Йӗпреҫ муниципаллӑ округӗнчи Купня тата Ирҫе Ҫармӑс ялӗнче пурӑнакансем ял уявне пухӑннӑ. Кӑҫал вӗсен ҫавра ҫул – ял йӗркеленсе кайнӑранпа 450 ҫул ҫитнӗ.
Вырӑнти ҫынсемпе хӑнасем чӑвашла тумланса тухнӑ, чӑваш халӑх юррисене шӑрантарнӑ, купӑс каласа ташланӑ. Пӗр сӑмахпа, уява пухӑннисен пурин те лайӑх кӑмӑл пулнӑ.
Чӑваш Енӗн промышленноҫӗнчи ертсе пыракан предприятийӗсенчен пӗри — Етӗрнери аш-какай комбиначӗ 30 ҫулхине уявланӑ.
Коллектива республикӑн Патшалӑх Канашӗн Председателӗн ҫумӗ Ольга Петрова (сӑнӳкерчӗкре) саламланӑ. Вӑл Леонид Черкесов спикерӑн саламне ҫитернӗ.
«Кашни ӗҫченӗн, рабочирен пуҫласа ертӳҫӗ таран, профессионализмӗ ӑнӑҫу тума май парать», — палӑртса хӑварнӑ саламра.
Коллектива ытти шайри тӳре-шара та саламланӑ.
Ӗнер, Пӗтӗм Раҫҫейри ҫамрӑксен кунӗнче, Шупашкари аслӑ шкулсенчи чи лайӑх 100 выпускника чысланӑ, диплом панӑ.
Ҫавӑн пекех чи маттуррисене Шупашкар 555 ҫул тултарнине халалласа кӑларнӑ банкнотӑпа чысланӑ.
Уявра республика шайӗнче иртнӗ «Ҫамрӑк лидерсен команди» конкурс финалсчӗсене те палӑртнӑ. Тепӗр йӑлана та пӑрахӑҫламан: Ҫамрӑксен патшалӑх премине тивӗҫнисене те чысланӑ.
Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев Республика кунӗпе саламланӑ.
«Вӑл пирӗншӗн пурсӑмӑршӑн та, хӑйсен шӑпине ҫӗр пин юрӑ, ҫӗр пин тӗрӗ, ҫӗр пин сӑмах ҫӗршывӗпе ҫыхӑнтарнӑ ҫынсемшӗн, уйрӑмах паллӑ кун. Паян эпир хамӑрӑн республикӑна, унӑн кун-ҫулне, хальхи пурнӑҫӗпе пуласлӑхне чыслатпӑр. Чӑваш Енӗн хӑйне евӗрлӗхне па-лӑртакан культура еткерлӗхӗпе тӑван чӗлхене, йӑла-йӗркене сыхласа упрани тата аталантарни чӑннипех те пысӑк пӗлтерӗшлӗ», – тенӗ Элтепер.
Республика кунӗнче пирӗн пата сумлӑ хӑна килӗ. Вӑл – РФ спорт министрӗ Михаил Дегтярев.
Министр ЧР Элтеперӗпе Олег Николаевпа физкультура тата спорт тытӑмӗнчи ыйтусене сӳтсе явӗ. Уявра Шупашкарти «Волга» стадион, «Ҫӗнӗ хула микрорайонти пӑр катокӗ уҫӑлӗ. Министр унта пулӗ. Ҫавӑн пекех вӑл Маунтинбайк центрне кайса курӗ.
Сӑмах май, Михаил Дегтярев министр пуканӗ ҫине нумаях пулмасть ларнӑ: кӑҫал ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗнче ӗҫлеме пуҫланӑ.
Республика кунӗнче Шупашкара Пушкӑртстан Республикинчи Пишпӳлек районӗнчи «Асанне арчи» наци культура центрӗ ҫумӗнчи «Ҫеҫпӗл» фольклор коллективӗ килсе ҫитӗ. Унӑн ертӳҫи — Людмила Григорьева.
Фольклор коллективне 2020 ҫулта йӗркеленӗ. Ушкӑна ҫӳрекенсем халӑхӑмӑрӑн йӑли-йӗркине упраса хӑварассипе тӑрӑшаҫҫӗ. Вӗсем тӗрлӗ юрӑ-ташша, вӑййа аван пӗлеҫҫӗ, фольклор экспедицийӗсене хутшӑнаҫҫӗ. Коллектив репертуарӗнче — авалхи чӑваш халӑх юррисем.
«Ҫеҫпӗл» фольклор коллектив «Мӑнкун», «Питрав», «Сурхури», «Нартукан», «Улах», «Ниме», «Акатуй», «Ҫимӗк» этнокультура уявӗсене пӗрмай хутшӑнать.
Ҫертме уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, Республика кунӗнче, Шупашкарти Хӗрлӗ тӳремре пӗтӗм чӑвашсен XII Акатуйӗ иртӗ. Ҫурхи ака-суха ӗҫӗ вӗҫленнине халалланӑ уява Чӑваш Енри тата ҫӗршывӑмӑрӑн тӑхӑр регионӗнчи чи лайӑх коллективсем килсе ҫитӗҫ. Уяв 17 сехет те 30 минутра пуҫланӗ.
Программӑна вӑйӑ карти илемлетӗ, авалхи чӑваш халӑх юррисем янӑрӗс. Профессилле пултарулӑх коллективӗсем халӑхӑмӑрӑн авалхи йӑли-йӗркине кӑтартӗҫ. Ҫав шутра —Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗ, Чӑваш патшалӑх академи симфони капелли, Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗ пулӗҫ.
Мускаври, Питӗрти, Пушкӑртстан, Мари Эл тата Тутарстан республикисенчи; Ленинград, Мурманск, Оренбург, Чӗмпӗр облаҫӗсенчи коллективсем пулӗҫ.
Республика кунӗ пулнӑ май Шупашкарта Хӗрлӗ тӳремре эрех-сӑра сутмӗҫ. Ку ҫӗртме уйӑхӗн 23-24-мӗшӗсене пырса тивет. Эрех-сӑрана ирхи 10 сехетрен пуҫласа 22 сехетчен сутмӗҫ. Республикӑра уявсенче ҫакнашкал йӗркене пӑхӑнасси йӑлана кӗнӗ ӗнтӗ.
Республика кунӗнче, ҫӗртме уйӑхӗн 23-24-мӗшӗсенче, чылай мероприяти пулать. Йӑлана кӗнӗ «Руҫ маҫтӑрӗсем», «Раҫҫей ҫӑлкуҫӗсем», «Черчен чечексем», Пӗтӗм чӑвашсен Акатуйӗ...
Аса илтерер: ҫӗртме уйӑхӗн 15-мӗшӗнче Мускава Пӗтӗм чӑвашсен Акатуйӗ иртнӗ.
Ҫӗртме уйӑхӗн 16-мӗшӗнче Мускаври ВДНХра Пӗтӗм чӑвашсен Акатуйӗ пулнине Чӑваш халӑх сайчӗ пӗлтернӗччӗ-ха. Унта тӗрлӗ регионти чӑвашсем пырса ҫитнӗ. Куракансем умне юрӑ-ташӑ ӑстисем тухнӑ. Ҫав шутра — Августа Уляндина та.
Чӑваш Акатуйӗнче пулнисем пӗлтернӗ тӑрӑх, унта пӗр коллектив ҫӗршывӗпе паллӑ Шаман юрӑҫӑн «Я — русский» юррине те шӑрантарнӑ. Ҫав юрра пуҫличчен Акатуя ертсе пыракансем пухӑннисене «Я — русский» (чӑв. Эпӗ вырӑс) тесе калама чӗнсе каланӑ.
Ку вӑл эпир пӗр халӑх тенине пӗлтерет-тӗр, ҫапах та «Я — россиянин» (чӑв. эпӗ — Раҫҫей ҫынни) тесен вырӑнлӑрах марччӗ-ши тесе аптӑракансем те пулнӑ.
Ачасене чӑваш халӑхен культурипе тарӑнрах паллаштарас, ламран лама пыракан йӑла-йӗркемӗре ӑша хывма пулӑшас тӗллевпе, культура эткерлӗхне упраса хӑварас тӗллевпе «Ача садӗнче Акатуй» конкурс ирттереҫҫӗ.
Республикӑри ӑмӑрту ҫак номинацисемпе иртӗ: «Шкул ҫулне ҫитмен ачасен «Акатуй» уявӗн чи лайӑх конспект-сценарийӗ»; «Ача пахчинчи чи лайӑх «Акатуй» (видеоролик)».
Шкул ҫулне ҫитменнисен учрежденийӗ пӗр номинаципе ҫеҫ конкурса хутшӑнма пултарать. Чӑваш Енӗн Вӗренӳ министерствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, документсене утӑ уйӑхӗн 16-мӗшӗччен электрон мелпе https://forms.gle/jnssemhwMnx5pTu39 каҫӑпа йышӑнаҫҫӗ.
-0.7 °C