Чӑваш Енре отсавкӑри судьяна Хисеп грамотипе наградӑланӑ. Кун пек чыса республикӑн Аслӑ сучӗн председателӗ пулнӑ Николай Порфирьев тивӗҫнӗ. Хисеп грамотипе наградӑлаканни вара — Чӑваш Енӗн Юстици ӗҫӗн комитечӗ. Кун пек хутпа ӑна 75 ҫул тултарнине кура саламлас тенӗ.
2016 ҫулхи ака уйӑхӗнче Николай Порфирьева «Чӑваш Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орденпа наградӑланӑ. Ун чухне вӑл 65 ҫул тултарнӑ. Николай Петрович Тӑвай районӗнчи Енӗш Нӑрваш ялӗнче 1951 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗнче ҫуралнӑ.
Пысӑк пахалӑхлӑ хайлавсемшӗн тата ӑслӑлӑх, литература тата ӳнер енӗпе никӗс шайӗнчи тӗпчев ирттернӗшӗн республикӑри темиҫе ҫынна кӑҫал уйӑхсерен патшалӑх стипендине парса тӑрӗҫ. Кашнине — 7200-шер тенкӗ.
Сумлӑ йышра ҫаксем: Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн илемлӗх ертӳҫи Алексей Тимошенко тата коллективӑн дирижёрӗ Александр Возяков, Чӑваш академи драма театрӗн артисчӗсем Александр Демидов тата Надежда Зубкова, Чӑваш патшалӑх драмӑн сӑнавлӑ театрӗн артисчӗ Евгений Евграфов, И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн истори кафедрин профессорӗ Лев Ефимов, Василий Кошкин ҫыравҫӑ, Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн артист-вокалисчӗ Сергей Кузнецов, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн аслӑ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Алексей Леонтьев, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн анатоми кафедрин профессорӗ Лариса Меркулова, Валентина Милославская художник, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн чӑваш филологийӗпе культурин кафедрин профессорӗ Виталий Родионов, Лолита Чекушкина композитор, Вырӑс драма театрӗн артисчӗ Диана Яковлева, Чӑваш Енри Театр ӗҫченӗсен союзӗн ертӳҫин ҫумӗ Зоя Яковлева.
Паян чӑваш халӑх художникӗн Анатолий Силовӑн ҫуралнӑ кунӗ. Ӑна ҫав ятпа Шупашкар хулин халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӑн пай пуҫлӑхӗ Нина Яковлева тата Ольга Кириллова социаллӑ ӗҫчен саламланӑ. Юлашки вӑхӑтра художника асӑннӑ учрежденин социаллӑ ӗҫченӗ пулӑшать.
Анатолий Александрович 1938 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Шуркасси ялӗнче (кайран вӑл Ҫӗнӗ Шупашкар йышне кӗнӗ) ҫуралнӑ. Звенигово поселокӗнче ремесла училищинчен, кайран Мускаври пир-авӑр институтӗнчи прикладной ӳнер факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Вӑл Африкӑпа Ази тӑрӑх ҫӳресе те хавхаланнӑ. Унӑн ӗҫӗсем 70 ытла ҫӗршыври музейсемпе уйрӑм ҫынсен коллекцийӗсенче упранаҫҫӗ иккен. Художник паян та ӳкерме юратать.
Иртнӗ эрнере Чӑваш кӗнеке издательствин икӗ ӗҫченӗ сумлӑ ята тивӗҫнӗ. Ольга Иванова тата Ольга Фёдорова Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ пулса тӑнӑ.
Ольга Фёдорова Ольга Васильева хушма ятпа ҫырать. Чӑваш кӗнеке издательствинче хыпарланӑ тӑрӑх, вӑл 2010 ҫултанпа ача-пӑчан «Чӑваш кӗнеки. Ҫамрӑк талантсем» конкурс ирттерет, 2022 ҫултанпа вара «Чӑваш романӗ» конкурс йӗркелет.
Ольга Иванова та хӑйӗн пултарулӑхӗпе палӑрса тӑрать. Кӗнеке издательствинче вӑл 2013 ҫултанпа тӑрӑшать. Паянхи куна ҫитиччен унӑн темиҫе кӗнеке ун ҫути курнӑ та ӗнтӗ.
Иккӗшӗ те вӗсем час-часах вулавӑшсене тухса ҫӳреҫҫӗ, унта тӗрлӗ ӳсӗмри вулакансемпе тӗл пулса калаҫаҫҫӗ, илемлӗ литературӑна юратакансене калем ӑсталӑхӗн вӑрттӑнлӑхӗпе паллаштараҫҫӗ.
Красноармейскинчи тӗп вулавӑшра Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, «Ял пурнӑҫӗ» хаҫат журналисчӗ, ҫыравҫӑ, Нестер Янкас ячӗллӗ пӗрлӗх лауреачӗ, Чӑваш наци конгресӗн Трак енри уйрӑмӗн хастарӗ Юрий Борисовӑн 65 ҫулхине уявлама пуҫтарӑннӑ.
Трак енӗн хастарӗ Зинаида Михайлова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, Юрий Борисов — 11 кӗнеке авторӗ. Юрий Зиновьевичӑн юратнӑ мӑшӑрӗ — Татьяна Борисова — педагог, ӳнерҫӗ, ҫыравҫӑ. Вӑл — 7 кӗнеке авторӗ. Телейлӗ мӑшӑрӑн 5 ача тата 3 мӑнук.
Эпир вара хамӑртан ҫакна хушса калар. Юрий Зиновьевич журналист ҫеҫ мар, краевед та. Вӑл Красноармейски районӗнчи Упи ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти аслӑ шкулта историпе филологи факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ. 40 ҫул ытла «Ял пурнӑҫӗ» хаҫатра ӗҫлет. 2021 ҫулта ӑна «Чӑваш Республикинчи Красноармейски районӗн умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» медальпе чысланӑ.
Ака уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Никита Чернышев (Шетмӗ) (12.04.1911-13.12.1977) ҫурланӑранпа 115 ҫул ҫитнӗ. Вӑл — музыкант тата композитор. Етӗрне уесӗнчи (халӗ Красноармейски муниципаллӑ округӗ шутланать) Ҫӗньял Шетмӗ ялӗнче ҫуралнӑ.
Ачалла тӑлӑха тӑрса юлнӑскер Ленинградри ача-пӑча усрав ҫуртӗнче ӳснӗ. Унта вӑл фортепианопа тата сӗрме купӑспа калама вӗреннӗ.
16 ҫул тултарсан яш Шупашкара таврӑннӑ, 1928 ҫулта музыка шкулне вӗренме кӗнӗ, тепӗр ҫултан вӑл музыкӑпа театр техникумӗнче вӗренме пуҫлать.
Шӑпах техникумра пултаруллӑ яш Филипп Лукин, Григорий Хирпӳ, Герман Лебедев, Аристарх Орлов-Шуҫӑм композиторсемпе пӗрле вӗренннӗ. Вӗсен вӗрентекенӗсенчен пӗри Степан Максимов пулнӑ.
Никита Чернышевӑн паллӑрах юррисем ҫаксем: «Чечеклен, ҫӗршыв», «Шурӑ хурӑн», «Атӑл хӗрринче», «Вӑйӑра» тата ыттисем.
«Хыпар» издательство ҫурчӗн дизайнерне Чӑваш Республикин Хисеп грамотипе чыслама йышӑннӑ. Тӳрех палӑртса хӑварар: унта темиҫе верстальщик ӗҫлет. Хисеп грамотине тивӗҫни — Лидия Шумова.
Эпир пӗлнӗ тӑрӑх, Лидия Николаевна ӗҫ вырӑнне ылмаштармасӑр чылай ҫул пӗр вырӑнта тимлет.
Лидия Шумовӑна пысӑк шайри грамотӑпа чысласси ҫинчен калакан Хушӑва республика Элтеперӗ Олег Николаев ака уйӑхӗн 15-мӗшӗнче алӑ пуснӑ. 45-мӗш номерлӗ хушӑва республикӑн влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗнче вырнаҫтарнӑ. Тӗрлӗ шайри ят-сума тивӗҫнисем вӑл документра тата пур.
Сӑмах май каласан, Лидия Шумова темиҫе ҫул каялла Раҫҫей Федерацийӗн Ҫыхӑну тата массӑллӑ коммуникацисен министерствин Хисеп грамотине тивӗҫнӗ.
Ҫак эрнере Чӑваш Енри хаҫатсенчен пӗрин редакторне «Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» хисеплӗ ята пама йышӑннӑ. Кунта сӑмӑх Комсомольски тӑрӑхӗнчи «Каҫал ен» район хаҫачӗн тӗп редакторӗ Алевтина Ефремова пирки пырать.
Сӑмах май каласан, асӑннӑ хаҫӑтӑн пӗрремӗш номерӗ 1931-меш ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 8-мӗшӗнче кун ҫути курнӑ. Ӑна Патӑрьелте «Паянхи сас» ятпа пичетлесе кӑларнӑ.
1932 ҫулта ҫав кӑларӑм икӗ хаҫата пайланнӑ: «Колхоз байрагы» тата «Октябрь ялавӗ». Икӗ хаҫачӗ те Патӑрьелте тухса тӑнӑ. 1939 ҫулта Комсомольски районне туса хунӑ хыҫҫӑн «Октябрь ялавӗ» хаҫат Комсомольскине куҫнӑ. Паян вӑл кӑларӑм «Каҫал ен» ятпа пичетленсе тухать, унта район пурнӑҫӗ ҫинчен каласа кӑтартаҫҫӗ.
Паян, ака уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, Валери Туркай поэт 65 ҫул тултарать.
Валери Туркай (чӑн хушамачӗ Воробьев) 1961 ҫулхи ака уйӑхӗн 17-мӗшӗнче Комсомольски районӗнчи Хырай Ӗнел ялӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш патшалӑх университетӗнче, Мускаври ГИТИС ҫумӗнчи А.В.Луначарский ячӗллӗ театр аслӑ курсӗнче вӗреннӗ.
Валерий Владимирович — СССР Писательсен союзӗн членӗ, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Тутарстанӑн культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, чӑваш халӑх поэчӗ. Унсӑр пуҫне вӑл тӗрлӗ преми лауреачӗ. Ҫав шутра — Ҫеҫпӗл Мишши премийӗн лауреачӗ, И.Я. Яковлев ячӗллӗ премин лауреачӗ, Ф. Карим ячӗллӗ премин. Украинӑри Остер хулин хисеплӗ ҫынни, Комсомольски районӗн хисеплӗ ҫынни. Унсӑр пуҫне эпир пӗлменни те, тен, чылай-тӑр.
Ӗнер, ака уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Тамара Гурьева юрӑҫ 75 ҫул тултарнӑ.
Тамара Изосимовна — Чӑваш АССРӗн тава тивӗҫлӗ артистки (1982 ҫултанпа), чӑваш халӑх артистки (1995 ҫултанпа).
Вӑл 1951 ҫулта Ҫӗрпӳ районӗнчи Шуртавӑш ялӗнче ҫуралнӑ. Ачаранпах юрлама юратнӑскер тата хитре юрлама пӗлекенскер Шупашкарти Ф. П. Павлов ячӗллӗ музыка училищине вӗренме кӗнӗ.
Малтан Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗнче юрланӑ, кайран — Чӑваш патшалӑхӗн телевиденипе радиовӗн комитечӗн хорӗнче. 1992 ҫулта вӑл Чӑваш патшалӑх академи симфони капеллинче ӗҫлеме пуҫланӑ.
Тамара Гурьева халӑх юррисене тата чӑваш композиторӗсем хайланӑ юрӑсене солист евӗр шӑрантарнӑ. Унӑн паллӑрах юррисем: Ф. Лукинӑн «Уҫланкӑри палан», Г. Хирпӳн «Савнӑ Шупашкарӑм», Ю. Жуковӑн «Юратнӑ, кӑмӑллӑ аннем».
+9.3 °C