Паянхи пек кун хӗл варришӗн – рекорд. Ӗнер терсометр 2,8 градус ӑшӑ кӑтартнӑ. Ахаль те сахал бр ирӗлсех пырать. Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, нарӑс уйӑхне хура ҫӗрпе кӗме пултаратпӑр.
Нарӑс мӗнле килӗ? Ытти чухнехинчен ӑшӑрах. Малтанхи кунсенче сивӗ фрончӗ юр илсе килӗ. Кайран антициклон ҫитӗ. Уйӑхӑн пӗрремӗш ҫурринче хӗвеллӗ те сивӗ ҫанталӑк тӑрӗ: климат нормипе килӗшсе тӑрӗ – вӑтамран 10 градус сивӗ.
Уйӑх варринче ӑшӑтӗ, юр ҫӑвӗ. Нарӑс уяр ҫанталӑкпа вӗҫленӗ, кӑнтӑрла хӗвел сывлӑша самаях ӑшӑтӗ: 5 градус таран ӑшӑтма пултарӗ. Нарӑсра кун пек ӑшӑ 90 ҫул пулман.
Кӑрлач уйӑхӗн юлашки эрненче мӗнле ҫанталӑк пулӗ? Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, эрнен пӗрремӗш ҫурринче тӗтре тӑрӗ, йӗпе юр е ҫумӑр ҫӑвӗ. Сывлӑш температури 1 градус сивӗрен пуҫласа 4 градус таран ӑшӑ пулӗ.
Ытларикун, ахӑртнех, 2002 ҫулхи рекорд ҫӗнелӗ: 1,2 градус ӑшӑ пулӗ. Ҫавна май юр хулӑнӑшӗ чакӗ. Хальхи вӑхӑтра Шупашкарта вӑл 11 сантиметр хулӑнӑш.
Телее, йӑлтах ирӗлсе пӗтмӗ. Канмалли кунсенче юр ҫӑвӗ. Ун хыҫҫӑн ҫитес эрнере арктика сывлӑшӗ килӗ. Эппин, хӗлле таврӑнӗ-ха.
Ӗнер кӑна ҫанталӑк климат нормипе килӗшсе тӑнӑ. Вырсарникун вара каллех ӑшӑтӗ.
Шӑматкун ҫил лӑпланӗ, вырӑнӑн-вырӑнӑн тӗтре карса илӗ. Тунтикун тата ытларикун йӗпе юр тата ҫумӑр ҫӑвӗ. Икӗ талӑкра юр хулӑнӑшӗ 3-8 сантиметр таран ӳсӗ. Сывлӑш температури 2 градус сивӗрен пуҫласа 3 градус таран ӑшӑ пулӗ.
Ҫитес эрнен иккӗмӗш ҫурринче антициклон килӗ. Кӑнтӑрласерен 0 градус кӑтартӗ, ҫӗрлесерен 10 градус сивӗ пулӗ. Хӗвеллӗ кун ытларах пулӗ, ҫавна май пуш уйӑхӗн варри пекех туйӑнӗ.
Паян ирхине республикӑра 15-18 градус сивӗ пулнӑ. Анчах ҫил ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ енчен вӗрнипе 28 градус сивӗ пек туйӑннӑ.
Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, ыран ӑшӑтма пуҫлать. Анчах каллех ҫил вӑйланӗ, сивӗ пек туйӑнӗ. Кӑрлачӑн 29-мӗшӗ хыҫҫӑн республикӑра антициклон хуҫаланма тытӑнӗ: типӗ ҫанталӑк тӑрӗ, сывлӑш температури климат нормипе килӗшсе тӑрӗ.
Гидрометцентр пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес 10 кунра Чӑваш Енре 6 градус сивӗ тӑрӗ. Хальлӗхе «Чӑваш Енр ҫанталӑк» сайт ҫапла пӗлтерет: ҫуркунне сивӗ пулӗ. Ара, кӗркунне те, хӗлле те ӑшӑ ҫанталӑк тӑчӗ-ха та.
Паян юр ҫӑвать, ҫил-тӑман вӗҫтерме те пултарать. Каҫхине ҫил вӑйланӗ, ҫеккунтра 19-21 метр хӑвӑртлӑхпа вӗрӗ.
Ыран та ҫил лӑпланмӗ, 8-13 градус таран сивӗтӗ. Чӑннипе вара 23-27 градус сивӗ пек туйӑнӗ.
Ытларикун ҫӗрле ҫил лӑпланӗ. Юнкун ирхине термометр 17-22 градус кӑтартӗ. Пӗлӗтсем сирӗлӗҫ, хӗвел тухӗ.
Кӗҫнерникун вара каллех пӗлӗтленӗ, ҫил вӑйланӗ. Кӑнтӑрла 7-8 градус сивӗ пулӗ. Канмалли кунсенче юр ҫӑвӗ, ҫил-тӑман вӗҫтеркелӗ, кӑштах ӑшӑтӗ, Анчах сивӗ кӑштахран каллех таврӑнӗ.
«Чӑваш Енри ҫанталӑк» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, иртнӗ уйӑхра юр хулӑнӑшӗ пӗчӗк пулнӑ. Ун пекки 2019 ҫултанпа пулман. Кӗҫех ҫанталӑк климат нормине таврӑнмалла. Кӑрлач вӗҫӗнче тата нарӑс пуҫламӑшӗнче хӗвел тухӗ.
«Чӑваш Енри ҫанталӑк» проект авторӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, ӑшӑ хӗл хыҫҫӑн ҫуркунне сивӗ тата юрлӑ ҫанталӑкран пуҫланма пултарать. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, ака уйӑхӗнче те сивӗ ҫанталӑк тӑрӗ.
Ку эрнере хӗлле хӑйӗн правине илме тӑрӑшӗ. Юнкун, эрнекун тата вырсаникун юр ҫӑвӗ. Гидрометцентр малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, Шупашкарта нӳрӗкӗн ҫур уйӑх норми ӳкме пултарӗ. Ҫапла юр хулӑнӑшӗ 7-12 сантиметр ӳсӗ.
Кӑшарни кӑҫал ӑшӑ килӗ: 0 градус пулӗ. Ҫитес эрнере сивӗтмелле: термометр 15-20 градус кӑтартӗ, хӗвел тухӗ.
Паян, Раштав каҫӗнче, ҫанталӑк сивӗтет: термометр 8-13 градус таран кӑтартӗ. Гидрометцентр пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес 5 кунра нормӑран 7 градус ӑшӑрах пулӗ. Кун пек ҫанталӑк кивӗ Ҫӗнӗ ҫулчченех хуҫаланӗ.
Ыран кӑнтӑрла хыҫҫӑн юр ҫума тытӑнӗ те ҫӗрлечченех чарӑнмӗ. Ҫил вӑйланнӑран ҫил-тӑман ҫӗкленӗ.
Юнкун ҫумӑр ҫӑвӗ, ҫӗрле - йӗпе юр. Виҫӗ кунра уйӑхри нормӑн 40 проценчӗ ҫума пултарать. Эрне вӗҫнелле ҫил чарӑнӗ, тӗтре карса илӗ. Ҫулсем шуҫлак пулӗҫ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑрлачӑн 17-18-мӗшӗсенче ҫанталӑк нормӑна кӗрӗ. Виҫҫӗмӗш декада пуҫламӑшӗнче арктика сивви килӗ.
Ҫӗнӗ ҫул хыҫҫӑн ҫанталӑк ӑшӑтсах ячӗ. Ӗнер каҫхине Шупашкарта термометр 2,1 градус ӑшӑ кӑтартнӑ. Ку – ҫӗнӗ рекорд. 2007 ҫулта та ҫапла ӑшӑ пулнӑ. Ун чухне хӗллехи ҫанталӑк кӑрлачӑн виҫҫӗмӗш декадинче кӑна хуҫаланма тытӑннӑ. Кӑҫал та кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ енчи районсенче юр ирӗлсе пӗтнӗпе пӗрех.
Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫанталӑк сивӗтме тытӑнӗ. Кӗҫӗр термометр 4-9 градус «минус» кӑтартма пуҫлӗ. Ҫил лӑпланӗ. Кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ округсенче юр ҫӑвӗ.
Ыран чылай округра юр ҫӑвӗ. Кӑрлачӑн 5-6-мӗшӗченче те юр пулӗ, ҫил-тӑман та вӗтерӗ.
Тунтикун 4-9 градус сивӗ пулӗ, 13-18 градус сивӗ пек туйӑнӗ. Раштав умӗн ҫӗрле 7-12 градус таран сивӗтӗ. Кӑрлачӑн 8-мӗшӗнче йӗпе юр ҫӑвӗ. Кӗҫнерникун ҫил вӑйланӗ. Каллех ӑшӑтӗ – шӑматкунччен.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑрлачӑн иккӗмӗш ҫурринче кӑна юр ҫӑвӗ, шартлама сивӗ килӗ.
Раштав уйӑхӗ нормӑран ӑшӑрах пулнӑ. Кӑрлач уйӑхӗ мӗнлерех килӗ?
Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑрлач варринче сивӗтӗ. Уйӑх варринче нормӑпа килӗшӳллӗн ӑшӑтӗ, юр самай ҫӑвӗ. Юр хулӑнӑшӗ 30 сантиметра ҫитӗ.
Кӑрлачӑн пӗрремӗш декадинче ҫанталӑк улшӑнса тӑрӗ, ҫавна май ҫул ҫинче пӑрлак пулӗ, пӑрлӑ ҫумӑр
та ҫума пултарӗ.
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (03.04.2025 03:00) уяр ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 746 - 748 мм, 2 - 4 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 2-4 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ енчен вӗрӗ.
| Воронцова Галина Михайловна, медицина ӑслӑхӗсен докторӗ ҫуралнӑ. | ||
| Раман Иринкки, ҫамрӑк чӑваш ҫыравҫи ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |