Елчӗк (выр. Яльчики) — Чӑваш Республикинчи ял. Елчӗк муниципаллӑ округӗн тата Елчӗк ял тӑрӑхӗн административлӑ центрӗ. Кӗҫӗн Пӑла юханшывӗн сулахай ҫыранӗнче, Шупашкартан 155 километрта вырнаҫнӑ.

Географи

Ял Чӑваш Республикин кӑнтӑр-тухӑҫ пайӗнче Шупашкартан 155 километрта вырнаҫнӑ. Чи ҫывӑхри чукун ҫул станцийӗ — Пӑва (Тутарстан Республикинчи Пӑва хули) — 31 километрта вырнаҫнӑ. Ял витӗр республика шайӗнчи автоҫул иртет, вӑл ӑна ытти районсемпе тата кӳршӗри Тутарстанпа ҫыхӑнтарать.

Истори

Документсенче ял пирки 1639 ҫултанпа асӑннӑ. Ӑна Сӗве уесӗнчи Елчӗк вулӑсӗн Ырашпулӑх, Елчӗк, Карач тата Хорамал ялӗсенчен куҫса килнӗ ҫынсем никӗсленӗ. 1935 ҫулхи ҫӑвӑн 19-мӗшӗччен пурӑнан вырӑн Кӗҫӗн Елчӗк ятлӑ пулнӑ. 1935–1962 ҫулсенче тата 1965 ҫултанпа Елчӗк район центрӗ пулса тӑрать.

XVIII ӗмӗр вӗҫӗнче ялта шыв арманӗ ӗҫленӗ. 1878 ҫулхи акан 1-мӗшӗнче пӗр класлӑ ют йӑхсен пуҫламӑш училищи уҫӑлнӑ, ӑна 1901 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче Халӑха ҫутта кӑларассипе ӗҫлекен министерствӑн икӗ класлӑ училищи шайне куҫарнӑ.

XX ӗмӗр пуҫламӑшӗнче Елчӗкре земство пульници, фельдшер пункчӗ, почта уйрӑмӗ, патшалӑхӑн эрех лавкки, чайнӑй, тӑватӑ бакалей лавкки ӗҫленӗ, ҫавӑн пекех шӑматкунсерен пасарсем тата ҫулталӑкра икӗ хут ярмарккӑсем иртнӗ. 1929 ҫулта «Октябрь» колхоз йӗркеленӗ. 1936 ҫулта крахмал завочӗ уҫӑлнӑ.

Халӑх йышӗ

2010 ҫулхи ҫырав даннӑйӗсем тӑрӑх, ялта 2544 ҫын пурӑннӑ. Каярахри даннӑйсем тӑрӑх, халӑх йышӗ 2357 ҫын е 2705 ҫын (2012 ҫул) пулнӑ. Тӗп халӑх — чӑвашсем.

Паллӑ ҫынсем

• Чернов Пётр Никифорович (1929–2025) — вӗрентекен, СССР халӑх вӗрентекенӗ, РСФСР шкулӗн тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ. Елчӗкри вӑтам шкул директорӗ пулса ӗҫленӗ.
• Андреев Владимир Васильевич — спортсмен, 20 километра хӑвӑрт утса Сиднейри Олимп вӑййисен пӑхӑр призёрӗ.

Инфраструктура

Ялта район шайӗнчи административлӑ тата общество учрежденийӗсем вырнаҫнӑ. Пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан вӑтам шкул, ача-пӑча ӳнер шкулӗ, ачасемпе ҫамрӑксен спорт шкулӗ, икӗ ача сачӗ, районӑн тӗп пульници пур.

Чи пысӑк предприятисем: ҫу тата сыр завочӗ, ҫӑкӑр завочӗ, «Чувашъенкрахмал» предприяти, кирпӗч завочӗ, райпо, «Илем» ҫӗвӗ предприятийӗ, техника юсакан предприяти.

Экономика

Ял промышленноҫӗ районти ял хуҫалӑх производствине тивӗҫтерекен предприятисенчен тӑрать. Вӗсенчен тӗпписем — «Елчӗкри сыр завочӗ» УАО, Елчӗкри техника юсакан муниципаллӑ предприяти, ҫавӑн пекех крахмал, кирпӗч тата сӗт-ҫу продукцине туса кӑларакан предприятисем.