Паян Патшалӑх истори архивӗнче Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче ҫӗнтернӗренпе 80 ҫул ҫитнине халалласа «С пером и оружием» документлӑ курав уҫӑлать. Унти документсем фронтра пулнӑ чӑваш ҫыравҫисен кун-ҫулӗпе паллаштараҫҫӗ.
Вӑрҫа Чӑваш Енрен 208 пин ытла ҫын тухса кайнӑ. Вӗсен йышӗнче – ҫыравҫӑсемпе журналистсем те. Вӗсем ҫапӑҫнӑ вӑхӑтра та ҫырма чарӑнман, салтаксене хавхалантарнӑ.
Куравра Петӗр Хусанкайӑн, Яков Ухсайӑн, Леонид Агаковӑн, Илпек Микулайӗн, Василий Алагерӑн, Василий Алентейӗн, Александр Алкан, Алексей Талвирӑн, ҫавӑн пекех Василий Долгов литературоведӑн пурнӑҫӗпе тата ӗҫӗ-хӗлӗпе паллашма пулать.
Курав 14 сехетре ҫак адреспа уҫӑлӗ: Шупашкар хули, Уруков урамӗ, 2-мӗш «а» ҫурт.
Юпа уйӑхӗн 14-мӗшӗнче, 15 сехетре, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче «Чувашский тезаурус. Рождение легенды» (чӑв. Чӑваш тезарусӗ. Легенда ҫурални) курав уҫӑлассне эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха.
Мероприятие Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн филлоги енӗпе тӑрӑшакан ӗҫченӗсем, «Н.И. Ашмарин – корифей чувашской филологии» кӗнеке авторӗсем Э.Е. Лебедев, В.Г. Родионов, И.П. Лукина, ҫавӑн пекех вӗрентӳ, культура ӗҫченӗҫем, краеведсем хутшӑннӑ.
Юпа уйӑхӗн 14-мӗшӗнче, 15 сехетре, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче «Чувашский тезаурус. Рождение легенды» (чӑв. Чӑваш тезарусӗ. Легенда ҫурални) курав уҫӑлӗ. Ӑна чӑваш чӗлхе пӗлӗвне пуҫарса янӑ Николай Ашмарин ҫуралнӑранпа 155 ҫул ҫитнине халаллӗҫ.
Николай Ашмарин — тӗнчипе паллӑ ученӑй, 17 томлӑ чӑваш словарӗн авторӗ, тюркологи докторӗ, СССР Наукӑсен академийӗн член-корреспонденчӗ.
Чӑваш тӗррин музейӗнче «Тутарсем патӗнче – хӑнара» курав ӗҫлеме пуҫланӑ. Унта тутар культурипе, йӑли-йӗркипе ҫывӑхрах паллашма пулать.
Экспозицисене аякран, Тутарстанри Елабугӑри музей-заповедникран, илсе килнӗ. Тӗслӗхрен, музейра тутарсен наци тумӗсене курма пулать. Унта коранӑн хӑйне евӗр копийӗ те пур. Ӑна кушак ҫурин ҫӑмӗнчен хатӗрленӗ киҫтӗкпе ӳкернӗ.
Курава 2026 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 31-мӗшӗччен ҫитсе курма май пур. Музея Пушкин карттипе те кӗртеҫҫӗ.
Шупашкарта пурӑнакан Валентина Кириллова илеме темре те курма пӗлет. Кӑҫал вӑл тӗрлӗ формӑллӑ кишӗре пухса пынӑ. Ҫавсенчен Валентина Степановна Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрта курав йӗркеленӗ.
Асӑннӑ учреждение тава тивӗҫлӗ канури хӗрарӑм тӑванӗн ывӑлне Игоре илсе пырать. Ҫамрӑк арҫын унти Тренировка хваттерне ҫӳрет.
«Унччен эпӗ хосписра медсестрара ӗҫленӗ. Тӗрлӗ мероприяти валли унта та куравсем йӗркелеттӗм», — каласа кӑтартнӑ илеме темре те курма пӗлекен хӗрарӑм центрӑн пресс-службине.
Нумаях пулмасть Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче «Ачасен чи ҫывӑх тусӗ» ятлӑ куҫса ҫӳрекен куравне йркеленӗ. Экспозицие Николай Ытарай ача-пӑча ҫыравҫин пурнӑҫӗпе тата пултарулахӗпе паллаштарас тӗллевпе йӗркеленӗ.
Мероприяти вӑхӑтӗнче тухса калаҫакансем хушшинче Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Надежда Ефремова-Ильина та пулнӑ. Вӑл Н.В. Васильев (Ытарай) пурнӑҫӗпе пултарулӑхӗ ҫинчен каласа панӑ. Николай Ытарай пултаруллӑ ача-пӑча ҫыравҫи кӑна мар, тӑван халӑх сӑмахлӑхне ырми-канми пуҫтаракан пулни, Ытарай Тӗпчев институчӗн штатра тӑман ӗҫченӗ пулнӑ май комплекслӑ фольклор экспедицийӗсене тулай чӑвашӗсем патне тухса ҫӳрени ҫинчен каласа кӑтартнӑ. Кун пирки институтра пӗлтернӗ.
Авӑн уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, 18 сехетре, Чӗмпӗрти ӑста Сергей Кольцов Шупашкарта вырнаҫнӑ Раҫҫейӗн тӗрленӗ карттинче экскурси ирттерӗ.
Экскурси тӳлевсӗр пулӗ-ха, анчах музея кӗме тӳлемелле: аслисен — 300 тенкӗ, шкул ачисен, студентсен тата пенсионерсен – 150 тенкӗ.
Сергей «Раҫҫейӗн тӗрленӗ картти» проекта хутшӑннӑ пӗртен-пӗр арҫын. Чӗмпӗр облаҫӗн карттине вӑл хӑй тӗрленӗ.
Николай Ытарай (1925-2005) ача-пӑча ҫыравҫи, халӑх фольклорне пухакан, иллюстратор ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнӗ.
Ҫавна май Чӑваш Республикин Наци вулавӑшӗнче авӑн уйӑхӗн 11-мӗшӗнче 12 сехет те 30 минутра «Ачасен чи ҫывӑх тусӗ» курав уҫӑлӗ.
Унта ҫыравҫӑн мӑшӑрӗ Елена Васильева та хутшӑнӗ.
Николай Ытарай ачасем ҫинчен тата ачасем валли ҫырнӑ. Пурӑннӑ чухне 30 ытла кӗнеке кӑларнӑ.
Аван уйӑхӗн 6-мӗшӗнче чӑвашсене ҫутта кӑларнӑ Иван Яковлев ҫуралса ӳснӗ тӑрӑхра, Тутарстанри Теччӗ районӗнчи Кӑнна Кушки ялӗнче, Чӳклеме ирттерӗҫ. Кун пирки Константин Малышев халӑх тетелӗнчи страницинче пӗлтернӗ.
Хӑнасене 11 сехетре кӗтсе илӗҫ. Концерта халӑх ташшин «Сувар» ансамблӗ, халӑх ташшин «Суварята» ача-пӑча ансамблӗ хутшӑнӗҫ
Ҫавӑн пекех ЧР культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченне, чӑваш эстрада юрӑҫине Алексей Шадрикова чӗннӗ.
Кунсӑр пуҫне «Кӗр кӗреки», «Кӗр мӑнтӑрӗ» куравсем пулӗҫ.
Чӑваш наци библиотекин «Серебряный век» залӗнче ҫак кунсенче ҫӗнӗ курав уҫӑлчӗ. Ун авторӗ – Раҫҫӗй Федерацийӗн пӗтӗмӗшле пӗлӳ тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Пушкӑрт Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ Анатолий Яковлев. Курава вилӗмсӗр «Нарспи» поэмӑн авторӗ К.В. Иванов ҫуралнӑранпа 135 ҫул ҫитнине халалланӑ.
– Картинӑсен авторӗ нумай ҫул Ӗпхӳри педагогика институчӗн художествопа графика факультетӗнче вӑй хунӑ, педагогика наукисен кандидачӗ. Маларах вӑл Мияки районӗнчи Тимеш ялӗнчи вӑтам шкулта ӗҫленӗ. Кунта вӑл изостуди йӗркеленӗ, ачасене ӳкерме тата илемлӗх вӑрттӑнлӑхӗсене ӑнланса илме вӗрентнӗ, – терӗ курава уҫнӑ май Г. Иванов-Орков искусствовед. – Паянхи экспозицире эреш нумай. Ҫав эрешсем «Нарспи» поэмӑри геройсене, чӑвашсен паллӑ ҫыннисене (И.Я. Яковлев, А.Г. Николаев, К.В. Иванов, Ҫеҫпӗл Мишши), вӑрҫӑ ветеранӗсене, Пушкӑртстанри паллӑ чӑвашсене пӗрлештерсе тӑраҫҫӗ. Автор хальхи вӑхӑтра ӳнер искусствинче сайра тӗл пулакан ҫапнӑ эреш (чеканка) меслетне чӗртсе тӑрас текенсемпе пӗр шухӑшлӑ пулни сисӗнет.
-9.7 °C