Шалти Пӑртас (выр. Шалды Буртасы; историлле Шалды Бурдасы, Шалди Бурдасы) — Чӑваш Республикин Вӑрнар районӗнне кӗнӗ ял. 1964 ҫулхи акан 23-мӗшӗнче ӑна уйрӑммӑн палӑртма пӑрахнӑ, ӑна Тулти Пӑртас тата Энтриялӗ ялсемпе пӗрлештерсе пӗр ял — Пӑртас ялне тунӑ. Ял ячӗ «вӑрман ӑшӗнче» тенине пӗлтерет.

Географи

Шалти Пӑртас хальхи Чӑваш Енӗн тӗп пайӗнче, Вӑрнар районӗнчи хальхи Пӑртас ялӗ вырнаҫнӑ тӑрӑхра пулнӑ. Кунти тӑрӑха вӑрман хупӑрласа тӑнӑ, ял ячӗ те шӑп ҫавӑнтан йӗркеленнӗ.

Истори

Яла XVII ӗмӗрте хальхи Вӑрмар районӗнчи Пӑртас ялӗнчен куҫса килнӗ ҫынсем, Ҫӗрпӳ уесӗнчи Тӑвай вулӑсӗнче пурӑннӑскерсем, никӗсленӗ. Куҫса килекенсем тӗрлӗ вырӑнта тӗпленнӗ — ҫавӑнпа та «Пӑртас» ятлӑ темиҫе ял пулса кайнӑ. Шалти Пӑртас хӑйӗн ятне вӑрманта вырнаҫнӑран илнӗ.

Ял никӗсленнӗренпе пуҫласа 1927 ҫулччен Етӗрне уесӗнчи Нурӑс вулӑсне кӗнӗ.

1927 ҫулхи юпан 1-мӗшӗнчен пуҫласа, администраципе территори реформине пула, ял ҫӗнӗрен йӗркеленнӗ Вӑрнар районне кӗнӗ. Кӑсӑкли ҫакӑ: малтан шӑп та лӑп Шалти Пӑртас никӗсӗ ҫинче Шалти Пӑртас ял канашне йӗркеленӗ, вӑл таврари темиҫе ялӑн администраци центрӗ пулса тӑнӑ. Малашнехи ҫулсенче ял пӗр ял канашӗнчен теприне темиҫе хут та куҫнӑ:

• 1927 ҫулхи юпан 1-мӗшӗнчен — Шалти Пӑртас ял канашӗ;
• 1931 ҫултанпа — Пӑртас ял канашӗ;
• 1946 ҫулхи акан 1-мӗшӗнчен — Пӑртас ял канашӗ;
• 1959 ҫулхи раштавӑн 11-мӗшӗнчен — Волонтёр ял канашӗ.

1964 ҫулхи акан 23-мӗшӗнче яла уйрӑммӑн палӑртма пӑрахнӑ, вӑл Тулти Пӑртаспа тата Энтриялӗпе пӗрлешсе Пӑртас ялӗ пулса тӑнӑ.

Халӑх йышӗ

Ялта тӗпрен илсен чӑвашсем — Ҫӗрпӳ уесӗнчи Тӑвай вулӑсӗнчен куҫса килнӗ ҫынсен несӗлӗсем — пурӑннӑ. Ял ҫыннисем йӑлана кӗнӗ ял хуҫалӑх ӗҫӗпе: ҫӗр ӗҫӗпе тата выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетессипе пурӑннӑ. 1964 ҫулта ялсене пӗрлештернӗ хыҫҫӑн Шалти Пӑртас ҫыннисем Пӑртас ял халӑхӗн пӗр пайӗ пулса тӑнӑ.