Раштав уйӑхӗн 16-мӗшӗнче чӑваш сӑвӑҫи, прозаикӗ, журналисчӗ Любовь Мартьянова ҫуралнӑранпа 75 ҫул ҫитнӗ май Чӑваш Енен Наци вулавӑшӗнче асӑну каҫӗ иртессине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха.
«Эп чӗртнӗ вучах» асӑну каҫне Сергей Павлов, Арсений Тарасов, Марина Карягина, Светлана Асамат, Улькка Эльмен, Василий Кервен, Ольга Австрийская-Иванова, Александр Ильин тата ытти ҫыравҫа, культурӑпа вӗренӳре ӗҫлекен Надежда Кириллова, Николай Осипов, Леонид Петров, Чӑваш патшалӑх гуманитари институчӗн ӑсчахӗсем Виталий Родионов, Альбина Мышкина, Вера Никифорова, Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн студенчӗсем тата Любовь Васильевнӑн ҫывӑх ҫыннисемпе Галина хӗрӗ хутшӑннӑ.
Асӑну каҫне пухӑннисем Любовь Мартьянова пирки ӑшшӑн аса илсе калаҫнӑ.
Ҫак уйӑхра, раштав уйӑхӗн 19-мӗшӗнче, Чӑваш Енри ҫыравҫӑсем ҫулталӑкри пухӑва пуҫтарӑнӗҫ. Кунта сӑмах Раҫҫейри писательсен союзӗн регионти уйрӑмӗн пухӑвӗ пирки пырать.
Писательсен ҫулталӑкри пухӑвӗ Чӑваш Республикин гуманитари ӑслӑлахӗсен институтӗнче (вӑл Шупашкарти Мускав проспектӗнчи 29-мӗш ҫуртӑн 1-мӗш корпуҫӗнче вырнаҫнӑ) 11 сехетре пуҫланӗ.
«Варкӑш» литература клубӗнче урӑх улах иртессине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха.
Ытти чухне варкӑшҫӑсем пӗр-пӗр кӗнеке вуласа пырса ӑна сӳтсе явнипе ҫырлахнӑ пулсан хальхинче вӗсем Чӑваш Наци вулавӑшне улаха пуҫтарӑннӑ.
Уява литература клубӗн гимнӗнчен пуҫланӑ. Унӑн авторӗ – Ирӗк Килтӗш (Валерий Краснов) ӳнерҫӗ иккен. Ольга Австрийская Чӑваш кӗнеке издательствин сайтӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, юрӑҫа итленӗ май ҫыравҫӑсемпе журналистсем скетчсем ӳкернӗ, литературоведсемпе артистсем сӑвӑ шӑрҫаланӑ.
Ирӗк Килтӗшпе Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Геннадий Кириллов ӳнерҫӗн юптаруллӑ такмакӗсене вуланӑ. Урӑх улаха пухӑннисем сӑвӑсем вуланӑ, хӑйсем ӳкернӗ ӳкерчӗкӗсене кӑтартнӑ. Улах пурне те килӗшнӗ.
Чӗмпӗр облаҫӗнчи Чӑнлӑри «Юмах» ача пахчинче чӑваш ҫыравҫипе тӗл пулнӑ. Шӑпарлансемпе тӗл пулса калаҫма Валентина Игнатьева-Таравата йыхравланӑ, калем ӑсти вара хирӗҫлемен.
Чӑваш ҫыравҫи пырассине пӗлсен аслӑ ушкӑнри ачасем Валентина Тараватӑн сӑввисене пӑхмасӑр калама вӗреннӗ, унӑн юррисене юрлама вӗреннӗ.
Хӑна хӑйӗн пултарулӑхӗпе паллаштарнӑ. Ача пахчине вӑл хӑйӗн кӗнекисене автографпах парнеленӗ.
Паян, чӳк уйӑхӗн 21-мӗшӗнче, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче Надежда Кириллован «Чун ыратӑвӗ» кӗнекине хаклама пуҫтарӑнӗҫ.
Надежда Мефодьевна – Чӑваш Енӗн тава тивӗҫлӗ артистки, педагог, публицист, драматург тата республикӑн театр ӳнерӗн тӗпчевҫи. Чӑваш академи драма театрӗнче вӑл 30 ҫул ӗҫленӗ. Спектакльсенче вылянипе пӗрлех хӑйӗн пултарулӑхне сценарист тата режиссёр пулса та кӑтартнӑ.
Надежда Кириллован ҫӗнӗ кӗнеки XX ӗмӗрти культурӑпа ӳнерти ӗҫченсемпе паллаштарать, ҫав шутра – Ираида Петрова-Нарс тата Геннадий Айхи писательсемпе, Виталий Соломин, Вера Кузьмина тата Владимир Бурмистров артистсемпе, Геннадий Волков этнопедагогпа, Иосиф Дмитриев режиссёрпа, Станислав Кошкин художникпа тата ыттисемпе.
Чӳк уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнче чӑваш литературин паллӑ романисчӗпе Николай Максимов ҫыравҫӑпа тӗл пулу иртнӗ. Кун пирки институт халӑх тетелӗнчи страницинче пӗлтернӗ.
Калаҫӑва институт директорӗ Юрий Исаев, литература пӗлӗвӗн пай ӗҫтешӗсем, «Тӑван Атӑл» журналӑн редакторӗ тата паллӑ чӑваш прозаикӗ Людмила Сачкова хутшӑннӑ.
Унта Н. Максимовӑн 2024 ҫулта Саранск хулин кӗнеке издательствинче пичетленсе тухнӑ «Спасение Европы» тата унӑн маларах пичетленнӗ «Шур акӑш ҫулӗ», «Майра патша парни» историлле романӗсем тавра йӗркеленнӗ. Автор ҫак хайлавсене ҫырнӑ май мӗнле материалсемпе паллашни, хӑйӗн пултарулӑх вӑрттӑнлӑхӗсем пирки каласа панӑ. Писатель ҫавӑн пекех хӑйӗн нумаях пулмасть вырӑсла пичетленсе тухнӑ «Дар императрицы» кӗнекипе тата малалла ҫырма шутласа хунӑ романсен кӗске сюжечӗсемпе паллаштарнӑ.
Чӳк уйӑхӗн 11-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх истори архивӗнче «С пером и оружием» (чӑв. Калемпа тата хӗҫпӑшалпа) куҫса ҫӳрекен документлӑ курав уҫӑлнӑ. Экспозицие Аслӑ Ҫӗнтерӗве 80 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Куравра Петӗр Хусанкай, Ухсай Яккӑвӗ, Леонид Агаков, Илпек Микулайӗ, Василий Алагер, Василий Алентей, Александр Алга, Алексей Талвир ҫыравҫӑсен тата Василий Долгов литературовед пурнӑҫӗпе паллашма пулать. Унсӑр пуҫне Николай Юманкай, Генрих Катрамов, Николай Горшков, Семен Елем тата Константин Энзер ҫамрӑк поэтсем ҫинчен каласа кӑтартнӑ.
Чӑваш халӑх поэчӗ Валерий Туркай тата Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ Арсений Тарасов «Вячеслав Абукаев-Эмгак» астӑвӑм медальне тивӗҫнӗ.
Ку наградӑпа ҫармӑс халӑхӗн чӗлхипе культурине аталантарма чылай тӳпе хывнӑ ҫынсене чыслаҫҫӗ.
Вячеслав Абукаев-Эмгак – мари халӑх писателӗ, прозаикӗ, драматургӗ, литература критикӗ тата тӑлмачи, Мари Элӑн ҫамрӑксен тата Патшалӑх премийӗн лауреачӗ.
Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче ӗҫлекен «Варкӑш» литература клубӗнче Валентин Константиновӑн «Ют ҫын ачи» кӗнекине тишкернӗ.
Валентин Константинов (сӑнӳкерчӗкре — малти ретре, сулахайран иккӗмӗшӗ) 1958 ҫулта Вӑрнар районӗнчи Туҫи Ҫармӑс ялӗнче ҫуралнӑ. Улатӑрти чугун ҫул транспорчӗн техникумӗнчен вӗренсе тухса пуйӑс машинисчӗ пулма ӗмӗтленекен яша аслисем аслӑ пӗлӳ илме сӗннӗ. Вӑл вӗсен сӑмахӗнчен иртмен — И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче тата М.В. Ломоносов ячӗллӗ Мускаври патшалӑх университетӗнче пӗлӳ илнӗ.
Пӗр вӑхӑт учитель пулса тӑрӑшнӑ, анчах 1982 ҫултанпа хӑйӗн кун-ҫулне хаҫат ӗҫӗпе ҫыхӑнтарас тенӗ, Куславкка районӗн хаҫатӗнче ӗҫлеме пуҫланӑ. Тепӗр тӑватӑ ҫултан, 1986 ҫулта, ӑна тӗп редактор пулма шаннӑ.
Хальхи вӑхӑтра пирӗн ҫӗршывра Валентин Распутин ячӗллӗ литература премине илме заявкӑсем йышӑнаҫҫӗ. Конкурса Раҫҫейӗн кӗнеке союзӗ тата Иркутск облаҫӗн правительстви ирттерет. Премин соучредителӗсем — Раҫҫейӗн Цифра аталанӑвӗн министерстви тата «Ростех» корпораци.
Лауреат ятне илес тесе роман, повесть е повеҫсемпе калавсем вырӑсла ҫыракан кирек хӑш ҫулти автор та хутшӑнма пултарать.
Заявкӑсене чӳк уйӑхӗн 24-мӗшӗччен йышӑнӗҫ.
+18.2 °C