтавӗн паллине тивӗҫнӗ.
Верӑпа Сергей 4 хӗрпе 1 ывӑл ҫуратнӑ, вӗсене пурнӑҫӑн анлӑ ҫулӗ ҫине кӑлараҫҫӗ. Майоровсем тӗрлӗ конкурса хутшӑнса палӑрнӑ: «Ҫемьепе» фестиваль лауреачӗ пулнӑ, «Ҫулталӑкри ҫемье» конкурсӑн муниципалитет тапхӑрӗнче «Пултарулӑх ҫемйи» номинацире тата «Чӑваш Енри ҫемье» Пӗтӗм Раҫҫейри ҫемье туризмӗн фестивалӗнче ҫӗнтернӗ.
Ачисем те маттур. Асли Виктория колледжра вӗренет. Лайӑх паллӑсемпе ӑс пухнашӑн вӑл пысӑк стипенди илсе тӑрать.
Вера хӑй те ахаль ларма юратмасть, пултарулӑхпа аппаланма та вӑхӑт тупать: чӑвашла сӑвӑсем тата юрӑсем ҫырать, «Теветкел» фольклор ансамбльне юрлама ҫӳрет.

Красноармейски округӗнче пурӑнакан Григорьевсене «Ашшӗ-амӑшӗн мухтавӗ» орден медалӗпе чысланӑ. Хушӑва Раҫҫей президенчӗ Владимир Путин алӑ пуснӑ.
Алексей Николаевичпа Наталия Николаевна 30 ҫул пӗрле пурӑнаҫҫӗ, вӗсем пилӗк ача ӳстернӗ. Ҫемье пуҫӗ ятарлӑ ҫар операцине хӑйӗн ирӗкӗпе кайнӑ, вӑл — волонтерсен пулӑшӑвӗн тата ҫар хатӗрленӗвӗн йӗркелӳҫи.
Шел те, Григорьевсен аслӑ ывӑлӗ Владимир пӗлтӗр юпа уйӑхӗнче СВОра паттӑрла пуҫ хунӑ, вилнӗ хыҫҫӑн ӑна Паттӑрлӑх орденӗпе чысланӑ. Владимир ҫар училищинче вӗреннӗ.
Палӑртса хӑварар: «Ашшӗ-амӑшӗн мухтавӗ» орден медальне 4 е ытларах ача ӳстерекенсене параҫҫӗ. Куншӑн ҫемье 200 пин тенке тивӗҫет.

Хӗрлӗ Чутай районӗнчи хысна сферинче ӗҫлекен 10 ҫын хваттерлӗ пулса тӑнӑ. Ҫӗнӗ хваттер уҫҫине тивӗҫнисен хушшинче — 4 педагог, 5 врач тата полицире ӗҫлекен ҫын.
Вӗсене хваттерлӗ пулма Чӑваш Енре 2025 ҫулхи ака уйӑхӗнченпе пурнӑҫланса пыракан ятарлӑ программа пулӑшнӑ. Вӑл специалистсене служба хваттерӗпе тивӗҫтерме май май парать.
Хӗрлӗ Чутайӗнче 10 специалист валли хваттер туянма хыснаран 35.3 миллион тенкӗ уйӑрнӑ.
Икӗ пӳлӗмлӗ хваттерлӗ пулнисенчен пӗри — Анастасия Волкова. Вӑл мӑшӑрӗпе тата ывӑлӗпе пурӑнать. Хӗрлӗ Чутайне куҫса кайиччен тӑватӑ ҫул Шупашкарта ӗҫленӗ.
Программа пурнӑҫа кӗме пуҫланӑранпа республикӑри 13 специалиста ӗҫри хваттерпе тивӗҫтернӗ. Ун валли республика тата вырӑнти хыснаран 41,7 миллион тенкӗ укҫа уйӑрнӑ.

Шупашкар районӗнчи Морозовсене ҫӗршыв Президенчӗ Владимир Путин медаль пама йышӑннӑ. «Ашшӗ-амӑшӗн мухтавӗ» орден медалӗпе ҫемье институтне ҫирӗплетессине пысӑк тӳпе хывнисене тата ачиасене тивӗҫлипе воспитани панисене чыслаҫҫӗ.
Морозовсем Шупашкар районӗнче пурӑнаҫҫӗ иккен (хушура хӑш ялтан пулнине тата вӗсем миҫе ача ӳстернине кӑтартман).
Орден медальне 4 тата ытларах ача ӳстерекенсене панине шута илсен Ольга Петровна тата Николай Павлович Морозовсен ҫавӑнтан кая мар ывӑл-хӗр пулнине тавҫӑрма йывӑр мар. Кун пек чыслава тивӗҫекенсене 200 пин тенкӗ укҫа парса та савӑнтараҫҫӗ.

Тӗрӗссипе, качча кайма ҫеҫ мар, авланма та. Ҫемье ҫавӑракансене саккун 5 кун таран отпуск илме ирӗк парать. Анчах уншӑн ӗҫрен укҫа тӳлемӗҫ. Ку вӑл ҫын хӑй шучӗпе канассине пӗлтерет.
Туя васкамасӑр хатӗрленме 5 кун таран отпуск илме организацин чарма ирӗк ҫук тесе пӗлтерет Раҫҫейӗн Ӗҫ тата социаллӑ хӳтлӗх министерстви. Отпуск илес тесе хут ҫырса памалла. Хӑв шутпа илнӗ отпуска черетлӗ кануран тытса илмӗҫ. Стаж та кунта витӗм кӳмест. Ӗҫе анчах вырнаҫнисем, сӑнав вӑхӑчӗ иртиччен те кун пек отпуска илме юрать. Анчах кун пек чухне вӗсен сӑнав кунӗн шутне отпуск илнӗ кун чухлӗ тӑсса парӗҫ.
Сӑмах май каласан, ача ҫуралсан та ҫын хӑй шучӗпе 5 кун отпуск илме пултарать.

Улатӑр округӗнче пурӑнакан Синяевсем 50 ҫултан ЗАГСа каллех пынӑ. Хальхинче вӗсене унта ылтан туйпа саламланӑ.
Валерипе Мария 1975 ҫулта Ҫӗнӗ ҫула кӗтсе илнӗ кун паллашнӑ. Вӗсем тусӗсемпе пӗр ушкӑна лекнӗ. Каччӑ хӗре тӳрех куҫ хывнӑ, уяв хыҫҫӑн киле ӑсатма ирӗк ыйтнӑ. Ҫапла пуҫланӑ вӗсем туслӑ ҫӳреме. Пурӑна киле ҫамрӑксем ҫемье ҫавӑрнӑ.
Вӗсем халӗ те алӑ усса лармаҫҫӗ. Валерий Алексеевич ҫӑмӑл атлетикӑпа кӑсӑкланать. Мария Петровна вара тӗрлеме, ҫыхма юратать, сиплӗ курӑксенчен усӑллӑ чейсем хатӗрлет.
Синяевсем икӗ ывӑл ӳстернӗ. Владимир – режиссер, Сергей – юрист. Иккӗшӗ те нумай ачаллӑ ашшӗ. Синяевсем халӗ ултӑ мӑнукпа савӑнса пурӑнаҫҫӗ.

Чӑваш Енри предприятисенче демографи стандартне йышӑнаҫҫӗ. Кун пирки ӗнер республикӑн Правительство ҫуртӗнче иртнӗ Чӑваш Енӗн Ӗҫ тата социаллӑ хӳтлӗх министерствин анлӑ ларӑвӗнче калаҫнӑ.
Ун пек стандарта йышӑнни ҫынна ӗҫпе ҫемьене ҫураҫтарса пыма май парать. Паянхи кун тӗлне 1400-а яхӑн предприятире коллективлӑ килӗшӳсенче ачаллӑ ҫемьесене ҫӑмӑллӑх пама пӑхса хӑварнӑ.
«Ҫемьене тата унӑн интересне хӳтӗлесси республика Правительствин тӗп ҫул-йӗрӗ пулса тӑрать. Демографи лару-тӑрӑвӗ епле пуласси ҫӑмӑллӑхсемпе тӳлевсенчен ҫеҫ килмест, ҫынсен ыранхи куна шанса пӑхмалла», — тенӗ ларура республика Элтеперӗ Олег Николаев.
Пысӑк предприятисем ачаллӑ ҫемьесене тӗрлӗ ҫӑмӑллӑх пама пӑхса хӑвараҫҫӗ, ҫав шутра — ача ҫуралсан, хваттер туянма, санаторипе курортра канма, ӗҫре меллӗ график тата ытти те. Кун пек предприятисен шутӗнче ҫаксене асӑнса хӑвармалла: Вӑрнарти хутӑш препаратсен завочӗ, Химпром, Газпром, Чапаев ячӗллӗ производство пӗрлешӗвӗ, Шупашкарти агрегат завочӗ.

Социаллӑ сферӑра ӗҫлекенсем паян професси уявне паллӑ тӑваҫҫӗ. Ку отрасльте чун ӑшшине ыттисемшӗн шеллемен ҫынсем сахал мар. Вӗсенчен пӗри — Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрти Александра Смирнова.
Александра Львовна паян пай заведующийӗнче тӑрӑшать. Анчах ку должноҫе хӑйне шанса париччен вӑл социаллӑ ӗҫчен пулса та, ахаль специалистра та тӑрӑшнӑ. Социаллӑ сферӑна Хӗрлӗ Чутай хӗрӗ амӑшне кура суйланӑ. Вӑл вырӑнти ваттисен ҫурчӗн заведующийӗнче ӗҫленӗ.
Паян Александра Львовна ӗҫре ӗлкӗрсе пынипе пӗрлех лайӑх машӑр та, амӑшӗ те, кин те. Вӑл упӑшкипе виҫӗ хӗр ӳстерет. Александра Львовна ачисемпе тата хунямӑшӗпе пӗрле тӗрлӗ конкурса та хастар хутшӑнать.
