Роскосмос Юрий Гагарин космонавта, тӗрӗсрех каласан, вӑл тӗнче уҫлӑхне улӑхнине асра тытса халӑх тетелӗнче хӑйне евӗр акци ирттерме сӗннӗ.
Космос эрнинче ҫынсен хунарпа е телефонпа пӗлӗте ҫутатмалла, ҫав вӑхӑтра пӗлӗтелле тинкерсе пӑхмалла. Ҫавна сӑн ӳкерсе илсе халӑх тетелӗнче вырнаҫтармалла.
«Время Гагарина» (чӑв. Гагарин вӑхӑчӗ) акцие хутшӑнакансен сӑнӳкерчӗксен айне #ВремяГагарина тата #ЗаЗвездами хэштегсем ҫырса хумалла.
Роскосмосӑн акцийӗ пирки пӗлтернӗ хыпар валли усӑ курнӑ сӑнӳкерчӗкре хунара виҫӗ пӳрнепе тата пуҫ пӳрнепе тытнӑ. Нейросеть пулӑшнипе ӑнӑҫсӑр ӑсталанӑ сӑнӳкерчӗке асӑрханисем: «Акцие тӑватӑ пӳрнеллисен ҫеҫ хутшӑнма юрать-и е ыттисене те чармӗҫ-и?» – тесе тӑрӑхласа ҫырнӑ.
Мӑнкунӑн тӗп палли – Сӑваплӑ ҫулӑм – Шупашкара Мӑнкун каҫӗ умӗн ҫитӗ. Ӑна Иерусалимран илсе килӗҫ.
Сӑваплӑ ҫулӑма Шупашкарти аэропортра кӗтсе илӗҫ. Ӑна РФ Патшалӑх Думин депутачӗ Анатолий Аксаков илсе ҫитерӗ. Кайран ӑна Введени соборне илсе кайса Шупашкар тата Чӑваш Ен митрополитне Савватие парӗҫ. Чӑваш Ен ҫыннисем унран ҫурта ҫутма, унпа пӗрле Сӑваплӑ тӑпрана киле илсе кайма пултарӗҫ.
Аса илтерер: Мӑнкун кӗлли пынӑ вӑхӑтра Шупашкарти 5 чиркӳ патӗнчи ҫулсене хупӗҫ.
Мӑнкун тӗлне Шупашкарта чиркӳсем патӗнчи ҫулсемпе ирӗклӗн ҫӳреме чарӗҫ. Кун пек чару шӑматкун каҫхине, ака уйӑхӗн 11-мӗшӗнче, вӑя кӗрӗҫ.
Шӑматкун 18:00 сехетренпе хулари пилӗк храм патӗнче ҫула пӳлӗҫ: Введени кафедра соборӗ (Константин Иванов, Свердлов, Ҫеҫпӗл Мишши, Бондарев урамӗсем); Ҫветтуй Троица мӑнастирӗ (Мускав ҫыран хӗрри); Пукрав-Татиана соборӗ (Павлов мичман тата Гузовский урамӗсем); Турӑ Амӑшӗн турӑшӗн чиркӗвӗ (Граждан урамӗ); Асап тӳснисен тата Ҫылӑх каҫарттаракансен храмӗ (Трактор тӑвакансен проспекчӗ).
Ҫулсене чиркӳре кӗлӗ вӗҫленсен уҫӗҫ.
Чӑваш Енре пурӑнакан 57 ҫулти арҫын арӑмне Пӗтӗм тӗнчери хӗрарӑмсен кунӗпе саламлас вырӑнне питрен турчкапа ҫапнӑ.
Арҫын ҫав кун киле кая юлса таврӑннӑ. Хӗрарӑм куншӑн, паллах, савӑнман. Вӑл ӑна вӑрҫнӑ. Арҫын каҫару ыйтас, ӳкӗнес вырӑнне турчка ярса илнӗ те унпа арӑмне питӗнчен ҫапнӑ.
Шар курнӑ хӗрарӑмӑн питне тухтӑрсем патне кайса ҫӗлеттерме тивнӗ.
Кайран арҫын ӳкӗннӗҫи пулнӑ-ха, вӑл мӑшӑрӗнчен каҫару ыйтнӑ. Анчах чавса ҫывӑх та ҫыртма ҫук тесе ахальтен каламан вӗт.
Пӑтӑрмах хыҫҫӑн пакунлисем тӗрӗслев пуҫарнӑ. Халӗ вӗсем арҫын тӗлӗшпе РФ Пуҫиле кодексӑн 115-мӗш статйин 2-мӗш пайӗпе ӗҫ пуҫарнӑ. Ку статьяпа айӑпланакан ҫынна 2 ҫул таран ирӗкрен хӑтарма пултараҫҫӗ. Кунсӑр пуҫне ӑна профилактика учетне илӗҫ.
Ҫулсерен Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин ветеранӗсене, тыл ӗҫченӗсене тата «вӑрҫӑ ачисене» Ҫӗнтерӳ кунӗ умӗн тӳлев параҫҫӗ. Кӑҫал та ӑна пама палӑртнӑ. Ку тӗллевпе республика хыснинчен 120 миллион тенкӗ уйӑрӗҫ.
Вӑрҫӑ ветеранӗсемпе сусӑрӗсем, ача чухне концлагерьте тата геттӑра пулнисем, фронтовиксен тӑлӑх арӑмӗсем 10-шар пин тенке тивӗҫӗҫ. Тыл ӗҫченӗсене тата «вӑрҫӑ ачи» статуса тивӗҫнисене 3-шер пин тенкӗ парӗҫ.
Сӑмах май, республикӑра 35 вӑрҫӑ сусӑрӗ тата ветеранӗ, Ленинград блокадине тӳснӗ 21 ҫын, ача чухне концлагерьте пулнӑ 27 ҫын пурӑнать. Вӑрҫӑ вӗтеранӗсен тӑлӑх арӑмӗ – 633 ҫын. 180 ҫыннӑн – тыл ӗҫченӗн статусӗ. «Вӑрҫӑ ачи» статуса вара 36 пине яхӑн ҫын илнӗ.
Шупашкарти шкул ачи «Ҫулталӑкри вулакан» ята тивӗҫнӗ. Ҫавӑн пек ырӑ тӗслӗх кӑтартнӑ Татьяна Савельева.
Татьяна Шупашкарти 20-мӗш шкулта 3-мӗш класра ӑс пухать. Вӑл ҫулталӑкра 108 кӗнеке вуласа тухнӑ. Ҫапла вӑл Республикӑри ачасемпе ҫамрӑксен библиотекинчен «Ҫулталӑкри вулакан – 2025» ята тивӗҫнӗ.
Татьяна Савельевӑна Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче Пӗтӗм Раҫҫейри «Ача-пӑча кӗнеке эрни» акципе килӗшӳллӗн иртнӗ «Раҫҫейри кӗнеке мозаики» уявра чысланӑ. Ӑна парнепе те хавхалантарнӑ: «АнимаТус» студире вӗренмелли сертификат панӑ. Унта Татьяна хӑйне мультфильм хатӗрлес ӗҫре тӗрӗслӗ.
Республикӑра театр ӳнерӗн «Чӗнтӗрлӗ чаршав» конкурсӗ старт илнӗ. Кӑҫалхипе вӑл 26-мӗш хут иртет, ӑна хальхинче Раҫҫейри театр ӗҫченӗссен пӗрлӗхӗ йӗркеленнӗренпе 150 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Жюри пайташӗсем конкурса тӑратнӑ спектакльсене хаклама тытӑннӑ ӗнтӗ. Ӗнер, тӗслӗхрен, Ева Лисинӑн автобиографи калавӗ тӑрӑх лартнӑ «Ҫӑкӑр чӗлли» постановкӑна пӑхнӑ. Экспертсем ушкӑн пысӑк шайра ӗҫленине, актерсем оригиналлӑ вылянине палӑртнӑ. Тема пӗлтерӗшлӗ пулнине та каланӑ: спектакль вӑрҫӑ вӑхӑтӗнчи ачасен шӑпи пирки.
Ыран жюри пайташӗсем Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Ҫамрӑксен театрӗнче «Волшебный орех. История Щелкунчика» спектакль курӗҫ.
Республика конкурсне пуш уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, Пӗтӗм тӗнчери театр кунӗнче, пӗтӗмлетӗҫ.
Чӑваш Енре Навруз уявне паллӑ тӑвӗҫ. Навруз — тӗрӗк тата иран халӑхӗсен уявӗ, вӗсем ӑна ҫуркунне ҫитнине паллӑ туса уявлаҫҫӗ.
Навруз уявӗ Шупашкарти Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче иртӗ. Ҫав кун Туслӑх ҫуртӗнче тӗрлӗ халӑхӑн наци тумӗсен куравӗ ӗҫлӗ. Ҫавӑн пекех унта килекенсен ал ӗҫӗсемпе паллашма май пулӗ. Уявра республикӑри тӗрлӗ халӑх артисчӗсем, фольклор тата ташӑ ушкӑнӗсем юрӑ-ташӑпа илем кӳрӗҫ.
Курмасӑр ан юлӑр: Навруз пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 15 сехетре пуҫланать.
Эрнере пилӗк кун ӗҫлекенсен хальхинче 3 кун канӗҫ: шӑматкун, вырсарникун тата тунтикун. Ку Пӗтӗм тӗнчери Хӗрарӑмсен кунӗ вырсарникуна лекнипе ҫыхӑннӑ.
РФ Ӗҫ кодексӗпе килӗшӳллӗн, уяв канмалли куна лексен вӑл ҫитес ӗҫ кунӗ ҫине куҫать. Ҫапла майпа саккунлӑ канмалли кун хальхинче тунтикун ҫине куҫать.
Ҫитес эрне вара кӗске пулӗ: ытларикун ӗҫе тухмалла, эрнекун – ку эрнери ӗҫлемелли юлашки кун. Ҫитес вӑрӑм канмалли кунсем вара ҫу уйӑхӗнче кӑна пулӗҫ. Ун чухне икӗ хутчен виҫшер кун канӑпӑр. Ку ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗпе тата Ҫӗнтерӳ кунӗпе ҫыхӑннӑ.
Ку эрнере канмалли кунсем 3 куна тӑсӑлӗҫ. Ку Тӑван ҫӗршыв хӳтӗлевҫин кунне уявланипе ҫыхӑннӑ.
Уяв тунтикуна лекет. Ҫавна май эрнере 5 кун ӗҫлекенсем шӑматкун, вырсарникун тата тунтикун канӗҫ. Ҫитес эрнере вара 4 кун кӑна ӗҫлеме тивӗ.
Сӑмах май, пуш уйӑхӗнче те 3 кун канмалли пулӗ. Ун чухне Пӗтӗм тӗнчери хӗрарӑмсен кунӗ ячӗпе пулӗ ку: пушӑн 7-9-мӗшӗсенче кантарӗҫ.
+26.8 °C