Шупашкар районӗнчи Тутаркассинчи Н.Я Бичурин ячӗллӗ шкулта Ҫӗнӗ Шупашкарти тата Шупашкар районӗнчи чӑваш чӗлхи вӗрентекенӗсен семинар-тӗлпулӑвӗ иртнӗ. Кун пирки «Хыпар» издательство ҫурчӗн журналисчӗ Елена Атамнова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче хыпарланӑ.
Хаҫатҫӑ хыпарланӑ тӑрӑх, «шкулта нумай чӗлхе вӗренни тӗрлӗ халӑх культурине, йӑли-йӗркине, историне лайӑхрах пӗлме май парать, ҫавна май ӑс-тӑна, тавра курӑма, астӑвӑма, шухӑшлава аталантарать. Юлашки вӑхӑтра ҫакна тӗпе хурса ӗҫлеҫҫӗ те Ҫӗнӗ Шупашкарти чӑваш чӗлхи учителӗсем. Шкулта ҫеҫ мар, хула шайӗнче виҫӗ чӗлхепе тӗрлӗ вулав, фестиваль-конкурс ирттереҫҫӗ. Тӗслӗхрен, «Ытарай вулавӗсем», «Юрататӑп сана, Ҫӗнӗ Шупашкарӑм!», «Нарспи» — виҫӗ чӗлхепе», «Пушкин вулавӗсем», «Асамат вулавӗсем»»...
Ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 26-мӗшӗнче, 15 сехет те 50 минутра Шупашкар хулинче Сӗнтӗрвӑрри ҫулӗ ҫинче «Ирбис» заправка тӗлӗнче «Шупашкар – Ҫӗнӗ Шупашкар» маршрутпа ҫӳрекен 101-мӗш «С» автобус тата «Лада Гранта» ҫапӑннӑ.
«Гранта» рулӗ умӗнче ларнӑ 34 ҫулти водитель сылтӑмалла пӑрӑннӑ чухне тӗп ҫулпа Ҫӗнӗ Шупашкар еннелле каякан автобуса ирттерсе яман. Ҫав самантра автобусра 30 яхӑн пассажир пулнӑ
«Лада Гранта» водителӗ тата унти 32 ҫулти пассажир хӗрарӑм аманнӑ, вӗсене пульницӑна илсе кайнӑ. ЧР ШӖМӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, автобусра пулнӑ пассажирсем тухтӑрсенчен пулӑшу ыйтман.
Ҫакӑ паллӑ: икӗ водитель те урӑ пулнӑ. Анчах автобус водителӗн диагностика картти пулманран ун тӗлӗшпе административлӑ протокол ҫырнӑ.
Чӑваш Енре 101-мӗш маршрута ҫӗнетме йышӑннӑ. Вӑл — муниципалитетсен хушшинчи маршрут. Асӑннӑ номерлӗ транспорт Шупашкарпа Ҫӗнӗ Шупашкара ҫыхӑнтарать.
Чантӑртан Ҫӗнӗ Шуашкарти Звенигово районне ҫити хутлакан 101-мӗш маршрутпа авӑн уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен хальхи вӑхӑтри автобуссем ҫӳреме пуҫлӗҫ. Маршрутшӑн явапли — республикӑн Транспорт министерствин «Чӑваш транспорт управленийӗ» патшалӑхӑн унитарлӑ предприятийӗ. Тепӗр майлӑ каласан, асӑннӑ маршрут пӗтӗмпех паташлӑх аллине куҫать.
Ҫул укҫи аллӑн укҫа тӳлесен 41 тенкӗ пулӗ, карттӑпа татӑлсан — 37 тенкӗ. Ку вӑл малтанхи хакран 26 процент йӳнӗрех.
Асӑннӑ маршрут пирки мӗн шухашлани пирки пассажирсем республикӑн Транспорт министерствине пӗлтерме пултараҫҫӗ.
Шупашкарта Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче ЧР тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗн, Чӑваш ӳнерҫисен пӗрлӗхӗн тата Раҫҫейри пултарулӑх пӗрлӗхӗн пайташӗн Владимир Разинӑн куравӗ уҫӑлнӑ.
Курава «Пӗчӗк Тӑван ҫӗршыв» проектпа килӗшӳллӗн йӗркеленӗ. Унта ӑстан 100 яхӑн живопись тата графика ӗҫӗсем вырӑн тупнӑ. Вӗсен йышӗнче «Чечеш» картина пур, унта чӑваш хӗрӗн сӑнарне уҫса панӑ. «Жатва. Уй пуҫ» картинӑна та асӑнса хӑвармалла.
Владимир Разина ҫынсем урӑх енӗпе те пӗлеҫҫӗ. Вӑл Ҫӗнӗ Шупашкар хулин пӗрремӗш гербне шухӑшласа кӑларнӑ. Автор хӑй каланӑ тӑрӑх, уншӑн яланах вӗрентекен вырӑнӗнче ҫутҫанталӑк пулнӑ.
Курав авӑн уйӑхӗн 20-мӗшӗччен ӗҫлӗ. Билетсене ҫамрӑксем «Пушкин карттипе» те туянма пултараҫҫӗ.
Ҫитсе курӑр!
Ҫӗнӗ Шупашкарти Советски урамӗнче пулса иртнӗ пӑтӑрмах пирки тӗнче тетелӗнчи пабликсенче хыпар сарӑлнӑччӗ-ха.
Кӑҫалхи ҫурла уйӑхӗн 21-мӗшӗнче ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем ҫул ҫинчи инкек пирки хут ҫырма пуҫланӑ. Ҫав вӑхӑтра вӑл тӗлтен иртсе пыракан виҫӗ арҫын урлӑ-пирлӗ калаҫма, йӗрке хуралҫисене усал сӑмахпа кӳрентерме пуҫланӑ.
Пакунлисем хайхисене йӗркеллӗ тытма ыйтни те витӗм кӳмен. Йӗркене пӑсакансене полицие илсе кайма тӑрсан та вӗсем тӑна кӗме шутламан: йӗрке хуралҫисен тумӗнчен ярса илнӗ, вӗсене тӗксе яма хӑтланнӑ.
Пуҫтахсене лӑплантарма пакунлисен ятарлӑ хатӗрсемпе усӑ курма тивнӗ.
Халӗ ҫав усалсене суд тенкелӗ ҫине лартнӑ, вӗсене 7-12 кун таран ирӗкрен хӑтарма йышӑннӑ.
Кун пек те пулать-ши вара тесе тӗлӗнме ан васкӑр. Теплерен ун пекки те пулать иккен.
Шупашкартан Ҫӗнӗ Шупашкара ҫитме ҫул укҫи йӳнелнӗ. Малашне вара хак йӳнелмелле: аллӑн укҫа тӳлесен 41 тенкӗ пулӗ, карттӑпа чухне — 37 тенкӗ.
Республикӑн влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш транспорт управленийӗ республикӑн Конкурентлӑ политика тата тариф енӗпе ӗҫлекен службӑна хака пӑхса тухма ыйтса ҫыру янӑ иккен.
Пӗрлехи тариф пултӑр тесе республикӑн Министрсен Кабинечӗ хака ҫавӑн пек ҫирӗплетесси ҫинчен йышӑну проекчӗ хатӗрленӗ. Ку вӑл троллейбуспа кайнипе пӗр хак пулассине пӗлтерет. Пӗрлехи проездной хакӗ 2500 тенкӗ пулӗ.
Унччен пассажирсен аллӑн укҫан тӳлесен 60 тенкӗ, карттӑпа чухне 55 тенкӗ кӑларса хума тивет.
Паян кӑнтӑрла Шупашкар хулинче пурӑнакансем МТВ ҫывӑхӗнче тӗтӗм йӑсӑрланса тухнине асӑрханӑ. Мӗн ҫуннӑ?
Ан пӑшӑрханӑр, ним хӑрушши те пулман. Унта электроподстанци тивсе илнӗ. Ҫавна май хулари хӑш-пӗр районта электричество сӳннӗ. Ҫав вӑхӑтра Шупашкар тата Ҫӗнӗ Шупашкар хулисенче пурӑнакансем электричество вылянине асӑрханӑ.
Хальхи вӑхӑтра пушара сӳнтернӗ. Халӗ специалистсем ҫуртсене тата социаллӑ объектсене электроэнерги парас тӗлӗшпе ӗҫлеҫҫӗ. Вӗсем резерв мелсемпе усӑ курасшӑн.
Кӑҫал Чӑваш Республики хула урамӗсемпе ҫӳреме троллейбус-гармошка туянни пирки пӗлтернӗччӗ. Аса илтерер: ӑна тӗрӗслес тӗллевпе ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче ҫула кӑларнӑ. Вӑл малтан 60-мӗш маршрутпа Ҫӗнӗ Шупашкарпа Шупашкар хушшинче ҫӳренӗ. Ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен вара троллейбуса Шупашкарти 1-мӗш маршрут ҫине куҫарнӑ. Унта пассажирсем ытларах ҫӳреҫҫӗ.
Троллейбус-гармошкӑна 150 ҫын таран кӗме пултарать. Вӑл электролинисӗр 30 ҫухрӑм ытла ҫӳрет.
Тестировани акӑ мӗн кӑтартнӑ: ҫак троллейбусра, ахаль троллейбуспа танлаштарсан, пассажирсем ҫӳресси 1,5 хут ӳснӗ. Эппин, тухӑҫлӑ ӗҫлет ку транспорт.
«Пуласлӑхра ҫакнашкал пысӑк 4-5 троллейбус туянни Шупашкар хула агломерацинче транспорт аталанӑвӗшӗн пӗлтерӗшлӗ утӑм пулӗччӗ», — тенӗ Чӑваш транспорт управленийӗн директорӗ Евгений Мореплавцев.
Кӗҫех Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче ҫӗнӗ маршрут уҫӑлӗ. Ку хула ҫыннисемшӗн меллӗ пулассинче иккӗленӳ ҫук.
Ҫурла уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, ҫитес тунтикун, спутник хулара 58-мӗш маршрут ҫула тухӗ. ЧР Транспорт министерстви пӗлтернӗ тӑрах, вӑл хулари пӗлтерӗшлӗ вырӑнсене ҫыхӑнтарӗ: Чумкасси ялӗпе Атӑл ҫыран хӗррине. Маршрут Хӗвелтухӑҫ, 10-мӗш Пилӗкҫуллӑх, Тӗкӗрҫ, Винокуров, Пионер, Совет тата Парк урамӗсем урлӑ иртӗ. Автобус «Теплица», «Орион» ҫурт», «Ача-пӑча музыка шкулӗ», «Искусствӑсен шкулӗ», «Ача-пӑча хули», «Тӗкӗрҫ рашчи», «Библиотека», «Ҫӗнтерӳ тӳремӗ« тата «Стадион» ятлӑ чарӑнусенче чарӑнӗ.
Аса илтерер: ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен Шупашкарта 23-мӗш автобус ҫӳреме пуҫланӑ. Вӑл Энергетиксен поселокне «Груша» микрорайонпа ҫыхӑнтарать.
Сӗнтӗрвӑрринче пурӑнакан хӗрарӑм пӗр каҫхине виҫӗ ачине лартса ҫула тухнӑ. Анчах кунта сӑмах ачасен каҫпа ҫывӑрмалли пирки ҫеҫ те мар.
Автомобиле чӗртсе ҫула тухнӑ хӗрарӑм ӳсӗр пулнӑ, ура ҫинче аран тӑнӑ. «Лада Гранта» автомобиле, юрать-ха, йӗрке хуралҫисем асӑрханӑ. Патшалӑхӑн ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем машинӑна чарнӑ.
Руль умӗнче ларакан хӗрарӑм питӗ ӳсӗр пулнӑ, ура ҫинче аран тӑнӑ. Салонта унӑн виҫӗ ачи (вӗсем ҫулталӑкран пуҫласа пилӗк ҫул таран) ларса пынӑ. Вӗсене амӑшӗ хӑрушсӑрлӑх пиҫиххипе те ҫыхман.
Машинӑна штрафстоянкӑна илсе кайнӑ, ачасене — тӑванӗсем патне.
Унччен ҫемье профилактика органӗсенче шутра тӑман. Те лешсем ӗҫлесе ҫитереймен, те хӗрарӑм унччен эрех тавраш ҫӑвара та ярса курман?..
+11.3 °C