Пуш уйӑхӗн 16-мӗшӗнче Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗнче «Тӗрленет сӑмах тӗрри» курав ӗҫлеме пуҫлать. Ӑна вырӑс тата чӑваш чӗлхисен пуянлӑхне пухнӑ паллӑ тӗпчевҫӗсене — Владимир Дальпе Николай Ашмарина халалланӑ. Кӑҫал Даль ҫуралнӑранпа 225 ҫул, Ашмарин ҫуралнӑранпа вара 155 ҫул ҫитет.
Куравӑн тӗп вырӑнӗнче — тӗпчевҫӗсем хӑйсен пурнӑҫне халалласа хатӗрленӗ паллӑ словарьсем. Сӑмах май, Владимир Даль хӑй вырӑс пулман, Николай Ашмарин вара вырӑс ҫемйинче ҫуралса ӳснӗ. Ҫапах та вӗсем хӑйсем тӗпченӗ халӑх чӗлхине чунтан юратнӑ.
Стеллажсем ҫинче сайра тӗл пулакан кӗнекесемпе, архив докуменчӗсемпе тата авалхи япаласемпе паллашма пулӗ. Уйрӑмах сӑмах пухаканӑн ӗҫ сӗтелӗ кӑсӑклӑ, унта сӑн ӳкерӗнме те юрӗ. Тӗрлӗ вӑйӑсемпе викторинӑсем вара курава кӑсӑклӑрах тӑвӗҫ. Уяв марафонӗ шайӗнче уҫӑлнӑ курав кӑҫалхи ҫурла уйӑхӗн 16-мӗшӗччен ӗҫлӗ.
Шупашкарта ҫак кунсенче иртнӗ «Ҫӗрулми — 2026» куравра 56 тонна вӑрлӑх ҫӗрулми сутнӑ. Ку – икӗ кунра.
Ҫынсем ыйтнипе вӑрлӑха «Пехет» агромаркетра эрне вӗҫӗччен сутӗҫ. Вӑтам хакӗ – 40-50 тенкӗ, хакӗ категорирен килет.
Аса илтерер: курав пуш уйӑхӗн 4-5-мӗшӗсенче МТВ-центрта тата «Пехет» агромаркетра иртнӗ. Унта Раҫҫейри 18 регионти 78 компани хутшӑннӑ. Мероприятие 12 пин ытла ҫын ҫитсе курнӑ.
Ҫавӑн пекех куравра ЧР Ял хуҫалӑх министерствипе А.Г.Лорх ячӗллӗ ҫӗрулмин федераци тӗпчев центрӗ килӗштерсе ӗҫлесси пирки алӑ пуснӑ.
Палӑртса хӑварар: «Ҫӗрулми» курав 18-мӗш хут иртнӗ.
Пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 16 сехетре Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче «Элли Юрьев пултарулӑх йывӑҫҫи» ятлӑ курав уҫӑлӗ. Ӑна Чӑваш Республикин халӑх художникӗ, Чӑваш Республикин литература тата ӳнер енӗре патшалӑх премийӗн лауреачӗ, Шупашкар хулин хисеплӗ гражданинӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Элли Юрьев (1936-2001) – XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи Чӑваш Енӗн ӳнер ӗҫӗнче ҫутӑ йӗр хӑварнӑ. Унӑн еткерлӗхӗ хӑватлӑ йывӑҫ пекех.
Элли Михайлович 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутай районӗнче ҫуралнӑ. Тбилиси патшалӑх ӳнер академийӗн ҫырулӑх факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ (1964).
Куравра Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗн коллекцийӗнчи ҫырулӑхпа графика ӗҫӗсемпе паллашма май килӗ.
Художник ҫутҫанталӑк илемӗпе хавхаланнӑ. Элли Юрьев таса тӳпене тата шурӑ пӗлӗте сӑнлама кӑмӑлланӑ.
Унӑн Раҫҫейре, Европа тата Ҫурҫӗр Африка ҫӗршывӗсенче пулнӑ чухне тӑрӑх ҫул ҫӳревӗсенче тунӑ ҫул ҫӳрев тӗрленчӗкӗсем те кӑсӑклӑ та интереслӗ.
Ӗнер тата паян Шупашкарта «Ҫӗрлуми-2026» курав иртни пирки пӗлтернӗччӗ. ЧР Ял хуҫалӑх министерстви ӗнер курав мӗнле иртнине пӗтӗмлетнӗ.
Ӗнер курава 4 пин ҫын ҫитсе курнӑ, пӗтӗмпе 33 тонна вӑрлӑх ҫӗрулми сутнӑ.
Аса илтеретпӗр: «Ҫӗрулми-2026» курав МТВ-центрта тата «Каскад» суту-илӳ центрӗнче вырнаҫнӑ «Пехет» агромаркетра иртет. МТВ-центр патӗнчи шатерта та вӑрлӑх ҫӗрулми сутаҫҫӗ.
Кӑҫал курава Раҫҫейри 78 регионти 78 компани хутшӑнать. Ҫавӑн пекех ӑсталӑх класӗсем иртеҫҫӗ, ҫӗрулмирен хатӗрленӗ 100 ытла ҫимӗҫе тутанса пӑхма та пулать.
Чӑваш Енри орнитолог, биолог, педагог тата общество ӗҫченӗ Альберт Ластухин хӑй ӳкернӗ картинӑсен куравне йӗркеленӗ. Вӑл «Мӗн пур ҫын – пӗртӑван» ятлӑ.
Экспозицире 100 ытла портрет: Раҫҫейри, Азири, Африкӑри, Ҫурҫӗр тата Кӑнтӑр Америкӑри ҫынсен сӑнӗсем. Альберт Ластухин тӗрлӗ халӑх культурипе, йӑли-йӗркипе ҫывӑхрах паллашас тесе тӗнче курса ҫӳренӗ. Ҫак картинӑсене вӑл шӑпах ҫулҫӳревсемпе экспедицисем вӑхӑтӗнче ӳкернӗ.
«Эпӗ кашни портретра ҫын мӗнле пӑхнине тата унӑн чунне уҫса кӑтартма тӑрӑшрӑм», — тенӗ Альберт Ластухин. Унӑн шухӑшӗпе, ҫак курав шкул ачисемшӗн пӗлтерӗшлӗ: вӑл туслӑх пӗр-пӗрне хисепленинчен пуҫланнине ӑнланма май парать.
Куравпа Шупашкарти Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче пуш уйӑхӗ вӗҫӗччен паллашма пулать.
Ыран, пуш уйӑхӗн 4-мӗшӗнче, Шупашкар хулинче йӑлана кӗнӗ «Ҫӗрулми – 2026» курав ӗҫлеме тытӑнӗ.
Кӑҫалхипе виҫҫӗмӗш хут ӗнтӗ вӑл МТВ-центрта иртӗ. Курав унта 5-мӗш хутра пулӗ. Ҫавӑн пекех хальхинче тепӗр вырӑн пулӗ: «Пехет» агромаркет. Вӑл Шупашкарти «Каскад» суту-илӳ центрӗнче вырнаҫнӑ. Икӗ ҫӗрте те вӑрлӑх ҫӗрулми туянма май пулӗ. МТВ-центр патӗнчи парковкӑра шатер та вырнаҫтарӗҫ, унта тата ҫӗрулми сутӗҫ.
Кӑҫал курава Раҫҫейри 18 регионти 78 организаци хутшӑнма палӑртнӑ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, хамӑр патри тата ют ҫӗршывсен селекцийӗнчи 15 сорта хӑтлӗҫ.
Хӑнасем валли программа пуян: ҫӗрулмин тӗрлӗ сортӗнчен хатӗрленӗ 100 ытла ҫимӗҫе тутанса пӑхма май пулӗ. Ҫавӑн пекех республикӑри «Ҫӗрулми УЯВ» конкурса хутшӑннӑ ӳкерчӗксен куравӗ ӗҫлӗ.
Етӗрне округӗнчи хӑйне евӗр ӑстасем, ашшӗпе ывӑлӗ, пусма татӑкӗсенчен тӗлӗнмелле илемлӗ картинӑсем ӑсталаҫҫӗ. Ашшӗн ӗҫӗсенче ӑс-хакӑл тата йӑла-йӗрке туйӑнать, ывӑлӗ вара ҫӗнӗлӗхсем шырани курӑнать. Иккӗшӗн ӗҫӗсем вара – хӑйне евӗр пӗр тӗнче.
Иван тата Михаил Семеновсен ӗҫӗсемпе унччен Етӗрне округӗнчи Тури Ачак музейӗнче паллашма май пулнӑ. Халӗ вара Шупашкарта та курав уҫӑлӗ. Вӑл Хальхи искусствӑсен центрӗнче (Президент бульварӗ, 1/15-мӗш ҫурта) пуш уйӑхӗн 15-мӗшӗччен ӗҫлӗ, «Семеновсен пусмаран хатӗрленӗ живопиҫӗ» ятлӑ пулӗ.
Курав ыран, пуш уйӑхӗн 4-мӗшӗнче, 16 сехетре уҫалӗ. Унта тӳлевсӗрех кӗртеҫҫӗ.
Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗн «Кӗмӗл ӗмӗрӗ» галереийнче «Бичурин и мы: диалог времён» (чӑв. Бичурин тата эпир: ӗмӗрсен диалогӗ) курав уҫӑлнӑ.
Унта Чӑваш Енри, Питӗрти, Китайри художниксен ӗҫӗсем вырӑн тупнӑ. Вӗсем — Бичурин ячӗллӗ пӗтӗм тӗнчери пӗрремӗш пленэра хутшӑннӑ ӑстасем.
Иакинф архимандрит Раҫҫейре китаеведение пуҫарса яраканни. Вӑл Шупашкар районӗнчи Шӗнерпуҫ ялӗнче ҫуралнӑ.
Шупашкарта Рязань ӑстин куравӗпе паллашма пулать. Кӳлмекре вырнаҫнӑ Чӑваш тӗррин музейне кӑна ҫитмелле.
Ирина Риффель – Рязаньти реставратор, Раҫҫейӗн тӗрленӗ картти ҫинчи Рязань пайӗн авторӗ. Вӑл авалхи техникӑпа тӗрлет.
Шупашкарти куравра унӑн ӗҫӗсене курма пулать; сӗтел ҫивиттисем, алшӑллисем, панно... Ку кӑна мар, халӑх тумне тӑхӑнтартнӑ пуканесем те пур. Ҫавӑн пекех Рязань облаҫӗн тӗрленӗ карттине курма пулать.
Шупашкарти Патшалӑхӑн хальхи вӑхӑтри историйӗн архивӗнче чӑваш халӑх поэчӗн Юрий Сементерӗн 85 ҫулхи юбилейне халалланӑ курав уҫӑлнӑ. «Зеркало чувашской души» (чӑв. Чӑваш чунӗн тӗкӗрӗ) документлӑ куравра поэтӑн пирвайхи публикацийӗсенчен пуҫласа халӑхра ят-сум илнӗ хайлавӗсем таранах вырӑн тупнӑ. Унӑн алҫырӑвӗсем те пур.
Курава уҫма 85 ҫулти поэт хӑй те хутшӑннӑ.
+19.8 °C