[ shanchak кун кĕнекинче мĕн пур çырни ]

Чăваш чĕлхи вилнĕ тесе палăк лартар! Эп чăваш чĕлхишĕн тесе кăкăра çапса кăшкăракан карма çăварсемшĕн пухăнма тепĕр вырăн пултăр.

■ 2010-01-28 10:21:21 :: 1893 хут пăхнă

Чăваш чĕлхи вилнĕ тесе палăк лартар! Эп чăваш чĕлхишĕн тесе кăкăра çапса кăшкăракан карма çăварсемшĕн пухăнма тепĕр вырăн пултăр.

ЮНЕСКО пĕрлешӳ чăваш чĕлхи вилекен чĕлхесен шутне кĕртни çулталăк çитрĕ пулин те тăван чĕлхемĕре упрас тесе нимĕн йышăннине те туймарăмăр. Хăть ялта, хăть хулара. Ăçтан туяс-ха? Трибуна çинчен сурчăк сирпĕтсе чăвашлăхшăн «тăрăшакан» çынсем халăх умĕнчсен пăрăнсанах вырăс чĕлхипе кăна усă кураççĕ. Пирĕн, чăвашсен тĕлĕнмелле енĕ - виçĕ чăваш пухăнсан вырăсла пуплешни. Те пĕр-пĕрне ăнланмасран хăраççĕ. Чăвашлăхшăн «тăрăшакан» журналистсем те вырăсла çырма меллĕрех, шухăша тарăнрах уçса пама, паянхи куна тивĕçлĕрех çырма май пур тесе хăйсен тавракурăмĕ вăйсăррине, пĕчĕккине пытарма тăрăшаççĕ. Пирĕн кăна пур пуху та, пур конференци те вырăсла иртет!
Халĕ мана хăшĕ-пĕри эпĕ чăваш чĕлхишĕн мĕн кăна тумарăм тесе пӳлме пултарĕ. Чăнласах та мĕн те пулин тăвакансене пӳрне çинче шутласа кăларма пулать. Пĕри – ниме пăхмасăр Чăваш халăх сайтне тытса тăракан Н.Палотников, тепри вара чăваш халăхне хăйне хăй кăшт та пулин хисеплеме вĕрентес тесе тăрăшакан Елена Енькка. Тен, татах та пур, анчах вĕсен ĕçне курма питĕ йывăр. Çакăн пек çынсем питĕ сахал-çке. Калăр-ха, ЮНЕСКО пĕтĕмлетĕсем хыççăн миçе лару, миçе статья пичетлерĕç, мĕн чухлĕ шавларĕç, мĕн чухлĕ вăрçăнчĕç, мĕн чухлĕ йышăну турĕç?.. Ĕçĕ вара КУРĂНМАСТЬ!!! Чăнласах чĕлхене упраса хăварас тесе мĕн турăр?!..
Уйăх каялла йăмăк шкултан çиллес кăмăлпа таврăнчĕ. Паян 10-мĕш класра вĕренекен ачасем чăваш литература урокĕнче учителе чăваш литератури кирлĕ мар, ку вăл ытлашши предмет тесе макăртма пултарнă иккен. Çак ачасемех, 9-мĕш класран вĕренсе тухнă чух экзамен тытма хатĕрленнĕ чух, пĕри те кун пек каламан иккен, пурте çăвар карса вĕрентекене тимлĕн итленĕ. Халĕ вара… Йăмăк та пĕлтĕр чăваш чĕлхи уйрăмне вĕренме каясшăн тăрăшаканскер кăçал урăхларах шухăшлама пуçларĕ: чăваш чĕлхипе те, литературипе те пĕтĕмĕшле патшалăх экзаменĕ тытма май çук-çке. Вăл килĕштернĕ, юратнă предметсемпе экзамен тытма пултараймасть. Ирĕксĕрех урăх предмет суйласа илме тивет, урăх предмета мала хурса пĕтĕм вăя çакăнта яма тивет. Пирĕн мĕн чухлĕ ВУЗ, мĕн чухлĕ профессорсемпе наука кандидачĕсем – мĕнĕ шанатăр? МĔНШĔН ЕГЭ материалĕсене хатĕрлеместĕр, мĕншĕн тăван чĕлхерен çамрăксене пистеретĕр? Вырăссемпе тан утма пултараймастăр-и? Е сирĕн, пуçлăхсемпе ăслăхлăх çыннисен, тăван чĕлхене упрама вăй-хăват, ăс-тăн çитеймест? Мĕнле сăлтава пула пирĕн ачисем тăван чĕлхене мансах вырăс чĕлхипе экзамен тытма хатĕрленеççĕ? Ку пĕтĕмĕшле чăваш интелигенцийĕн айăпĕ. (Хăть хулари, хăть ялти интелигенцин ачи-пăчи варăс чĕлхине мала хурать.)
Чăваш чĕлхи учебникĕсем пирки каламастăп та. Ку учебниксене (уйрăмах 6-9-мĕш классенче вĕренмеллисене) тăван чĕлхене юратман çын çырнă пулĕ. МĔН ЧУХЛĔ ТЕОРИ!!! Хăнăхтарусен калăпăшĕ тата… пĕлĕр йăмăка ăнланманнине катартас тесе учебника уçрăм та… нимĕн те ăнланмарăм! Юлашкинчен мачча çинчен хамăр вĕреннĕ кĕнекесене антарма тиврĕ. Кĕскен те ăнланмалла та çырма пулать иккен. Чĕлхен хăш-пĕр уйрамлăхесене аслă шкулсенче парăр. Ачан, ман шутпа, тĕрĕс те илемлĕ калаçма, çырма вĕренмелле. Эсир вара, пур «ăслăскерсем», ку теори материалĕсемпе тăван чĕлхене урăх ан вĕренччĕр, пирĕн урăх кĕнекесем кăларса асапланмалла ан пултăр тесе тăрашатăр пулмалла.
Чăваш телевиденипе радионе те пĕр-ик сăмах калас килет. Сире куракансем тата итлекенсен шучĕ çултан çул нумайлансах пырать пулас? Çамрăк ăру сире ытларах пăхчăр, итлеччĕр тесе нимĕн те тумастăр! Пирĕн вĕрентекен уросенче хăй видиокассета çине çырнă передачăсене кăтартатчĕ. Халĕ уроксенче кун пек кăтарту материалĕсемпе çамрăк вĕрентекенсем усă кураймаççĕ иккен. Вĕсен тĕрлĕ передачăсен, спектакльсемпе фильмсен дискĕсем çук! Вĕрентекен те хăй укçипе 100 тенкĕ парса шкул ачисем валли радиоспектакль илетĕп тет. Учитель кашни ниме тăман дискшăн (60-70 мб) 100 тенкĕ тӳллесен ăçтан укçа çитĕ??? Сирĕн мĕн пек пуян фоно-видиотека! Çак пуян материалпа шкул ачисене паллаштарма май пулсан сире тепĕр çĕр çултан та итлекен, пăхакан пулĕччĕ.
Пĕтетех иккен тăван чĕлхе… Пирĕн укçасăр пĕр утăм та тăвасшăн мар, чапа тухмасăр çӳпĕ те вырăнтан куçарасшăн мар вĕненнĕ халăх пуçлăхра. Манăн ачасем чăвашсемех пулĕç, манăн мăнуксем чăвашсемех юлччăр тесе турра тархаслатăп. Аслă пĕлӳ илмен ялти халăх тăван чĕлхене тепĕр 50 çул хушши упрама пултарĕ-ха, кайран вара... Кайранхине Аслă турă пĕлет.
Шанчăка çухатнă Елена Белова

Кăмăл: мрачное

[Комментариле (29)]

Комментари:

Admin 2010-01-28 16:35
	Тĕрĕс вăрçатăр! Ĕçе кăшт та пулин вырăнтан хускатас тесен тем те тума пулĕччĕ — тĕслĕхрен, чĕлхе саккунне пăснине çирĕпрех тĕрĕслеме тытăнасси. Ав, хулаçум вокзалĕнчех, пĕр 10 çул каялла автобус маршручĕсене чăвашла та вырăсла та пĕлтеретчĕç (пурте тенĕ пекех района каяççĕ-çке...). Халĕ вара — сайра хутра çеç илтетĕн. Тустармалла уншăн, кăштах айăпласа илмелле!
vik 2010-01-28 21:51
	Çирĕп те çепĕç чĕлхеллĕ Чăваш ИК (инçекуравĕ - телевидени) кирлĕ. Тепĕртакран вара чĕлхе ăстаçисем журналист ĕçĕнче те, социаллă тата политика хутшăнусенче кирлĕ пулĕç. Литература ĕçне халĕ çамрăксем сайра хутшăнаççĕ — укçа çапма май çук ку ĕç-пуçра. Хальхи пурнăçа чылай çĕнĕ сăмах кĕрсе кайрĕ, вĕсене чăвашла йăваламалла — унсăрăн кăткăс пĕлтерĕшсене калаçура усă курма питĕ хĕн. Чăваш чĕлхин аталанăвĕ чăрмавланнă пирки питĕ тарăн тĕпчев ĕçĕ кирлĕ, çак йывăрлăха туякан çынна статья çырма ыйтмалла, кăштах чăваш грантне уйăрса памалла. Е çак канашлурах тĕплĕ статьясене сӳтсе явмалла, тетел-конференци ирттермелле.
alboru 2010-01-28 22:45
	Çавăнпа пер организаци йĕркемелле... çав организаци ятупа ĕçлемелле
vodolaz 2010-01-29 19:45
	Ку мана пите кÿрентереть,эпĕ Мурмăнскра пурнатăп,пĕлтĕр республика кунĕнче,Вăрмар районĕнче,республика президенче Федоров,трибунăран сăмах каланăчух "икĕ-виçĕ" сăмах çеç каларĕ,ыттыне вырăсла каларĕ.Ваттисень сăмахĕ "Пулă пуçран çĕреть теть"
Šyravşă 2010-01-30 13:22
	организаци? хаха. эпир чăвашсем вĕсене питĕ юрататпăр! чăваш республики УАО, ЧНК ООО!, :D тата мĕн кирлĕ сире?
EthnicR 2010-01-30 16:45
	мĕн усси официаллĕ пĕрлешÿре? ялани пекех сăмахпа çунтрани кăна пулать. калăпăр эпĕ хатĕр мар унта ĕçлеме
Vyacheslavna 2010-01-30 21:06
	Спектакльсен дискĕсем пур иккен, çулла Мускава кайрăмăр. Çул тăршшипех чăваш спектаклĕсем пăхрăмăр.Артистсем пĕр-пĕрне куç хĕсеççĕ те йăшт çеç çемçе вырăн ăшне чăмаççĕ.Пирĕнпе пĕрле ачасем те пурччĕ...Чăвашсем те цивилизаципе тан пыраççĕ иккен,ку таранччен пĕлменччĕ те, курманччĕ те.Çав артистсен ашшĕ-амăшĕ ачисен дискĕсене еплерех хаклать-ши?
alboru 2010-01-31 18:22
	Šyravşă - Чăвашсен халĕ ĕçлекен организаци çук. ЧНК вăл тулаш чăвашсем культурă енепе ĕçлет кăна.... Пĕчен ĕçлесен нимехте тăваймăпăр. EthnicR Тĕрлĕ çынсем пур, килешетĕп. Анчах кашнинче "нумайтарах сăмахпа çунтрани" çына курмалла мар ĕнте. Кĕтесре ларса пурнете критикласа - чăвашлăхшен усси пур-и?
EthnicR 2010-02-01 08:52
	alboru, эпĕ кĕтесре лармастăп, вăй çитнпе тăрăшатăп
вĕрентекен 2010-02-01 19:29
	Эп хам шкулта ĕçлетĕп, чăваш чĕлхи вĕрентеп. Электрон пособисеп кăларап. Анчах та кун пирки мар. ЕГЭ (ППЭ) пирки сăмахăм. Кирлех-ши вăл пире - чăвашсене? Кирлĕ мар пек туйăнать. Эп кашни çулах вăл ЕГЭ-не пание курап - екленсе çÿреп вара кайран. ЕГЭ мар - пасар! Кам мĕнле пĕлет - çапла ачине экзамен тыттарттарать. Чăваш чĕлхине аталантарма вара ун пек ниме тăман япаласемсĕр те пулать. Шутламалла çеç. Эп анчахрах пĕр проект пекки, хам валли хальлĕхе, шутласа тупрăм. Çавна пурнăçа кĕрме ăс-пуç çитсен сирĕн чăваш ачăрсемшĕн питĕ аван япала пулмалла. Пĕр-икĕ хутчен те вăлта ярса пăхрăм кирлĕ çĕрте - хыпмаççĕ. Анчах та ас тивес кăмăлĕсем пысăк. Пурăнсан куратпăр - ЕГЭ вырăнне, тен, чăвашсен хăйсен мĕн те пулин пулĕ.
Šyravşă 2010-02-01 21:57
	alboru - ĕçлекен организацисене иронилесе тĕллерĕм. çĕнĕ организаци туни пире ним те памĕ, эпир хальхи организацисене те(Чăваш Республики, ЧНК, Чăваш чĕлхе комиссийĕ, Чăваш эстрада союзĕ, чăваш, чăваш, чăваш, чăваш, тата, тата...) тивĕçлĕ шайра ĕçлеттерме пĕлместпĕр - эсир çĕннине хапсăнатăр. Хăçан усси пулĕ чăвашран, ун организацийĕнчен? - хотя бы чăваш валли?
alboru 2010-02-01 23:51
	EthnicR Ыйти çынсенетĕ пăртак уçă кăмăллăрах пăхма сĕнетĕп Сире. Пуртĕ "ялани пекех сăмахпа çунтрани кăна" пурăнмаççĕ... Šyravşă, тĕрĕс калатăр-ха Эсир пĕр енчен.... анчах тепĕр ĕнчен пĕчĕк ушкăнсем нумайтарах тăвĕç... пĕр анланмаллă теллев пулсан :) Психологи наука вăл... Кашни ушкăнăн иреклех тата пултарулăх та нумайтарах. Никам никама та чăрмантарсмасть... Анчах вăсем пĕр-пĕринпе çыхăнаси пирки эпĕ те чĕнетĕп. Тĕпĕр ĕнчен меншен çак çыруна кунта Эсир кăларса хутăр... ĕрсе илмешкĕн-им? :). Эпир хамăр пĕрле нимте тумасан, камран тăвассине кĕтетĕр Эсир? Мĕншен эсир "...Чăваш Республики, ЧНК, Чăваш чĕлхе комиссийĕ, Чăваш эстрада союзĕ, чăваш, чăваш, чăваш, чăваш, тата, тата..." çак çыруна ямастăр?
Admin 2010-02-02 19:49
	//хăшĕ-пĕрин шухăшĕ курăнмасть — вĕсене ыран, Чулхулана çитсен, курăмлататăп.
EthnicR 2010-02-02 21:44
	alboru чи малтан, ыйти мар, ытти. çынсенетĕ мар, çынсене. пăртак мар, пĕртак. Пуртĕ мар, пурте. эсир грамматика лайăрах пĕлсен пит чиперччĕ вара. каçарăр, хамăн-та аттестатра 3 паллă кăна. малалла, " Пуртĕ "ялани пекех сăмахпа çунтрани кăна" пурăнмаççĕ... " кам вăл çинсем? ăçта? Амин-па Алатара пĕлетĕп, тата форумри хисеплĕ туссем пур, ыттисем ăçта? вĕсен ĕçĕсем ăçта?
alboru 2010-02-02 22:11
	EthnicR Тавтапуç йăнăшсене тÿрлетнĕшĕн! :)
Šyravşă 2010-02-03 00:18
	мана ытти чухне нихăш чăваш организацийĕ те инттереслентермест - вĕсем çинчен шухăшламастăп та, вĕсен витĕмĕ ман çине сарăлмасть - кунта сăмах май тенĕрен кăна.
alboru 2010-02-03 07:27
	Šyravşă Тавтапуç Сире те. Сирĕн позици - ăнланмалла позици :)
Ялав 2010-02-06 04:53
	Шанчăк çуккине тахçанах курмастăпăр-и? Камран телей кĕтетпĕр? Мĕншĕн тăван чĕлхене упрас тесе пĕр-пĕринпе калаçса-пуçтарăнса ниме йыхăрмастпăр? Атьăр хамăр, çĕнĕ юлташсене тупса, çĕнĕ ĕçсем пуçлатпăр!
Хамахам 2010-02-16 19:46
	Чăваш чĕлхи тинех пĕтрĕ тесе шутланăччĕ эпĕ. Пĕтмен иккен-ха вăл! Сывласшăн. Тата мĕн тума пулать-ши ăна пĕтерес тесен?
BBCh 2010-02-28 11:44
	Кун кĕнекинчи çак япала нумай çынна калаçтарать. Хусанти "Сувар" хаçат çак статьяна пичетлесе кăларнă. çавăн пекех çак статьяна тата комментарисене Шупашкарти "Тăван Ен" хаçат та юлашки номерĕнче пичетленĕ. "ТЕ"-ре статьяпа пĕрле ЮНЕСКО хатĕрленĕ Хăрушлăхри чĕлхесен атласĕн Атăл-Урал фрагментне те панă.
Admin 2010-02-28 14:02
	>Шупашкарти "Тăван Ен" хаçат та _юлашки_ номерĕнче Аплах ан пултăрччĕ-ха :) «ТЕ» татах та тухтăрччĕ :)
Серте Унтри 2010-03-01 22:51
	Хватит зацикливаться на проблеме языка. Это уже фобия! Постройте мне дом на родной земле дайте работу любимую! Без остановки буду разговаривать.
shanchak 2010-03-09 20:18
	Тавах, ман çырăва вуланăшăн, хуравланăшăн. Кун чухлĕ комментари пуласса шанманччĕ. Анчах мĕн улшăнĕ-ши? BBCh 2010-02-28 11:44 Кун кĕнекинчи çак япала нумай çынна калаçтарать. Калаçĕç-калаçĕç те лăпланĕç. Сăмах май, ман йăмăк вĕренекен шкулта чăваш чĕлхи учителĕ ку материала ни курман, ни илтмен иккен. Эпĕ вара уншăн пăшăрханатăп, ăна шеллетĕп. Ирĕксĕрех ыйту çуралать: Тăван чĕлхене вĕрентекенсем паянхи кун уттинчен ан юлччăр тесен мĕн тумалла-ши? мĕнле майпа вĕсене çакăн пек чаплă сайта уйăхра пĕрре те пулин кĕрсе пăхма вĕрентмелле-ши? Тен, Сирĕн, Николай Плотников, çак ĕçе хăвăр çине илетĕр. Чăвашла пур вак-тĕвек сайтсем çине сылкăсем пама май пур-ши? Хăйне евĕр чăваш халăхне пур енлĕн çыхăнтаракан сайт пулинччĕ.
Admin 2010-03-09 21:48
	Унашкал сайт хатĕрленет: http://top.chuvash.org/ — хальлĕхе хатĕрлеме кăна тытăнса. http://top.chuvash.org/s01.gif - сайтсем çине лартмалли кнопка (баннер) çакнашкал пулĕ. //вăл вырăсла тесе ан вăрçăр. Малтан вырăслине туса хатĕрлетĕп (движокне вырăсла çырса, тепĕр сайт валли), кайран вара чăвашлине тăватăп.
Admin 2010-03-13 22:52
	>Без остановки буду разговаривать. Пӳрт лартма вырăн памасан — вырăсла анчах калаçаттăр-и вара?
Серте Унтри 2010-03-14 00:23
	Разговор на родном на чувашском не показатель патриотичности и не индикатор лояльности к ней. Как ни крутите всё завазано на мотивации. Будете отправлять ежегодно в Гарвард и Оксфорд 100 человек исключительно знающих язык и культуру и историю на казённые деньги, то тогда будут учить. По большому счету Ваше поколение и виновата в этом. Допустили формирование среди городской молодежи не терпимость к родному. Это с Вашего молчаливого согласия мы сейчас пожинаем плоды. Где была Ваша смелость?
Admin 2010-03-15 09:44
	Серте Унтри, чи малтан пĕтĕмпех тăван чĕлхерен килет. Тăван чĕлхене упрама пĕлмесен — усси тем тесен те çук. Тăван халăхпа çыхăну часах татăлать. Мĕншĕн? Мĕншĕн тесен чĕлхепе çынна культура кĕрет. Чăваш культури. Вырăс чĕлхи урлă вăл ниепле те кĕреймест. Вырăс чĕлхи урлă вырăс культури çеç кĕме пултарать. Хăшĕ-пĕри çакна ăнлансах каймасть пулас — чăваш культурине вырăсла çырса параççĕ. Эх, çăраççĕ вара... тулкки вара — нуль.
Admin 2010-04-02 15:21
	Ку статьяна паян «Хыпарта» пичетленĕ тет-и? :) Эх, ĕçĕ çук-çке, ĕçĕ çук... Чăваш чĕлхине аталантарас тесен 100%-лă кăна мар, пĕр 300-400% ĕçлемелле!
Vyacheslavna 2010-04-03 15:35
	Пичетленĕ-ха, кĕскетсе.

Комментариле

Сирĕн ятăp:
Анлăлатса çырни:
B T U T Ячĕ1 Ячĕ2 Ячĕ3 # X₂ X² Ӳкерчĕк http://

WWW:

Сирĕн чăвашла çырма май паракан сарăм (раскладка) çук пулсан ăна КУНТАН илме пултаратăр.

Разрешенные HTML тэги:
<i>...</i> <b>...</b> <u>...</u> <s>...</s> <a>...</a> <img> <h1>...</h1> <h2>...</h2> <h3>...</h3> <pre>...</pre> <sub>...</sub> <sup>...</sup> <ul> <ol> <li>
(Все тэги должны быть оформлены по правилам. Если тэг требует закрытия - он должен быть закрыт)

Разрешенные Wiki тэги:
__...__ - выделение слова ссылой.
__aaa_...__ - выделение некого слова ссылкой на другое слово.
__http://ya.ru_...__ - выделение слова ссылкой на внешнюю ссылку.
**...** - выделение жирным.
~~...~~ - выделение курсивом.
_..._ - выделение подчеркиванием.