Йӗпрем (выр. Юпрямы) — Чӑваш Республикинчи Красноармейски округӗнчи ял. Мӑн Шетмӗ ял тӑрӑхне кӗрет.

Географи

Ял Чӑваш Республикин ҫурҫӗр пайӗнче, Мӑн Шетмӗ шывӗн сылтӑм ҫыранӗнче, республика автоҫулӗ ҫывӑхӗнче вырнаҫнӑ. Район центрӗ — Красноармейски ялӗ — таран 9–17 километра яхӑн, республика тӗп хули Шупашкар таран 45 километр, чи ҫывӑх чукун ҫул станцийӗ таран 27 километр.

Историйӗ

Ял 1858 ҫултанпа Мӑн Шетмӗ (Богоявленское, Тинсарино) ялӗн выҫӑлкки пек паллӑ. Историлле ячӗсем — Юпрем, Юпремы. XIX ӗмӗрте ял ҫыннисем патшалӑх хресченӗсем шутланнӑ, ҫӗр ӗҫӗпе, выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетнипе тата ют ҫӗрте ӗҫлесе тупӑш илнипе пурӑннӑ.

1894 ҫулхи чӳкӗн 1-мӗшӗнче ялта чиркӳ прихучӗн шкулӗ уҫӑлнӑ. 1930 ҫулта «Чамӑш» колхоз йӗркеленнӗ. Административлӑ тӗлӗшпе Йӗпрем Етӗрне уесӗн Чермӗш тата Чӑваш Сурӑм вулӑсӗсене (XIX ӗмӗр — 1927), Элӗк районне (1927–1935), Трак районне (1935–1940), Красноармейски районне (1940–1962, 1965 ҫултанпа), Ҫӗрпӳ районне (1962–1965) кӗнӗ. 2021 ҫулччен ял Мӑн Шетмӗ ял тӑрӑхӗн йышӗнче пулнӑ.

2022 ҫулта Йӗпремре «Чамӑш» территорири общество хӑйтытӑмлӑхне (ТОС) йӗркеленӗ — вӑл Красноармейски округӗнче пӗрремӗш пулнӑ. «Ниме — халӑх бюджечӗ» программӑпа Тӗлпулусен ҫуртне туса лартнӑ, 2025 ҫулта вара «Улӑп» курӑк чейӗ туса кӑлармалли хушма ҫурт тунӑ.

Халӑхӗ

2010 ҫулхи ҫырав даннӑйӗсем тӑрӑх, ялта 104 ҫын (44 арҫын, 60 хӗрарӑм) пурӑннӑ. Каярахри даннӑйсем тӑрӑх, халӑх йышӗ 103–125 ҫынна яхӑн пулнӑ. Ытларахӑшӗ — чӑвашсем (2002 ҫулхи ҫырав тӑрӑх 97%).

Халӑх йышӗ ҫулсерен мӗнле улшӑнни:

• 1858 — 67 ҫын;
• 1906 — 139 ҫын;
• 1926 — 162 ҫын;
• 1939 — 216 ҫын;
• 1979 — 199 ҫын;
• 2002 — 125 ҫын;
• 2010 — 104 ҫын.

Инфратытӑм

Ялта лавкка, Тӗлпулусен ҫурчӗ (пуҫаруллӑ бюджет программипе тунӑ), курӑк чейӗ туса кӑларакан пӗчӗк производство ӗҫлеҫҫӗ. 2015 ҫулта Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннисене халалласа обелиск лартнӑ. 2024 ҫулта Йӗпрем «Красноармейски муниципаллӑ округӗнчи чи лайӑх ял» конкурсра ҫӗнтернӗ. 2025 ҫулта пӗве хӗрринчи зонӑна тирпей-илем кӗртнӗ: настилсем, шыв патне анмалли ҫулсем, хывӑнмалли пӳлӗм, душсем тата туалет тунӑ.

Экономика

2010 ҫултанпа ялта «Волит» ЯОО ӗҫлет.