Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центра пырса ҫӳрекен ватӑсем курса ҫӳреме питех те юратаҫҫӗ. Шӑпах вӗсем валли учрежденире «Социаллӑ туризм» проект ӗҫлет. Ҫул ҫӳреме юратакансене ҫавна май хамӑр республикӑри кӑсӑклӑ вырӑнсемпе паллаштараҫҫӗ, кӳршӗллӗ регионсене те тухса ҫӳреҫҫӗ.
Ӗнер ӳрӗк ватӑсем Шупашкар районӗнчи «Ясна» этнокомплексра пулса курнӑ. Унта ҫитсен вӗсене чӑвашла тумлантарнӑ, кайран вӗсем комплекспа паллашнӑ. Комплекспа кӑна та мар, тӑван халӑх историйӗпе, культурипе, юрри-ҫеммипе, юмахӗ-халапӗпе.
«Яснаран» пирӗн пенсионерем питех те хавхаланса таврӑнчӗ. Мӗн чухлӗ ҫӗннине пӗлтӗмӗр тесе савӑнчӗҫ», — тесе пӗлтернӗ центрӑн специалисчӗ Алешева.
Чӑваш Енре пурӑнакан пӗр мучи «Столото» патшалӑх лотерейине хутшӑнса укҫа выляса илнӗ. Сахал та мар, нумай та мар — 700 пин тенкӗ ытла.
Михаил Алексеев ятлӑ ватӑ республикӑри пӗр ялта пурӑнать. Ватӑ ҫынна лотерейӑн 7497-мӗш тиражӗнче ӑннӑ. Вӑл унта супер парнене — 713 пин те 578 тенкӗ — выляса илнӗ.
Укҫана арҫын пӳрте юсама тата кредит тӳлесе татма тӑкаклама палӑртать.
Шупашкарта пурӑнакан, республикӑри пысӑк производство комплексӗсенчен пӗринче инженерта ӗҫлекен 62 ҫулти хӗрарӑм Федерацин хӑрушсӑрлӑх службин ӗҫченӗсене пулӑшас тесе улталаннӑ. Тӗрӗссипе, унтисене хайхи пулӑшӑвӗ кирлӗ пулман. Хӗрарӑма ултавҫӑсем ҫавӑн пек ӗнентернӗ.
Пӗр уйӑха яхӑн маларах ун патне Пенси фондне ӗҫ кӗнекипе пымалла тесе шӑнкӑравланӑ, унччен вара электрон черете ҫырӑнмалла, ун валли СМС-ҫырури кода каламалла тенӗ.
Шӑнкӑравлакан хӗрарӑм инженерӑн СНИЛС номерне те каланӑ.
Кайран ФХС ӗҫченӗ текен арҫын шӑнкӑравланӑ, ултавҫӑсене тытса чарма пулӑшма ыйтнӑ. Вара вӑл хайхисем мӗн каланине итленӗ: банкран 1 миллион тенкӗ илнӗ, вӑл укҫана хваттер туянакан тусне вӑхӑтлӑха паратӑп тесе хӑйӗн хӗрне те, банк ӗҫченӗсене те ӗнентернӗ. Укҫана банкомат урлӑ такамсене куҫарса панӑ.
Республикӑн кардиологи диспансерӗнче нумаях пулмасть икӗ ватӑна кардиостимулятор лартса янӑ. Чӗре чирӗпе аптӑракан 84 ҫулти Раиса Егоровнӑпа 86 ҫулти Варвара Михайловнӑна тухтӑрсем нумаях пулмасть операци тунӑ.
Кардиодиспансерта пӗлтернӗ тӑрӑх, ку кинемейсем выҫлӑха аван астӑваҫҫӗ. Кашни апатах тутлӑн пулнӑн ун чухне вӗсене. Хырӑм вара ялан выҫӑ ҫӳренӗ.
Халӗ кинемейсен пурнӑҫӗнче ҫӗнӗ тапхӑр пуҫланнӑ темелле. Вӗсен чӗрисем малашне электрокардиостимуляторпа ӗҫлӗҫ.
«Халӗ чӗре лайӑх тапать. Малтанхи пек сывлӑш пӳлӗннипе аптӑрамастӑп», – хавхаланса та хавасланса каласа кӑтартнӑ операци хыҫҫӑн Варвара Михайловна.
Ватӑсене Ҫӗнтерӳ кунӗпе чӗре тухтӑрӗсем саламланӑ, асӑнмалӑх вӗсене чечек парнеленӗ.
Шӑмӑршӑ районӗнче пурӑнакан арҫын апатпа чыхланса кайнӑ. 74 ҫулти мучи апат пыра ларсан сывлайми пулса ларнӑ, ӑна тухтӑрсен пулӑшӑвӗ кирлӗ пулса тухнӑ. Кӑштахран мар, ку лару-тӑрура кашни ҫеккунчӗ паха пулнӑ.
Шар курнӑ ватӑ патне васкавлӑ пулӑшу тухтӑрӗсем ҫийӗнчех тухса кайнӑ. Унтан ӑна васкавлӑн пульницӑна илсе ҫитернӗ, ҫул ҫинче кислородпа сывлаттарса пынӑ.
Патӑрьел районӗнчи тӗп пульницӑри реанимаци уйрӑмӗнче ӑна тухтӑрсен мультидисциплина команди кӗтсе тӑнӑ — йышра эндоскопист, реаниматолог тата хирург пулнӑ.
Ҫав вӑхӑтра арҫыннӑн юнӗнче кислород виҫи 67 процент ҫеҫ юлнӑ.
Вырӑнти анестезипе 6,0 × 0,6 сантиметр пысӑкӑш аш касӑкне касса кӑларнӑ та шурӑ халатлисем ватӑ ҫынна вилӗмрен ҫӑлса хӑварнӑ.
Хальхи вӑхӑтра пирӗн республикӑра вӑрҫӑ ветеранӗсене (кунта вӑрҫа хутшӑннисем ҫеҫ мар, тылра ӗҫленисем те, блокадӑри Ленинградра пурӑннисем те, ача чухне фашистсен узникӗ пулнисем те кӗреҫҫӗ) саламлаҫҫӗ. Ӗнер Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центр ӗҫченӗсем 106 ҫулти Мария Столяровӑна саламлама килне кайнӑ.
Мария Михайловна 1920 ҫулхи пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Муркаш районӗнчи Нискасси ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл 38 ҫул тӗрлӗ шкулта учитель пулса тӑрӑшнӑ. Малтан Етӗрне районӗнчи шкулсенче тимленӗ, кайран Шупашкарти 6-мӗш вӑтам шкулта ачасене пӗлӳ тӗнчине илсе кӗнӗ.
Кинемей паян Шупашкарта пурӑнать. Унӑн ача-пӑча ҫук, анчах ӑна тӑванӗн хӗрӗ тирпейлӗ пӑхса пурӑнать.
Шупашкарта пурӑнакан Мария Дементьева паян 100 ҫул тултарнӑ.
Ҫӗрпӳ районӗнчи Патӑрьел ялӗнче ҫуралнӑ хӗрарӑма юбилейпе саламлама Шупашкар хулин Мускав районӗнчи управин пуҫлӑхӗн ҫумӗ Наталия Яхатина, Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӑн директорӗ Светлана Милкина пырса ҫитнӗ. Вӗсем кинемее ӑшӑ сӑмах каласа хавхалантарнӑ, Раҫҫей Президенчӗн саламлӑ открыткине вуласа панӑ, парнепе савӑнтарнӑ.
Мария Дементьевна мӑшӑрӗпе, 95 ҫула кайнӑ Василий Мироновичпа, шӑкӑл-шӑкӑл калаҫса-савӑнса пурӑнать. Вӗсем Шупашкарти Агрегат заводӗнче ӗҫленӗ чухне паллашнӑ та 73 ҫул ӗнтӗ телей кайӑкне алӑран вӗҫертмесӗр пурӑнаҫҫӗ. Икӗ ывӑлӗ те, шел те, пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ. Анчах мӑнукӗсем тата мӑнукӗсен ачисем пур.
Етӗрне районӗнчи Ирҫе ялӗнче ҫуралнӑ, халӗ Шупашкарта пурӑнакан Зоя Семёнова паян 90 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа кинемее Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӑн пай пуҫлӑхӗ Марина Петрова тата Елена Ефремова социаллӑ ӗҫчен саламланӑ.
Асӑннӑ центр ватӑ ҫынна 2019 ҫулхи ҫу уйӑхӗнченпе пӑхса пулӑшать. Зоя Васильевнӑн упӑшки те, ачисем те пулнӑ-ха. Анчах вӗсем пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ.
Ҫичӗ класс вӗренсе пӗтерсен ял хӗрӗ Шупашкара килсе ӗҫе вырнаҫнӑ. Тепӗр икӗ ҫултан вӑл Мускава тухса кайнӑ. Унта стройкӑра ӗҫлеме пуҫласан штукатур-маляр ӗҫне алла илнӗ. 1957 ҫулта ҫемье ҫавӑрсан упӑшкипе Казахстана тухса кайнӑ, унта 9 ҫул стройкӑра тӑрӑшнӑ хыҫҫӑн Шупашкара таврӑннӑ. Кунта тӗрлӗ ӗҫре тӑрӑшнӑ.
Халӑх хушшинче экстремаллӑ спортпа ҫамрӑксем кӑна аппаланма пултараҫҫӗ текен шухӑш анлӑ сарӑлнӑ. Тӗслӗхрен, сӑрт-ту юрҫӳренӗпе ытларах чухне ҫамрӑксем ярӑннине курма хӑнӑхнӑ. Ватӑ ҫынсене вара ун пек хатӗрсемпе ярӑнма питӗ йывӑр, хӑрушӑ тесе шутлаҫҫӗ. Чӑнах та, ҫулсем иртнӗҫемӗн ҫыннӑн сывлӑхӗ чакать, шӑм-шакӗ те малтанхи пек йӑрӑ та ҫирӗп мар. Ҫавӑнпа та нумайӑшӗ экстремаллӑ кану пенсионерсем валли мар тесе шухӑшлать.
Анчах та ку чӑннипех ҫапла-ши? Чӑн та 50–60 ҫултан иртнӗскерсен диван ҫинче кӑна вӑхӑта ирттерме пултараҫҫӗ-ши? Ҫук пуль. Пенсие тухсан та кӑмӑл пур пулсан адреналин шырама май пур. Паянхи кун ҫак стереотип йӑнӑш пулнине час-часах курма пулать. Ятарлӑ хатӗрленӳ, ӑста инструкторсем тата хальхи вӑхӑтри шанчӑклӑ инвентарь пулӑшнипе аслисем те ту ҫинчен ҫилпе вӗҫтерсе анаҫҫӗ. Чи кирли кунта — ҫын миҫе ҫулта пулни мар, хӑйӗн вӑй-халне тӗрӗс хаклани тата пурнӑҫа юратни.
Сӑрт-ту юрҫӳренӗсемпе кӑсӑкланакансем «Ревущие в глуши» канал пирки илтнех ӗнтӗ. Нумай пулмасть ҫак каналта пӗр кӑсӑклӑ ролик курма тиврӗ.
+11.3 °C