Кунсем-ҫулсем сисӗнмесӗр иртеҫҫӗ те ватлӑх та алӑкран килсе часах шаккать.
Канашра ҫуралнӑ, Сӗнтӗрвӑрринче пурӑннӑ Галина Синдячкина юлашки вӑхӑтра ҫын куҫӗнчен пӑхма пуҫланӑ. Кинемейӗн ҫулӗ те аванах пур — вӑл 91-ре. Малтан ӑна киле пырса социаллӑ ӗҫчен пӑхса тӑнӑ-ха. Ҫавӑн пек ҫур ҫул пурӑннӑ. Анчах юлашки вӑхӑтра кинемее пӗрмаях пулӑшу кирлӗ пулма пуҫланӑ.
Сӗнтӗрварринчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен центр ӗҫченӗсем кинемей шухӑшне шута илсе ӑна ваттисен ҫуртне ӑсатма йышӑннӑ. Документсене хатӗрлесе ҫитерсе Галина Аркадьевнӑна Шупашкар районӗнчи Кӑрмӑшри ваттисен ҫуртне илсе кайнӑ. Унта ватӑ ҫынна ҫӑмӑлтарах пулмалла: апатне пӗҫерсе ҫитереҫҫӗ, вырӑн таврашне тата ҫипуҫа ҫуса тасатаҫҫӗ, тухтӑр ҫырса панӑ эмелсене парса тӑраҫҫӗ.
Чӑваш Енре «Уйӑх ҫинчи хӗр» ятлӑ фильм ӳкерме пуҫланӑ. Ӑна чӑваш халӑх юмахне тӗпе хурса хатӗрлеме палӑртнӑ.
Фильм режиссерӗ — Александр Герасимов, сценарине Зоя Илларионова ҫырнӑ.
Ҫак кунсенче пултарулӑх ушкӑнӗ пӗрремӗш кадрсене Шупашкар округӗнчи «Ясна» этнокомплексра ӳкернӗ ӗнтӗ. Пултарулӑх ушкӑнӗ фильмӑн ытларах пайне ҫулла ӳкересшӗн. Ун чухне кадрсене Чӑваш Енре кӑна мар, Тутарстанра тата Чӗмпӗр облаҫӗнче те ӳкерӗҫ.
«Хыпар» издательство ҫурчӗн ача-пӑча кӑларӑмӗсен редакцийӗ Ҫӗнӗ ҫул умӗн «Капӑр чӑрӑш» конкурс йӗркеленӗ. Ача-пӑча кӑларӑмӗсен редакторӗ Елена Атаманова «Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑн тӗрлӗ кӗтесӗнчен чылай вӗренекен хутшӑннӑ, ҫакӑ йӗркелӳҫӗсене питӗ савӑнтарнӑ.
«Ал ӑстисем пирӗн пӳлӗме ытарма ҫук хитре чӑрӑшсемпе тултарчӗҫ. Уйрӑмах Елчӗк, Патӑрьел, Йӗпреҫ, Комсомольски тата Шупашкар тӑрӑхӗсенчи шкул ачисем хастар пулчӗҫ», — тесе ҫырнӑ Елена Атаманова.
Ҫак кунсенче ҫӗнтерӳҫӗсене вырӑна ҫитсех чыслама тӗв тунӑ. Патӑрьелти 1-мӗш шкулти тата Елчӗк шкулӗнчи хастарсем дипломлӑ пулса тӑнӑ. Кӗҫех ытти тӑрӑха та ҫитсе килесшӗн, ҫӗнтерӳҫӗсене хавхалантарасшӑн.
Ҫак кунсенче пӗлӗтре сасӑсем илтсен ан хӑрӑр: республикӑра планпа килӗшӳллӗн вӗҫевсем иртеҫҫӗ.
Аэронавигаци оборудовнине тӗрӗслес тӗллевпе пушӑн 16-21-мӗшӗсенче Шупашкар округӗн ҫийӗн Ми-8 вертолет, БПЛАсем, ҫӑмӑл моторлӑ Cessna-172 самолет вӗҫме пултарӗҫ. Нимӗнле хӑрушлӑх та ҫук, ку инкеклӗ лару-тӑрупа ҫыхӑнман, ҫавӑнпа лӑпкӑ пулӑр.
Пӗтӗм вӗҫев саккунпа килӗшӳллӗн иртет, ӑна РФ Хӳтӗлев министерстви тӗрӗслесе тӑрать. Вӗҫев вӑхӑтӗнче пӗлӗтре сасӑсем пулма пултараҫҫӗ.
Ыйтусем пулсан 112 номерпе шӑнкӑравласа пӗлме пултаратӑр.
Ҫуркунне ҫитрӗ. Ҫанталӑкӗ те ӑшӑтса пырать ав. Ӑшӑ кунсем ҫывхарнине кӑна кӑтармасть-ха — Чӑваш Ене шӑнкӑрчсем те вӗҫсе килнӗ.
Вӗсене Александр Яковлев орнитолог Шупашкар округӗнчи Ҫӗньялта асӑрханӑ.
Аса илтерер: Чӑваш Ене кураксем те вӗҫсе килнӗ. Кун пирки сайтра пӗлтернӗччӗ. Вӗсене Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче асӑрханине «Ҫыхӑнура» портал хыпарланӑччӗ. Сайт журналисчӗсем Геннадий Исаков орнитолога ӑнлантарма ыйтнӑ. «Кураксем вӗҫсе килнех пулмалла, мӗншӗн тесен хулара вӗсен йышӗ ӳснӗ. Ҫак хӗлле кунта нумай кайӑк хӗл каҫнине пӑхмасӑр. Ман шутпа, кураксем вӗҫсе килнӗ теме юрать», — тенӗ Геннадий Исаков.
Шупашкар округӗнче сунар биатлонӗ енӗпе турнир пулнӑ. Кӑҫалхипе ӑна 12-мӗш хут йӗркеленӗ.
Ӑмӑртӑва Чӑваш Республикинчи тата Мари Элти 10 команда вӑй виҫнӗ. Турнира хутшӑнакансем сунар йӗлтерӗпе патаксемпе усӑ курмасӑр 1,5 ҫухрӑм чупнӑ. Дистанци варринче вӗсем сунар пӑшалӗнчен 30 метр аякран мишене пенӗ.
Ӑмӑртура Канаш округӗнчи «Чакас-чикмас» командӑна ҫитекенни пулман. Иккӗмӗш вырӑна Мари Республикинчи «Акпатыр» команда йышӑннӑ. Финиша виҫҫӗмӗш ҫитекеннисем пирӗн ентешсем пулнӑ: ЧР Ҫутҫанталӑк министерствин Чӗрчунсен тӗнчине сыхлакан тата ООПТ дирекцийӗн команди пӑхӑр медаль ҫӗнсе илнӗ.
Шупашкар округӗнчи Атайкасси ялӗнче ҫӗнӗ культура ҫурчӗ пулӗ. Ӑна 87 миллион тенкӗпе туса лартӗҫ. Кун пирки Чӑваш Енри тарифсен патшалӑх служби пӗлтернӗ.
Шупашкар округӗн администрацийӗ Шупашкарти пӗр фирмӑпа килӗшӳ алӑ пуснӑ. Ку килӗшӳ тӑрӑх Атайкассинче 150 вырӑнлӑ ялти культура ҫуртне тумалла. Килӗшӳ хакӗ 87 миллион тенкӗпе танлашнӑ. Бюджет укҫине 10,5 процент перекетлени пирки пӗлтернӗ.
Культура ҫуртне строительсен 2027 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗччен туса пӗтермелле. Ҫавӑн пекех вӗсен электричество, ҫыхӑну, шыв тата канализаци пӑрӑхӗсене вырнаҫтармалла. Ӑшӑ тытӑмне йӗркелемелле тата урамра ҫутӑпа тивӗҫтермелле.
Леонид Фадеева Шупашкар районӗнче пурӑнакансем аван пӗлеҫҫӗ. Атӑльялӗнче 1939 ҫулта ҫуралнӑскер Раҫҫей Писательсен союзӗн членӗ пулнӑ. Специальноҫпа вӑл вара – агроном. Ахаль агроном та мар, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ агрономӗ. Чӑваш патшалӑх ял хуҫалӑх институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Бригадирта, колхоз председателӗнче, совхоз директорӗнче, КПСС райкомӗнче йӗркелӳ пайӗн инструкторӗнче, Чӑваш Енӗн Ял хуҫалӑх министерствинче пай пуҫлӑхӗнче, министр ҫумӗнче ӗҫленӗ.
Сӑвӑ ҫырма ачаранпах пуҫланӑ. Унӑн сӑввисене чӑваш композиторӗсем юрра хывнӑ.
Леонид Фадеева хӑйӗн сӑввисене кӗнекен те пичетлесе кӑларнӑ: 1999 ҫулта – «Пурӑнар-и, тусӑм, юратса» ятпа пичетлесе кӑларнӑ, «Пурнӑҫ ҫулӗ» ятпа – 2001 ҫулта.
Вӑрнар округӗнчи 17 ҫулти каччӑн Шупашкара савни патне каймалла пулнӑ. Вӑл автобуспа мар, амӑшӗн машинипе ҫула тухнӑ.
ВАЗ-21110 машинӑна ҫул-йӗр инспекторӗсем Шупашкар округӗнчи Карачура патӗнче чарнӑ. Документсене тӗрӗслеме тӑнӑ та – водитель 17 ҫулта кӑна иккен, унӑн водитель прави ҫук.
Вӑл инспекторсене Вӑрнар округӗнчен Шупашкара кайма тухнине, машина амӑшӗн пулнине каланӑ. Йӗрке хуралҫисем ашшӗ-амӑшӗпе ҫыхӑнма хӑтланнӑ, анчах лешсем ҫыхӑнӑва тухман. Ҫавӑнпа ҫул ҫитмен ҫамрӑка Вӑхӑтлӑх усрамалли центра илсе кайнӑ. Машинӑна вара штрафстоянкӑна илсе ҫитернӗ.
Каччӑ тата ашшӗ-амӑшӗ тӗлӗшпе административлӑ йӗркене пӑснӑ тесе протокол ҫырнӑ.
Паян республикӑна беспилотниксем тапӑнсан 1 ҫын аманнӑ. Кун пирки ЧР Сывлӑх сыхлавӗн министерстви пӗлтерет.
Тухтӑрсем унӑн сывлӑхне вӑтам йывӑр пек хаклаҫҫӗ. Пациент пульницӑра, унӑн пурнӑҫӗшӗн хӑрушлӑх ҫук.
Аса илтерер: паян ирхине Шупашкара тата Шупашкар округӗнчи Явӑш ялне беспилотниксем вӗҫсе килнӗ.
+18.8 °C