В мире много вариантов празднования Нового года. Один из многих праздников- чувашский Сурхури. У древних народов природные явления имели огромное значение в жизни. Самыми важными были Луна, Солнце и звезды. После летнего солнцестояния световой день уменьшается, а с начала осени уже существенно сокращается сила Солнца и ночи становятся все длиннее, то есть тьма все увеличивается и медленно достигает своей вершины в конце декабря когда происходит зимнее солнцестояние. В тюркских языках "хора, «кара» - "темно" и таким образом можно полагать, что сегодняшнее значение в слове сурхури,"хури" скорее всего означает "темноту",а "сор" означают вершину тьмы или переворот тьмы .
Малалла...
(«Чӑваш халӑх сайтӗнчи» шӑрпӑклансене каласа пани)
Вӑл тӑван тавралӑха юратни, ӑна тӗпчени, хӑй шыраса тупнине ҫынсене пӗлтерме тӑрӑшни мана унпа паллаштарчӗ. Паллашнӑранпа нумай ҫул иртрӗ ӗнтӗ.
Чим-ха, паллаштарам-ха сире унпа. Ӑна эсир пӗлетӗр те пулӗ-ха, вӑл Тутарстанри Вырӑс Киреметӗнче пурӑнакан чӑваш ӑсчахӗ Виктор Симаков, ЧНК Мӑн канашӗн тата Чӑваш академийӗн пайташӗ, краевед, журналист, педагог, 15 кӗнеке кӑларнӑ ҫыравҫӑ.
Ҫулталӑк вӗҫленсе пырать. Кивви хыҫа юлать те ҫӗнни умра тӑрать. Ҫак чикӗ урлӑ каҫас умӗн пӗтӗмлетӳсем тумасӑр май ҫук.
2019 ҫулталӑк питӗ хӑйне евӗрлӗ иртрӗ тесен пӗрре те йӑнӑш пулмӗ. Йывӑрлӑхсем сахал мар пулчӗҫ, ҫав вӑхӑтрах — ыттисем те. «Чӑваш халӑх сайчӗн» йывӑрлӑхӗсем ытларах енӗпе тӗп редакторӑн пурнӑҫӗнчи йывӑр саманчӗпе ҫыхӑнчӗҫ. Тем тесен те «Чӑваш халӑх сайчӗн» шӑпи унпа ытла тачӑ ҫыхӑннӑ (шел пулин те). Ытти енчен пӗрлӗх те пирӗн регистрациленнӗ МИХ та пысӑк шар курмарӗҫ.
Читатель нашего сайта, бывший член университетского литературного объединения «Ҫилҫунат» (Ветрокрылый) Николай Алексеев, сам уже пенсионер и сельский старейшина, посетил накануне юбилея своего учителя, председателя Центрального совета чувашских старейшин Виталия Станьяла. Свою беседу с ним оформил в виде диалога о времени и о себе — о радостях и горестях, об удаче и трудностях, о славе и забвении, которые встречаются в жизни каждого из нас.
— Виталий Петрович, вы стоите на пороге восьмидесятилетия.
Валерий Туркай ыйтнипе 2003 ҫулта тухнӑ Петӗр Ялкирӑн статйине вырнаҫтаратпӑр. Вӑл «Писательсен пӗрлешӗвӗ — 80-ра» ятлӑ. Статья вырнаҫтарма Валерий Туркая, ахӑртнех, пирӗн сайтра пӗлтернӗ «Чӑваш ҫыравҫисем союз юбилейне пухӑнӗҫ» хыпар хистенӗ. Чӑваш ҫыравҫисен пӗрлӗхӗ миҫе ҫулхи юбилейне тата хӑҫан палӑртмаллине ҫак статьяпа паллашнӑ хыҫҫӑн татса пама пулать тесе шутлатпӑр.
«Чӑваш халӑх сайчӗн» тӗп редакторӗ Николай (Аҫтахар) Плотников.
Сайтра пӗрре кӑна мар ҫырнӑччӗ кун пирки, ман хыҫран теприсем те шав кӑлариш пулчӗҫ, анчах та лавӗ ҫав-ҫавах пӗр вырӑнта. Хӑшӗсем вырӑс чӗлхипе чӑваш чӗлхинче ниепле те хутшӑну ҫук тесе те пӑхаҫҫӗ. ара Хӗл Мучипе Дед Мороз тӗрлӗ пӗлтерӳ тет Акапасар. капла кӑшт вӑхӑтран Москвапа Мускав та тӗрлӗ хула теме тытӑнасси икккӗленмест, ытти хулана та. самани айӑплӑ теме пӑхаҫҫӗ хӑшӗ пӗрисем. Ҫук, ухмахсемпе ӑссӑрсем хуть хӑш вӑхӑтра та пулнӑ, анчах ытти тапхӑрта ухмахне тӑван ҫемьере ҫеҫ пӗлнӗ пулсан интернет саманинче тӗнчипе палӑраҫҫӗ сӳтӗксем.
Упассипе ыттисем евӗр чылай ҫырма юратмастӑп, пушӑлла супӑнь сутнин ырри ҫук, ҫырувӑн усси пулма тивӗҫ.
Заметки секретаря с заседания общественного объединения
В Национальной библиотеке республики в Чебоксарах под председательством Виталия Станьяла состоялось заседание Центрального совета чувашских старейшин (ЦСЧС).
Несмотря на протесты чувашского населения у села Слакбаш (чув. Слакпусь) и других соседних деревень Белебеевского района Башкортостана начинается строительство крупного свинокомплекса.
Виҫҫӗ-тӑваттӑри ывӑлӗпе вырӑсла калаҫса тӑракан чӑваш хӗрарӑмӗнчен, ма вӑл ачипе чӑвашла калаҫманни ҫинчен ыйтрӑм та вӑл мана ҫапла хуравларӗ:
— Ывӑл манпа вырӑсла калаҫнӑран, эпӗ унпа темшӗн элле чӑвашла калаҫаймастӑп ҫав: чӗлхе ҫаврӑнмасть. Именетӗп-ши вырӑсла калаҫакан хамӑн ачапах чӑвашла калаҫма, е урӑх сӑлтавӗ ҫакӑн, анчах ҫакна ниепле те ӑнлантараймастӑп. Шалти тормоз чарать, пӗр сӑмахпа.
Тепрехинче ҫамрӑкранпах пӗрне-пӗри пӗлекен юлташ, калаҫӑва чӗлхе проблемисем ҫинчен хускатсан, хӑйӗн сӑмахӗсене пӗртен-пӗр тӗрӗс чӑнлӑх вырӑнне хурса, татӑклӑн тата уҫҫӑн ҫапла каласа хучӗ:
— Эпир — чӑвашсем, пирӗн хушша пӗр-пӗр вырӑс е урӑх халӑх ҫынни пырса кӗрсенех, пурте ҫав самантрах вырӑсла калаҫма пуҫламалла.
Куҫа курӑнакан историлле вӑрах мар перспективӑра тӗнчери тата пирӗн ҫӗршыври чӗлхесем епле енне улшӑнассине мӗнле куратпӑр-ха? Епле пӑтӑрмахсем кӗтеҫҫӗ хальхи халӑхсен чӗлхисене?
Раҫҫее илсен, шкулсенче ачасене ППЭ-пе экзамен тыттарсах акӑлчан чӗлхине вӗрентме пуҫланине пурте пӗлетпӗр ӗнтӗ. Ҫакна пула кӑшт вӑхӑтран, пӗр вунӑ-вунпилӗк ҫултан Раҫҫейри кашни шкул пӗтерекен ача акӑлчанла калаҫма пӗле пуҫласси каламасӑрах паллӑ. Пирӗн тӑван чӗлхене тиркекен чылай чӑвашсем паян хӑйсен ачисене вырӑс чӗлхине ҫеҫ вӗрентме тӑрӑшнӑ пекех, паянхи нумай вырӑс та ачисене пурнӑҫра акӑлчанла калаҫма вӗрентме тӑрӑшнине куратпӑр.
Венок сонетов
Кто вы, чуваши? – вдруг возник вопрос,
Я без задумки, вроде бы ответил;
Болгары – отвечаю на запрос,
И собеседник согласится, с этим…
Согласен он; засомневался сам -
Уж так ли все тут ясно однозначно?
«Виръяльский» я – если судить по нам,
Ответ мой прозвучит не так удачно.
Не черемис ли, «верховой» чуваш,
Вопрос не снят - тут кроются сомнения;
Решишь ли здесь вопрос, возникший наш,
Как будто бы, по результатам прений.
Сурхури — праздник Зимнего Солнцестояния
Симакур темтепӗр курса ҫӳрени ҫинчен
2019 ҫулталӑкӑн пӗтӗмлетӗвӗ
Кого избрать новым председателем Центрального совета чувашских старейшин?
Диагноз лартӑнчӗ, чӗрӗлмелле...
Кто вы, чуваши...
-19.7 °C