Сайта кӗр | Регистраци | Сайта кӗрсен унпа туллин усӑ курма пулӗ
 +6.0 °C
Вӑррӑн пуҫ тӳпинчен пӑс тухать.
[ваттисен сӑмахӗ]
 

Аçтахар Плотников: Ҫӑкӑр? Что это такое?

Аçтахар Плотников24.03.2017 14:33579 хут пӑхнӑ

Паян каллех чӑвашла пӗлмен сутӑҫ тӗлне лекрӗм. Пирӗн Ҫӗнӗ Лапсар посёлокӗнче «Аккондӑн» фирмӑллӑ лавкки пур. Ҫӑкӑр илес тесе ҫавӑнта кӗрес терӗм — унччен канихвет тавраш туянкаланӑччӗ те чӑвашла питӗ лайӑх калаҫакан сутӑҫ пурччӗ. Паян вара, ӑнмарӗ, чӑвашла пӗлменни лекрӗ.

— Мана ҫӑкӑр пар-ха, — терӗм хайхи сентре хыҫӗнче тӑраканскере.

— Что это такое? — тесе лаплаттарса хучӗ ҫамрӑк хӗр, Оля (хӑй каларӗ) ятлӑскер. Тӳрех мар ӗнтӗ, малтан мана ӑнланма тӑрӑшрӗ. Пӗр-ик ҫеккунт… Анчах унашкал сӑмах пӗлменрен ун ҫапла ыйту ҫуралчӗ.

Мӗнле хуравлас-ши тесе анрасах кайрӑм. Хам эпӗ выҫлӑхпа аптраман, ҫавӑнпа та вӑл мӗн япалине пӗлместӗп. Анчах та апи (лит. анне) каласа панӑ тӑрӑх вӑрҫӑ ҫулӗсем иртнӗ хыҫҫӑн питӗ йывӑр пулнӑ, ҫиме ҫӑкӑр пулман. Вӑл вӑхӑта астӑвакан ватӑсем пурах-ха, ҫавӑнпа та эп суйманнине ҫирӗплетсе калама пултараҫҫех.

Нумайӑшӗ хальхи ҫынсене «ытла мӑнтӑр» тесе вӑрҫаҫҫӗ. Тӗрӗсех ятлаҫҫӗ. Ытла мӑнтӑрланса кайрӑмӑр, ҫӑкӑр хакне пӗлми пулса тӑтӑмӑр. Тӑван халӑх та хӑйне хисеплеменсене ҫурата пуҫларӗ. «Кирлӗ пулсан вӗренетӗп, кирлӗ мар пулсан — вӗренместӗп», — тет ку хӗр. Вырӑсла калаҫса пурне те ӑнланма пулать, ҫавӑнпа та чӑваш чӗлхи кирлӗ мар ӑна имӗш. «Чӗлхесем ҫинчен» саккунра эп унпа чӑвашла калаҫсан вӑл мана тавара йӗркеллӗ сутма тивӗҫ пирки хӑлхине те кӗмен.

Эх, мӗн чухлӗ унашкаллине сӑнамастӑп пулӗ… Уйрӑмах чуна хуҫаканни — ватӑ карчӑксемпе стариксем хӑйсен чӗлхине хуҫса ҫавнашкал сутӑҫсемпе вырӑсла калаҫни. Чӑн та тӳнтерле тапхӑрта пурӑнатпӑр. Ҫамрӑкки аслине хисеплес вырӑнне асли ҫамрӑккине юрас (хисеплес) тет. Анчах ку урӑх калаҫу, тӳнтерле пурнӑҫ пирки уйрӑммӑн ҫырӑп.

Ку ҫамрӑк сутӑҫ, паллах, выҫса курман. Ҫӑкӑр пур-и ун сӗтелӗ ҫинче, ҫук-и — пӗлтерӗшлӗ мар. Кайнӑ та илнӗ лавккана. Вӑрҫӑ тесен вара шкул учебникӗсем тӑрӑх кӑна пӗлет. Вӑрҫӑра пуҫ хунисене хисеплемеллине те пӗлмест мар пуль вӑл. Ак, Ҫӗнтерӳ кунӗ ҫитӗ те, хӑйӗн кукашшӗ портретне йӑтса тухӗ — эп астӑватӑп! тесе мухтанма. Чӑннипе вара вӑрҫӑ ахрӑмӗ ҫав ҫамрӑксене пӗрре те пӑшӑрхантармасть ӗнтӗ. Ҫӑкӑр ыйтсанах «Что это такое?» тесе хуравлаҫҫӗ. Чӑннипе хисепленӗ пулсан тӑван атте-анне чӗлхине хисеплӗччӗҫ, «можно по-русски» тесе мӑнкӑмӑлланса тӑмӗччӗҫ.

 

Комментариле

Сирӗн ятӑp:
Анлӑлатса ҫырни:
B T U T Ячӗ1 Ячӗ2 Ячӗ3 # X2 X2 Ӳкерчӗк http://
WWW:
ӐӑӖӗҪҫӲӳ

Пурӗ кӗртнӗ: 0 симв. Чи пысӑк виҫе: 1200 симв.
Сирӗн чӑвашла ҫырма май паракан сарӑм (раскладка) ҫук пулсан ӑна КУНТАН илме пултаратӑр.

Эсир усӑ курма пултаракан Wiki тэгсем:

__...__ - сӑмаха каҫӑ евӗр тӑвасси.

__aaa|...__ - сӑмахӑн каҫине тепӗр сӑмахпа хатӗрлесси («...» вырӑнне «ааа» пулӗ).

__http://chuvash.org|...__ - сӑмах ҫине тулаш каҫӑ лартасси.

**...** - хулӑм шрифтпа палӑртасси.

~~...~~ - тайлӑк шрифтпа палӑртасси.

___...___ - аялтан чӗрнӗ йӗрпе палӑртасси.


Orphus

Радио (29.04.2017)

06:20
 
Литература çÿпçинчен (12+)
07:20
 
Çĕр сум (12+)
08:20
 
Голос Республики (12+)
09:20
 
Символ веры (12+)
10:05
 
Приключения тети Моти и Софии Прекрасной (0+)
10:20
 
Чĕрĕлĕх çути (12+)
11:20
 
Вĕрентекен сăмахĕ (6+)
12:00
 
Новости (12+)
12:10
 
Чĕререн тухакан сăмахсем (12+)
13:00
 
Новости (12+)
13:10
 
Чĕререн тухакан сăмахсем (12+)
14:00
 
Чĕререн тухакан сăмахсем (12+)
15:20
 
Мăшăр çунат (12+)
15:40
 
Тухтăр канашĕ (12+)
16:00
 
Новости (12+)
16:20
 
Чунра юрă шăрансан (12+)
16:40
 
Тема дня (12+)
17:20
 
Шурăмпуç (12+)
18:20
 
Ялтан яла (12+)
19:00
 
Новости (12+)
19:10
 
Юрă вăчăри (12+)
20:00
 
Каçхи микс (12+)
21:00
 
Каçхи микс (12+)
22:00
 
Юрă вăчăри (12+)
23:00
 
Юрă вăчăри (12+)

Баннерсем

 
Сайт пирки | Пулӑшу | Статистика
(c) 2005-2017 Chuvash.Org | МИХ пек регистрациленӗ свидетельство номерӗ: 2017 ҫулхи нарӑсӑн 3-мӗшӗнче алӑ пуснӑ ЭЛ № ФС 77 - 68592. Свидетельствӑна Ҫыхӑну, информаци технологийӗ тата массӑллӑ коммуникаци сферине тӗрӗслесе тӑракан федераллӑ служба (Роскомнадзор) панӑ.
Сайтри материалсене (ытти ҫӑлкуҫсенчен илнисемсӗр пуҫне) CreativeCommons Attribution-ShareAlike 3.0 лицензипе килӗшӳллӗн усӑ курма пулать. Сайтпа ҫыхӑннӑ ыйтусене кунта ярӑр: site(a)chuvash.org